Kerkrade Debat in raadsvergadering. Ter voorkoming van foutieve conclusies die men zou kunnen trekken uit de formulering welke wij gaven in het raadsverslag van Maandag j.l. vermelden wij, dat hetgeen de heer W. E. A. Scheelen, loco-burgemeester als antwoord gaf op de vraag van de heer Goebbels niet moet worden opgevat als een persoonlijke mening. De heer Scheelen heeft met klem naar voren gebracht dat het College van B. en W. tegen de vertoning van bedoelde film in Kerkrade is, maar dat de wettelijke bepalingen niet van dien aard zijn, dat van gemeentewege de vertoning van deze film kan verboden worden. Daarna heeft hij de motivering voorgelezen van de Katholieke Film Centrale, waarom dit instituut tegen de vertoning van deze film* onder bepaalde voorwaarden geen bezwaar maakte. Bij de behandeling van de nieuwe verordening ter voorkoming van brand, waarin o.m. het roken in bioscopen wordt verboden, verklaarde de heer Hermans zich tegenstander van het opnemen van een verbod daarin van het ten verkoop voorhanden hebben van rookartikelen, welk verbod z.i. in een andere verordening thuis hoort, welke mening door de heer Gi.it+gens werd gedeeld. --- Chevremont Aalmoezenier I"JumPv• spreekt voor de K. A. V. Donderdag 16 November a.s, wordt een bijeenkomst gehouden voor de leden van de K. A. V., afdeling Chèvremont in het Patronaat om 8 uur 's avonds. Aalmoezenier Lurney houdt er een spreekbeurt. De leden van de K. A. V. worden verzocht deze bijeenkomst, die zeer belangrijk en leerzaam zal zijn, bij te wonen en op tijd aanwezig te zijn. Oudste inwoner overleden. Hedennacht overleed in de ouderdom van 94 jaar, de heer M. Ploum, Teutelbroekstraat. De overledene was de oudste inwoner van de parochie Chèvren-iont. Hij was een van de oprichters van de schutterij St. 3,lichaël waarvan hij steeds een trouw lid is geweest en die thans meer dan 77 jaar bestaat. --- Spekholzerheide Wielrennen. Zondag werd te Spekholzerheide 't jaarlijks clubkampioenschap van de Tour- en Wielerclub „De Zwaluw" verreden. Na een spannende strijd ging de veteraan A. Pluijmen als no. 1 door de finish, gevolgd door 2. H. Strouven, Kerkrade; 3. J. Lemmens, Bensrade; 4. M. Pijls, Heerlerbaan; 5. J. Henderix, Heerlerhaan. Junioren: 1. Fr. Strouwen, Kerkrade; 2. Lemmens, Bensrade; 3. Conemans, Molenberg; 4. Quaedvlieg, Bensrade. --- Officiële Mededelingen BESTRIJDING VAN RATTEN. De Burgemeester van Kerkrade brengt hiermede ter kennis van de ingezetenen, dat in de komende winter in geheel Nederland wederom een algemene bestrijding van de bruine rat zal worden gehouden. Dit is nodig om te voorkomen, dat rattenstand zich hersteld. In Limburg en Noord-Brabant zai de bestriiclingsactie worden gehouden in het tijdvak van 12-15 Januari 1951. Als bestrijdingsmiddel zullen op deugdelijkheid onderzochte lokaasporties worden gebruikt. wolk,- onschadelijk zijn voor mens en huisdier. De kosten van dit bestrijdingsmiddel bedragen f 0.25 per v-oonhuis en f I. per boerderij. Vanwege de Algemene '7-,l^^'-"^ Dienst dezer gemeente zal gezorgd worden voor uitgifte van het bestrijdingsmiddel, het geven van adviezen en indien nodig. het verlenen van hulp. Alle inwoners, in wier huizen of boerderijen ratten voorkomen, worden verzocht aan de actie deel te nemen en zo spoedig mogelijk doch uiterlijk 25 November a.s. aan de Directeur van de Algemene Technische Dienst der gemeente, op te geven, dat zij voor verstrekking van het bestrijdingsmiddel in aanmerking wensen ie komen. Kerkrade, 11 