MISSIEZUSTERS SCHEPPEN MENSWAARDIGE TOESTANDEN Inlandse clerus noodzakelijk OPDAT de Kerk in de Missiegebieden hecht gegrondvest worde, d.i. in staat worde gesteld bijjvende en diepgaande hulp te geven aan de Verlosser hij de heiliging van de huidige en toekomstige keneraties, is op de eerste plaats een naar aantal en gehalte toereikende inheemse clerus nodig. Rij haar werkzaamheden in school en ziekenhuis in gezin en kerk, beschikt de vrouw en vooral de religieuze vrouw over vele middelen om gunstig „klimaat" te scheppen voor het ontluiken van priesterroepingen. Bovendien kunnen zij zonder de genade te „forceren" Gods onmiddellijke medewerksters zijn (en niet alleen door gebed) om Zijn roepstem te doen weerklinken en te doen beantwoorden in de ziel van een jongen. Maar een hiërarchie komt, niet, zo maar uit de lucht gevallen. Deze groeit op uit het volk, uit de katholieke leken,- stand, als de bloem uit de knop aldus drs E. Loffeld C.S.Sp. in „Missieleven" een uitgave van de Missiezusters te Tienra.aij. Een volk kan priesterrijk worden als het geloofsleven er bloeit, als het gezinsleven er beantwoordt aan Gods bedoelingen; en dit veronderstelt weer normaal, dat er dragelijke toestanden heersen op hygiënisch, sociaal en economisch gebied, en dat, mede door verstandelijke en culturele ontwikkeling, een zekere graad van persoonlijke geloofsovertuiging wordt bereikt onder de leken. Een volk van zwakkelingen, ondervoeden, achterlijken en paupers brengt niet voldoende degelijke priesters voort, mede omdat het christelijk geloof en het christelijk leven er niet op peil kunnen komen. Bij de opbouw van zulk een degelijke en gezonde lekenstand is op de eerste plaats de hulp onontbeerlijk van mensen. die zich volledig en belangeloos geveri. AIS dit waar is in volgroeide kerkgemeenschappen, in onze diocesen, tienmaal geldt dit in de missiegebieden. Daar. is nog niet veel eer te begalen, noch troost in onmiddellijk succes. Daar is nog geen steun en aanmoediging te verwachten van een katholieke gemeenschap; daar is nog geen in de perfectie uitgekiende outillage van ziekenhuizen, scholen en andere instellingen; daar zijn nog geen salarissen of subsidies te incasseren; daar is geen vacantiespreiding noch comfort. RECHTSTREEKSE INWERKING OP GELOOFSLEVEN Daar is speciaal een taak weggelegd voor de religieuze vrouw, 41e een authentieke roeping beleeft, een speciaal vrouwelijke roeping, hij 't verzorgen van genoemde aspecten der missionnering onder de leken: de zieken, de armen, de kinderen, de opgroeiende vrouwelijke jeugd, de verloofden, de moeders . Hier ktin-- nen de missiezusters rechtstreeks inwerken op het geloofsleven en de moraliteit van een volk, maar tegelijk beïnvloeden ze de tijdelijke sector in de richting van de genade, door dit natuurlijke levensterrein te sanneren en zo ontvankelijk te maken voor het christendom: dit kan niet tot volwassenheid groeien In sociale mistoestanden, bij ren immoreel gewoonterecht, bij kindersterfte op grote schaal, hij een algemene labiele volksgezondheid. De zusters gaan dan ook op de eerste plaats niet naar de missie om er stervende babies en oudjes te dopen, maar om mee te helpen hij ziektebestrijding en gezondheidszorg. Zij gaan er niet op de eerste plaats heen om armen te troosten maar om de algemene armoede te helpen opheffen en daadkrachtig bij het scheppen van menswaardige toestanden. Zij gaan er niet primair heen om de jongens van de meisjes af te houden, maar om door geestelijke of huishoudelijke opleiding gelukkige en en gezonde christelijke huwelijken voor te bereiden. De Missiezusters trekken niet primair uit om in heidense en jong christelijke gezinnen alleen maar wat over heiligen en zaligen te praten, maar om er orde en zindelijkheid, vrede en gezondheid te brengen: een