Gemeentelijke Dienst voor Maatschappelijke Zorg verrichtte goed werk Inkomsten en uitgaven in 10 jaar tijds verdubbeld De eerste indruk van het jaarverslag van de Gemeentelijke Dienst voor Maatschappelijke Zorg te Kerkrade over het jaar 1952 is zonder enige twijfel deze: het werk van de dienst is toegenomen, het is ondanks een te kleine personeelsbezetting goed en efficiënt verricht, het zal in de toekomst ongetwijfeld in omvang nog meer toenemen en er zal voor godsdienstige en particuliere verenigingen van liefdadigheid werk genoeg overblijven, zoveel werk zelfs, dat men herinnerd wordt aan het Evangelie-woord: „De armen zult gij altijd bij u hebben!" En men moet dit woord in onze tijd ze verstaan: iedereen die hulp nodig heeft, moet deze hulp kunnen krijgen, niet alleen in zuiver stoffelijke zin maar óók en vooral op alle andere terreinen des levens waar hulp geboden kan worden. Jaarverslag 1952 Een van de meest verheugende constateringen in dit verslag is dan ook dat er zulk een goede en hartelijke samenwerking bestaat tussen de sociale zorg van de overheid en die van kerkelijke en particuliere instellingen. Dit is dunkt ons te danken aan het feit, dat zovele Kerkradenaren, die in kerkelijke of particuliere verenigingen van liefdadigheid een werkzaam aandeel hebben, tevens en tegelijk werken in de overheidszorg. Wij zullen achtereenvolgens enkele facetten van de zorg van de gemeentelijke dienst naar aanleiding van het voor ons liggende jaarverslag behandelen, omdat aard en verscheidenheid van verschillende onderwerpen daartoe dwingen, maar vooral omdat de feiten die uit dit rapport naar voren springen te belangrijk zijn om zich daar in één keer van af te maken. x x x Algemene hulpverlening onderscheidt de dienst in ondersteuning met geld ondersteuning met brandstoffen, met kleding, dekking en schoeisel, steun in de vorm van het betalen van huishuren of het verstrekken van huurbons, voorkoming of opheffing uit de toestand van armlastigheid en versterking van voorschotten. . De ondersteuning met geld vergde in 1952 een bedrag van ruim anderhalve ton ten bate van 375 gevallen wegens geyegelde ondersteuning en 149 gevallen wegens losse giften. Het jaar daarvoor werd ruim tienduizend gulden minder besteed. Brandstoffen werden vestrekt tot een bedrag van ruim negenduizend gulden (1951 bijna tienduizend gulden). De Domaniale Mijn en de Laura en Vereeniging schonken de dienst ten behoeve van zijn werk respectievelijk 40 tot 10 ton kolenslik, welke geste door de dienst op bijzonder hoge prijs werd gesteld. Eenzelfde bedrag werd besteed aan ondersteuning met kleding, dekking en schoeisel. Als eis werd algemeen gesteld, dat de goederen moesten worden gekocht bij de plaatselijke middenstand. Een belangrijk verschil met 1951 vormt het totaalbedrag dat werd uitgekeerd in de vorm van huurbijdragen. 1952 eiste namelijk bijna twintigduizend gulden, tegenover een kleine zeventienduizendgulden in het jaar 1951. liet totale aantal gevallen, waarover deze vorm van hulp werd verleend, bedroeg in 1952 147 tegen 137 in het jaar daarvoor. Ook aan de overige gevallen, vallend onder de algemene hulpverlening werden respectabele bedragen gelds besteed. Men zou het bij deze cijfers even kunnen laten, als niet uit de overzichten van de gezinssamenstelling van de ondersteunden een frappant feit bleek. De alleenstaanden, die niet in gezinsverband leven, vormen het grootste deel van de ondersteunden, hetgeen begrijpelijk is. Zij hebben in vele gevallen het eerst hulp nodig, omdat er n:emand is die in tijd van nood voor hen zorgt. De tweede groep is die van onvolledáge gezinnen: weduwnaars, weduwen, gescheiden echtgenoten enz. De derde groep levert echter materiaal tot overweging en deze derde groep bestaat uit gezinnen. Het grootste