November 1950. De Burgemeester van Kerkrade, W. E. A. Scheelen, loco-burgemeester --- INGEZONDEN Eervolle onderscheiding. Naar aanleiding van het bericht in Uw blad van 8 Nov. 1.1. onder bovenstaand opschrift, wil ik even aanvullend meedelen, dat deze officiële onderscheiding, sinds de oorlog aan minstens zes andere jonge Limburgse kunstenaars, waarvan vijf uit Zuid-Limburg, ten deel viel en aan de meesten daarvan zelfs drie of vier jaar achtereen. Zo bijv, aan de Kerkraadse Marianne v.d. Heyden, aan wie door de beoordelingscommissie van de Rijksacademie van Beeldende Kunsten, vier maal achtereen de door 1.1 genoemde onderscheiding werd toegekend. Waar II vermeldt, dat hiervoor slechts een zeer beperkt aantal studerende kunstenaars in aanmerking komen, slaat Limburg dus wel een goed figuur en ligt het misschien uitsluitend aan de bescheidenheid dezer jongeren, dat hieraan tot nu toe geen ruchtbaarheid werd gegeven. Na Uw bericht van 8 dezer moest dit echter wel gecompleteerd worden. Abonné. --- Aardoliewinning in de Verenigde Staten en in de Sowjet~Unie Wel genoot reeds eeuwen voor de ontdekking van Amerika de petroleum uit het thans tot de Sowjet-Unie behorende Bakoe bekendheid, doch het begin van de winning op commerciële basis ligt voor beide landen omstreeks 1860. In Rusland was van een systematische exploitatie op het schiereiland Apsjaron eerst sprake na de pacificatie van de Kaukasus in 1864, en ook voor de Verenigde Staten kan van een enigszins belangrijke productie eerst worden gesproken na de jaren 50 van de vorige eeuw; zo werd in de jaren 1861 tot en met 1865 in laatstgenoemde land gemiddeld slechts een productie van 325.000 ton bereikt. Geschiedenis. Sedert het midden van de vorige eeuw is de winning in beide landen wel voortdurend toegenomen, doch daarbij bleef Rusland ten achter bij de Verenigde Staten; de eerste wereldoorlog werd ingegaan met een jaarlijkse Amerikaanse productie van 25 millioen ton en een Russische van 9 millioen ton. Deze oorlog en de daarop gevolgde binnenlandse strijd brachten voor de Russische productie een volkomen débade; in 1920 werd in de Sowjet-Unie nog geen 4 millioen ton gewonnen, terwijl de Amerikaanse productie ondertussen was gestegen tot 65 millioen ton; een stijging, die onafgebroken heeft geduurd tot en met 1929, toen de 130 millioen ton werd overschreden. Daarna trad als gevolg van de crisis een betrekkelijk scherpe daling in tot ruim 100 millioen ton in 1932, echter weer gevolgd door een dusdanige stijging, dat reeds in 1936 met een productie van ruim 145 millioen ton 't niveau werd overschreden. Ondertussen was ook de Russische productie een regelmatige stijging gaan vertonen; in het bijzonder de periode der vijfjarenplannen bracht een aanzienlijke uitbreiding en wel tot ruim 34 millioen ton in 1940; een stijging die door de tweede wereldoorlog opnieuw tot stilstand kwam en zelfs in een daling omsloég, in hoofdzaak als gevolg van het feit dat de Noord-Kaukasische velden in hoge mate onder oorlogshandelingen leden. Na-oorlogse productie. Uiteraard is de Amerikaanse productie veel afhankelijker van het conjunctuur-verloop dan de Russische: ook in de naoorlogse ontwikkeling trad dit aan het licht. De na-oorlogse jaren brachten aanvankelijk recordcijfers voor de Verenigde Staten: 251 millioen ton in 1947 en 293 millioen ton in 1948, doch in 1949 trad weer een daling in tot 257 millioen ton. Deze daling was in hoofdzaak een gevolg van de verminderde vraag naar petroleumproducten