bodem te bereiden, waarin het zaad van geloof, hoop en liefde, mede door de zusters gestrooid, zal kunnen gedijen. Zij staan er niet in de scholen om (le kinderen alleen maar braaf en zoet te maken en te houden, maar om de eerste grondslag te leggen voor een lekenstand, waar de jonge Kerk mee vooruit zal kunnen in haar door God gewilde groei naar volwassenheid en meerderjarigheid. En bij het geven van catechetisch en liturgisch onderwijs hebben ze de missiejeugd niet wat onverteerbare Europese of Amerikaanse catechismus formules of boekenstof op te dringen, maar de levende openbaring te brengen op een wijze, die doordringt in de eigen mentaliteit van het vreemde volk. --- Mag ik U iets vragen? Celebreren van de H. Mis met gezicht naar 't volk Van G. F. te A. en B. W. te H. ontvingen wij een vraag over het celebreren van de priester met het gezicht naar het volk: „. . . Waarom zijn er hij de vele kerken die er na de oorlog zijn gebouwd maar zo weinige die mi gebouwd zijn als de (in het begin van de brief) genoemde kerk (1.1. die van de H. Antonius Abt aan de Brukelsdijk) te Rotterdam '? Hebben wij zo weinig liturgisch voelende houwpastoors ' Hoe komt het dan dat men, waar men hij nieuwbouw de gelegenheid heeft alles naar liturgisch begrip te bouwen hier (n.l. het celebreren met het gezicht naar het volk) niet aan wil ? Onze Paus leest in de St. Pieter toch ook naar het volk Zijn er bezwaren tegen ? Men zegt dat hij bedoelde kerkbouw de priester zoveel zou afgeleid worden. is misschien mogelijk. Maar daar staat tegenover dat honderden gelovigen meer gesticht zouden worden. En de priester is er per saldo toch voor ons". Laat ik beginnen niet er op te wijzen dat in deze zaak het laatste woord niet hij de bouwpastoor, maar bij de bisschop ligt. De bisschop moet zijn toestemming verlenen wanneer hij de houw van een nieuwe kerk of hij verandering in een bestaande kerk van de gebruikelijke richting van het altaar naar de achterwand toe wordt afgeweken; althans, en dit is misschien iets nauwkeuriger uitgedrukt, hij heeft het recht dit af te keuren, in een bepaald geval, maar ook in het algemeen. De houding nu van de Nederlandse bisschoppen hierin is nogal verschillend. Het is de briefschrijver blijkbaar nog niet hekend dat niet zo heel lang geleden in de genoemde kerk te Rotterdam op last van de bisschop van Haarlem het tabernakel op het altaar geplaatst is, zodat de priester er voortaan met de rug naar het volk leest. AFWIJZF,ND Deze verschillende, maar toch grotendeels terughoudende of zelfs afwijzende houding van de Nederlandse bisschoppen tegenover het celebreren met het gezicht naar het volk wordt gemakkelijker te begrijpen wanneer men beseft dat dit niet zo ondubbelzinnig door „liturgisch begrip" geëist wordt als de briefschrijver schijnt te menen. Van het begin af aan vrijwel zijn er uit de liturgische beweging zelf stemmen tegen op gegaan en, hoewel de praktijk, vooral in het buitenland, het tegendeel schijnt te bewijzen, wordt de tegenstand er tegen bij sommige vooraanstaande liturgisten, indien ik mij niet vergis, eerder sterker dan minder. Om slechts één persoon aan te halen: p. J. A. Jungmann S.J., wiens tweedelig werk over de H. Mis „Missarum solemnla" terecht een grote faam geniet, schreef nog onlangs: „Zoals de verhoudingen in doorsnee liggen, lijkt het wel juister als algemene norm de overgeleverde ordening te handhaven, en de andere oplossing (celebreren met het gezicht naar het volk) als uitzondering te beschouwen" (Das Eucharistische Hochgebet, Wilrzburg 1954, p. 60). BEZWAREN Zijn er dan bezwaren tegen ? Dat de priester daardoor afgeleid zou worden, is geen erg sterk, en ook niet vaak gehoord verweer. Ernstiger is het tegengestelde bezwaar te nemen, dat n.l. de. gelovigen wel eens ontsticht zouden