Koersstijging Billiton-Mij redelijk Risicospreiding over de hele wereld Van onze financiële medewerker De aandelenkoersen rijzen de pot niet meer uit, zodat er geen aanleiding meer is voor de sceptici om de ontwikkeling op de aandelenmarkt hoofdschuddend gade te slaan, zoals zij tot voor kort meenden te moeten doen. Evenwel zijn er uitzonderingen zoals bijvoorbeeld de 0.G.E.M., die wij de vorige week bespraken en hetzelfde geldt voor de Billiton Mij, die de koersstijging onvervaard heeft voortgezet tot 385%, zijnde niet minder dan 200 punten boven het laatste niveau van 1953, maar zoals uit een koersvergelijking blijkt zijn we nog stukken achter bij de jaren 1947 tot 1949, hoewel de dividenden in vergelijking met thans toen nog slechts schamel waren. Het valt ons moeilijk om iets ortredelijks te zien in deze verdubbeling van het koerspeil, daar er voordien een zeer sterke mate van onderwaardering voor dit aandeel bestond, zoals wij te dezer plaatse het vorig jaar reeds hebben betoogd. Wat is immers het geval ? De vergadering van aandeelhouders van de Billiton Mij heeft Woensdag j.l. besloten uit de agioreserve zowel op de aandelen van de eerste Rubriek als van de tweede Rubriek') een belastingvrije bonusuitkering te doen plaats vinden van 25% in aandelen van de tweede Rubriek, en om alsdan op 28 Juli d.a.v. op het met f 4.2 millioen tot f 21 rnillioen verhoogde aandelenkapitaal een slotdividend uit te keren van 7.5% over het boekjaar 1953. Dit dividend wordt dus ook over de bonus betaald, een enigszins ongebruikelijke uiting van royaliteit, maar aan een boom zo vol geladen Er is n.l. een surplus aan liquide middelen in kas dat groter is dan het gehele aandelenkapitaal en in verhouding tot de gemaakte winsten zijn aandeelhouders nooit verwend, want als er èèn concern is waar conservatisme troef is, dan is het wel de Billiton Maatschappij. Dit aandeel moet dan ook een uitgelezen object worden geacht voor hen, die een „groeifonds" – iets waar de Amerikanen om fiscale redenen zo gek op zijn – zoeken en die niet op de eerste plaats belust zijn op een hoog rendement waarvan toch maar een groot percentage naar de fiscus gaat. RENDEMENT MAG ER ZIJN Maar zelfs het rendement mag bij de huidige koers nog worden gezien. Op basis van deze koers kan men n.l. gemakkelijk berekenen dat de koers van de aandelen llde Rubriek de volgende week na de bonusuitkering en na de betaling van het slotdividend op ruim 280% zou uitkomen, latende bij een jaardividend van 15%, dat ongetwijfeld ook over 1954 wederom verwacht mag worden, nog een rendement van 5.4 %, waarmede de Billiton nog belangrijk boven de Koninklijke Olie en zelfs boven de Unilever blijft. Men kan ook zeggen, dat bij handhaving van de huidige dividendpolitiek het dividend op de oude aandelen Ilde Rubriek uitkomt op ruim 183/4 %. Maar niet alleen te oordelen naar het rendement maar ook op grond van de vermogenspositie kan men moeilijk enig bezwaar hebben tegen het huidige koerspeil van Billiton Mij, vooral niet wanneer men weet, dat not! slechts 20 á 22% van de boekwaarde van het actief in Indonesië zit en dat het risico van het restant over de aardbol is verspreid in een tempo, dat een bewijs is voor de enorme vitaliteit van dit concern. Tegelijkertijd is men bezig in Rhodesia, Marokko, Zuid-Afrika, &nada en andere delen van de wereld om de risico's zoveel mogelijk te spreiden niet alleen geografisch maar ook naar artikelen, daarbij echter binnen het gebied van de non-ferrometalen blijvend. Het is in dit verband dan ook te verwachten, dat de exploratiekosten die in 1953 ruim zes ton bedroegen in 1954 en volgende jaren verder zullen stijgen. De resultatenrekening van deze jaren zullen de invloed daarvan dan ook wel te zien geven, want het Billitonconcern is gewend om, als gevolg van zijn conservatief beleid deze kosten telkenjare geheel af te schrijven evenals de Koninklijke Olie zulks doet, terwijl vele buitenlandse maatschappijen deze kosten eerst als kapitaal activeren om daarop dan gedurende een reeks van jaren af te schrijven. Maar bil Billiton wordt dit ~water" in