AUDIE MURPHY schreef een hoek Epos van dapperheid herleeft op het filmdoek Amerika's dapperste militair gaf z'n onderscheidingen weg Het was 26 Januari 1945, toen bij het Franse plaatsje Holtzwihr een hevig gevecht ontbrandde tussen een oprukkende Duitse pantsercolonne en een Amerikaanse compagnie, die zich verschanst had in de uiterste rand van een bos. Het zou een gevecht geworden zijn als zoveel andere, waarin momenten van heroïsme zouden worden gevolgd door het eeuwige niet meer zijn, als niet de Amerikanen onder commando hadden gestaan van luitenant Audie Murphy, een nog jong officier van een jaar of twintig. Murphy beval 'zijn compaghie om zich terug te trekken, zodra het duidelijk werd, dat men tegen de oprukkende vijand — zes tanks en veel infanterie — betrekkelijk weinig kans had, maar zelf bleef hij vooraan in zijn stelling liggen bij het 'radiotoestel en als een razende vuur aanvragen bij zijn eigen artillerie. Een Amerikaanse tank, die in de linie achter gebleven was, om het vrij zwakke vuur van de Amerikaanse Infanteristen te ondersteunen — men richt nu eenmaal niet veel uit met een geweer tegen een tank — werd door een Duitse granaat geraakt en in vlammen gezet: daarmee was de laatste steun, die Murphy vlak achter zijn rug had, opgeruimd. De oprukkende Duitsers vormden eigenlijk een te grote overmacht voor Murphy, die zijn aandacht moest verdelen tussen zijn vuurwapen en de radio. Aan drie zijden sloot de vijand hem in, steeds dichterbij komend. De luitenant kon zijn stelling onmogelijk houden. Hij zelf zag dat het beste in en werkte zich langzaam achteruit, tot hij de brandende tank bereikt had, waarvan hij een fort improviseerde. De schade aan de tank was groot, het binnenste brandde als een fakkel. Maar een der zware machinegeweren functionneerde nog en daarmee hield hij de tegenstanders van zich af. Drieste Duitse infanteristen naderen zijn plaats tot op enkele meters toen maakte een welgemikt salvo een einde aan hun activiteit. VERWARRING Intussen maakte de Duitse aanvalsleiding zich ernstig ongerust over de gang van zaken: de verwarring bij de aanvallers om de onverwachte tegenstand deed afbreuk aan de aanval en na een uur werden de Duitsers terug, getrokken. Murphy liet zijn compagnie naar voren rukken voor een tegenaanval en de sterke Duitse eenheid werd uit het gevechtsgebied verdreven. Pas toen dat gebeurd was, stond Murphy toe, dat hospitaalsoldaten hem hielpen: hij had een lelijk uitziende beenwond opgelopen, waarvan hij zich echter niets had aangetrokken, voordat de tegenstander 'een nederlaag was toegebracht. Zijn optreden in het Franse bos leverde Murphy de „eremedaille van het Congres" op,- een van de hoogste Amerikaanse onderscheidingen, die maar zelden worden toegekend. Toen de oorlog ten einde was en Murphy terug ging naar Amerika, was hij de meest onderscheiden militair van het leger: op zijn borst droeg hij niet minder dan zes en twintig van de hoogste eretekenen. ARMOE TROEF. Tot op het ogenblik, dat hij in dienst ging — dat was in Juni 1942, toen hij achttien jaar was, had Murphy geen gemakkelijk leven gehad. Zijn acht jon, gere broertjes en zusjes moest hij mee helpen onderhouden, want het loon van zijn vader, die „los werkman" op een boerderij was, was bij lange na niet voldoende, Papa Murphy vond dat zelf ook en vond tenslotte, dat hij er het beste maar stiekum tussen uit kon trekken. Hij ging en liet nooit meer iets van zich horen. Alle zorg voor het gezin kwam toen te rusten op de schouders van Murphy junior en zijn moeder, maar de moeder stierf in 1941 en het gezin viel ondanks alle