kunnen worden door de houding van de priester; maar ook dit kan natuurlijk niet de doorslag geven: dit heeft de priester immers zelf in de hand. Wat wtd een ernstig bezwaar Ie: deze gekeerdheid van de priester naar het volk hij de H. Mis gaat in tegen de traditie, niet alleen van de laatste eeuwen maar, naar het schijnt, van alle eeuwen. Zo schreef prof. F. v. d. Meer in het Misnummer van De Bazuin (26 Maart '55): ~Het hier en daar opkomende gebruik de celebrant tijdens het Eucharistisch gebed met het gelaat naar het volk te keren, is geen archeologiseren, maar 'n pure moderniteit. Men kan er zich in elk geval niet voor beroepen op de traditie. Integendeel: altijd hebben priester en volk samen gebeden naar het Oosten. Dat in vele oudere Romeinse kerken traditioneel gecelebreerd wordt met 't gelaat naar de kant van de hoofddeur (tegenover het volk) ligt hieraan dat de kerken — St. Pieter, St. Jan van Lateranen, ook de oorspronkelijke St. Paul — die der op het Oosten hebben liggen, en de absis op het Westen; de celebrant keert zich niet naar de menigte, maar naar het Oosten Ook de diaken gaat voor in het gebed, staande voor het volk, doch met het gelaat naar het Oosten". WAT IS ER VOOR ? Men kan natuurlijk van dit traditieargument denken wat men wil, al moet men in het oog houden dat traditie in liturgische zaken zéér zwaar weegt. Van de andere kant kunnen er redenen bestaan zich van die traditie los te maken vooral wanneer deze, zoals hier, zou steunen op iets dat helemaal niet meer spreekt tot het religieuze gemoed van de hedendaagse Westerse mens: het zich richten naar het Oosten voor het gebed We willen daarom niet de indruk leggen op de vraag: Wat is er tegen? maar op de vraag: Wat is er voor ? Voor het lezen met het gelaat naar 't volk zijn er, meen ik, vooral twee argumenten, die beide ernstige overweging verdienen. Op de eerste plaats dat hierdoor het gemeenschapskarakter van de H. Mis sterker benadrukt wordt, de gemeenschap van de gelovigen met de priester en van de priester met de gelovigen. Zonder dat de unieke plaats van de priester bij het opdragen van de Mis in het gedrang komt, ervaren wij een nauwere saamhorigheid. Het gelaat van de priester, de zichtbaarheid van zijn gebaren en handelingen heeft een bindende functie: daardoor wordt het voor de gelovigen gemakkelijker los te komen van het individueel mis-horen en zich een offerende gemeenschap rond liet altaar te gevoelen. Hoe belangrijk dit is, behoeft wel niet gezegd worden. Een tweede argument spreekt vooral wanneer men bij de H. Mis op de gemeenschappelijke maaltijd de nadruk legt. Kernachtig vond ik dit kort geleden als volgt uitgedrukt: „Ik dacht dat de H. Mis toch eigenlijk in zijn diepste wezen niets anders is dan het: neemt en eet, dit ls Mijn Lichaam . . Nemen en weten doe je rondom een tafel en niet achter de rug van degene die de maaltijd voorzit". OFFER PRIMAIR Op dit laatste valt echter nog wel iets te zeggen, en dat ;Jets" zal tevens het voornaamste argument vormen voor het celebreren met de rug naar het volk. Het is n.l. niet zo duidelijk dat bij de H. Mis de nadruk valt op de gezamenlijke maaltijd; eerder ligt, dit in de gezamenlijke dankzegging aan God, die geschiedt in het gezamenlijk aanbieden van het offer -- Christus' offer, aangeboden door de Kerk, en daardoor ook tot het offer van de Kerk geworden — en besloten wordt door het offermaal. Uiteindelijk is de H. Mis geriCht op God, op de eer en de lof van God. Hem gebracht door heel de gemeenschap met de priester aan het hoofd, één in Christus. Daarom is het zinvol dat priester en gelovigen samen in één richting staan, samen voor God staan. Om alle misverstand te voorkomen moge hier nog worden opgemerkt dat dit natuurlijk alleen geldt voor de eigenlijke offermin. Dat bij de lezingen