Landbouw- en Veeteelt De Plantenziektcnkundige Dienst in Nederland. 29 Nov. j.1. is' 1 het 25-jarig bestaan herdacht van den Plantenziektenkundigen Dienst. Bij die herdenking, welke te Wageningen plaats vond, werden toespraken gehouden door verschillende personen: mannen der wetenschap en mannen der praclijkj „Wat de PI. Dienst op land- en tuinbouwgebied al gedaan heeft, is niet te zeggen. Hij is een zegen geweest voor ons land en vele menschen hebben hun bestaan aan den PI. Dienst te danken." Zoo sprak de practicus bij uitnemendheid 1 , de heer Pierre Lombarts, eigenaar der Kon. Boomk woeker ij en te Zundert. En de heer Jac. Smits te Na arden, voorzitter van den Bond van Planleiihandelaren, zei o.m.: „Wij hebben in die 25 jaar geleerd in te zien dat de wetenschap, toegepast op de practijk, voor ons kweekers onmisbaar is en wij zijn daar zeer dankbaar voor." Het hoofd van den DiensT, de heer N. van Poeteren, heeft een brochure het licht doen zien, waarin de geschiedenis, de werkzaamheden en de resultaten van den Dienst zijn beschreven. Van de laatste willen we een en ander yertellen. De resultaten kunnen worden onderscheiden in algemeene en bijzondere. De algemeene zijn die, welke op de bestrijding van plantenziekten in het algemeen, en de .inzichten en opvattingen, welke daaromtrent bij de land- en tuinbouwers bestaan, betrekking hebben. De bijzondere hebben betrekking op bepaalde gevallen. De eerste zijn niet of uiterst moeilijk in geldswaarden te schatten. De voordeden, door de laatste verkregen, kunnen soms vrij goed in getallen worden uitgedrukt. Als eerste algemeen en zeer duidelijk resultaat van de werkzaamheden van den PI. Dienst kan genoemd worden, dat de bestrijding van plantenziekten in ons land op hoog peil staat; dat daardoor in het algemeen de gezondheidstoestand der gewassen goed is, en dat in zeer vele gevallen bij het optreden van een ziekte of een insectenbeschadiging zoodanige maatregelen genomen worden, dat de plaag geen groote uitbreiding kan verkrijgen. Er wordt dus veel meer op de aanwezigheid van ziekten gelet, zij worden. spoediger herkend als zij optreden en zij worden sneller, rationeeler en algemeener bestreden. Dit resultaat is voor vele culturen in ons land van bijzonder groote beteekenis. Immers, ons land heeft bij een zooveel mogelijk onbelemmerden exporthandel van voortbrengselen van land- en tuinbouw overwegend' belang. In vrijwel alle landen van de wereld ontwikkelt zich het streven om door bepaalde maatregelen de kans op invoer van plantenziekten en insecten, die speciaal door den handel in land- en tuinbouwproducten mogelijk gemaakt wordt, te verminderen. Hoe gezonder onze culturen dus zijn, des te beter is de indruk, welke buitenlanders bij hun bezoeken aan ons land verkrijgen, des te meer vertrouwen zullen zij aan onze producten schenken, en des te grooter is de hoeveelheid er van, die voor uitvoering in aanmerking kan komen. Doordat in ons land alle gegevens over het voorkomen van plantenziekten door inzendingen, eigen onderzoekingen, opgaven van correspondenten, resultaten van keuringen voor uitvoer en daarnaast alle gegevens over de bestrijding door eigen onderzoekingen, literatuurstudie, waarnemingen van practici, te zamen komen in één lichaam, den Plantenziektenkundigen Dienst is het mogelijk steeds daar de krachten te concentreeren, waar deze het nuttigst kunnen worden aangewend. Ons land is gelukkig niet te groot, om in dit opzi«eht uit een centraal punt behandeld te worden. Deom-^ standigheden in de verschillende