aantal gezinnen, dat hulp heeft ontvangen, bestaat uit echtgenoten zonder kinderen. Dan volgen als tweede grootste groep de gezinnen, waar één kind is. En zo voort in dalende lijn kaarrmr"e het aantal kinderen groter is. Het aantal gezinnen met zeer veel kinderen, dat ondersteuning geniet, is verbijsterend klein tegenover het grote aantal gezinnen met geen of zeer weinig kinderen dat steun heeft verkregen. Dit geldt voor alle groepen van hulpverlening. Steeds staan de zeer kleine gezinnen vooraan. Nu kan men natuurlijk de opmerking maken, dat sommige gezinnen juist zo klein zijn omdat zij op hulp aangewezen zijn. Met cijfers in de hand kan men tenslotte alles of bijna alles bewijzen. Maar de meest voor de hand liggende verklaring van dit verschijnsel ligt heel ergens anders. Het is zo duidelijk als twee maal twee vier is, dat de grote gezinnen sociaal veel gezonder zijn dan de zeer kleine gezinnen. En misschien niet alleen sociaal. Dit lijkt ons een van de belangrijkste uitkomsten van een vergelijking van de gezinssamenstelling van diegenen, die in 1952 op de hulp van de Gemeentelijke Dienst voor Maatschappelijke Zorg waren aangewezen. De rest van het jaarverslag geeft aanleiding genoeg om daar nog op terug te komen, htegeen dus ook zal gebeun in eerstvolgende nummers van ons blad. --- Wervingsoctie voor ondergrondse mijnwerkers ten behoeve van de Staatsmijnen Onder auspiciën van het Rijksarbeidsbureau zal in de komende maanden een wervingsactie worden gevoerd voor ondergrondse mijnwerkers ten behoeve van de Staatsmijnen. De eerste wervingsvergaderingen vinden – in de week van 16 t.m. 23 November plaats in Oost-Brabant. Afhankelijk van de resultaten daarvan zullen in andere streken van het land eveneens wervingsacties ~den begonen. Bij de wervingsactie zullen de door de watersnood getroffen gebieden niet worden bewerkt. In verband met de werkplannen voor de eerstkomende jaren moet de ondergrondse bezetting van de Staatsmijnen Emma, Hendrik en Maurits, die momenteel niet meer voldoende op peil is, op korte termijn wdrden aangevuld. De geraamde totale behoefte aan nieuwe ondergronders wordt geschat op rond 1000. De provincie Limburg levert hierin haar aandeel, doch door het beperkte aanbod van arbeidskrachten in deze provincie, zal een deel uit andere provincies moeten worden aangetrokken. Dit moet tijdig geschieden omdat de aangeworven arbeidskrachten in het bedrijf moeten worden geintroduceerd en geschoold. De wervingsactie wordt ten uitvoer gelegd door een viertal zogenaamde wervingsteams van de Staatsmijnen, die nauw samenwerken met de Gewestelijke en plaatselijke kantoren van het Bijksarbeldsbureau. In de daarvoor in aanmerking komende plaatsen worden vergaderingen belegd, die in de pers en door huis aan huis bezorging van folders worden aangekondigd. Op de vergaderingen wordt de bedrijfsfilm „De Zwarte Stroom" vertoond en worden alle gewenste inlichtingen verstrekt over de arbeid en arbeidsvoorwaarden bij de Staatsmijnen. Gedurende de komende maanden zullen wekelijks twintig van deze vergaderingen worden gehouden. De aangeworven ondergronders zullen worden gehuisvest in de gezellenhuizen te Hoensbroek, Brunssum en Sittard. --- Nieuwe Ulo-school feestelijk geopend Grote plannen voor onderwijs Het was een plechtig ogenblik, toen Zaterdagmorgen omstreeks elf uur de vaderlandse driekleur in top ging bij de nieuwe ULO-school aan de Ambachtstraat. De leerlingen stonden op het daags tevoren gereed gekomen, nieuwe trott::tr rordom de vlaggemast geschaard. Uit volle borst klonk het Wilhelmus, 'gevolgd door het schoollied. De geel-zwarte schoolvlag wapperde fier in de wind. De heer Petri glunderde: het was zijn dag! In een kernachtige toespraak wees hij de leerlingen op de symbolische betekenis van deze