van de voormis de priester zich naar de gelovigen keert, is zonder meer wenselijk, zoals in plechtige missen gebeurt. Om in het kort mijn persoonlijke mening samen te vatten — de briefschrijver zal er intussen wel van overtuigd geraakt zijn dat er zo maar geen uitspraak gedaan kan worden —: vooral om paedagogische motieven, voor de vorming dus van het gemeenschapsbesef der gelovigen, en in verschillende omstandigheden (groepsmissen, enz.) is het celebreren met het gezicht naar het volk zeer goed en nuttig, wellicht zelfs aan te hevelen: uiteindelijk echter komt de gezamenlijke richting van priester en volk naar tiod toe het meest overeen met wat de H. Mis naar haar diepste wezen, en dus ook naar de kern van haar uiterlijke gestalte Is. Th. A. V. --- Zusters van Liefde trekken uit Piusgesticht te Amsterdam De Zusters van Liefde, die sinds 1846 in het St. Piusgesticht in de Kerkstraat te Amsterdam zijn gevestigd en een aantal meisjesscholen die onder beheer staan van de vereniging tot weldadigheid van de Allerheiligste Verlosser, bedienen, zullen mede door het tekort aan roepingen met ingang van 1 Sept. a.s. haar klooster in het gesticht opheffen en zich uit het scholenwerk van de vereniging terugtrekken. Met ingang van die datum zullen do ongeveer 35 nonnen een nieuw arbeidsterrein vinden in de Jordaan, waar zij zich zullen bezig houden met onderwijs aan de armen. Zij zullen les gaan geven op vier meisjesscholen. Deze scholen zullen worden uitgebreid o.a. met avondcursussen voor werkende meisjes en voor moeders. In het voorjaar hopen de zusters een nieuw te bouwen klooster in de Kostverlorenstraat bij het Frederik Hendrikplantsoen te betrekken. De Plusmeisjesscholen op de Prinsengracht zullen nu volledige lekenscholen worden. Dit is niet het geval met de Plus middelbare moisjesschool op het Valerlusplein, dat zelfstandig onder het beheer van de congregatie vvaonordedZezuestel school nieuwbouwplannen. In de toekomst zal naast het nog te bouwen nieuw St. Nicolaaslyceum voor jongens bij het Zusters van zijn er Liefde staat. Beatrixperk aan de zuidelijke wandelweg een nieuwe Plus MMS gesticht worden, --- Dertig jaar geleden in Amterdamscheveld Tabernakel met Allerheiligste in greppel teruggevonden Daders van heiligschennende inbraak bleven spoorloos Op het kerkhof van de parochie Onze Lieve Vrouw Koningin van de Vrede rn in Asterdamscheveld staat temidden van de graven een kleine kapel. niet wie U zoeken, Op het altaar van de kerk zelf staat de tekst: „Gij verlaat Heer." Het altaar wordt beheerst door twee, links en rechts van het tabernakel op, gestelde uit natuursteen gehouwen beelden, voorstellende twee v die de expositietroon dragen. De kapel, de beelden en h et opschrift herinneren nu nog aan de gebeurtenis, die dertig jaar geleden, op 4 Mei van het jaar , Amsterdarnseheveld en geheel katholiek Nederland in beroering bracht. On de morgen van die dag ontdekte pastoor Veltman bij het betreden van de kerk, dat het tabernakel verdwenen was. Op de plaats, waar de woonstede van Christus had gestaan, vertoonde het altaar een gapende leegte. ..„;; oronnel. En terwiil Ondanks uitgebreide nasporingen is tot op de dag van vandaag nooit bekend geworden wie zich aan deze heiligschennende diefstal hebben schuldig gemaakt. Afgezien van enkele atgebrande lucifers ontbrak van de daders ieder spoor. De dieven hadden een kaarsenbahet losgemaakt en de kandelaars op het altaar gezet. Mogelijk had een politiehond hier het begin van een spoor kunnen vinden, maar toen deze arriveerde, bleken de gelovigen — het eerste gerucht de kerk binnengestroomd — kaarsenbank en kaarsen weer op hun plaats te hebben gezet. Men ontdekte slechtS, dat de dieven niet door één van de ramen de kerk waren binnengedrongen, omdat het stof in de vensterbanken