met uitzondering van benzine. Daarentegen is de productie in de Sowjet-Unie na de oorlog voortdurend toegenomen. Direct in 1945 is bijzondere aandacht geschonken aan het herstel van beschadigde petroleumvelden en aan uitbreiding van de productie; bovendien betekende de gebiedsuitbreiding, zowel in het westen (Oost-Galicië) als in het Oosten (Sachalin) inschakeling van velden in de Russische productie, die voordien tot andere landen hadden behoord. Een en ander heeft ertoe geleid dat zle productie steeg van 21 millioen ton in 1945 tot 34 miljoen ton in 1949. Vergelijkt men de Amerikaanse en de Russische petroleum-productie wat betreft de geografische spreiding, dan blijkt de spreiding in de Sowjet-Unie toe te nemen, daarentegen die in de Verenigde Staten af te nemen. De Russische petroleumwinning omvat thans een negental gebieden: Bakoe, Wolga-Oeral, Grozny, Maikup, Sachalin, Emba, Tsjéleken, Forgana en Oost-Galicië. De relatieve betekenis van deze gebieden blijkt duidelijk uit de onderstaande afgeronde plan-percentages voor 1950. Bakoe 48 % Wolga-Oeral 20 % Grozny 11 % Ivlaikop 6 % Sachalin 4 % Emba 4 % Tsjeleken 3 % Fergana 3 % Oost-Galicië 1 % Tot aan de periode der vijfjarenplannen nam Bakoe ongeveer 80 670 van de Russische petroleum-productie voor zijn rekening: een percentage, dat blijkens bovenstaande tabel ondertussen is gedaald tot beneden de 50 pct. De oorzaak is niet alleen gelegen in een uitbreiding van de productie in andere gebieden, doch eveneens in uitputtingsverschijnselen, welke Bakoe zelf vertoont. Een vergroting van de productie in het Bakoegebied is alleen mogelijk door nieuwe bronnen aan te boren of door in de bestaande bronnen tot dieper gelegen lagen door te dringen. De achteruitgang van het oude Bakoe wordt eehter meer dan gecomnenseerd door de toeneming in de overige gebieden waaronder vooral het uitgestrekte „Tweede Bakoe" vermelding verdient. Echter niet alleen in de Sowjet-Unie ook in de Verenigde Staten zijn en \\orden de exploitatie-werkzaamheden met kracht voortgezet; een belangrijk resultaat is hierbij geweest de ontdekking van nieuwe velden in Texas, waardoor de relatieve betekenis van de staat Texas aanzienlijk is gestegen. Ook in de Verenigde Staten is de productie van ruwe olie geconcentreerd in bepaalde gebieden. De verspreide olievelden zijn in het algemeen zeer klein; de Verenigde Staten bezitten echter vele honderden van zulke locale velden. Sommige hebben slechts enkele duizenden barrels geproduceerd, andere daarentegen vele millioenen. In het algemeen neemt op elk nieuw ontdekt veld de productie betrekkelijk snel toe tot een record, om daarna te dalen: langzaam, indien conservatieve winningsmethoden worden toegepast, doch anders vaak snel. De Amerikaanse productie concentreert zich thans in hoofdzaak in een tiental staten; op basis van de productie in 1949 was de onderlinge verhouding als volgt: Texas 41 % Californië 18 % Louisiana 10 % Oklahonna 8 % Kansas 6 % Illinois 4 % New Mexico 3 % Wyoming 3 % Arkansas 2 % Colorado 1 % De stijgende betekenis van Texas blijkt hieruit, dat deze staat over de jaren 1921 tot en met 1925 gemiddeld op 28 % stond, om in 1941 reeds tot 36 % te zijn gestegen. Daarentegen gaat Californië in belangrijkheid achteruit: in 1921 tot en met 1925 circa 30 pCt. en in 1941 16 pCt. Ook Illinois vertoont na een aanvankelijke stijging tot 10 pCt. in 1941 een dalende tendens. Voor de overige Staten zijn de relatieve verschuivingen in de laatste kwarteeuw slechts