ALLERLEI. Men schrjjft uit Enschede: Zaterdagnacht zjjn weder bij een paar ingezetenen buiten de kom der gemeente de ruiten ingeslagen ; de socialistische party gaat steeds voort door het houden van openbare vergaderingen de werkstakers op te ruien, waartoe eiken Zondag sprekers van elders overkomen, Alles is echter tot dusverre rustig. Eergisterenavond hebben te Middelburg grove baldadigheden plaats gehad voor het gebouw van het »Legei des Heils" op de Hoogstraat, en zjjn al de glasruiten daar stuk geslagen. In een brief uit Parjjs maakt de correspondent van het Vaderland melding van de bespottelijke vertroeteling van dieren door aanzienIjjke dames. Onder het opschrift «Chiens chics" bevat een boulevardsblad het volgende : »De hond uit onze dagen bekleedt, evenals die uit de 18e eeuw, een voorname plaats in de maatschappjj. Ieder elegante dame beeft haar utoutou", het voorwerp harer bijzondere genegenheid, haar trouwsten vriend. Weggedoken in da vouwen van haar japon is hjj onafscheide jjk van haar. In haar landauer, in haar salon, in 't Bois de Boulogne, overal vertoont hjj zich naast haar. Geen koekjes zjjn zoet genoeg voar zjjn gulzig bekje. Sommige, zooals het schoothondje van de gravin de Choiseul, leven slechts van vleugels van gevogelte; andere, zooals Nero, de groote hond van de princes Jouriewski, willen nergens anders slapen dan in de kamer hunner meesteres. De vrouw van generaal T. heeft voor haar havana-teefje een kapmanteltje, vervaardigd van fjjn wit laken, gevoerd met zwarte zjjde, dat het wordt aangetrokken, zoodra 't maar eenigszins guur is ; doch de capuchon wordt nooit over den kop getrokken, daar het dit half dol maakt. --- RECHTSZAKEN. Arrond.-Rechtbank te Assen. 25 Maart. Veroordeeld: Wegens mishandeling : J. G. H. en J. B. N. te Compascuum, de le tot 6 maanden gev., de 2e tot 5 maanden gev.; J. K. en B. K. te Valthermond, ieder tot 1 maand gev.; G. S. te Compascuum, tot 2 weken gev.; H. J. H. te Nieuw-Buinen, tot f 25 boete of 10 dagen hechtenis; J. H. F. te Compascuum, tot f5 boete of 3 dagen hechtenis. Wegens mishandeling van een dier gepleegd in het openbaar: J. K. te Valthermond, tot 3 dagen gev. Wegens mishandeling en beschadiging van eens anders goed: A. L. Jzn., H. L. Jzn,, G. L. J.Azn. en A. L. J.Azn., allen te Darp, de le en 2e ieder tot 14 dagen gev., de 3e tot 7 weken gev. en de 4e tot 6 weken gev. Wegens beschadiging van eens anders goed, eenvoudige beleediging van een ambtenaar in functie en mishandeling van een ambtenaar in functie: J K. Valthermond, tot 6 weken gev. Wegens beschadiging van eens anders goed: J. H. W. te Compascuum, tot 2 weken gev.; W. B. te Hollandscheveld, tot f 10 boete of 5 dagen hechtenis. Wegens diefstal door twee vereenigde personen: M. W. te Assen tot 2 maanden gev. Wegens diefstal: C. B. te Earsing, tot 14 dagen gev.; H. H. te Nieuw-Dordrecht, tot 7 dagen gev.; J. B. te Stuifzand, tot 5 dagen gev. Wegens strooperij door twee vereenigde personen: J._D. in de Leeuwte (Ruinen), tot 1 dag gev. Wegens bedelarjj: D. K., vronw van B. P., te Nieuw-Amsterdam, tot 3 dagen hechtenis en tot plaatsing in eene Rijkswerkinrichting voor den tjjd van een jaar. Vrijgesproken : G. H. te Assen, gedagvaard wegens diefstal. Zitting van Dinsdag 25 Maart. Het eerst komt in behandeling de zaak tegen Anna K., 18jarig dienstmeisje te Vledder, thans gedetineerd, die terecht staat ter zake van brandstichting ia het huis van den bakker en winkelier L. Ekkels aldaar, bij wien zjj diende, tengevolge waarvan het huis en het grootste gedeelte van den inboedel is verbrand en waardoor gemeen