onberoerd bleek. Nergens was iets geforceerd. Men moet dan ook aannemen, dat de daders zich de voorgaande dag in de-kerk hebben laten opsluiten, om s nachts de kerk via de normale uitgang te verlaten. Dat kon gemakkelijk, want 01) Zondag 3 Mei hadden in de kerk de hankenverpachtingen plaats gevonden. HARDNEKKIG VERHAAL Het motief van de daders lag voor de hand. In die dagen ging nog hardnekkig het verhaal, dat pastoor Veltman gewend was de opbrengst van de verpachtingen in het tabernakel te bewaren. Het verhaal was uiteraard niet luist, zoals zoveel van dergelijke verhalen, maar de daders hebben er kennelijk in geloofd. De eerste krant, die het misdrijf wereldkundig maakte, was het Overijssels Dagblad, waarin bericht werd: „In den nacht van Zondag op Maandag is in de kerk in Aroster darnscheveld in de Drentsche venen een heiligschennende inbraak gepleegd. Een of meer bandieten zijn op onverklaarbare wijze binnen de R.K. kerk weten te komen. Den volgenden morgen evond men de kerk gesloten, G heel het tabernakel echter, waarinit zich H.". Hosties bevonden, was u de kerk verdwenen. Waarschijnlijk hebben de inbrekers met valsche sleutels de kerkdeuren weten te openen en na hun gruwelijke daad weer gesloten. Van het tabernakel is tot dusver geen spoor te Ontdekken." Het bericht werd overgenomen door de Maasbode en vanaf dat moment concentreerde zich de aandacht van geheel katholiek Nederland OD de tot dan toe onbekende plaats in het Drentse veengebied, waar zich zo'n schokkend drama had afgespeeld. De Maasbode intussen stuurde een speciale verslaggever, die zijn lezers van dag tot dag met de ontwikkeling der gebeurtenissen op de hoogte zou houden. Hij was vergezeld vanen het bekend Rotterdams detective, terwijl hoofdbureau van de Maasbode inmiddels contact met de politie in Amstrene dam en Rotterdag opnam, Er warn.l. aanwijzingen, dat het hier het werk van beroepsmisdadigers betrof, die mogelijk in de grote centra gezocht moesten worden, Dreort daarna bevonden zich enkele ntse jongelui op wandeling in de buurt van Arnsterdamscheveld. Zi waren op het verhoogde weggedee ltj e ongeveer 800 meter van de kerk, op de Plaats, waar later het kerkhof werd aangelegd. De weg werd afgeboord door een vrij diepe greppel. En terwijl ze elkaar achterna zaten, sprong één van hen vanaf de weg in de greppel. Hij kwam terecht op een verhoging, die er uitzag als een plaggenhoop. Bij het neerkomen veroorzaakten zijn klompen echter een hol geluid en toen de pientere knapen de plaggen verwijderden, lag daar de verdwenen tabernakelkast. Het nieuws van de vondst verspreidde zich even snel door het veen en korte tijd later stonden allen met ontblote hoofden rondom de greppel geschaard. In afwachting van de komst van de politie, bad pastoor Veltman de rozenkrans met de glorievolle geheimen. De tabernakel lag op zijn kant in de greppel en het was daardoor niet mogelijk de deuren te openen om te zien of ciborie en Hosties nog aanwezig waren. Toen even later de politie arriveerde en men het tabernakel omkeerde, bleek de sluitplaat te zijn afgerukt. De deuren waren geforceerd en toen pastoor Veltnaan ze met eenschokde had geopend, ging er van ontroering door de omstanders, want voor hun ogen vertoonde zich de ciborie met daarin de Hosties. INDRUKWEKKENDE • PROCESSIE Inmiddels had zich bij de ke eforrk j allerijl een kleine processie g meerd. Voorafgegaan door pastoor Huurdman trok de kleine stoet naar nedplaats, waar zes sterke mannen de vi het tabernakel op een met aakersen- en appelbloesem versierde br tilden. Vandaar ging het terug naar de kerk. Voorop liepen kleine meisjes, waarachter wierook-zwaaiende misdienaars, vervolgens de dragers met de baar, geflankeerd door lantaarndragers, en tenslotte de parochieherder, die zijn tranen de vrije loop liet. Biddend trok de stoet door het glibberig n olgens oe veen ide richting van de kerk: voggetuigen de meest iit haddndrukwen m ekkende processie.