provinciën zijn Wel zóó overeenkomstig, dal overal terzelfder tijd hetzelfde kan worden gepropageerd. En de omvangrijkheid en liet specifieke der plantenziektenkundigen litteratuur laat de bestudeering van de over de geheele wereld Verkregen resultaten van onderzoekingen en bestrijdingen, die ook voor onze culturen van zoo enorme beteekenis kunnen zijn, niet anders dan op een centrale plaats loe. De met plautenzieklenbestrijding in ons land verkregen resultaten kunnen dus als een onmiddellijk uitvloeisel van de organisatie dezer bestrijding in één enkelen Dienst beschouwd worden. De omstandigheid, dat de Plantenziektenkundigen Dienst bij alle autoriteiten op phytopathologisch gebied in het buitenland vertrouwen geniet, is mede voor ons land met zeer groote exportbelangen, van zeer groote beteekenis. Ook dit resultaat, dal de Dienst te danken heeft aan de wijze, waarop zijn werkzaamheden steeds zijn uitgevoerd en nog steeds uitgevoerd worden, is van bijzondere waarde. Dat er in de toekomst met alle kracht naar gestreefdmoet worden, dat dit vertrouwen blijft bestaan, zal een ieder gereedelijk inzien. Van de bijzondere resultaten vermelden we allereerst die op landbouwgebied: 1. Emeltenbestrijding. Indien men dc resultaten, verkregen met bestrijdingen in getallen wil uitdrukken, zijn die, welke de I I ; | bestrijding van emelten in 1924 heeft opgeleverd, daarvoor wel geschikt. In dit jaar toch is op ruime schaal een door 'den adjunct-patholoog W. H. de Jong ingevoerde bestrijdlngsmethode van emelten (afkomstig van Packard en Thompson, Californië) toegepast, welke in Europa nog niet tol aanwending gekomen was. De verkregen resultaten waren schitterend. In weilanden, waar 400 emelten per M2. voorkwamen en waarvan de zoden door deze larven geheel stukgevrcten waren, was eenmaal uitstrooien van een vrij geringe hoeveelheid van het middel (met Parijseh groen vermengde tarwezemelen) voldoende om 70—80 pCt. van de emellen te vergiftigen. Daarmede was de vreterij en dus ook de schade op eenmaal practisch vrijwel opgehouden. Op bouwland werd hetzelfde resultaat verkregen; het percentage doode emelten was daar zelfs nog hooger. Daar minstens 1200 II.A. met hel middel behandeld zijn en door hel doen eindigen van de vreterij zeker een verdere schadevermindering van f 30 a f 150 per II.A. verkregen is, kan het geldelijk voordeel, dat door deze beslrijdingsmelh&le verkregen is voor 1924 veilig op f 100.000 gesteld worden. In werkelijkheid is het ongetwijfeld veel hooger. Tevens kan worden vastgesteld, dal wij voor volgende jaren over een uitnemend middel ter voorkoming van schad" door emellen, zullen beschikken. De enorme schade, die deze larven der langpootmuggen niet alleen op de jonge losse weilanden van ontginningen, maar ook zelfs op oude graslanden in Friesland en niet minder op gescheurde weilanden en klaverstoppels kunnen aanrichten, kan nu, mits aan de toepassing der bestrijding voldoende bekendheid wordl gegeven, in het vervolg voorkomen worden, (Wordt vervolgd). Dc bunzing. Een geduchte hoender- en eierdief is zeer zeker de bunzing, in deze provincie en ook in Overijsel en Drente veelal ,,ulk'' genoemd. In Holland wordt hij betiteld met den gepasten naam van „eierdief". De vacht van den bunzing is aan de onderzijde zwartbruin, aan de bovendeelen en aan de zijden van den romp lichter, meestal donker kastanjebruin; de kin en de spits van den snuit zijn geelachtig wit. Het wijfje onderscheidt zich in hoofdzaak door de zuiver witte kleur van de zooeven genoemde lichaamsdcclen, welke