gevaar voor goederen was te duchten. Beklaagde bekent het feit te hebben gepleegd. Zjj was kwaad en opgewonden, omdat zjj niet tegenwoordig mocht zjjn bjj een kraamvisite van vrouw Ekkels. Zonder op dat oogenblik de gevolgen te berekenen en zonder na te denken, heeft zjj in haar opgewondenheid een lucifer gehonden bjj het stroo en hooi in de schuur, dat daarop in brand is gevlogen. Wel heelt zjj tegen Albert Ekkels gezegd, dat hjj, die een brandende pijp had, eens in 't achterhuis moest gaan zien naar de kalveren en heeft zjj later, toen Ekkels en vrouw het vermoeden uitspraken, dat zjj den brand had ge3ticht, gezegd, dat Albert met een brandende pjjp in het achterhuis was gewee3t, maar zjj had niet de bedoeling om de schuld op Albert te werpen, zjj zeide dat alles zonder erg. Zjj heelt nog kleeren, waaronder ook de hare, gered. Dr. J. v. d. Scheer, deskundige, verklaart, dat aan toevallen, als waaraan bekl. ljjdt, een soort van congestie kan voorafgaan, waardoor de persoon, die er aan ljjdt, zich niet bewust is van 'tgeen zjj doet. Ekkels en diens vrouw verklaren, dat de schuur en het huis zich onder één dak bevinden. Zjj waren in den winkel, toen iemand hen kwam waarschuwen, dat er brand in de schuur was. Zjj spoedden er zich heen en zagen, dat het hooi, een voer of 3, 4, en eenige bossen stroo in brand stonden. Zjj hebben nog van den inboedel gered, wat zjj konden, het overige verbrandde. De wind was naar het huis van hun buurman, den tapper Palmbos, de rook en de vonken werden gedreven op het dak van die woning, hetwelk met riet was gedekt. Sedert Juli 1.1. is bekl. in hun dienst geweest, slechts een paar keer, in Juli en Aug., heeft zjj een «overval" gehad. Noch vóór, noch na de toevallen deed zjj gekke dingen of gedroeg zjj zich vreemd. Voor zoover zjj hebben kunnen merken, zjjn die toevallen nooit van eenigen invloed op het verstand van Anna geweest. Ekkels zegt, dat het meisje wat onverschillig was; vrouw Ekkels zegt te hebben bemerkt, dat bekl. even voordat het feit plaats had kwaad was. Anna was haatdragend. Andries Palmbos, tapper te Vledder, zegt, dat zjjn huis en inboedel zouden zjjn verbrand, wanneer bjj niet op het dak was geweest om de vele vonken, die er op vielen, te dooven. C. P. Muller, gep. 0.-I. militair, 40 jaar oud, verklaart, dat hij op 26 Febr. 1890 tusschea 4 en 5 uur voor bjj het huis van Ekkels is gegaan en Anna met een brandende lucifer in de schuur zag, dicht bij het hooi en stroo. Toen het huis enz. was verbrand, kwam hem dat 's nachts weer voor den geest en ging hem een licht op over de oorzaak van den brand. Hjj verhaalt nog, dat vrouw Ekkels beklaagde eens heeft weerhouden, toen hjj, terwjjl hjj dronken was, haar voorstellen deed om met hem mede te gaan. Bekl. is misschien wel wat jongensgek, maar bjj kan niet zeggen, dat zjj los van zeden was. Eens heeft bjj haar 's nachts ontmoet, terwijl zjj een fleschje bjj zich had, waarin volgens haar vergift was. Hij nam bekl., van wie hjj vermoed, dat zjj zich daarmede van het leven wilde berooven, het fleschje af, noemde haar kinderachtig en wierp het fleschje weg. Anna zegt van het fleschje niets te weten. Het O. M. acht wettig en overtuigend bewezen, dat bekl. zich heeft schuldig gemaakt aan opzetteljjke brandst : chting, waardoor gemeen gevaar voor goederen was te duchten, daar ook het huis van Palmbos groot gevaar liep. Art. 37, 1ste alinea, van het wetboek van strafrecht: «Niet strafbaar is hjj, die een feit begaat, dat hem wegens de gebrekkige ontwikkeling of ziekelijke storing zjjner verstandelijke vermogens niet kan worden toegerekend", kan hier, naar het O. M. meent, niet van toepassing zjjn. Van een gebrekkige ontwikkeling of ziekeljjke storing der verstandeljjke vermogens is bjj bekl. niets gebleken. Integendeel is zjj juist zeer goed ontwikkeld en zjjn haar verstandeljjke vermogens goed in orde. Een leit, als docr bekl. is bedreven, wordt volgens art. 157 van het wetboek van strafrecht gestraft met gev.