- dle .` Zij ooeegemaakt. Direct ,na aankomst in de ivoor het erk een plechtig Lof. De esteld. Pastoor Huurdeman hieldaltaar opg een korte predicatie en pastoor Veltman bad luidop een acte van eerherstel. Na een hymne aan het H. Sacrament waarin juichend gezongen Magnificat, de gelovigen uitdrukking gaven aan hun grote dankbaarheid, werd de plechtigheid besloten met de zegen met het Allerheiligste. Op Zondag 17 Mei, terwijl de zon straalde aan een •strak-blauwe hemel, vond in de parochiekerk opnieuw een reeks indrukwekkende kpwamenglechtiheniet den plaats. De gelovigen alleen uit Amsterdarnscheveld en de directe omgeving, maar uit alle delen van het land. 's Morgen* was er een plechtige Hoogmis en 's middags een plechtig Lof. Opnieuw trok een processie, luisterrijker dan een week tevoren, door het veen. Voorop gingen bruidjes, met lentebloemen in het haar, en bloemen strooiend voor Ons Heer, die — gedragen door deken Oosterbaan van Musselkanaal — gevolgd werd door een opstuwende menigte. Bij de greppel hield pastoor Huurdeman, staande op een kruiwagen, een toespraak. REACTIES De gebeurtenissen in Amsterdamscheveld hadden overal in het land reacties teweeggebracht. De Maasbode begon een inzamelingsactie om pastoor Veltrnan de aanschaf van een nieuw altaar en een nieuw tabernakel mogelijk te maken. Op de avond van dezelfde dag was er al f 200,— binnen. In Rotterdam hield een Dominicaner pater een preek voor de damesleden van de Congregatie van de H. Rozenkrans, na afloop waarvan hij f 155,— bij elkaar collecteerde. „Ons Noorden," juist begonnen met een inschrijving ten behoeve van de op handen zijnde verkiezingsactie, stelde zijn kolommen open voor een schrijven van pastoor Kars van de Martinusparochie, waarin de lezers werden aangespoord hun bijdragen bij de pastorie te komen afgeven. Op de plaats, waar het gestolen tabernakel teruggevonden werd, heeft men een houten kruis opgericht, inmiddels vervangen door de huidige kapel. Het nieuwe altaar en het tabernakel zijn er inderdaad gekomen. In de parochiekerk kan men nu nog geregeld de zusters zien neerknielen om eerherstel te brengen aan Hem. wie dertig jaar geleden zo'n gruwelijk onrecht werd aangedaan. --- Wij helpen elkaar! I, IJ Lliliiirna. ____ PRACTISCHE NAASTENLIEFDE Hierdoor danken wij degenen, die ons een bijdrage zonden voor priesterstudenten, terwijl wij eveneens onze erkentelijkheid betuigen aan de inzending te van een radio n behoeve van een i zieke. Tenslotte zij dank gebrachvalidet voor de ontvangst van een partijtje schoenen en matrasje jeins kussen. Hieronder volgt het lijstje van de gevallen, waarvoor deze week Uw hulp wordt ingeroepen. No 454. In een behoeftig gezin is gebrek aan een costuum maat 50 en een werkbroek. Wilt u uw kleerkast eens nazien of u bier geen hulp kunt verschaffen ? No 455 Meerdere gezinnen vragen om bovenkleding voor volwassenen en lakens. Weet u hier raad op ? No 456 En verder onze priesterstudenten. Er zijn in Twente nog enkele gezinnen, waarvoor hulp wordt gevraag' in de vorm van een bijdrage voor de opleiding van priesterstudentenf, 350 Er is 'n bedrag van f 500 nodig, n.l. voos binnen enkele een priesterstudent die weken wordt ingekleed en waarvoor niet voldoende geld beschikbaar is en f 15e nis, deel van de opleidingskosten van 'n PrJesterstudent. Deze ontvingen wij van N.N. f 10, N.N. welk, N.N. f 21 en N.N. te Wierden f 25. In totaal f 65 Er is thans `t 288 binnengekomen. Wit volgt ? No 458 In een behoeftig gezin is ge. brek aan dekentjes voor een kinderledikantje. Weet V hier raad op ? In de hierboven genoemde geval! kan men zich wenden tot •onze of bureau:. te