Herplaatsing van gemobiliseerden in hun burgerbetrekking. DE POGINGEN VAN DE „STAMIL" ZIJN NIET ONBEVREDIGEND. Een moeilijke materie. Onze Haagsche correspondent schrijft ons: - Keer op keer doen verschillende verhalen de ronde aangaande ontslag uit de burger-betrekking, welke gemobiliseerden zouden hebben gekregen, nadat zij uit den militairen dienst zijn teruggekeerd. Dit aï lang nijpende vraagstuk heeft reeds vele pennen in beweging gebracht en doet tallooze gemobiliseerden met groot* vrees denken aan het oogenblik, dat zij, weer in burger-pakje' gestoken, tegenover hun werkgever van weleer zullen staan. Om misschien te vernemen, dat men „reeds voorzien" is Zooals men weet zijn zekere instanties steeds in de weer om werkgevers in deze op hun nationalen plicht te wijzen, hetgeen wil zeggen, dat zij alles in het werk moeten stellen om degenen, die het land in de ure des gevaars hebben gediend, niet te „straffen" met werkloosheid! In deze maakt zich bijzonder verdienstelijk de Koninklijke Nationale Vereeniging tot Steun aan Miliciens, kortweg genaamd „Stamil", die trouwens geheel op de bres staat ter verdediging van de belangen der gemobiliseerden. Want niet alleen he^t men den ex-gemobiliseerden of de afgezwaaide milicien als het gaat om behoud van werk, maar ook tijdens den dienst tracht men alles te doen om de moeilijkheden der gemobiliseerde gezinnen te verzachten. Hoe men werkt. Maar vooral om eens te informeeren naar de huidige practijk wat betreft de pogingen tot behoud der burger-betrekking hebben wij ons tot genoemde vereeniging gewend, en daar deelde men ons mee. dat er omtrent dat ontslag ook wel onjuiste verhalen de ronde doen. Ten eerste wees men er ons op, dat het gedurende de mobilisatie natuurlijk slechts om een bescheiden aantal gevallen gaat want normaliter kèeren er niet zoo heel veel gemobiliseerden voorgoed naar huis. In hoofdzaak krijgt men thans dus met afgekeurden te doen. Men wees er voorts op, dat het geheel® vraagstuk wel buitenge woon-moeilijk is, omdat het welhaast ondoenlijk is vast te stellen, of een werkgever werkelijk zijn plicht verzaakt, indien hij verklaart in de onmogelijkheid te verkeeren, den man terug te nemen. Hij kan zich intusschen noodgedwongen van e^n goedkoopere kracht hebben voorzien, of de zaak is dermate teruggeloopen, dat het hoogstwaarschijnlijk tóch tot ontslag had moeten komen. En als men tot wettelijken dwang zou overgaan, is de werkgever immers toch vrij, den teruggekeerden werknemer na korten tijd heen te zenden. De vereeniging verwacht ten slotte het meest van een appél op het moraal der werkgevers, want alleen als de goede wil er is valt er iets te bereiken. Het aantal gevallen, waarin de susscher-komst der vereeniging voor herplaatsing wordt ingeroepen, is uiteraard thans dus niet zoo groot; bij demobilisatie zal de drukte in dit opzicht overstelpend worden, doch daarover maakt men zich nu nog niet druk. Naar een anderen baas.... Met klem wees men er verder op, dat de gevallen, waarin sprake is van do<-r mobilisatie ontstane werkloosheid, niet alle even ernstig zijn; het komt namelijk voor, dat de uit den dienst terugkomende van de gelegenheid gebruik maakt om een andere — en betere! — betrekking oe krijgen. Hij heeft dan zeer weinig moeite bij zijn ouden werkgever gedaan en probeert dan door tusschenkomst der vereeniging — die ook betrekkingen zoekt naar genoegen te slagen. Intusschen is de „Stamil' . dag aan dag in touw om te bereiken wat er te bereiken valt. Eigenaardig is, dat er van de zijde