gering geweest. Techniek. Vergelijkt men de Amerikaanse en de Russische productie in technisch opzicht, dan blijkt dat de Sowjet-Unie momenteel eerder te kampen heeft met een tekort aan vaklieden dan met verouderde boormethoden. Zo wordt thans zowel in de Verenigde Staten als in de Sowjet-Unie het boren in open zee toegepast: in de Verenigde Staten in de Golf van Mexico en in de Sowjet-Unie in de Kaspische Zee. Reserves. De jongste schattingen van de wereld-petroleumvoorraad komen tot een hoeveelheid van 10 milliard ton, waarvan 3,8 milliard in de Verenigde Staten en 0,6 milliard in de Sowjet-Unie; deze ramingen betreffen de onder de huidige omstandigheden exploiteerbare hoeveelheid. De schattingen van de mogelijk aanwezige reserves liggen uiteraard aanzienlijk hoger, zij gaan voor de Sowjet-Unie zelfs tot ruim acht en een half milhard ton. De volgende percentages geven een indruk van de verspreiding van de petroleum-reserve in de Verenigde Staten en in de Sowjet-Unie. Verenigde Staten. Texas 54 % Californië 15 % Louisiana 8 % Oklahoma 5 % Kansas 3 % Wyoming 3 % New Mexico 2 % Illinois 2 % Missisippi 2 % Colorado 1 % Arkansas 1 % Montana 0,5 % Sowj et-Unie. Tweede Bakoe 31 % Bakoe 29 % Emba 14 % Kaukasus 13 % Centraal-Azië 9 % Sachalin 4 % --- Advertentie Meer levensvreugde door meer gezondheid en meer gezondheid door Sanatogen, het heerlijke versterkingsmiddel, waarmee U oververmoeidheid en zenuwklacipten in korten tijd overwint. SANATOGEN Het Zenuwsterkende Voedsel A d v. --- SPORT Voetbal SVK 3—Kakertsche Boys 3 2-3. Door het gemis aan schutters heeft SVK 3 deze wedstrijd verloren, ondanks dat er al veel beter gespeeld werd dan verleden Zondag. Er werd door beide jeugdige elftallen vlug gespeeld en ze waren dan ook tot rust aan elkaar gewaagd. Ruststand 1-2. Na de rust wist Kakertse Boys de stand bij een uilval tot 1-3 te verhogen. Ondanks het SVK overwicht in de tweede helft konden zij echter maar 1 maal het vijandelijke net vinden 2-3, zodat zij hun tweede nederlaag met het kleinst mogelijke verschil leden. Bekerwedstrijd SVK I—RKTSV 2 5.-0 Dank zij een overtuigende overwinning tegen TSV II plaatste SVK I zich in de volgende bekerronde. Het spel van TSV II viel in deze wedstrijd bar tegen, zodat SVK niet op volle toeren behoefde te draaien om de overwinning te behalen. De rust ging in met 4-0. Na de rust zou men gedacht hebben dat TSV beter voor de dag zou komen maar niets was minder waar, steeds was SVK zijn tegenstander de baas en zij konden dan ook niet tot een tegenpuntje komen. Na 25 minuten verhoogde L. Verhiel de stand op fraaie wijze tot 5-0, waarmede het einde kwam. Standenlijst res. 2e klasse B. Limburgia 3 7 3 3 1 9 17-11 Chevremont 2 7 2 5 0 9 13-10 Laura 2 7 4 1 2 9 9-12 Bleyerheide 3 6 3 2 1 8 18—,10 Schuttersveld 2 6 3 1 2 7 20-11 Waub. Boys 2 7 3 1 3 7 14-14 Miranda 2 6 1 3 2 5 7-14 Juliana 3 7 1 3 3 5 13-17 Gr. Ster 2 7 1 3 3 5 5 11-18 Heerlen 2 6 0 2 4 2 11-16 --- Hoktentoonstelling Zondag 19 November. Hoktentoonstelling. Lokaal D. Voneken. Souren W., Vreuls P., Pouwels Ant., Briskam F. Zondag 19 November. Hoktentoonstelling in het lokaal L. Kloth van de volgende leden: Janssen P., Dautzenberg Martin en Hanneman W. P.D.V. WILHELMINA Lokaal H. Hamers, Holz. Zondag 19 Nov. a.s. Hoktentoonstelling der volgende leden: H. Hamers, J. Hundscheidt, M. Plum. Van 10-1 uur. --- Biljarten Ned. Biljartbond District Zuid-Limburg. Eendracht 2 was niet opgewassen tegen Emma uit Heerlen en verloor op eigen laken in