Almelo, Enschede, Hengelo Olderizaal. — --- De wezel is als hij zich in nood bevindt stoutmoedig Vechtlustige rover INTERESSANT Is het altijd een onzer kleinste roofdieren te ontmoeten en bovendien in eigen tuin. Je ziet iets wat lijkt op een kleine rat, maar 't is toch heel anders, veel slanker, eleganter in z'n doen en laten en ze vlug als water. Even een flits van het ditrtje en ver• dwenen is ie weer onder wat opgestapelde ronnnel of tak• ken en stompen hout. Je houd je rustig en dan zie je z'n bewegelijke snuitje, ir gespannen aandacht, de boe' verkennen. Als een pijl uit de hoog rutst hij langs eer muur en hij het minste verdachte geluid ijlt hij terug en is weer verdwenen voor het oog. een zeer Het beestje bezit korte staart en heeft een lange hals, die het herhaaldelijk opheft en daarmede z'n kopje links en rechts wendt. Zijn gehoor schijnt zeer scherp te zijn, want op ieder geluid, hoe gering ook, schiet hij met een vaart in een schuilplaats. 't Is geen groot geval, een beestje van ongeveer 15 cM met een zeer gerekt lichaam, dat merkwaardig genoeg bijna overal ever dik is. Het bewegelijke snuitje is wat toegespitst en bezit snorharen. De kleur is lichtbruin gekleurd en aan de onderzijde geelwit. Zijn pootjes zijn kort en dun en moeten ongelofelijk snel zich kunnen bewegen om een dergelijke vaart te kunnen veroorzaken Als 't beestje nieuwsgierig is gaat hij op z'n achterpootjes staan en neemt argwanend de omgeving op. Het lijkt me een brutaal en overmoedig diertje, want plotseling op enige afstand loopt het al kijkend in mijn richting langs me heen en is onder enige rommel weer verdwenen, om aan de andere zijde weer te voornehijn te komen. Zo zag ik de Wezel In de sneeuw van Maart had ik zijn prent al ontdekt waaraan ik meende op te merken dat 't diertje in grote sprongen her en derwaarts het terrein had verkend. VLEES-MENU Je kunt je haast niet voorstellen dat dat snoezige diertje een echt roofdier is. Luistert U maar eens naar zijn menu: Zijn voedsel bestaat uit spitsmuizen, mollen, ratten, muizen, hazen en konijnen, jonge vogels, fazanten patrijzen, kikkers, slakken en nog meer van die kleine dieren. Het is dus wel een echte earniyoor (vleeseter). Het beestje is dan ook 'n uitstekende rover, welke een ware vechtlust aan de dag legt. In geval van nood schijnt het zelfs mensen aan te vallen en een stoutmoedigheid aan de dag te leggen, welke verbazingwekkend is. Zijn moed gaat gepaard met een onvergelijke tegenwoordigheid van geest. Zelfs als ze door de klauwen van een roofvogel gegrepen is, weet ze zich nog vrij te maken. Het is meer dan eens voorgekomen dat een dergelijke vogel in snelle duikvlucht eer wezeltje klauwde en zich daarmede in de lucht verhief Totdat de vogel begon te slingeren om daarna dood ter garde te storten. Die kleine rakker had z'n vijand heel behendig de hals stuk geheten en zich het leven gered. Meestal gaat het dier des nachts op roof uit en pakt kleine dieren bij de nek of kop en grotere dieren probeert ze hij de hals te grijpen. Een eitje zal het niet versmaden en het weet deze heel netjes uit te zuigen zonder dat er iets van verloren gaat. ONAANGENAME GEUR Evenals alle marterachtigen waarbij ook nog het herroe• lijntje, de bunzing en het fret je behoren, verspreidt ook ons wezeltje vooral in de paartijd een onaangename geur uit klieren bij de aarsopening. Meestal uit onwetendheid worden deze kleine, nuttige diertjes door de mens vervolgd en uit baldadigheid gedood zoals men dat ook wel doet met do egels. Inplaats van deze voortreffelijke en aardige diertjes te vervolgen diende men deze zorgvuldig te beschermen. Immers men kan gerust beweren dat geen enkel dier zo voortreffelijk uitgerust is voor het vangen van muizen als onze wezel. ZWERVER WEZELSPOREN: 1 gewone gang; 2 vluchtig ---