der gemobiliseerden nimmer gepoogd wordt, bij voorbaat pogingen bij hun werkgevers te (doen ' ondernemen. Zoo zou het kunnen ge beuren, dat onmiddellijk na het vertrek van den in militairen dienst tredenden werknemer stappen worden ondernomen om den werkgever te bewegen de zaken zoodanig in te richten dat terugkeer van den gewezen employé althans zeer waarschijnlijk is. Trouwens reeds eerder is van verschillende zijden het denkbeeld aan de hand gedaan om werkgevers wettelijk te verplichten, aan den gemobiliseerden werknemer een schriftelijk bewijs te verstrekken, waarop hij aangeeft wat zijn bedoeling is. Deelt hij mede bereid te zijn (onvoorziene omstandigheden daargelaten) den man terug te nemen, dan is alles natuurlijk in orde. Verklaart hij echter, zich tot niets te willen binden (of erger!) dan zou ijlings de tusschenkomst van de „Stamil" kunnen worden ingeroepen met wie weet welk gunstig resultaat' Andere moeilijkheden. Echter wees men er van „Stamil"-zijde op, dat dit idee practisch waarschijnlijk weinig zou kunnen uithalen, want de groote moeiijkheid is juist, dat de werkgever niet weet, wannéér zijn werknemer terugkeert. Reeds toen de eerste oefentijd 5% maand bedroeg, waren de moeilijkheden niet gering; na verdubbeling tot II maanden werd het er natuurlijk niet beter op, doch nu het mobilisatie is, verrijzen weer héél andere problemen. Als er maar een goed en practisch uitvoerbaar idee gevonden kon worden, waardoor de vrees voor verlies van werkkring bij de gemobiliseerden goeddeels kon worden getemperd, dan zou men buitengewoon verheugd zijn. Het zoeken daarnaar zet men nimmer stop, doch tot nu toe acht men het probleem nog niet voor een allesz ris bevredigende oplossing vatbaar. De goede wil der patroons zal dus vooreerst h«4 werk moeten doen! Over 't algemeen bleek men niet bepaald ontevreden over de resultaten der pogingen, welke men reeds in den afeeloopen tijd heeft ondernomen,' maar men heeft wel de ervaring, dat verschillende werkgevers juist door de mobilisatie-oristandigheden — of ook door andere oirzafcen, zooals b.v. voor sommige zakenmenschen catastrophale koude! — den vroegeren werknemer niet kunnen terugnemen. Daartegenover staat vast, dat ondernemingen van de gelegenheid wel neof misbruik maken om zich van duurdere krachten te ontdoen, ook al. omdat de ex-gemobiliseerde vaak in de onmogelijkheid heeft verkeerd, zijn vakkennis oij te houden of aan te vullen. Resumeerende kan dus worden gezegd, dat de kwestie van de herplaatsing der ex - gemobiliseerden thans zeker nog niet hear moeilijkste kanten laat zien; eerst na demobilisatie zal men voor buitengewóónernstige problemen komen te staan. --- FEUILLETON De Jacht naar de Lichtsteenen AVONTUREN-ROMAN O 34) Maar reeds had de oude man uit de cel aller opmerkzaamheid op zich gevestigd. Tot nu toe had hfl als versteend met open mond en wijd geopende oogen naast mij gestaan, maar nu kwam er leven in hem. Hij stortte zich met de behendigheid van een jongen man vooruit. De dwergen vormden een wa? vaa opgestoken messen, de punten staken hem in het vleesch, maar hij scheen het niet te voelen. Toen begon hij met wilde armbewegingen te spreken. Daarbij wendde hjj zich eerst tot die priesteres en toen tot Jacob Starkenden, maar zijn woorden golden blijkbaar de Ktarwh, want hij gebruikte htm afschuwelijke keelklanken en ofschoon ilk geen woord verstond, kwam het mij toch voor alsof hij iets verschillende maien herhaalde. Eln de uitwerking van deze woorden op de dwergen was verbazend. Een toornig