goede bedoelingen van Murphy uiteen. De drie jongsten moesten naar een weeshuis, de anderen werden • I links en rechts bij familieleden en ken• nissen opgenomen. EEN KAPITAAL Toen Audie soldaat werd — men had hem voordien afgekeurd vanwege zijn kleine gestalte — kreeg hij vijftig dollar per maand, een bedrag, dat hij nog nooit bij elkaar had gezien. Zijn eerste soldij gebruikte hij, om kleren voor zijn broers en zusjes te kopen en zolang de oorlog duurde zou het grootste gedeelte van zijn soldij naar zijn familie gaan. Aan het front werd hij om zijn dapperheid spoedig tot officier bevorderd: op die manier kon hij vrij behoorlijk in het onderhoud van zijn familie in Amerika voorzien. NATIONALE HELD Na de vijandelijkheden werd Murphy opgevijzeld tot een nationale held. Overal vielen hem huldigingen ten deel, maar toen deze periode ten einde was, stond de dappere Murphy doodgewoon op straat, zonder werk en zonder geld. Links en rechts kreeg hij een beetje hulp, maar dat mocht geen naam hebben. Hij begon een boek te schrijven: tijd had hij er genoeg voor. Het werd zijn eigen levensbeschrijving, die, later door een journalist werd nagelezen en verbeterd, want Murphy zelf, die nauwelijks de lagere school doorlopen had, schreef allesbehalve vlekkeloos. Het boek Ta Heli and back (Terug uit de hel); werd een bestseller. ‘. Herdruk na herdruk werd verkocht en Murphy kwam zelfs tot enige welvaart. voor zijn doen althans. Zijn bestaan bleef nochtans zorgelijk. Hij was intussen naar Hollywood gegaan, waar hij een vriend had, die hem beschermde en die hem onderdak aanbood toen hij weer eens een keer zonder geld zat. Audie Murphy vervulde kleine rolletjes in sommige films, vooral in films, waarin geschoten moest worden, •zoals in Westerns: zijn handigheid met de revolver was zonder enige weerga. In een vrij „voorspoedige" periode trouwde hij niet een stewardess en leefde een gelukkig leven. Maar de eigenlijke welvaart zou pas komen, toen men hem aanbood, zijn boek te verfilmen. Murphy stond het na enige aarzeling toe en zijn avonturen herleefden in technicolor. DECORATIES WEGGEGEVEN Ster-allures heeft de dapperste man van Amerika er niet van gekregen, men beweert, dat hij niets moet hebben van het leven zoals dat door vele andere sterren van het witte doek wordt geleid en men mag gerust aannemen, dat het waar is. Want deze zoon van een •dagloner was ook in zijn roemrijke periode de eenvoud zelf: zijn decoraties gaf hij af aan kinderen, vrienden en kennissen, die er blijkbaar meer waarde aan hechtten dan hij zelf. liet Amrikaanse congres heeft hem, nadat het verhaal van de weggeschonken decoraties bekend werd, een tweede serie onderscheidingen cadeau gedaan, met het verzoek, om ze nu niet meer af te geven. Murphy heeft het beloofd. „Ik denk er niet meer over om ze weg te doen", zei hij, „ik bewaar ze voor mijn oudste zoon, die heeft dan later een mooi aandenken aan zijn papa, als die er eens niet meer zal zijn" AUDIE MURPHY . • . medailles voor mijn zoon . Audie Murphy's boek „To heil and back", is onlangs verfilmd. Zelf vervult hij er de hoofdrol in. Deze scène werd opgenomen in een „Italiaanse" woning, die op de vijand wordt veroverd. De militair rechts is Murphy. --- AMUSEMENTS-ALLERLEI Hongaarse VOLKSMUZIEK Tegenwoordig is er wel haast geen land op de hele wereld, of 't heeft zijn eigen nationaal danstheater. Van China tot Amerika doet men pogingen om de oude danskunst van eigen land te doen herleven en vanzelf sprekend hebben die landen, welke vanouds een hoogstaande danscultuur hadden, hierbij de beste kansen. Eén van deze landen