Landbouw en Veeteelt. lijden gehad. Immers het wijfje van den dennenscheerder pleegt bij voorkeur hare eieren te leggen onder den bast van zieke of verzwakte boomen. Ik acht het dan ook raadzaam de boschbezitters voor dit insect te vaarschuwen en hen te wijzen op de wenscheSchade door Dennenscheerders. — De Inspecteur van het Staatsboschbeheer schrijft onis: De dennenscheerder (Hylesinus piniperda) die steeds in onze naaldhoutbestanden wordt aangetroffen, komt daarin gedurende de laatste jaren in ongewoon groot en toenemend aantal voor en vormt zoodoende een niet te onderschatten gevaar voor de nog in ons land overgebleven grove dennenbosschen. Het optreden van dit insect dreigt zéér ernstige gevolgen te zulten hebben, inzonderheid in die bosschen, welke het vorige jaar door de gestreepte dennenrups zijn aangetast of door eene andere oorzaak hebben te lijkheid om de bestrijding daarvan met kracht ter hand te nemen. Daartoe is in de eerste plaats noodig, dat de bosschen goed worden gedund en dat alle stervende en doode boomen worden verwijderd. Voorts verdient het ten zeerste aanbeveling z .g. „vangboomen" te leggen. In den loop der maand Februari worden daartoe een aantal grove dennen geveld, b.v. 8 a 10 stuks per H.A., welke met de takken eraan in het bosch blijven liggen. In deze boomen nu worden bij voorkeur de eieren gelegd. Daarom moeten zij vóór 15 Mei of uiterlijk 1 Juni worden geschild,; waarna de schors behoort te worden verbrand, teneinde de daarin aanwezige larveö en poppen te dooden. De aandacht van belanghebbenden wordt er tevens oip gevestigd, dat bij de Inspectie van het Staatsboschbeheer te Utrecht (Museumlaan 2) op franco aanvraag gratis verkrijgbaar is een brochure over den dennenscheerder, waarin de -levenswijze van dit insect, de schade, die het veroorzaakt, alsmede zijne bestrijding beknopt wordt behandeld. --- Rechtzaken. Principieele dienstweigering. Voor het hoog militair gerechtshof te Utrecht is behandeld de zaak van H. P. Berlage, zoen van den architekt H. P. Berlage, door den krijgsraad te 's-Hertogenbosch wegens dienstweigering veroordeeld tot vijf maanden gevangenisstraf met ontzegging, van welk vonnis de advokaat-fiskaal in hooger beroep was gekomen. De krijgsraad veroordeelde bij uitzondering, wat' hij anders alleen bij zenuwzieke of godsdienstig bezwaarde dienstweigeraars doet, bekl. aanstonds tot ontzegging van recht tot militairen dienst gedurende 5 jaar. De advokaat-fiskaal (mr. Sasse van Ysselt) vroeg veroordeeling tot 4 maanden gevangenisstraf, zonder onmiddellijke verwijdering uit het leger. Mr. Gerlings wees er in zijn pleidooi o.a. op, dat er voor de principieele dienstweigeraars nog niets is gedaan. Aan de kommissieDe Jonge hebben zij niets, daar deze langs een omweg de menschen toch tot militairen dienst dwingt. De kommissie heeft de zaak-Berlage niet behandeld en toch biedt deze jonge man gaarne zijn werkkracht gratis den Staat aan in vervanging van het van hem geëischte militaire werk. Spr. wees er vervolgens op, dat onlangs een officier-dienstweigeraar, na proces met gesloten deuren, zonder meer uit het leger is gezet. De officier genoot in voorarrest 'n zeer exceptioneele behandeling. Hij had een mooie kamer enz. Waarom behandelt men den soldaat-dienstweigeraar zoo geheel anders? Dat is onbillijk. Deze bekl. is geen droomer. Hij heeft een exakt vak, is hoogst begaafd, publiceert wiskundige en sterrekundige studies, die zeer de aandacht trekken. Hoe gemakkelijk had hij in Zürich kunnen blijven (het is hem van militaire zijde aangeraden) maar hij heeft niet gewild. Voelt men nu werkelijk niet, dat men met elementen als bekl. in militairen