gemompel verhief zich, kreten van schrik, vertwijfeling en woede. De knielenden op den achtergrond sprongen op en naderden. Jacob Starkenden sprong achter den pijler vandaan en schreeuwde hun toe, waarbij hij zijn best deed den ouden man te overschreeuwen, die met schuim op de lippen voortging ieder woord met krijschende overslaande stem te herhalen Het gemor der dwergen werd steeds dreigenderJacob Starkenden nam zijn buks en richtte ze jp den ouden man. Toen volgde een donderende knei. De rook van het kruit maakte mij half blind. Toen ik weer zien kon stond de oude man stil en zwijgend, maar ongedeerd naast mij. De priesteres trok aan den sluier, dien zij weerhad laten vallen en slingerde hem van zich af en in hetzelfde oogenblik zag ik haai- «kwit gelaat tot volkomen bewustzijn ontwaken Zij stiet een luiden kreet uit en zonk op de knieën. Naast haar lag de gestalte van den priester, den nooit-stervende, als een lijkwade op den grond. XVI. Wat nu volgde, herinner ik mij slechts vaug, want de verwarring die nu volgde tart iedere beschrijving. Een ding kan ik met zekerheid zeggen: — was dat schot niet gevallen, of liever was de uitwerking niet zoo onverwacht geweest, dan zou niemand van ons de hal levend verlaten hebben. Maar het inéénvalien van den priester — dat gevreesde wezen, dat voigens hun overleveringen ouder dan de oudste holen was en niet sterven kon — verlamde de wilden volkomen. Een oogenblik lagen ze alle plat uitgestrekt op het gelaat En op dit oogenblik gaf Ducros het teeken. — Nu is het tijld, brulde hij. — Vecht, mes aimis. Ik rukte met alle geweld aan mijn boeien en verbrak ze tegelijk aan handen en voeten. Bc zag dat Gregory de zijne ook stuk trok Toen sprong hij over de op den bodem liggende dwergen, pakte den ouden man om 't lichaam en trok hem mee. Ik sprong hem na en zoo ongeloofelijk als het klinkt, ontkwamen wij aan onze lijfwacht zonder een enkele schram Nu krabbelden de dwergen echter haastig op en in het volgende oogenblik zou ik het mes van één hunner geheel in mijn lichaam hebben gehad, ais er met van geheel onverwachte zijde i'Ulp was gekomen. Jacob Starkenden stormde aan en liet de kolf van zijn buks met een geweldige zwaai op de mij omringende dwergen neerkomen en velde twee van hen met één slag. Eln voor dat de anderen tot bezinning kwamen, kwamDucros in iedere hand eermes — naderbij. Deze messen zwaaide hij in een grooten kring om zich heen en in een oogenblik lag een haif dozijn wilden op den grond om nooit weer op te staan. — Naar links schreeuwde Jaoob Starkenden en wees met de kolf van zijn buks. — De deur links kan geopend worden Ducros wierp een weifelenden blik op hom, maar nam boen een ploseling besluit. — Voig hem brulde hij- — Ik houd dat canaille tegen. Wat er nu gebeur'de, kan is thans nog niet beschrijven maar het schijnt dat het dank zij de lange armen van Ducros en de kolf van de 'ks van Jacob Starkenden gelukte naar de andere deur te komen. Gregory schoof mij den ouden man in de armen en vloog zeif naa r Marah Starkenden, die in onmacht naast de lijkwade lag'. Maar Ezau Starkenden voorkwam hem. Zooals ik later hoorde was hij, geboeid aan handen en voeten, over de oip den grond liggende wilden gesprongen. Een minuut later waren we allen tusschen een pijier en de gesloten steenen dèur vereenigd De gebroeders Starkenden knelden ervoor en schoven en vertrokken met vereende kachten aan de deur. Gregory droeg Marah in de armen en ik den ouden man uit onze cel terwijl achter ons stond. En gelukkig voor oas dat