schoolvlag. Geel-zwart betekent het zwarte goud, waaraan Kerltradk,. haar welvaart dankt. De kromstaf is het symbool van de verbondenheid met Rolduc, waarvan de Abten de grondslag legden voor deze welvaart en voor het onderwijs in Kerkrade. Hij wekte de leerlingen op steeds trouw te blijven aan hun geboortegrond, aan het vaderland en aan de Paus. In de hal van de nieuwe school verrichtte deken Th. Ramaekers even later onder grote belangstelling de inzegening van het gebouw en de zegening der kruisen. Daarna richtte hij zich tot de aanwezigen. Met een lachend gezicht verklaarde hij op deze zonnige dag gelukkig te zijn deze prachtige school, „riant gelegen in de geleerde buurt" te mogen openen. Hij prees Kerkrade gelukkig met deze forse aanwinst en wees er nadrukkelijk op, dat het noodzakelijk is te werken aan de opvoeding van de jeugd, vn,oral in Kerkrade. Daarna dankte hij allen, die aan de totstandkoming van de school hadden meegewerkt, vooral het Gemeentebestuur, de Technische Dienst, de gemeenteraad, architect, aannemer en uitvoerders en vooral de heer Petri, hoofd der school die zich werkelijk heeft uitgesloofd om de opening nog daags voor Allerheiligen voor mekaar te krijgen. „Hij moet beslist de tweede architect van deze school genoemd worden!" Tenslotte wekte deken Ramaekers op tot hechte samenwerknig, „de samenwerking die allen mij zo nadrukkelijk beloofden bij mijn recente installatie". „Moge door samenwerking van allen nog zeer veel tot stand komen in Kerkrade". Het onderwijzend personeel der school wekte hij op de opvoeding der jeugd met overtuiging en liefde te doen tot heil van Kerkrade en de Kerkraadse jeugd, tot welzijn van allen. De eerste stap Burgemeester Mr. Becht geliciteerde het schoolbestuur en zichzelf met de nieuwe school, die hij zal als een aanvulling van het Kerkraadse onderwijscentrum en een prachtige aanwinst voor de stad noemde. Hij zag in deze opening de eerste stap op de lange weg, die in Kerkrade nog moet worden afgelegd bij de verbetering van de materiele vomziening van het onderwijs. Er zijn op onderwijsgebied neg grote plannen, waarvoor alle schoolbesturen hun uiterste krachten zullen moeten inspannen. ~Wij willen vooruit, op het gebied van onderwijs zelfs vooraanstaan!" Burgemeester Hecht wees erop, dat de jeugd van thans over 20 jaar de burgerij van Kerkrade zal zijn. Falen wij thaels met ons onderwijs, dan voelen wij straks de terugslag ervan. Aan Deken Ramaekers kon hij nogmaals alle noodzakelijke samenwerking en medewerking beloven. Hij beklemtoonde, dat vooral het onderwijs de volle belangstelling van het gemeentebestuur zal hebben. Met de wens uit te spreken dat God's zegen op de nieuwe ULO-school zal rusten, besloot burgemeester Becht zijn toespraak na eveneens alle medewerkers bedankt te hebben. Vervolgens was het de Bisschoppelijke Inspecteur voor het onderwijs de Zeereerw. heer van Nieuwenhoven, die schoolbestuur en gemeentebestuur feliciteerde met de nieuwe school. Hij wees, evenals de vorige sprekers, op de belangrijke factor, Welke het milieu waarin 1-iet onderwijs gegeven wordt, betekent. Dit milieu is niet alleen een modern en vriendelijk schoolgebouw, maar vooral ook de geest, welke leraren en leerlingen bezielt. Het is de geest van kennis, van wijsheid; de tact van de onderwijzer in de omgang met jongens in de moeilijke leeftijd. Namens de Vereniging R.K. MULO, waarbij 350 Katholieke Muloscholen zijn aangesloten, sprak voorzitter W. A. Brassé uit Heerlen. Hij richtte een bijzondere felicitatie tot zijn „vriend en collega" de heer Petri, aan wie hij de verzekering kon geven dat hij in Nederland weinig scholen kende met een inrichting als deze nieuwe Kerkraadse ULO. „Dit gebouw is een van de mooiste in het hele land!" Ook hij wees op het milieu, waarin het onderwijs