de balans niet geduld, men ziet daar liever stille reserves, waarvan de omvang niet te bevroeden is. Anders zouden ze niet „stil" zijn. De hoogte van de open reserves daarentegen. kan een buitenstaander wel zo ongeveer vast stellen. In een bonte rij zien wij ze op de geconsolideerde balans verschijnen. Alleen de statutaire reserve heeft reeds een omvang van f 25.8 miljoen op een aandelenkapitaal van 16.8 miljoen. Verder is daar de agio-reserve van f 5 miljoen, waaruit echter de volgende week f 4.2 millioen zal worden uitgedeeld. Dan verschijnt er nog een aantal ~Bijzondere Reserves" – welke naam intussen niet vereenzelvigd mag worden met bestemmingsreserves – tot een bedrag van ruim f 22 millioen, waaruit het directe belang van aandeelhouders wel.blijkt uit een post dividendreserves en onuitgekeerde-winsten tot een bedrag van f 10.7 millioen, welk bedrag volgens de bedoeling van de directie in de eerste plaats moet dienen voor het egaliseren van de toekomstige dividenduitkeringen. Aan deze reserves zal straks nog worden toegevoegd een bedrag van f 311/2 millioen als gevolg van de boekwinst welke zal voortvloeien uit de herwaardering van de deelneming in de gemeenschappelijke Mijnbouw Mij. Het kapitaal van deze exploitatiemaatschap pij, waarin de Billiton Mij voor drie achtste deelneemt en de Indonesische regering voor vijf achtste, zal binnenkort n.l. worden verhoogd door her-kapitalisatie van f 16 millioen tot f 100 millioen De deelneming, die thans voor f 6 millioen in de balans der moedermaatschappij voorkomt zal dan een boekwaarde krijgen van f 371/2 millioen, terwijl de tegenpost van dit verschil de reserves zal komen versterken. VERMOGEN TE LAAG GERAAMD Hierna zal alleen het zichtbare eigen vermogen, dus kapitaal plus open-reserves ongeveer f 100 millioen bedragen, terwijl de beurs bij de huidige koers het gehele vermogen op niet meer dan ruim f 60 millioen taxeert, een bedrag dat nog ver blijft beneden de straks aanwezige open-reserves, dus zonder het aandelenkapitaal zelf. De wanverhouding tussen het uitstaande aandelenkapitaal en het eigenvermogen draagt hier in belangrijke mate toe bit maar de directie, ziet geen noodzaak om van de reserves naar het kapitaal over te hevelen. De gelegenheid, die de wet or) de her-kapitalisatie daartoe bood heeft zij met opzet voorbij laten gaan, omdat dit haar 20% belasting had gekost, terwijl zij als Mijnbouw Maatschappij meent constant dik in de liquide middelen te moeten blijven zitten. Van haar standpunt uit niet gek bekeken, maar aandeelhouders wilden daar ook wel eens wat van zien, zoals wel bleek uit het pleidooi op de jaarvergadering om de dividendreserve uit te keren, maar het bestuur van de Billiton heeft fiscaal medelijden met deze aandeelhouders, al erkent zij gaarne hun principiële rechten. Zjj kunnen dan ook gerust zijn, want het voor een dividend van 15% benodigde bedrag wordt ruimschoots buiten Indonesië verdiend. Immers meer dan 55% van de resultaten (winst 1953 bijna f 10 millioen) komt van buiten Indonesië, terwijl er wat het Indonesisch vermogen betreft voldoende tegen is gereserveerd. Afgaande op de uitlatingen van het bestuur in de jaarvergadering kregen wij de indruk, dat de positie van de tinmarkt door de internationale tin-overeenkomst veel gezonder is geworden, en dat de Billiton bij de huidige tinprijs (£ 750 per ton) en bij de prijs die de eerste jaren te verwachten is, zeer rendabel kan werken. Bovendien biedt het Bauxietbedrijf van Suriname thans veel betere per- spectieven, nu dit sedert eind 1953 – tot grote vreugde van de Billiton – van het ongelukkige leveringscontract, dat in de oorlog met Amerika werd gesloten, af is. Reeds 1953 gaf voor dit oedrijf een winst te zien van f 2.7 millioen terwijl voor 1954 minstens f 1 millioen meer wordt verwacht. Maar na de vele offers – de investeringen in het Bauxiet bedrijf Suriname bedroegen tot nu toe niet minder dan f 34 millioen – mag dit ook wel. Met het Indonesische Bauxietbedrijf, dat enkele jaren geleden zo prospereerde, is men de laatste tijd minder gelukkig: Behalve de hogere