hij daar stond en ook dat de pijler zich juist daar bevond, want nu hadden de dwergen zich van hi% schrik hersteld en stormden met gehuil vooruit Door den pijler wed de stroom verdeeid en zo, > als ik reeds zei had Ducros twee messen. Gedurende de paar secondes die het openen van de deur vorderde zag ik de wilden meermalen als een golf op Ducros toekomen en iederen keer met achterlating' van een paar lichamen weer afdeinzen. In het volgende oogenblik bevonden we ons in een leeg zijvertrek dat slechts door een sehelarnp verlicht was. Gregory en ik legden onzen •ast neer om bij het sluiten van de deur te helpen. Want de dwergen 'ironegn woedend vooruit om ze ópen. te houden, wat hun ook zou zijn, ais Ducros hen niet had verhinderd de deur te grijpen, terwijl wij vieren met ons geheele gewicht aan dem anderen kant drukten en de deur bijna gesloten hadden toen een behaarde arm met een mes plotseling door de smalle opening kwam. Het volgende oogenblik was het handgewricht tusschen deur en wand gekiemd, het mes viel aan onzen kamt op de v'oer en buiten klonk een woedende kreet van pijn Ducros bekeek de vastgeklemde hand nadenkend, terwijl wij voortgingen met alle macht tegen de deur te drukken. — Zoo, bromde hij. Dat is een hand minder tegen ons en een mes meer voor ons. Trek de deur eerst iets terug en druk ze dian vast aan om ze met de pin vast te maken. Met deze woorden hakte hij de harige hand det één slag af. Toen we de deur lieten terugrollen, zag ik de armstomp verdwijnen, terwijl een inlkzwarte bloedstraal Ducros in het gelaat spatte. Toen rolden we de deur dicht, stakem de pin erin en voor het oogenblik waren we veilig. Ducros overtuigde zich, dat de deur werkelijk gesloten was, veegde zich het bloed uit de ooges en wendde zich tot Jacob Starkenden, die aan de andere zijde van het vertrek stond. — Zoo Jacob Starkenden, zei hij, — nu zai ik met jou afrekenen Je hebt mi;'*n goeden Sikbok uitgeleverd en mij ook. Je bent een ei endige verrader en als je een gebed weet, zeg hel dan snel. Jacob Starkenden g-eep zijn omgekeeide tuks maar zei geen woord. En nu pas bemerkte ik de verbazende verandering in zijn voorkomen. Zijn oogen gloeiden nog wel, maar aheen van opwinding — ieder spoor van kranxzinmigheid was verdtaremen. Ducros ging- op hem toe, maar reeds wss Ezau Starkenden tusscnenbeide gesprongen en riep: — Gek, is dit het oogenblik voor moord en wraak. Wei je den man ombrengen, die ons den weg kan wijzen? Ducros bleef verrast staan. Hij had een groot aantal wonden waar het bioed uitliep, maar zijn mager graniethard gelaat verried niet de minste opwinding. , —Zoo zie hij. - Daaraan had ik niet gedacht Ik heb het recht dezen Starkenden te dooien, maar onr uwentwil zal ik daarvan afzien, mijn vriend — Breng ons uit deze ellendige holen! riep Ezau Starkenden dreunend. — Daardoor kan je alle schuld uitwisschen. Jacoo Starkenden bieef onbewegelijk. — Xk heb je willen helpen, en ik wil het nog, zei hij met vreemde veranderde stem. — Hier aciter mij is een ruimte, waardoor men een naar de klippende voerende trap bereiken kam- Ik had verwacht de deur open te vinden, maar aij is gesloten — aan de andere zijde. Wij keken hem verward aan, terwijl achter ons de wilden hevig op de deur sloegen. — Mijn hemel, mompelde Gregory. — levend begraven. (Wordt vervolgd). --- NORTH STATE MORTH CTATE 1 ^ ! BLENOEO «JciGARFTTESI --- DE MOBILISATIE-TOELAGEN VERLAAGD. Bij beschikking van den munster van Defensie zijn opnieuw de mobilisatietoelagen verlaagd, speciaal ' oor de ongehuwden. De toelagen van de gemobiliseerden, die niet in hun vredeswocnplaats gelegeerd zijn, zijn thans als volgt vastgesteld. Het bedrag tusschen haakjes geeft aan, welke toelage de ongehuwden per dag krijgen: opperofficier f 4.