genoten wordt. De onderwijsomgeving is inderdaad zeer belangrijk, in veel gevallen zelfs bepalend voor het slagen van het onderwijs. Frisse, zonnige leslokalen stimuleren bij het volgen van de lessen en wekken op tol orde en netheid. De heer Petri sloot als hoofd der school de rij van sprekers met een dankwoord, voor alle medewerking tij• ciens de bouw betoond. Een speciaal wood van dank richtte hij tot de vele aanwezige hoofden van lagere scholen, voor de samenwerking in het verleden, waarbij hij de hoop uitsprak, deze ook in de toekomst te mogen ondervinden. Grote belangstelling. Behalve de reeds genoemde personen waren bij deze openings.- plechtigheid aanwezig oud-deken P. de Hesselle, die de bouw van de school za krachtig bevorderd heeft, verder verschillende pastoors van Kerkraadse parochies, Pater Beckers, directeur van de H. 8.5., de wethouderts Scheelen, Van de Weyer en Spierts, de Commissaris van Politie, de heer A. Geeraedts, de gemeentesecretaris, de heer Ragetli, de Directeur van de Techn. Dienst ir. "\V Eikendal, de schoolarts, dr. van MOssevelde; de heer P. Wiertz, chef van de afd. Onderwijs, het voltallige schoolbestuur, de architect van de school de heer Fanchamps evenals de aannemer, de heer Jongen. Verder vele hoofden van scholen, het onderwijzend personeel, uitvoerders en leveranciers. Na de reeks van toespraken verzamelden zich de aanwezigen in de gezellige cantine van de nieuwe school, -waar men zich de attenties van de heer J. Chermin liet welgevallen. Om 10 uur 's morgens werd de feestelijke opening ingezet met een plechtige hoogmis tot dankzeggllig, door deken Ramaekers in de St. Lambertuskerk opgedragen. De leerlingen waren in optocht, met de schoolvlag voorop, van het oude schoolgebouw aan de Markt, naar de kerk getrokken. De mis werd gezogge_n_door een koor, gevormd uit leerlingen. Na de plechtige H. Mis trok men eveneens in optocht via de Hoofdstraat naar de nieuwe school, waar even later de heer Petri de vlag omhoog zou hijsen. Zaterdagmiddag hebben vele inwoners van Kerkrade gebruik gemaakt -van de geboden gelegenheid om de nieuwe school te bezichtigen. --- Mijnwerkersmonument voor Kerkrade De Kerkraadse mijnwerkers hebben een initiatief genomen dat wellicht binnen niet al te lange tijd aan de stad een monument zal schenken ter nagedachtenis aan al degenen die bij hun arbeid in de Limburgse mijnen na het leven zijn gekomen. De afdeling Kerkrade van de Nederlandse Katholieke Mijnwerkersbond heeft hiermee een oud plan nieuwe gestalte gegeven en een zinvolle betekenis. Waarschijnlijk krijgt het monument de vorm van een mijnwerkersbeeld. De eerste plannen voor een dergelijk monument, overigens zonder de ideëele opzet van thans, dateren uit 1939. Later hebben vooraanstaande Kerkradenaren het plan eens opnieuw bekeken en er zijn reeds voorontwerpen geweest. Tot een definitieve uitvoering van de plannen is het echter nooit gekomen. De opzet van thans verschilt ook aanmerkelijk van de oude planen. Op Vrijdag 27 November zal in het R.K. Volkshuis vergaderd worden om tot een vaste omlijning van het nieuwe plan te komen. Fárancieringsmogelijkheden zullen dan eveneens aan de orde komen. Door de initiatiefnemers zijn op dit ogenblik reeds een aantal vooraanstaande Kerkradenaren aangezocht, wier medewerking bij de verwezenlijking van het plan onontbeerlijk is. Aan de besprekingen van Vrijdagavond zullen onder meer deelnemen Mr. Becht, burgemeester van Kerkrade, de wethouders Scheelen, Hubben en v.d. Weyer, de voorzitter van de Ned. Kath. Mijnwerkersband Frans Dohmen, de voorzitter van de Katholieke Mijnbeambten Antoon Hennekens, Piet Senster, hoofdbestuurslid van de N.K.M,8., het bestuur van de afdeling Kerkrade van de N.K.M.8., Aalmoezenier, Lumey, vertegenwoordigers van de overige