bij het mannetje geelachlig zijn. Dit sluwe roofdier wordt in alle landen van Europa, behalve in Lapland en in Noord-Rusland, aangetroffen. Ook in een groot deel van het werelddeel Azië komt het voor. Iedere plaats, waar hij behoorlijk van zijn gading kan vinden, is den bunzing welgevallig. Hij bewoont dan ook het gebergte, zoowel als de vlakte, heibosch., zoowel als het veld. Bij voorkeur houdt hij zich echter op in de nabijheid van boerderijen. Daar houdt hij zich overdag schuil onder houtmijten, zaad- en hooibergen, 's Nachts gaat hij op roof uit: eieren, hoenders, eenden, duiven, konijnen worden dan zijn prooi, te» minste als voor de veiligheid van een en ander niet terdege is gezorgd. Het is te begrijpen, dat zoon alles ver slinder ook veel kleine vogels en vogeleieren tot zijn buit neemt. Met den bunzing gaat het echter als met vele andere, zoogenaamde schadelijke dieren, ze bewijzen ons ook diensten. Ze vangen namelijk een groot aantal muizen en ratten, ja zélfs slangen. Meestal doodt hij niet aan; stonds alle hoenders of eenden of duiven, | die hij onder zijn bereik heeft, maar alleen het eerste het besle dier dal hij weel te bemachtigen. Daarmede gaat hij dan aanstonds naar zijn schuilhoek, maar — indien hij daarin niet wordt gestoord — dan herhaalt hij zijn bezoek verscheidene malen in één nacht. Wordt hij aangevallen, dan verdedigt hij zich woedend, met ware doodsverachting. Door vallen en stappen tracht men hem te vangen. Gemakkelijk gaat dit echter niet, want hij is o zoo voorzichtig en buitengewoon wantrouwend. Indien een bunzing door menschen of honden wordt achtervolgd, dan weet hij telkens en telkens door snelle, onverwachte zwenkingen aan zijn vervolgers te ontkomen'; ook spuit hij dan een zeer onaangenaam riekende vloeistof uit, waardoor niet zelden honden worden afgeschrikt. Gelukt hel een hond den bunzing le grijpén, dan kost hem dit heel licht een bebloed|n kop, want alvorens hel leven le laten,' bijt de bunzing meestal eerst nog geduchl van zich af met zijn vlijmscherpe tanden. Sommige honden grijpen het grimmige roofdier echter zoodanig, dat het zich niet verweren kan en geven het onmiddellijk den genadebeet. De bunzing is buitengewoon taai van leven. Wordt hem een hevige slag toegebracht, dan blijft hij vaak roerloos liggen, zoodat men hem beslist dood waajjnt, maar plotseling springl hij op en loopt, alsof er niets gebeurd is. Zonder dat liet hem, naar het althans schijnt, hindert, springt hij van een aanzienlijke hoogte naar beneden en bezwijkt eersl na buitengewoon zware verwondingen. Wordt hij in het nauw gebracht dan keert hij zich zelfs tegen zijn vervolgers. Het vel van den bunzing is vooral in den wintertijd duur te verkoopen; het levert namelijk een warm en duurzaam pelswerk, dal echler wegens zijn voorldurenden en inderdaad uiterst onaangenamen reuk veel minder geschat wordt dan liet overigens verdient. Van zijn lange staarlharen maakt men penseelen. Het vleesch van den bunzing is niet te gebruiken; zelfs honden willen er gewoonlijk niet aan. De paring van den bunzing heeft veelal in Februari — in zachte winters reeds in het laatst van Januari — plaats. Twee maanden daarna werpt het wijfje in een hol, doch veelal onder een houtmijt of onder een hoop takkebossen, 1 a 6 jongen. Ze worden door de moeder uitstekend verzorgd en tegen iederen vijand met doodsverachting beschermd. Na ongeveer 6 weken gaan de jongen al met de ouden op roof uit en als ze 3 a I maanden oud zijn, zijn ze reeds nagenoeg volwassen. Ze zijn dan ongeveer 40 