is zeker Hongarije, een land waar het klassieke ballet reeds sinds vele eeuwen op topniveau staat. Al heel lang hebben grote componisten als Brahms, Dvorak, Liszt en Bartók zich laten inspireren door deze meeslepende kunst, die niet alleen op danstechnisch, maar ook op muzikaal gebied zeer interessante mogelijkheden heeft. Het Hongaars nationaal danstheater, bestaande uit een groot aantal dansers, zangers en instrumentalisten, maakt de laatste jaren uitgebreide tournees door Europa en bezocht op één van deze reizen ook Nederland. De grote successen, die de kunstenaars uit Hongarije hier ten deel vallen, heeft Philips' Phonografische Industrie er toe gebracht een deel van hun repertoire op gramofoonplaten vast te leggen. — Het betreft hier zuivere Hongaarse volksmuziek, gespeeld op originele instrumenten en gezongen door een koor van eminente zangers en zangeressen. Het is zeker interessant deze muziek eens te vergelijken met de bekende zigeunermuziek en de „Hongaarse" muziek van componisten als Brahms en Liszt. Dit doende moet men tot de conclusie komen, dat men hier te maken heeft met eigenlijk wel de beste uiting van Hongaarse volksmuziek. Behalve de bekende technische eigenschappen, de ongewoon Slavische verbindingen (een sterke korte toon met 'n zwakke lange) en de z.g. Zigeunertoonladder, met alle melodische en harmonische gevolgen hiervan, heeft deze muziek een keur van ongewone en originele trekjes. Het gebruik van typisch inheemse instrumenten als de cembalon en het meeslepend gezang van het koor, maken deze langspeelplaat tot een uniek middel om deze interessante en tevens welluidende muziek te leren kennen. LIMBURGSE LEANDER In Limburg, zegt men, groeien de artisten aan de bomen. Nu is dat wel enigszins overdreven, maar een feit blijft het : dat in de laatste jaren • heel wat van origine 1 Limburgse stemmen zijn opgeklonken in de Nederlandse aether. Wanneer de voortekenen niet bedriegen, komt daar binnen niet al te lange tijd de stem bij van Riny ledema, die in het gewone leven van alledag mevrouw Frissen – ledema heet en in Sittard woont. Enkele weken geleden trad zij op als vocaliste in 't K.R.0.-programma „De Springplank". Dat was echter niet de eerste keer dat men haar stem — die aan Zarah Leander doet denken — door de radio kon beluisteren. Het begon met een beurt in de uitzending „Musicerende dilettanten" en daarna kwam haar aandeel in de „Van zessen klaar-club". Beroeps-artiste zal mevr. Frissen nooit worden, daarvoor is zij te zeer een gedegen huisvrouw, die de handen vol heeft aan haar 3-jarige zoon. Maar over 't „semi-professionalisme" zou zijn te praten", zegt de Limburg,se Zarah Leander. HONGAARSE DANSERS . herleefde kunst .. . --- Vreemde dingen uit een vreemde wereld • Een heer uit Reno, Amos McAulty, heeft in enkele jaren tijds een hondenuitleenbedrijf opgebouwd, dat uitstekend floreert. Tegen een bescheiden prijsje verhuurt hij honden voor een dag af voor een week aan lieden die er behoefte aan hebben. Hij helpt een heer, die zijn huis een middag niet onbewaakt wil laten aan een tijdelijke waakhond en een dame, die zich alleen voelt, kan bij Amos een gezelschapshondje naar maat krijgen. * In een der havenkroegen van Bordeaux, waar wijn en bier als water stromen ,kwamen twèe dames binnen, die pasteitjes bestelden. Toen de waard vroeg, of de dames er iets bij wilden drinken bestelden zij chocolademelk. Bij het horen van deze bestelling viel de kastelein flauw. * John Morris, die wegens een vrij ernstig vergrijp enkele jaren door moest brengen in een gevangenis in de Amerikaanse staat Alabama, gedroeg