mijnwerkersbOnden e.a. Ons dunkt dat de delvers uit de kolenputten van het oude Kloosterrode met welgevallen zullen neerzien op het werk, dat in Kerkrade verricht gaat worden. Tenslotte hebben zij er niet voor niets voo gezorgd dat Kerkrade zich met gepaste trots de oudste mijnstad van Europa mag noemen. --- Wereldmuziekconcours 1954 Beroemde orkesten en solisten stellen zich voor Het Nordwestdeutsch Philharmonisch Orkester met Lolly Wackers-Haas als soliste Ondanks Nationale- en Internationale Concert- en Erewedstrijden zijn het toch vooral de Galaconcerten van beroemde Orkesten en solisten, die aan het Kerkraadse Concours een zeer speciaal cachet geven en het Concours doen uitgroeien tot een Muziekfestival van grote allure. Een van. deze bijzondere avonden zal in de weken dat Kerkrade weer dé Klankstad is, verzorgd worden door het Nordwestdeutsch Philharmonisch Orchester uit Herford met als soliste de Kerkraadse Pianiste Lotty Wackers-Haas. Met begeleiding van het Orkest zal zij in de Concerthal een uitvoering geven van de „Variation Symphonique" van de Luikse Componist César Franck. Reeds voor veel muziekkenners en muziekliefhebbers is het optreden van LottY Wackers-Haas een openbaring geweest en reeds vele malen heeft zij met haar virtuoos spel bewondering gewekt. Deze pianiste studeerde aan het Koninklijk Conservatorium te Luik, waar zij in 1932 een eerste prijs met algemene stemmen en een Grote Onderscheiding kreeg toegekend. In 1933 behaalde zij een eerste prijs voor kamermuziek, solfge en theorie en een eerste prijs met onderscheiding voor muziek.geschiedenis. In 1936 verwierf zij weer een eerste prijs, welke haar werd toegekend voor Harmonieleer. Bovendien kreeg zij in dat zelfde jaar voor piano-kamermuziek met algemene stemmen de Gouden Medaille, de hoogste onderscheiding welke door het Conservatorium Wordt gegeven. Met haar dynamisch spel, ' haar levendige, verantwoorde opvatting en voordracht„ heeft zij tijdens haar concerten 'en recitals te Maastricht, Luik, Brusel, voor de KRO en ae Reg. Omroep Zuid oprechte bewondering gewekt, wat in de bijzonder gunstige critieken steeds tot uiting kwam. Ook Kerkrade maakte reeds eerder kennis met haar brillant spel en de hernieuwde kennismaking tijdens het wereldmuziekconcours in César Franck's „Variation Symphonique" zal ook dan ongetwijfeld weer ieders bewondering wekken. HET NORDWESTDEUTSCH PHILHARMONISCH ORCHESTER. In de moeilijke na-oorlogse tijd heeft men in bet Regrungsoez, rk Detmold in Nordrhein-Westfalen toch niet de cultuur van een oud volk verloren. Met steun van het Ministerie voor Cultuur in Nordrhein-Westfalen en van verschillende S.eden in het land van Detmold heeft men een Symphonie-Orkest kunnen opbouwen, dat reeds nu, enkele jaren na de oprichting tot ver buiten West-Duitsland grote en verdiende bekendheid geniet. Het Nordwestdeutsch Philharmonisch Orchester, dat ook wel de- Stsdtebund-Symphoniker genoemd wordt omdat het door samenwerking van verschillende steden kon worden opgericht, zetelt te Herford, vanwaar het Orkest stad en platteland in de omgeving bezoekt voor het geven van buitengewone concerten. Onder le:ding van zijn Dirigent Wilhelm Schtichter, zal het Orkest in 1954 voor het eerst naar Nederland komen om samen met Lotty Wackers-Haas in Kerkrade een Gala-Concert te verzorgen. Reeds eerder maakte het NordweStdeutsch Philharmonisch Orchester een concertreis door Italië waar het vooral in Turijn veel bewondering wekte. Op het concert van de Sllcitebund-Syrnphoniker te Kerkrade zal het Orkest het volgend programma uitvoeren: o vC oer i so lyanpnl h Ouvertureonie ver – L. v. Beethoven (winnings-syrnphonie) – L. v. Beethoven; 1 Variation Symphonique – César Franck; met aan de vleugel Lett), Wackers-Haas; Les Préludes – Franz Liszt. ---