winst uit Suriname-Bauxiet heeft de Billiton Mij ten gunste van 1954' nog het slotdividend van de G.M.B. te verwachten over 1954, hetwelk intussen ook getransfereerd is. Het bestuur verklaarde dan ook, in voorzichtige termen, dat 1954 wel niet achter zal blijven bij het bevredigende jaar 1953. Nu moge een dividend van 15% over het geplaatste aandelenkapitaal heel bevredigend lijken, maar wanneer men dit omslaat over het boven berekende eigen vermogen, dan komen we tot de conclusie dat de uitzondering hierop slechts een rendement betekent van 11/2%. Dat is toch waarlijk niet overdreven, maar het moge aandeelhouders een troost zijn, dat deze politiek de kas weer spekt. .) Het enige verschil tussen de aandelen Rubriek I en Rubriek II is, dat eerstgenoem de bij de winstverdeling een voorkeurrecht hebben van 4.96% dividend, waarna beide soorten gelijk opdelen. Bij de koersvorming komt dit verschil meestal niet voor de volle honderd procent tot uitdrukking omdat de, aandelen Rubriek II veel couranter ,Ajn. (uitstaand bedrag llde Rubriek f 14.3 millioen, hetgeen na de bonusuitkering dus f 18% millioen, wordt tegen slechts f 21/2 millioen Rubriek I). ZWEMMEN Nederlands record 100 m schoolslag verbeterd LEIDEN, 27 Juli,— Peter Bekkering van de zwemvereniging Sleutelstad uit Leiden heeft in het overdekte zwembad te Leiden een geslaagde poging ondernomen als eerste z'n naam op de nieuwe Nederlandse recordlijst van de 100 meter schoolslag te brengen. De limiettijd was vastgesteld op 1 min. 15.3 sec. Bekkering zwom de afstand in 1.14.5 en bleef dj.is 0.8 sec. onder de limiet. De 1.14.5 werd door de horloges van alle drie de tijdwaarnemers, geregistreerd. Het lag in de bedoeling dat ook Bekkerings clubgenoot Wim van Zijl zou starten voor de recordpoging, maar het sportreglement van de K.N.Z.B. staat niet toe, dat bij officiële pogingen, twee zwemmers gelijktijdig zwemmen. Van Zijl, die zichzelf alleen een kans gaf wanneer strijd geleverd zou moeten worden, zag er van af alleen over de baan te gaan. --- Verkeerd inhalen: auto over de kop Op de straatweg Hengelo-Enschede, in de nabijheid van de Kettingbrug, wilde de bestuurder van deze Opel een vrachtauto aan de verkeerde kant inhalen. De passeerruimte werd te nauw en de wagen kwam op de kop in de sloot terecht. De chauffeur bekwam, gelukkig geen letsel. --- Aardgaslevering door N.O. Gasmaatschappij – ZWOLLE, 27 Juli, Het college van, Gedeputeerde Staten van Overijssel, heeft enige vragen van leden van Provinciale Staten beantwoord betreffende de aardgaskwestie. Over de verkoop van het gas wordt o.a. gezegd, dat de minister primair de contracten met enkele gemeenten waarmee hij onderhandelt, zal afsluiten en dat deze contracten daarna, zullen worden ingevoegd in een mantelcontract dat hij met de N.Y. Noord-Oostelijke Grasmaatschappij lsult. Deze Mij zal dan ook een gros kunnen inkopen en kunnen verkopen aan nieuwe contractanten. De prijsbepaling wenst de minister zelf in handen te houden. De minister is bereid het transportribt te doen beheren door de N.O. Gasmij, mits er voldoende waarborgen zijn voor een goede technische dienst. De minister is voorts bereid die zaken op het gebied van de gasvoorziening, welke tot dusver door de staat worden verricht, doch zonder bezwaar in regionaal verband kunnen geschieden, na afsluiting der contracten aan een regionale maatschappij over te dragen. --- DUIVENSPORT Wedvlucht Marbehan P.V. „De Snelvlucht", Denekamp 1. A. Heideveld 11-21-30; 2. idem: 3. G. Kamp huis 11-22-44; 4. J. Rikhof 11-23-08: 5. J. Elferink 11-23-37; 6. H. Bruns 11-24-11; 7. J. Rikhof 11-24-58: 8. H. Masselink 11-26-32: 9. J. Rikhof 11-27-30; 10. B. Hellen 11-28-11. P.V . „De Ooievaar", Enschede 1. P. J. Louwes 11-1-22; 2. H. J. B. Meyerink 11-4- 47: 3. H. v. Koersveld 11-5-1; 4. J. H. Stijntjes 11-5-44; 5. H. Weldink 11-5-47. P.V. „Luchtbode", Rome 1. P. Bont 111-15; 2. J. Meyer 11-7-51; 3. idem 11-8-3; 4. J. Kdlner 11-9-29; 5. H. v Wanrooy 11-10-16. P.V. „Luchtvermaak", Almelo 1. B. Kuiper 11-13-39; 2. J. W. Wild 11-14-33: 3. H. G. Barské 11-15-01; 4. H. Nijhoff 