zich daar zo goed, dat hij lang" voor het einde van zijn straftijd in vrijheid werd gesteld. In plaats van blij te zijn; toonde de man zich zeer terneergeslagen bij het vernemen van het goede nieuws en hij verzocht zijn straftijd helemaal uit te mogen zitten. Als reden gaf hij op, dat hij zo graag in het gevangeniskoorzong en dat Jiij zijn leven niet meer voor kon stellen zonder dat koor. 01111111111111111111111111111111111111111111111111/111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111/11111111111111111 --- STERK FEESTJE In München hebben de brave inwoners van die stad, versterkt met een legioen vreemdelingen — tezamen zeven millioen man — het jaarlijks Oei°. berfeest gevierd, dat zestien dagen heeft geduurd. Men heelt nu de balans opgemaakt en becijferd dat door de feestgangers drie millioen liter bier werd gedronken. en zestien ossen werden opgegeten. :g- Om de gaatjes te vullen verorberde men in die tijd 160.000 kippen en anderhalf millioen worsten. De or- E ganisatoren vonden het feest in alle opzichten een record. Er gingen in 22' het feestrumoer 35.000 bierglazen verloren. ' --- Olifant onder het mes Menika stelde zijn verzorgers voor een probleem De E 55, die intussen reeds lans eervol is overleden, herleeft af en toe bij het oprakelen van gebeurtenissen, die zich tijdens de grote energiemanifestatie hebben voorgedaan. Een daarvan is het verhaal van de olifant Menika, zestien jaar oud, die samen met de 12- jarige olifant Kamala speciaal uit Indië naar Rotterdam was gehaald, om daar de Nederlandse krachtshow de nodige luister bij te zetten. Menika voelde zich in haar verblijf vlak bij de Maas in Rotterdam uitstekend op haar gemak, zo zelfs, dat zij van het vele uitrusten een ligplek opliep aan haar kop, welke pijnlijke plek spoedig ontaarde in een abces waar een dierenarts aan te pás moest komen. Het opereren van een olifant is geen kleinigheid: een onverhoedse beweging van het dier kan catastrofale gevolgen hebben en zo was het ook in de affaire Menika. Met ..... de beide dieren waren ook de inlandse oppassers meegekomen naar Rotterdam en de „Mahout" van Menika, Peter, was de man, die tijdens de voorbereidingen voor de operatie een belangrijke rol te vervullen had. Bij de komst van de dierenarts, die de operatie zou verrichten, was een commando van Peter voldoende, om Menika rustig op een zij te laten gaan liggen. Terwijl de Mahout in zijn onverstaanbare taaltje de olifant aanhoudend toesprak, diende de dierenarts Menika een plaatselijke verdoving toe en de verwijdering van het abces kon zonder al te grote moeilijkheden plaats vinden. De wond werd opgevuld met in vloeistof gedrenkte tampons en met knoophechtingen gedicht: de hele operatie was binnen een half uur afgelopen. De volgende dag echter bleek Menika zijn verzorgers in moeilijkheden te hebben gebracht : met het gevoelige vingertje aan zijn slurf had hij de wond opengepeuterd en de tampons uit de holte verwijderd; omdat ze nergens te vinden waren, nam men aan, dat het dier ze opgegeten had. Een nieuwe behandeling werd noodzakelijk, maar deze keer drenkte men de tampons in medicinale teer, om er een .