een slecht gespeelde wedstrijd met 2-6. Onder Ons 2 deed goed werk, door bij Juliana 2 een gelijk spel te forceren. Onder Ons 3 nam door een resolute overwinning op hun naaste concurrent de leiding in de afdelingscompetitie. NAGEKOMEN UITSLAGEN: Los Band I—Kaalheide II 6-2 WEDSTRIJDPROGRAMMA VOOR ZONDAG 19 NOV. A.S. Onder Ons I ontvangt in lokaal Chermien Amicitia, hetgeen een spannende en interessante ontmoeting inhoudt. Eigen Laken kan in deze ontmoeting de doorslag geven. Kaalheide I mag thuisspelend genoegen nemen bij een eventuele puntenverdeling, daar Simpelveld I momenteel goed in vorm is. Groene Laken 3 kan thuis winnen van Los Band uit Hoensbroek. Onder Ons 3 zal het hard te verantwoorden krijgen bij DSK 3 in Brunssum. Deze ontmoeting kan de „Ons-lui" wel eens de bovenste plaats kosten. Kaalheide 2 krijgt het evenals hun grotere broers moeilijk. „Kets" uit Hoensbroek is een sterke ploeg die o.i. de Kaalheidenaren onder de duim houden. --- Buitenland De bezettingskosten. In de Oostenrijkse staatsbegroting voor 1951 moest het bedrag van 300 rnillioen shilling voor de betaling van de bezettingskosten uitgetrokken worden. Volgens een verklaring van de minister van financiën wordt Oostenrijk gedwongen de kosten voor de aanwezigheid van drie bezettingen op te brengen, ofschoon deze ' bezetting uitsluitend om redenen van buitenlandse politieke aard gehandhaafd wordt en door geen enkel binnenlands belang gerechtvaardigd is. Alleen door de Verenigde Staten worden de bezettingskosten aan de Oostenrijkse schatkist gerestitueerd. --- Radio-Voetbalgepeinzen Vanuit een niet ongemakkelijke stoel bij de haard hebben wij Zondagmiddag de stormen en regenvlagen van de herfstachtige Novemberdag maar over ons heen laten gaan. Of het nu kwam door het weer (wij geloven het eigenlijk niet, want mooi-weer-voetballers hebben nooit onze sympathie gehad) of door de ietwat deprimerende „herfstperiode" waarmede onze nationale voetbal te kampen heeft, wij kunnen het niet precies zeggen, maar zeker is, dat wij rond twee uur Zondagmiddag het ongeveer acht duizend man sterke Oranjelegioen in Antwerpen niet het minst benijd hebben. Het begon de vorige week al met de trieste mededeling, dat ook Keesje Rijvers onze groene velden definitief ging verlaten en dat ook hij dus niet als motor zou meedraaien in de altijd felle strijd tegen de Belgen. Na Wilkes (momenteel topscorer bij de Italianen), Appel Timmermans, de Harder en zovele anderen, is ook onze Keesje uit Breda gezwicht voor een aanlokkelijk (frans) aanbod en voor de serieuze kans op een financieel behoorlijk verzorgde toekomst. Wij peinzen waarom ook niet? als men over zulke dure benen beschikt, is een tijdelijk verhuur ervan tegen een zoet prijsje nog niet zo dwaas. In ieder geval is zelfs in ons aan tradities vasthoudende vaderland de idee al wel verdwenen, als zou de overgang naar de profsport iets minderwaardigs betekenen. Heel velen denken er al lang anders over.... Maar met zuivere amateurs zijn we dan naar de semi-amateurs (of semi-profs) van Belgie getrokken en wij hebben daar een half uurtje heel aardig en buiten verwachting stand gehouden. Terlouw moest het in die periode opgeven en werd vervangen door de dappere, maar voor de stoere Mermans veel te kleine, Krijgh van BVV. Hij heeft zich kranig geweerd, maar daar in Enschede woont een oude bekende van de Oranjemannen.... Miihring is zijn naam. Hij is stoer en fors en heeft een graag geziene lengte voor een stopperspil en wat meer