11-15-44 5. Gebr. Tibben 11-16-19. P.V. „Luchtbode", Almelo 1. J. Boonstra 11-13-20; 2. H. L. Grutter 11- 17-20; 3. A. Spies 11-17-30; 4. H. v. d. Heiden 11-18-39; 5. H. Wildeman 11-19-29. P.V. „Blauwe iioffer' .. .xlmelo 1. W. G. Kobes 11-15-28; 2. G. Goossen (1- 16-26; 3. B. A. Hondeborg 11-19-4; 4. H. Borrink 11-19-14; 5. W G. Kobes 11-19-25 P.V. „De Zilvermeeuw", Weerselo 1. J. Oude Nijhuis 11-29-11; 2. J. Hofste; 3. J. Oude Nijhuis: 4. Gebr. Hams; 5. H. Wolbers• 6__H. Luhen. P.V. „Onze Sport", Haaksbergen 1. J. Straatman 10-49-3: 2. B. Wevers 10-53-6; 3. H. Rietman 10-53-21, 4. B. Witbreuk 10-55- 16; 5 G. Slotman 10-55-35. P.V. „De Zwaluw", Goor 1. H. Pots 11-7-20; 2. idem 11-7-29; 3. H. Heideman 11-13-22; 4. G. H. Landeweer 11-17-54; 5. Joh. Rouwhof 11-20-47. P.V. „Luchtbode", Tubbergen 1. G Kroeze 11-18-43; 2. G. Stopel 11-29-55; 3. G Kroeze 11-29-53: 4. J. Mensink 11-37-22; 5. G. Kroeze 11-39-58. P.V. „De Koerier", Vriezenveen De P.V. „De Koerier" hield Zondag een wedvlucht met jonge duiven vanaf Maastricht, afstand 183 km. De duiven werden gelost om 8 uur. Eerste duif terug om 18- 28-13 en verder alsvolgt 1. H. Hospers; 2,4, 8 J. Boshove; 3, 5. 9 J. Boertien; 6. J. Schipper; 7 en 10 H. J. Wildvank. --- Adenauer mengt zich in de zaak John Westduitse geheime diensten worden gereorganiseerd ohlgemuth neergeschoten? BONN, 27 Juli (ANP-Reuter). Bondskanselier Adenauer heeft zich Dinsdag, vanuit zijn vacantim erblijf in het Zwartewoud, met een verklaring in de geruchtmakende affaire-John gemengl. Daarin wordt medegedeeld, dat de jaren geleden onder de toenmalige verhoudingen geschapen organisaties, aan een grondig onderzoek zullen worden onderworpen. Dit wordt in Bonn opgevat als een bevestiging van het vermoeden, dat de houding van dr John mede bepaald zou kunnen zijn door zijn overtuiging, dat hij binnenkort uit zijn verantwoordelijk ambt zou worden ontslagen. Het is in de Westduitse hoofdstad namelijk geen geheim gebleven, dat voor kort Adenauer met enkelen van zijn naaste medewerkers reeds over reorganisatie en cotirdinatie van de geheime diensten in de bondsrepubliek heeft gesproken. Uit het feit, dat John van deze bespreking was uitgesloten, terwijl de leider van de door de Amerikaanse bezetting gefinancierde inlichtingendienst Gehlen wel aanwezig was, heeft men hier de conclusie getrokken, dat in het nieuwe bestel het zwaartepunt geheel en al bij de organisatie-Gehlen zou komen te liggen. Dinsdag heeft de parlementaire commissie voor bescherming der grondwet, haar vacantie onderbroken, om een verslag van de regering te aanhoren. Het eerste rapport der regering heeft geen antwoord gegeven op de vele duistere kwesties. OPWINDING NOG NIET BEDAARD Inmiddels hebben de Maandag door minister Schriider over het sensationele vertrek van de chef der Westduitse geheime politie gedane voorlopige mededelingen, er niet veel toe kunnen bijdragen de opwinding in de openbare mening tot bedaren te brengen. Hoe groot deze opwinding is; blijkt onder meer uit beursberichten, die spreken van koersdalingen, als gevolg van onzekerheid over de uitwerking der affaire op de binnenlandse zowel als de buitenlandse politiek. Schrbder's eerste rapport, dat vasthoudt aan de vanaf het begin door de regering gehuldigde stelling, dat John niet vrijwillig naar het Oosten gegaan zou zijn, vindt in de meeste perscommentaren geen geloof. Minister Schreder zei Dinsdagavond dat het verzamelde bewijsmateriaal in de zaak-John aan de openbare aanklager te Karlsruhe ter hand was gesteld. Deze en een openbare aanklager in West Berlijn, zouden het gehele verdere onderzoek naar de geheimzinnige verdwijning en de „gehele achtergrond' van de kwestie leiden, aldus Schrbder. WOLHGEMUTH NEERGESCHOTEN? Dr. Wolfgang Wohlgemuth, de Westberlijnse dokter, met wie dr John naar Oost-Berlijn is gegaan, zou Maandagavond neergeschoten zijn, toen hij zijn hotel in de Friedrichstrasse wilde verlaten, aldus het blad „Nachtdepesche". BRIEVEN VAN JOHN. Mevrouw John heeft sedert de verdwijning van haar man twee brieven van hem ontvangen. De eerste brief — kennelijk