zin meer kwaad in het leger sticht dan goed? Meent men nu heusch een principieele dienstweigeraar als deze bekl.. te willen bekeeren door een procedure, die enkel verbittering kan wekken en stijving in de richting, welke men niet wil? Deze jonge man gaat nooit dienen. Waarom al die kosten en zorgen, waarom wil men toch een mensch zooveel onnut leed aanïoen? De uitspraak volgt later. Het „Vad." deelt mede, dat in de heel warme gerechtszaal bekl. in een dikke warme jas met bouffant zat. Hij had deze kleedingstukken niet mogen afleggen. De heer en mevr. Berlage wilden gaarne hun zoon spreken, doch de advokaat-fiskaal had order gegeven, den bekl. in strikte afzondering te houden. Kapt. Loeffen, aan wien de bekl. na het geding weer werd overgedragen, dacht anders over de behoefte der ouders. De inbraak in het Kroondomein. — Voor de Zutphensche arrondissementsrechtbank werd heden behandeld de bekende inbraak in het Kroondomein, uit het hertenpark, waarvan in het eind van December en begin Januari 1.1. herten ter waarde van f5000 minstens zijn ontvreemd. De zaak was in vieren gesplitst. Allereerst stonden terecht A. B. P. de Bie, rijwielhandelaar en A. Staal, arbeider alhier. „Jullie hebt daar dus een rooftocht in grooten stijl gehouden," begint de president, Mr. van IJsendijk, zijn ondervraging. „Wisten jullie dat daar bij Uddel herten waren?" „Ja, maar we wisten niet, dat ze van den prins waren." jHet terrein was omgeven met ijzergaas. Staal heeft dat doorgeknipt. Tóen ::ijn er trikken gesteld en twee herten zijn er chen nacht van 30 op 31 Dec. ingeloopen. Toen is Staal naar den boer Bronkhorst gegaan om te vragen, of die de dieren wilde vervoeren." Bekl. knikken toestemmend. Doch zij -.visten niet, dat het diefstal was. Als 't nu nog etn koe was geweest, maar wild! De houtvester Beijer herkent de als overtuigingsstukken ter zitting aanwezige strikken, als die waarmee de herten zijn gedood. Dertien herten, zoo verklaart hij, liepen er onder Uddel. Gedeeltelijk waren ze afkomstig van Hagenbeek, van wien de heer Kröller, uit Hoenderlo, ze had gekocht om ze daarna aan den Prins over te doen, en gekruist met edelherten van de Koningin. Van de gestolen herten (in 't geheel vijf) waren er vier de nazaten van dit import; één behoorde tot de uit Oostenrijk ingevoerde, oudere generatie. Gemiddeld bedroeg de waarde f 1000 per stuk. Op oudejaarsdag, toen hem de diefstal werd gerapporteerd, kon de heer Beijer nog geen spoor vinden. Wel zag hij, dat het draad was doorgeknipt. De boer Bronkhorst vervoerde de dieren, welke werden verkocht aan een neef van de Bie en aan den poelier Denekamp, te Apeldoorn, voor gemiddeld f 100. De officier, Mr. van de Kun, eischte tegen de Bie, die reeds meer is veroordeeld, zes, tegen Staal vier maanden gevangenisstraf. Mr. Resius uit Deventer, verdediger der beide bekl., acht het niet voldoende bewezen, dat de herten in kwestie eigendom van den Prins waren. De wetsduiding noemt in een wildpark loopende dieren particulier eigendom, en brandmerkt ontvreemding daaruit als diefstal; het volksrecht echter ziet er niets meer in dan strooperij. Geen bedoeling tot diefstal heeft voorgezeten. Wel hebben bekl. zich schuldig gemaakt aan zware jachtovertreding. Dit moet, aldus pleiter, invloed hebben op de strafmaat. De tweede zaak speelt in den nacht van 2 op 3 Januari. De beklaagde de Bie uit de eerste zaak was naar H. Sanger en R. Nieuwenhuis gegaan, beiden alhier. Dit drietal dat nu terecht staat, is genoemden nacht over de omrastering geklommen. Toen hebben ze strikken gezet, waarin twee herten kwamen; bovendien jaagden ze één dier dood. De drie dieren sleepten zü