zegt, hij is al weken in de beste conditie, ja in topvorm. Als hij ook voor de radio heeft zitten peinzen, heeft hij vast en zeker meer dan één keer zijn handen door zijn blonde kuif gehaald en de keuzecommissie zal moeten komen om dat gevalletje weer glad te strijken. Eigenlijk geloven we, dat er niet veel meer te strijken is, want de zwakke kant van ons Nederlandse voetbal, sinds de oorlog voor de scherpe waarnemer zelfs in gewonnen wedstrijden reeds open gelegd, begint zich nu duidelijk te openbaren. Op een goede dag moest een soortement debacle wel komen, want een heel elftal kan niet blijven bouwen op wat gelukkige uitschieters en enige twinkelende sterren. Enkele sterren zijn sindsdien elders gaan schitteren, zodat de Nederlandse pers in haar voorbeschouwingen alleen nog maar hoop dorst te stellen op een gloriedag van Lenstra en Kraak. Al hadden deze mannen de wedstrijd van hun leven gespeeld, dan nog hadden zij geen elftal kunnen redden van een ondergang tegen een overmacht van prima voetballers als Anoul, Lemberechts, van Steelant, Sermon, Carré Mermans. Zeven maal zijn de Belgische voorwaartsen door onze defensie ge-switcht, Zevenmaal switchten de Zwitsers erdoor. Omdat die naties elftalen op de been brengen van minstens zeven of acht klasse-voetballers, terwijl wij het maar met twee of drie moeten doen. Brengen die andere landen dan als vanzelf zoveel natuurtalenten voort? En Nederland niet? Wij geloven er geen steek van. Het zit 'm veeleer in de opleiding, in de „voetbalschoor. En in de ernstige reden voor de voetballers om die school te bezoeken.... Wij zitten knap in de put en op de internationale voetbalmarkt kunnen wij op geen stukken meer mee. Wij geven Aad van Leeuwen gelijk als hij zegt, dat wij met man en macht moeten proberen Uit die put te geraken, doch de weg daartoe zal gewezen moeten worden van boven-af en het vasthouden aan tradities zal niet baten. Speelde de radio daar juist niet iets van „vallende" sterren 9'P --- Het Hart De sterkste motor ter wereld Staat bloot aan tal van schadelijke invloeden Een gezond hart moet men in ere houden: het slaat 100.000 maal per dag, veertig millioen keren per jaar. Het verplaatst op één dag 10.000 liter bloed, per jaar vier millioen liter! Deze motor weegt slechts 300 gram. Het arbeidsvermogen is echter groot genoeg om met elke slag een gewicht van één kilogram een halve meter op te heffen. Dat wil zeggen dat het prestatievermogen van een gezond hart ZO: groot is dat het een lift met één persoon in een uur tijds van de begane grond naar de vijfde verdieping zou kunnen brengen. In absolute zin is het hart geen sterke motor, de kracht is niet groter dan 1/375 pk, maar in relatieve zin is het hart sterker dan alles wat er tot nu toe aan motoren is gebouwd. Welke machine van een desgelijke ingewikkelde constructie loopt een mensenleven lang zonder dat er ooit onderdelen vervangen behoeven te werden? DE MUIS EN DE OLIFANT.. Het hart trekt zich rhythmisch samen en het ontspant .zich eveneens periodiek. Bij gezonde volwassenen gaat dit met een snelheid van ongeveer zeventig slagen per minuut. Wordt de zuurstofbehoefte van het lichaam groter, zoals dat bijvoorbeeld bij zware arbeid of bij sportbeoefening het geval is, dan kan het tempo van de hartslag worden opgevoerd. Ditzelfde gebeurt ook bij bepaalde ziektetoestanden, waarbij de kracht van het hart verminderd is, door een groter aantal pompslagen per tijdseenheid wordt dan naar een voldoende prestatie gestreefd. Bij