in haast geáchreven — bevatte de boodschap dat zij zich niet ongerust moest maken. De brief was waarschijnlijk naar West-Berlijn gesmokkeld en daar gepost. De .tweede brief, waarschijnlijk met toestemming van de communistische autoriteiten geschreven, bevatte „politieke verklaringen". Op deze brief was als adres een Oostberlijns postbusnummer vermeld. * MEND'ES-FRANCE zal zich tegen het einde van September naar Washington begeven om deel te nemen aan de jaarlijkse bijeenkomst van het internationale monetaire fonds. --- Wedvlucht Maastricht P.V. „De Ooievaar" Enschede 1. J. H. Stijntjes 10-41-17; 2. J. ter Mors 10-42-53; 3. J. G. Verveld 10-42-14; 4. J. H. Schorfhaar 10-42-46; 5. J. ter Mors 10-42-53. P.V. „Luchtvermaak", Almelo 1. H. Kamp 10-13-16; 2. J. Lindeboom 10-16- 36; 3. H. Kalkhaar 10-16-44; 4. G. Schoemaker 10-16-57; 5. G. Jager 10-17-44. P.V. „Blauwe Doffer', Almelo 1. J. Leijssen 10-16-19; 2. G. J. J. van Reve 10-18-20; 3. J. Beyen 10-18-33; 4. idem 10-20- 29; 5. J. Asteleiner 10-20-47. P.V. „De Zilvermeeuw", Weerselo 1. J. Oude Nijhuis 10-21-46; 2. idem; 3. Gebr. Hams; '4. idem; 5. J. Oude Nijhuis. P.V. „Onze Sport", Haaksbergen 1. H. Rietman 9-53-33; 2. B. Veldhuis 9-56-4; 3. Th. Pieper 9-56-8; 4. idem 9-58-2; 5. HI. Pieper 9-58-43. P.V. „Luchtvermaak", Wierden 1. H. ter Morsche 10-18-23; 2. idem 10-18-54; 3. B. Meyer 10-22-05; 4. H. J. Eshuis 10-22-30; 5. G. J. Schipper 10-23-09. P.V. „De Zwaluw', Goor 1. J. Nyhof 10-7-12; 2. Joh. Rouwhof 10-8-6; 3. G. Keuzink 10-10-41; 4. Joop Rouwhof 10-10-54; 5. R. J. Schuiters 10-13-41.. Concourscomm. „De Combinatie", Hengelo 1. G. Landman 1386.4; 2. W. Boerkamp 1373.6; 3. St. Leushuis 1358.9; 4. A. Nijhof 1346.3 5. J. Analbers 1341.7; 6. B. Winter 1341.2; 7. G. Voortman 1328.7; 8. G. Markslag 1328.6; 9. H. Cremer 1325.7; 10. G. Markslag 1323.8; 11. H. v. Kleef 1323.4; 12. J. A. Nijhof 1319.3 13. M. Lette 1316.8; 14. A. Nijhof 1316.7; 15. H. de Roo 1313.7; 16. G. Schothuis 1311.4; 17 J. v. Kleef 1310.3; 18 .B. Winter 1307.7; 19. F. Kerkdijk 1300.1; 20. M. Lette 1300.00; 21. idem 1300.00; 22. idem 1300.00; 23. idem 1298.7; 24. A. Rikkerink 1295.8; 25. A. Nijhof 1295.7. P.V. „De Snelvlucht", Denekamp 1. M. Kaspers 10-18-02; 2. E. Eissink 10-18-06; 3. J. Kokkeler 10-20-07; 4. D. Oonk 10-20-50; 5. H. Masselink 10-21-27; 6. J. Ekkelboom 10- 22-00; 7. G. Gorel 10-22-6; 8. H. Bruns 10-22-34; 9. H. Eissink 10-23-13; 10 idem. P.V. „De Luchtbode", Tubbergen 1. G. Kroeze 10-26-28; 2. H. Lucas 10-30-27; 3. idem 10-30-27; 4. G. Kroeze 10-29-01; 5. B. Hesselink 10-32-19. Oldenzaalse Concours Comm., Oldenzaal In concours 1089 duiven. 1. H. Vlutters Zw. 10-08-04; 2. J. Albers Sn. 10-08-22; 3. B. H. M. Smidt Zw. 10-08-39; 4. F. Swart Sn. 10-10-36; 5. P. v. Vonno Sn. 10-09-40; 6. J. v. Mourik Zw. 10-11-08; 7. J. Albers Sn. 10-11-28; 8. A. Dorenbusch Zw. 10-12-30; 9. F. Swart 10-13-11; 10. J. G. Wijering Zw. 10-13-11; 11. Steenbekke-Siers Zw. 10-13-11; 12. H. Helthuis Zw. 10-14-23; 13. G. A. Elferink Sn. 10- 14-00; 14. H. Kamerich Zw. 10-14-13; 15. G. J. Reuver Zw. 10-14-20; 16. Geb. O. Nijhuis Zw. 10-15-08; 17. M. Visscher R. 10-14-22; 18. G. O. Alink Sn. 10-15-43; 19. H. Kamerich Zw. 10-15-11; 20. G. Uit 't Broek R. 10-13-29; 21. W. Wijnberg Sn. 10-15-01; 22. Bellers—O. Alink Sn. 10-15-04; 23. G. Uit 't Broek R. 10- 13-41; 24. F. Postma Zw. 10-16-19; 25. C. Hommels sn. 10-16-18. Laatste 272 H .Kuitenbrouwer Sn. 10-43-48. P.V. „De Rode Doffer", Harbrinkhoek Marbehan 25 Juli Eerste duif 11-18-16. 1, 2 en 4 J. Meijer; 3. 6, 7 en 10 G. Meijer; 5 .en 8 J. Leus; 9. H. Oude Nijhuis. Maastricht jonge duiven 25 Juli Eerste duif 10-25-03. 