naar het huis van landbouwer Bronkhorst, welke ze naar de Bie's neef vervoerde. De eisch luidt: de Bie 6 maanden, Nieuwenhuis en Sander elk vier maanden. In de derde zaak is de boer Bronkhorst beklaagde. Hem is heling ten laste gelegd: in den nacht van 30 op 31 Dec. en van 2 op 8 Januari heeft bekl. gestolen herten uit winstbejag vervoerd. In het holst van den eersten nacht, zoo blijkt uit het verhoor, werd hij opgeklopt door Staal. Met een wagen met kap — een andere had h^j niet — is hij op verzoek van Staal den weg op gereden naar het wildpark, tot op 150 M. van de afrastering. Wel wist hij, dat op het bewuste terrein prinselijke herten liepen, doch aan diefstal dacht hij niet. Hij meende, dat de dieren gestroopt waren, ontving voor het vervoer f 10 per stuk en vroeg niets. Bronkhorst staat, volgens verklaring van houtvester Beijer, zeer goed bekend. De eerste maal had men dan ook niet aan hem gedacht, maar de tweede maal gaven de bloedsporen van de toen niet door hem gehaalde, doch naar zijn huis gesleepte herten, een onmiskenbare aanwijzing. Het O. M. eischt één maand hechtenis: hij acht het opzet bewezen. De verdediger, Mr. Dijstra betoogt, dat een niet kenner van wild als Bronkhorst, ook niet kon bevroeden, dat de dieren gestolen waren. Slechts het resultaat van een nauwkeurig onderzoek, of bewezen kan worden, dat bekl. niet te goeder trouw was, mag de rechtbank tot veroordeeling aanleiding geven, welke niet mogelijk is, wanneer niet kan worden aangetoond, dat bekl. niet het rechtmatig vermoeden kon hebben van strooperij. De laatste zaak gaat tegen N. de Bie, neef van den eersten bekl., en H. Denekamp, resp. fietsenhandelaar en poelier alhier, die het eerste wild hebben gekocht. De heer Beijer verklaart andermaal, dat een niet-deskundige onmogelijk kan zien, dat de gedoode herten van edel ras en hooge waarde zijn. Denekamp dacht een oogenblik aan strooperij en belde ten overvloede nog twee jagers op, om te hooren, of de jacht open was, hetgeen hem bevestigd werd. Hij gaf toen f 97.50 voor een der dieren. De Bie betaalde f 110, en liet toe, dat de bij den tweeden rooftocht buitgemaakte herten bij hem in de schuur werden gedeponeerd. Tegen Denekamp wordt geen straf geëischt; tegen N. de Bie vraagt de off. 1 maand. De verdediger van Denekamp, Mr. B. de Jonge, betreurt het, dat men, door de wijze, waarop men tegen Denekamp is opgetreden, ertoe heeft bijgedragen, de wet die den eigenaars van kostbare wildparken hun eigendom beschermt, impopulair te maken. Hoe moet een wildkooper, zonder zijn bedrijf op te geven, het gevaar ontloopen gestroopt of gestolen wild te koopen? Juridisch moge de Hooge Raad van diefstal spreken, het volksrecht blijft spreken van strooperij, hetgeen meer verklaarbaar is, wanneer men ziet, dat groote brokken van de Veluwe voor da jacht worden bestemd. Door een optreden gelijk in deze, dreigt men half Nederland in gevaar ta brengen. (Uitspraak over 14 dagen.) --- Kerk en School. De aartsbisschop van Utrecht. — Mgr. H. van de Wetering, aartsbisschop van Utrecht, volgens he t „Centrum" 18 Mei a.s. zijn ' ° _ 1 25-jarig pontificaat herdenken. Dit feest zal herdacht worden met een pontificale mis, een receptie in den middag en een avondfeestvergadering in Tivoii. --- Onderwijs. Rijkskweekscholen. — De minister van Onderwijs brengt ter kennis, dat op 1 Mei 1920 bij de Rijkskweekschool voor onderwijzeressen te Apeldoorn en bij de Rijkskweekscholen voor onderwijzers te Nijmegen, Haarlem, Middelburg, Deventer, Groningen en Maastricht ten hoogste 24 kweekelingen kunnen worden geplaatst. Voor nadere bijzonderheden wordt verwezen naar de „St. Crt." van gisteravond. ---