pasgeborenen is de hartslag steeds veel sneller: het hart van de zuigeling contraheert zich 130 malen per minuut. Kleine dieren hebben een nog snellere „pols": het hart van een muis klopt bijvoorbeeld 1000 malen per minuut. De olifant heeft een langzame polsslag, doorgaans is deze niet hoger dan 25. De enorme hoeveelheid arbeid die het hart bij voortduring verricht is alleen mogelijk doodat op elke samentrekking een ontspanning volgt: de hartspier heeft een korte rust om zich te herstellen. De contracties van de hartboezems duren ongeveer 0,1 sec. daarop volgt een rust van 0,7 sec. De samenttekking der kamers neemt een tijd van 0,3 seconde in beslag, voor dit gedeelte van de hartspier bedraagt de pauze steeds 0,5 sec. Deze cijfers behoren bij een frequentie van 70 slagen per minuut. Is de • hartactie sneller, dan duurt de samentrekking even lang, de tijden van rust worden dan korter. EIGEN ZENUWWEEFSEL. Het hart werkt in eerste instantie geheel zelfstandig. De prikkels tot werkzaamheid ontvangt het van een eigen autonoom zenuwweefsel. Toen wordt de hartactie ten dele ook doof het lichaam als geheel geregeld: all 2 Organen dienen immers harmoniSCP met elkander samen te welken. Naast het eigen zenuwstelsel van dit orgaan zijn er ook zenuwbanen waardoor een remmende en ándern waardoor een versnellende invloed °P de hartwerking- kan worden uitr oefend. Zij zijn te vergelijken met de teugels van een rijpaard. Vanzelfsprekend kunnen er aan een zo ingewikkelde machinerie tal VO mankementen optreden. Ziekten Tan hart en bloedvaten komen dan of! niet alleen veelvuldig voor, in de 1049 P der jaren is er een onmiskenbare toe' name van dit soort afwijkingen. In 1917 kwamen 10.3 % van alle dood oorzaken voor rekening van dit or. gaan-systeem, in 1927 was dit perce°e. tage tot 16,3 gestegen, weer tien ja° later bedroeg het al 21,5. HARTZIEKTFI' Hartafwijkingen kunnen ontstaan door zelfvergiftiging van het Behaal° als gevolg van een te sterke of ver keerde productie van schildklier hor moen. Ook kunnen allerlei ziektekie" men schadelijk op het hart inwerken' de verwekkers van longontsteking' beenmergontsteking, roodvonk, grieg en angina kunnen zowel de hartkler; pen als de hartspier aantasten. Oe' hartzakje, dat het hart aan de buitete zijde bekleedt, raakt soms ontstoken door etterverwekkende bacteriën en,, door tuberkelbacillen. Berucht voor ; ontstaan van hartafwijkingen is he. gif van diphteriebacillen. Gevreesd is voorts de acute / hete matiek, die vooral in de kindrrjaren het gehele hart kan aantasten. OP oudere leeftijd is het weer de %ent' , verkalking, die stoornissen in de ,t bloedsemloop en daarmede ook aan hart veroorzaakt. Het is niet doenlijk in kort beste' volledig te zijn. Toch willen wij neg wijzen op enkele verkeerde jeveee" gewoonten die dikwijls oorzaak sr°l hart- en vaatziekten zijn: alcohol- e'l tabaksrnisbruik. Ook beroepen, die zware lichanle,; lijke arbeid vergen zijn wanneef_, hart niet in goede conditie is van,; oorzaak van onregelmatigheden in !!` ' werking van deze voor ons leven On misbare motor. Tenslotte is het ook juist de Oer' matige geestelijke spanning en spanning, die in onze moderne tijflo hart van streek brengt. Het is dt, ook niet voor niets dat hart- en van 4 aandoeningen het grootste percenfne4 onder de doodsoorzaken uitmaken de artsen, mensen die veelal 'n gend bestaan vol emoties leiden. v'os zorg de motor in het eigen liCh° 11 nu eindelijk eens beter en niet slee" ter dan de motor van uw auto! ---