1 en 5 G. Hannink; 2. J. Haarhuis; 3 en 8 G. Meijer; 4 en 10 J. Meijer; 6 J. Egberink; 7. H. v. d. Wal; 9. H. Oude Nijhuis. --- KRANTEN KRONIEK Onderwijs Er wordt de laatste tijd herhaaldelijk geschreven, dat ons onderwijs niet meer op peil is. Het is vermoedelijk hierom, dat ;,De Nieuwe Eeuw" de volgende kreet slaakt : Er is geen onderwerp, dat méér onze aandacht verdient, dan dat van de opvoeding en het onderwijs van onze jeugd. Over hoeveel problemen wij ons ook druk plegen te maken en hoe belangrijk die ook mogen zijn, ze zinken in het niet bij dat ene punt, waarin de gehele toekomst der mensheid besloten ligt : de opvoeding van onze kinderen. Wij geloven, dat het tijd wordt, dat de verschillende organisaties, die op enigerlei wijze hetzij direct, hetzij indirect op het terrein van het katholieke onderwijs of de katholieke opvoeding werkzaam zijn, tot een gezamenlijke „planning" komen,• waardoor het mogelijk zal kunnen worden, binnen onze rijen een nationaal reveil te bewerken, dat allereerst gericht dient te zijn op de ouders. Wij mogen niet langer werkeloos toezien, dat in het beroepsmilieu of in de vrije tijdsbesteding verloren gaat, wat daarbuiten in gezin of school met veel opoffering en moeite is tot stand gebracht. Grote kwalen vereisen sterke geneesmiddelen en wat tot nog toe op het terein der vrije jeugdvorming is verricht, blijkt ten enenmale onvoldoende te zijn, ondanks de soms heldhaftige offers, die door de leiders ervan zijn gebracht. Het katholieke jeugd werk is echter niet in staat, om de ouders voldoende inzicht bij te brengen over de belangrijkheid van de vorming buiten gezin en school. Omdat dit inzicht ontbreekt, ontbreken ook de krachten, de geldmiddelen en de liefde. Er moge een instantie komen, die de verbreiding van dit inzicht als eerste punt op haar programma heeft staan. die vervolgens de benodigde millioenen bij elkaar brengt om het jeugdwerk op deskundige leest te kunnen schoeien, en die tenslotte als derde actiepunt cie verzorging op zich neemt van de problemen, die er liggen op het terrein der vorming in het arbeidsmilieu. Humanisme Tijdens de zomerconferentie van de C.H.U. heeft prof. dr A. A. van Ruler zich uitgesproken voor een subsidie van de overheid aan het humanisme. Dit standpunt reeft „De Maasbode" het volrende commentaar in de pen. In het conferentie-oord van de Nederlandse zendingsraad houdt de Christelijk Historische Unie haar driedaagse zomerconferentie. Op de eerste conferentie-avond gaf prof. dr A. A. van Riller, hoogleraar in de theologie te Utrecht, een uiteenzetting over het delicate onderwerp : „de overheid in Nederland en het humanisme" en meer speciaal over de vraag, hoe de houding van de overheid moet zijn ten aanzien van de wens van het Humanistisch Verbond ingeschakeld te worden bij de geel telijke verzorging in het leger, de gevangenissen en de arbeidskampen. Wij staan hier, aldus prof. v. Ruler, voor een nieuw verschijnsel in onze samenleving, dat alleszins serieus genomen behoort te worden en van veel grotere draagwijdte is dan men oppervlakkig zou menen. 't Is een beangstigend verschijnsel. De religie wordt hier besprongen door de filosbfie. Moeten we de geestelijke verzorging van het Humanistisch Verbond daarom tegenhouden ? Prof. van Ruler meent van niet. We zouden dan z.i. in de mist blijven. Ook al benauwt hem het feit, dat de religie hier besprongen wordt door de filosofie, hij acht het nochtans juist, dat de geestelijke raadsman van het Humanistisch Verbond op dezelfde voet als legerpredikant eh aalmoezenier tot de geestelijke verzorging toegelaten wordt. Een standpunt, dat, gelijk bekend, van KVP- en AR-zijde met klem en o.i. overtuigend is bestreden, maar met evenveel klem door de PvdA en de VVD is verdedigd. Ook hier zien we weer, hoe in C.H.- kring t.a.v. èen gewichtig punt duidelijk anders gedacht wordt dan in het A.R.- milieu. Ten aanzien van het Mandement liepen de reacties van A.R.- en C.H.-zijde eveneens opmerkelijk uiteen. De C.H.