centimeter lang en bezitten een staart van pl.m. 15 centimeter. Het slanke lichaam rust op korte poolen. --- Apeldoorns Mannenkoor 1 Jan. 1885—1 Jan. 1925. De plaats- onzer inwoning, nog jong en in opkomst, telt niet veel vereenigingen, die op een langdurig bestaan kunnen bogen. Tot die enkele behoort voorzeker Apeldoorns Mannenkoor. Hiervan kan getuigd worden: „Eindelijk wordt het rijsje een boom," want voorzeker was zijn begin klein en nietig. Het begin moeten we zoeken op 't Loo. Daar Was door een 5-tal Loosche onderwij. zers, nl. de heeren B. Eibers, B. Koers, J. W. de Jongh en H. A. Weenink een kwartet opgericht onder eliding van hun collega den heer II. Ph. Buysman. Dit kwartet hield zijn oefeningen in het „Oude Posthuis" op het Loo en wel des Zondagsmiddags Van half 2 tot half 3. Als eerste zangbundel werd „Heim" aangeschaft en als eerste lied ingestudeerd: „Schaferssontagslied." Al spoedig werd de wenschelijklieid betoogd van het oprichten van een Mannenkoor en zoo werd op 20 Dec. 1884 in Tivoli een vergadering belegd, waartoe verscimlende personen werden uitgënoodigd. Een veertien belangstellenden werden bereid gevonden als werkende leden toe te treden en ;;oo werd met ingang van 1 Jan. '85 opgericht de vereeniging Apeldoorns Mannenkoor. Een drietal heeren, vooraf aangezocht, brachten een concept-reglement ter tafel, dat na eenige wijzigingen werd aangenomen. Als voorzitter werd gekozen de heer H. Ph. Buysman en als secre.-penn. de heer W. Lampe, onze toenmalige gemeente-ontvanger. De heer J. Enderlé werd daarop bij acclamatie als Directeur der vereeniging benoemd. Voor het eerst trad Apeldoorns Mannenkoor onder leiding van den lieer Enderlé in net publiek op tijdens een Nutsavond in Tivoli, daartoe uitgënoodigd door den President der PI. Afd. v. d. Maatsch. tot Nut v. 't Algemeen, den heer Junius. Het optreden van A. M. in het puhliek had steeds tot doel: het steunen van liefdadige instellingen, zooals het Ziekenhuis, Algemeene Armenzorg, enz. Menigeen herinnert zich nog wel den Transvaalavond, die ruim f 1004 (duizend en vier gulden) als bilig saldo bracht in de kas van 't Comité ter ondersteuning der Transvaalsche Boeren. Nog versch in het geheugen ligt de Roode Kruisavond, die plm. f475 opleverde ten bate van de kas van het Ned. Roode Kruis. Z.K.II. Prins Hendrik woonde als voorzitter de.*sr vereeniging de uitvoering bij. Z.K.II. had met zijn adjudant plaats genomen te midden van een Eere-coinité onder voorzitterschap van onzen Burgemeester Mr. Roosmale Nepveu. Voor het A.M. was het een groote eer Z.K.II. in zijn midden te hebben, daar hel de eerste maal was, dat de Prins een uitvoering eener plaatselijke vereeniging met zijn tegenwoordigheid vereerde. Van het podium bedankte Z.K.H. koor, solisten, directeur en publiek uit naam van het Roode Kruis. In de 40 jaren van zijn bestaan zijn als voorzitter achtereenvolgens opgetreden de heeren II. Ph. Buysman, W. Lampe, Ds. Iluizinga, Laurens nansma en E. Huizinga, terwijl thans de heer G. Overkamp deze functie bekleedt. De heer H. A. V eenink, van de oprichting af lid, bekleedde eerst de functie van secr.penn. en later in 1893 alleen die van secretaris, terwijl de heer B. G. Godron als penningmeester optrad. Dc heer W. heeft deze betrekking met onverflauwde ijver vervuld tot 1922. De repetities werden gehouden eerst in Tivoli; later verleende "wijlen de heer Burgerhout gastvrijheid in zijn bekend hotel Apeldoorn, toen deze gelegenheid te,klein bleek, verhuisde men weer naar Tivoli. Steeds zal de hartelijke