- (f 1.50), hoofdofficier f 3.- (f 1.-), subalterne-officieren f 2.U 0.75), onderofficieren boven den rang van sergt.-majoor (opperwachtmeester) f 1.25 (f 0.50), sergt.-majoor (opperwm.) f 1.- (f 0.40), overige onderofficieren f 0.75 (f 0.30). Jaarwedde genietende korporaals en soldaten f 0.40 (f 0.20). Voor de soldij genietende korporaals en soldaten is de mobilisatietoelage (f 0.15) hetzelfde gebleven. --- NEDERLANDSCH STOOMSCHIP OP EEN MIJN GELOOPEN. De „Laertes" zwaar beschadigd, doch niet gezonken. De boot op halve kracht verder gestoomd. Geen der opvarenden gewond. Het Nederlandsche stoomschip „Laertes" van de Ned, Stoomvaart Mij „Oceaan'" is Zaterdagavond omstreeks half twaalf op vier mij] beoosten het lichtschip „Royal Souvereiign" nabij Eearthy He-ad in. het Engel sche Kanaal op een mijn geloopen Het schip is niet gezonken en de bemanning is aan boord gebleven. Niemand dei opvarenden is gewond. Het stoomschip stoomt naar Londen op. De machine ia in tact gebleven. De opgeloopen schade, waarvan de omvang riog niet bekend is, verhindert het schip op volle kracht te varerj.. Mien verwachtte dat de „Laertes", met de 52 opvarenden Zondagavond laat in Londen zou aankomen. De ,,Laertes" kwam uit Batavia met «jen lading stukgoed en was, na een betrekkelijk kort oponthoud in een der Engelsche cbntrolehavens. op weg naar Amsterdam. De „Laertes" meet 5825 bruto en 3613 netto reg. ton. Dr. Winckel in Stockholm. Besprekingen gevoerd met het Zweedsche Roode Kruis. Dr. Ch. W. F. Winckel, die Vrijdag per vliegtuig van Amsterdam naar Stockholm is vertrokken om besprekingen te voeren, betreffende de uitzending van een Nederlandsche ambulance naar Finland verklaarde bij aankomst aldaar, dat hij eenige dagen in de Zweedsche hoofdstad zal blijven om in contact te treden met de vertegenwoordigers van het Zweedsche Roode Kruis. In het begin van deze week zal hij naar Finland vertrekken. De datum van zijn terugkeer staat nog niet vast. --- VOOR ONDERSTEUNDEN IN DE HOOFDSTAD Wederom extra-brandstoffenbijslag. B. en W. van Amsterdam hebben besloten den extra brandstoffenbijslag van f 0.40 per week, door de regeering wederom voor een week voor de werkloozen toegestaan voor de valide maatschappelijk gesteunden, waaronder de kleine zelfstandigen, en voor de armlastigen eveneens met een week te verlengen. Zoolang de regeering dezen maatregel handhaaft voor de werkloozen, zal deze eveneens op de overige groepen ondersteunden worden toegepast. --- EXTRA VLEESCH EN GROENTEN VOOR ONDERSTEUNDEN. In verband met de aanhoudende koude. De ministers van Sociale en Eeonomis-he Zaken hebben in verband met de nog steeds aanhoudende koude besloten goed te keuren, dat aan alle ondersteunde gezinnen gedurende drie achtereenvolgende weken boven de vastgestelde kwanta tegen den geldenden prijs één blik vleesch . per week extra mag worden verstrekt. Voorts zullen die gemeenten, welke deelnemen aan de distributie van blikgroenten, tevens desgewenscht in de gelegenheid worden gesteld reeds thans vatgroenten voor de ondersteunden beschikbaar te stellen. De gemeentebesturen zullen omtrent een en ander zoo spoedig mogelijk nader worden ingelicht. --- DE LEIPZIGER VOORJAARS-MESSE. Betreffende de van 3 tot 8 Maart in Leipzig te houden Voorjaars-Messe vernemen wij,' dat aan de