- reacties waren in het algemeen veel critischer. Een verschijnsel, waarmede op politiek vlak rekening dient te werden gekenden. . . Verkeerd Het verbreken van de samenwerking tussen het NVV en de KAB en CNV houdt nog steeds de gemoederen bezig. Naar aanleiding van een politieke prent in „Vrij Nederland" merkt „Het Binnenhof" op : Aan het besluit van het NVV om de samenwerking met de confessionele vakverbonden in de Raad van Vakcentralen te breken, heeft „Vrij Nederland" een forse tekening gewijd. Het NVV als de sterke man verjaagt daarop de KAB in vrouwengestalte uit zijn huis met als toegepaste tekst uit het Oude Testament : „Waneer een man een vrouw zal genomen en die getrouwd hebben, zo zal het geschieden, indien zij geen genade vinden zal in zijn ogen omdat hij iets schandelijks aan haar gevonden heeft, dat hij haar een scheidbrief zal schrijven en in haar hand geven, en ze laten gaan uit zijn huis". • Politieke prenten hebben met vergelijkingen gemeen, dat ze dikwijls niet zonder de nodige korrels zout genomen kunnen worden. In dit geval heeft de goede verstaander echter beslist kilo's van dit product nodig. Want de situacie is nu een maal in werkelijkheid juist het tegenovergestelde van wat de tekening weergeeft. Het is niet de KAB die door haar gemaal het huis wordt ontzegd, doch het NVV dat in een boze bui de deur zelf achter zich dicht slaat en de huiselijke haard, in casu het georganiseerde overleg in de Raad, ontvlucht. Waarvan nota om niet uit het oog te verliezen, hoe de vork precies in de steel zit. V acantie „De Bazuin" heeft mr Jan Derks gevraagd om een stukje te schrijven over de vacantie. Mr Derks doet dat op zijn eigen originele manier en zegt o.m. De zomer brengt speciale gevaren voor die goede zeden mee, zeker in een land als Nederland, waar men zo weinig met mooi weer verwend is, dat men – als ik het zo noemen mag – er geen houding tegenover gevonden heeft. Onze normale levensstijl is mede bepaald door ons klimaat, dat koel of koud en vochtig is. Krijgen we 'n enkele keer 'n periode van warm, zonnig zuidelijk weer, dan komen we gemakkelijk -tot. excessen. Menigeen, trekt meer uit dan gueg of gepast hetgeea te Inter opvalt omdat ons lichaam door ons normale klimaat van een rozige vlezigheid pleegt te zijn. En omdat we menen te moeten inhalen en te hamsteren, liggen we meer in de zon dan goed is voor het lichaam zowel als voor de geest. Velen plegen, als het eens 'n tijd werkelijk zomers weer is, in 'n verbazingwekkend snel tempo te verdierlijken. Voor 'n mens met een beetje goede smaak is een zwembad dan bijvoorbeeld een verschrikking. Het onzedelijke, dat U daar kan verbijsteren, bestaat in de massale schaamteloze varkensachtige vadsigheid. Ik geloof niet, dat er veel zedelijks gebeurt doordat men iets doet, nee, het onzedelijke is juist het niets doen, dat maar liggen in z'n luie vlees. Slavernij TRA „De Grroene Amsterdammers, wordt aandacht besteed aan de plannen om een voetgkagerstunnel onder het IJ aan te leggttn. Het blad maakt een vergelijking met de slaven in het oude Egypte, die de yramiden bouwden en gaat dan spottd‘d verder Wat is dan ,„vg, het erge dat in onze dagen te gebeiir staat ? Het instellen van een voeltiga '"erstuncel voor het Centraal Station n Amsterdam. Let wel, niet het bctuv, n van die tunnel is erg; dat knappen e machines best op. Maar het gebruik wan de tunnel, dat is erg. Schatten wij het aantal mensen hetwelk per dag het station in- of uitgaat op dertigduizend. Dat is per jaar tien millioen, of niet soms ? Elk zal zesen-twintig tunneltreden, op moeten. Dus ruim vijftig treden. Dit maal tien millioen maakt vijfhon-,:erd millioen menstreden. leder mens 'ne2ft zijn zeventig kilo lichaamsgewicht te dragen, ongeacht zijn bagage, zijn bales en zijn baloorigheid. Zo komen wij top vijfendertig milliard kilotreden. Elk jaar opnieuw. Een vermorsen van kracht, niet ten behoeve van een dode pharao, maar ten gerieve van een abstracte doch zeer levende macht: het autoverkeer. Er is een troost : in Egypte was het snikheet, in Amsterdam is het gelukkig haast altijd kil en koud. Dan gaat het sjouwen gemakkelijker. Daarentegen zal er nooit een sonnet aan gewijd worden. Alleen maar dit stukje, over Slavery as a non-industrial system. Als u dat meer ligt, moogt u ook wel terugdenken, aan het feodale tijdperk, aan de herediensten..De heer ie nwhet átélverkeeri, Máar à propos, als ze in de verkeerscommissie die B. en W. van advies dient eens meer dan één voetganger opnamen ? Want een alleen is maar verdrietig. Productie lii „Mededelingen" van de Stichting van de Landbouw wordt een verslag gebracht van een rede welke