ontvangst in Hotel Apeldoorn bij A. M. in dankbare herinnering blijven. Slechts noodgedwongen verhuisde men en nog menigmaal lieert de heer Burgerhout gastvrijheid verleend, als het Ivoor door bijzondere omstandigheden, als een- tooneeluitvoering, conceri, enz. niet in Tivoli kon repeteeren. Verscheidene jaren bleef de heer Enderlé directeur, uitgezonderd een klein intermezzo van een jaar, waarin de heer Buysman deze functie op zich had genomen. Het ging met A. M. als met zoovele vereenigingen; het bezoek der repetities liet veel te wensclien over, zoodat de heer Enderlé daarin een reden vond als directeur te bedanken, nadat een voorstel lot ontbinding der Vereeniging, na ijverige bestrijding van den heer Weenink, was. verworpen. De heer Henri Stokhuyzen werd als directeur aangezocht en deze nam dc functie aan. Ruim 20 jaar heeft de heer S. het directeurschap waargenomen en het Koor tot grooten bloei gebracht. Aan hem is hel Koor véél verplicht. Dc verschillende medailles aan het vaandel gehecht, zijn op diverse zangwedstrijden onder zijn energieke leiding behaald. Om bijzondere redenen meende de heer Stokhuyzeli te moeten bedanken en werd de heer Joh. Büchele, onze bekende violist voor deze functie aangezocht, die door hem werd aangenomen. Het A. M. heeft voor den heer Stokhuyzen in den heer Büchele een waardig opvolger gevonden. Eenige malen heeft A. M. ook buiten de concertzaal zich doen hooren. We herinneren o.a. aan de uitvoering bij gelegenheid van de onthulling van de Gedenknaald door II.M.' de Koningin en de beide uitvoe. ringen op het Bassecour van het Paleis, waar het Koor versterkt werd door leden van andere zangkoren, die welwillend hadden aangeboden A. M. te steunen. Een eeresaluut aan de Apeldoornsche Harmonie, die bij die gelegenheid geheel belangeloos hare medewerking verleende. Door hel bedanken van den directeur werd de zangvereeniging „Richard Hol" geheel in Apeldoorn opgelost. Niet alleen kleine nummers a capella, maar ook groote werken heeft A. M. ten gehoore gebracht. We noemen alleen maar de Wagneravond in 1902, toen uitsluitend werken van dien grooten componist werden uitgevoerd, de goedgeslaagde uitvoering van de „Schöpfung" tijdens het 25-jarig jubileum van den heer Stokhuyzen als muziekdirecteur, de Frithjofsagen, Norma van Johan Rijken, Leidens Ontzet, Hollands Glorie, Columbus, Hakon Jarl, Das Paradies und die Peri, e.a. Enkele werden uitgevoerd met begeleiding van het dubbelkwartet der Arnh. Orkestvereeniging. Om de Schöpfung op te voeren was het noodig, dat A. M. werd bijgestaan door een dameskoor. Het scheen vele dames goed bevallen te zijn in een groot gemengd koor te zingen, want kort na dc uitvoering van bovengenoemd Koorwerk bereikte het Bestuur van A. M. een schrijven van vele damesmedewerkenden, waarin verzocht werd naast het Mannenkoor een Dameskoor op Ie richten, waardoor het mogelijk werd in goede samenwerking ook gemengde koren ten gehoore te kunnen brengen. Dat verzoek werd door A. M. ingewilligd: zoodat A. M. een afdeeling gemengd koor bezit. Het Dameskoor kreeg echter een afzonderlijk Bestuur, dat in samenwerking met dat) van het A. M. werkte. Hierdoor was het voor A. M. mogelijk lid te worden van den Bond van Gemengde Zangvereenigingen in Nedevland en lid van de Neder 1. Koorvereeniging. Bij ons overzicht mag niet verzwegen worden de groote verdienstipu. van de beide accompagnatrices mevr. Jpséphine Lulofs en mejuffr. Aletta Schüller, die achtereenvolgens haar beste krachten aan A. M. gaven. Mej. Schüller is nog steeds