buitenlandsche bezoekers bijzondere faciliteiten worden verleend. Zij kunnen een vermindering' van 50 pCt. bekomen op de spoorkosten voor het Duitsche traject. Weliswaar hebben zij evenals alle andere reizigers naar Duitschland een visum noodig, maar dit wordt hun kosteloos verstrekt. Bij het aanvragen van dit visum verleent de Nederlandsche vertegenwoordiging van het Leipziger Messamt haar tusschenkomst. Vervolgens zullen extra-treinen van Nederland naar Leipzig loopen op Zaterdag 2 Maart; voor de terugreis naar Nederland op Woensdag 6 en Vrijdag 8 Maart. Het passeeren van de grens wordt voor hen vergemakkelijkt. Ook ten opzichte van de levensmiddelen-voorziening zijn maatregelen genomen, hetgeen zekerheid biedt dat deze ruimschoots voldoende zal zijn. --- AMSTERDAMSCHE FEDERATIE VAN BEELDENDE KUNSTENAARSVEREENIGINGEN BESTAAT TIEN JAAR. Zaterdagmiddag heeft de „Amsterdamsche Federatie van Beeldende Kunstenaarsvereenigingen" haar tien-jarig bestaan herdacht met een bijeenkomst in de aula van het stedelijk museum te Amsterdam. --- MONUMENT VOOR FOKKER. Op de begraafplaats te Westerveld. Er bestaan plannen om een gedenkteeken voor Fokker op te richten, op de begraafplaats Westerveld Vrienden van Fokker zijn thans bezig gelden bijeen te brengen: zij hebben onderhandelingen met de directie van de begraafplaats reeds geopend. De bijzetting van de asch is slechts voorloopig. Op den duur zal de asch komen te rusten in den top van den heuvel, waar ook de vader van Anthony Fokker rust. Onder groote belangstelling Is Zaterdag op de begraafplaats „Westerveld" de asch van wijlen Anthony Fokker bijgezet. — De urn wordt op het graf geplaatst. --- DE NIEUWE STAATSLEENING. Een dikke stok achter de deur? Ten aanzien van de komende Staatsleening schrijft de Telegraaf: Na het misluuken der vorige leening was het een ieder duidelijk — trouwens het verloop der vlottende schuld geeft te dien aanzien een duidelijke aanwijzing — dat een tweede leening niet lang op zich kan laten wachten en algemeen wordt met een spoedige uitgifte rekening gehouden, naar men verwacht, hetzij de volgende, hetzij de daaropvolgende week. Zijn de door ons ontvangen inlichtingen juist, dan,zou deze publicatie wel eens een verrassing van hoogst onaangenamen aard voor het Nederlandsche bedrijfsleven kunnen beteekenen. Dat er bij de komende leening een stok achter de deur zou zijn. heeft minister de Geer na het mislukken der vorige staatsleening duidelijk te verstaangegeven. Bedriegen onze informaties niet — en wij hebben geen redenen om dit te veronderstellen — dan zal de stok achter de deur van 'n dergelijke dikte zijn. dat hij aan het bedrijfsleven in zijn huidige positie, zeer groote schade zal kunnen berokkenen. Volgens onze inlichtingen zou n.1. in ernst overwogen worden vennootschappen te verplichten op de nieuwe leening in te teekenen voor een bedrag, gelijkstaande aan 50 van de som, welke over het laatst afgesloten boekjaar aan dividend en tantième is uitgekeerd. Zooals gezegd meenen wij te mogen aannemen. dat onze informatie juist is, hoe onwaarschijnlijk zij ook klinkt. Met velen in den lande hopen wij echter, dat zij toch onjuist zal blijken, en dat de Regeering, zoo zij deze plannen in ernst overweegt, deze alsnog zal laten varen, daar een maatregel van dezen aard zoowel door de verwarring, welke deze in het bedrijfsleven zal brengen, als de koersdaling ter beurze — juist in da eerste plaats wel voor staatsfondsen — ons inziens rampspoedige gevolgen voor onza volkshuishouding moet hebben. ---