gehouden is door dr F. T. Wahlen voor Wereldvoedselorganisatie en waaraan wij het volgende ontlenon : Hoe belangrijk ook de bijdrage van nieuw land in de toekomst moge zijn, men kan veel meer verwachten van grotere opbrengsten van gebieden, welke reeds in gebruik zijn. Er is de laatste twintig jaar veel gezegd en geschreven over bodem-uitputtitig door uitbuitende landbouwmethoden, bodemrosie en onvoorzichtig bebouwen in het algemeen en men had gelijk. Er is echter niet genoeg gezegd over de oorspronkelijk arme of middelmatige gronden, welke door de nauwgezette methoden die de West-Europese en Japanse boeren in de loop der eeuwen hebben toegepast tot de zeer vruchtbare gebieden zijn gaan behoren. Men kan veilig zeggen dat de wereld voor het overgrote deel van haar landbouwoppervlakte nog steeds zoekt naar een permanent, duurzaam landbouwsysteem. Dit betekent in de eerste plaats, daar waar deze uitvoerbaar is, een krachtige wisselbouw, teneinde de vruchtbaarheid te vergroten. In vele gevallen sluit dit een samenspel van landbouw en veeteelt in, welke in bepaalde delen van Europa zo uitstekend werkt. Teneinde dit daar te bereiken, waar het het meest noodzakelijk is, zullen de grote belemmeringen die de veeteelt in de tropen ondervindt, overwonnen moeten worden. Onze moeilijkheden met betrekking tot de bodembescherming en het behoud er van zullen alleen kunnen worden opgelost, indien genoemde bescherming en het behoud als een integrerend onderdeel van goede landbouwmethoden zullen zijn aanvaard Ballet In het Westen is nogal veel te doen geweest over het besluit van de Amsterdamse gemeenteraad om geen subsidie te verstrekken voor een Nationaal Ballet. Het „Algemeen Handelsblad" schrijft hierover zeer verontwaardigd o.a. De ingewijde kan moeilijk verrast zijn over de beslissing van de Amsterdamse gemeenteraad omtrent de balletsubsidies. Reeds lang was te bemerken, dat de raad in grote meerderheid gekant was tegen het verlenen van een volmacht aan Sonia Gaskeil. Het heeft weinig zin, thans nog in een opsomming te treden van de redenen van artistieke aard, waarom een opdracht tot vorminz van een Nationaal Ballet aan Sonia Gaskell juist zou zijn. Deze aangelegenheid is hier en elders reeds veel ma-` len in extenso behandeld. Wel wensen wij onze verontrustheid tot uiting te brengen omtrent de wijze, waarop de Amsterdamse raad heeft gemeend deze toch waarlijk belangrijke kwestie van kunstbeleid te behandelen. Immers, van vele kanten, door vrijwel alle betrokken partijen, is herhaaldelijk op openbaarheid aangedrongen; ieder wilde graag weten, hoe het advies van de commissie van deskundigen (Arnold Haskell en Kurt Jooss) heeft geluid, wat de commisie van voorbereiding van het Nationaal Ballet ten slotte heeft gerapporteerd, om welke klemmende redenen de. Amsterdamse gemeenteraad van advies en rapport (zeer ten gunste van Sonia Gaskell luidende) is afgeweken. De behandeling in de raad is voor allen, die eigenlijk een duidelijk woord hadden verwacht, een teleurstelling geworden. Wij kunnen ale begrip hebben voor de positie van wethouder De Roos, die met zijn autoriteit de voor bereiding van het Nationaal Ballet heeft gesteund, zich tegenover de minister had verbonden, die met de benoeming van Sonia Gaskell was ingenomen, en die zich tenslotte gesteld zag tegenover een volstrekt afwijzende gemeenteraad. Wij kunnen ons zelfs verplaatsen in de wel willendheid van de raad, die de wethouder de gelegenheid tot een zo eervol mogelijke aftocht heeft geboden; maar de gewilligheid, waarmee de wethouder het raadsvoorstel heeft overgenomen, levert wel een smadelijke anticlimax. Met recht kan men zich afvragen; of de hier binnenskamers gevolgde politiek der afspraken de juiste is geweest. Men had een fel debat mogen verwachten, een verdediging van de plannen van B. en W., die immers in nauwste samenwerking met minister Cals zijn opgesteld – maar men had zich nauwelijks kunnen voorstellen, dat een kwestie, waaromtrent de gemoederen in de loop van vele jaren zó verhit zijn geraakt, zou worden afgedaan als ware zij een htunerstuk, ---