„afschrikwekkend luchtje" aan te geven. Na en_ kele dagen had Menika de wond opnieuw opengepeuterd, maar de nu onsmakelijke tampons had hij niet opgegeten. Wel had hij er plezier aan gehad, ze uit elkaar te peuteren en meters ver weg te slingeren. Hoe het dier bij zijn „eigen" operaties te werk is gegaan, weet niemand, want zo lang er een oppasser in de buurt was, bleef Menika heel braaf van de hechtingen af (Vrij naar Blijdorpgeluiden) --- Baggerreus werkt bij Auenheim In Auenheim is bij de bruinkoolontginning de grootste baggermachine ter wereld in actie gekomen. Het gevaarte is 200 meter lang en heeft een gewicht van 5500 ton. Het wiel links op de bovenste foto heelt een. doorsnede van zestien meter; de benedenste foto geeft er een close-up van. De baggermachine beweegt zich voort op achttien rupsbanden en 116 motoren zorgen voor de aandrijving van deze merkwaardige „fabriek". --- Mis. d' Essen heeft een vreemd beroep Honden en muggen als artisten..... voor film- en voor film- en televisiecamera's MEVROUW Lorraine d'Essen, een bekoorlijke dame uit New York, heeft behalve amandelvormige ogen.ook het merkwaardigste beroep van de wereld: zij heeft er een job van gemaakt te speuren naar dieren met acteertalent en zij verdient er meer dan een gewone boterham mee. Aanvankelijk kwamen haar klanten voornamelijk uit het cir• cus- of filmbedrijf, maar de laatste jaren heeft zij voor haar dieren een nieuw afzetgebied gevonden in de tientallen Amerikaanse televisie-studio's. Drie jaar geleden begon zij met haar bedrijf en momenteel kan zij 750 dieren uit voorraad leveren. Daaronder bevindt zich zowel een „zingende muis", als een gedresseerde olifant. Zij verzorgt haar dieren, daarbij geassisteerd door een uitgebreide staf personeel, op een speciaal daarvoor ingerichte farm, die zij met trots haar eigendom kan noemen: in drie jaar tijds ',sehoon verdiend". Verwonderlijk is dat niet, wanneer men bedenkt dat zij alleen al verleden jaar een inkomen had van een slordige honderdduizend dollar VREEMDE VRAAG De vreemdste vraag die haar ooit werd gesteld, was een verzoek van een studio, die in Februari om een mug vroeg. In heel New York was op dat ogenblik geen mug te vinden, laat staan een bijzondere mug, die acteren kon. Het diertje moest namelijk bloeddorstig zijn, want de studio had een close-up nodig van een mug, die iemand in de arm steekt. Lorraine zat echter niet voor een gat gevangen. Zij belde naar zakenrelaties in Florida en bracht het verzoek om een stekende mug over, met de boodschap dat er grote haast bij was. Reeds de volgende dag arriveerde per vliegtuig een doosje uit Florida in New York, met de gevraagde mug. In de studio deed het dier wat er van verwacht werd en stak hevig in de mannenarm. Daarna gaf men de mug de vrijheid, want men slaat geen dier met zulke talenten dood. Bovendien had deze mug aan Lorraine d'Essen het aardige sommetje van honderd dollar opgeleverd. Honderd dollar is namelijk de gemiddelde prijs, die de dieren-talentscout voor elk optreden van haar beschermelingen bedingt en de studio's betalen dat bedrag graag. Het is en blijft honderd dollar, of er nu een muis of een olifant gevraagd wordt. Wanneer het optreden bijzonder moeilijk is, of voor de talentscout ernstige problemen oplevert, dan wordt wel eens van deze salarisschaal afgeweken: een olifant heeft het salarisrecord van 750 dollar gevestigd. „Het enige, waar ze me nog nooit om gevraagd hebben, is een koorddansende walvis geweest", zegt mevr. d'Essens. „Ik heb ook liever dat ze die niet vragen, maar er zou misschien toch wel op de een of andere manier aan te komen zijn". „PERSOONLIJKHEDEN". Over dieren in het algemeen heeft mevr.' d'Essen een eigen opvatting. „Dieren", zegt zij, „zijn persoonlijkheden. Elk dier heeft zijn eigen persoonlijkheid èn wanneer een mens zijn best doet die persoonlijkheid te begrijpen, dan zal het dier zijn best doen om de persoonlijkheid van die mens te begrijpen." En over de behandeling van honden zegt Lorraine: „Klop een hond nooit liefkozend op zijn kop. Het beest heeft daar een verschrikkelijke hekel aan, dezelfde hekel, die U hebt aan een vriend, die U onverwacht een harde, amicale klap op de schouder geeft. Men moet eigenlijk nooit proberen een hond aan te halen, vóór het dier zelf enige genegenheid heeft getoond". En mevrouw Lorraine d'Essen kan het weten. Zij heeft namelijk . vierhonderd honden. --- Macfadders vreemde leven Millioenenbezitter werd straatarm In New York is Bernarr Macfadden overleden, de man, die in zijn laatste levensjaren de bijnaam „springende grootvader" kreeg., omdat hij op zijn tachtigste verjaardag met parachutespringen begon. Vier jaar hield hij deze sport vol en gaf telkens op zijn verjaardag een „galavoorstelling". Na vier jaar moest hij er mee ophouden, omdat de autoriteiten hem het springen verboden. De merkwaardige man is 87 jaar geworden. Macfadden is steeds een merkwaardige figuur geweest, dit tot de verbeelding van de Amerikanen gesproken heeft. Toen hij licht jaar was, werd hij wees en zag het leven er niet rooskleurig voor hem uit. Hij was niet alleen zonder geldelijke middelen – zijn ouders waren te arm om hem iets na te laten maar bovendien had hij een zwakke gezondheid en de dokters noemden hem zelfs ondervoed. Macfadden beo•on zich echter als een razende door het leven te slaan. Hij ging aan sport doen en gaf er spoedig blijk van, een geslepen handelsgeest te bezitten. Als jongeman werd hij beroepsworstelaar, na welke periode er een als gymnastiekleraar volgde. Daarnaast ging Macfadden boeken en artikelen schrijven over physieke gezondheid, welke geschriften hij voor eigen rekening uitgaf. Hij kon er niet genoeg schrijven : de ene oplage na de andere raakte uitverkocht en de dollars stroomden binnen eerst bij duizenden, daarna bij millioenen. Toen Macfadden zich uit de „zaken" terugtrok (dat was in 1941) bezat hij vijftig millioen dollar. Bij zijn dood, nu twee weken geleden, was hij evenwel zo arm als de ratten. De oorzaak daarvan lag in zijn privéleven, dat allesbehalve gelukkig was. Drie keer trouwde hij – de laatste keer op tachtigjarige leeftijd – en drie keer werd zijn huwelijk een mislukking. Deze gang van zaken deed zijn kapitaal smelten als sneeuw voor de zon. Tenslotte moest hij het stellen met een lijfrente van 200 dollar per maand, van welk bedrag hij het grootste gedeelte af moest staan aan zijn derde echtgenote. Zelf bezat hij geen sou meer --- VERGEET Uw zorgen tot Maandagmorgen BIJVERDIENSTE Dinges zat financieel weer een keertje aan de grond. Peinzend over de situatie waarin hij verzeild was geraakt, stak hij de straat over zonder uit te kijken, en werd prompt door een auto aangereden. De schade viel nogal mee en beperkte zich tot 'n onbetekenend schrammetje. De chauffeur van de wagen gaf dinges een tientje om van de schrik te bekomen. — Dinges keek overgelukkig naar het bankbiljet en vroeg toen aan de chauffeur: „Beste man, kom je hier wel eens vaker langs?" GEHEIMZINNIG De oude Jansen was overleden en enkele vrienden spraken eerbiedig over hem op het eerstvolgende kaartavondje. „Toch", merkte een der heren op, „was Jansen een geheimzinnige figuur". — „Hoezo?" wilde een ander weten. „Toen hij nog bij ons was", zei de eerste vriend, „vroeg iedereen zich af waarvan hij leefde. Nu tobt iedereen over de vraag, waaraan hij gestorven is". PRETTIG PLEKJE Het was al donker, toen twee vacantievierende vrienden door een dennenbos stapten. Boven hun hoofden krijste een uil, de wind deed de takken kraken. „Op deze plek", zei een van de vrienden, „heb ik mijn vrouw leren kennen". „Brr", rilde de ander, „het is hier ook echt griezelig". ---