-straf van ten hoogste twaalf jaren. Het O. M. zal dat maximum niet eischen met het oog op het groot berouw, door bekl. aan den dag gelegd, op hare volledige bekentenis en op haar jengd. Meer verzachtende omstandigheden heeft het O. M. niet kunnen vinden. Dat zjj alleen den brand gesticht beeft in haar woede, omdat zjj de kraamvisite niet mocht bijwonen, is naar zijn oordeel geen verzachtende omstandigheid. Het O. M. eischt de veroordeeling van Anna K. tot 1 jaar en 6 maanden gev.straf. De verdediger van bekl., mr. H. J. Carsten Bzn., acht ook het feit bewezen, maar de reden, welke bekl., volgens haar zeggen, tot de daad heeft geleid, niet in verhouding tot het gepleegde feit en juist dat stemt tot nadenken, dat tusschen oorzaak en gevolg geen verband bestaat. Art. 37 van het wetboek van strafrecht moge hier volgens het O. M. niet van toepassing zjjn, toch ljjdt bekl. aan toevallen, zjj heeft die in de gevangenis ook reeds gehad, en dat kan van ongunstigen invloed geweest zjjn op haar verstand tjjdens de oogenblikken, waarin zjj het feit beging en kan gemaakt hebben, dat zjj zich niet bewust was van hetgeen zjj deed. De deskundige heeft verklaard, dat aan dergelijke toevallen een soort van congestie vooraf ging, waardoor een persoon, die daaraan ljjdende is, zich geen juist denkbeeld vormt van de gevolgen van een daad. Pleiter gelooft, dat het de vraag is of inderdaad beklaagde wel toerekenbaar was op dat oogenblik. Neemt de rechtbank evenwel aan, dat bekl. toerekenbaar was, dan zal toch de algemeene toestand van bekl. van invloed zjjn op de mate van de straf. Bekl. heeft zich in elk geval geen juist denkbeeld gevormd van de gevolgen van haren daad, zij heeft ondoordacht gehandeld, had geen boos opzet en niet het doel om de woning enz. te doen verbranden, maar pleegde in elk geval het feit zonder de gevolgen te berekenen. Wel is dat feit ernstig, maar ook met het oog op de gezondheid van bekl. meent spreker, dat, wordt zjj schuldig geoordeeld, haar een lichte straf moet worden opgelegd. Hjj beveelt haar in de clementie der rechtbank aan. Uitspraak Dinsdag a.s. (iSlot volgt.) De 19jarige J. K. H., arbeider te Weerdingermond, die de wed. G. Giezen te Ter Apel kanaal, gem. Vlagtwedde, op 23 Januari jl. met een mes in den arm heeft geslagen of gestoten en daardoor bloedig verwond, voor welk feit hem bjj vonnis der Rechtbank te Winschoten van 7 Maart jl. één jaar gevangenisstraf werd opgelegd — heeft, zoo wjj vernemen, tegen dit vonnis hooger beroep aangeteekend. --- KERK EN SCHOOL. NED. HERV. KERK. Beroepen: te Termunten en Borgsweer ds. van Leeuwen te Bergum; te Leerbroek c.a. ds. J. G. Klomp te 's Graveland; te NieuwVennep ds. A de Klerck te Ridderkerk. — Aangenomen : naar Tiel door dr. J. Herderschee te Franeker; naar Hekendorp, als hulpprediker, door J. M. D. Rombach, emer. pred. te Heeze en Leende. — Bedankt: voor Oudemirdum c.a. door ds. T. F. Salverda te Rjjperkerk ; voor Amsterdam door dr. J. H. Gunning J.Hz. te Gouda; voor Opperdoes door ds. Wielinga te Kruiningen; voor Sirjansland c.a. door ds. G. W. A. de Veer te Middelburg. Ned. Geref. Kerk. Beroepen: te Vlaardingen ds. G. de Braai te Dinteloord. — Bedankt: voor Purmerend door ds. G. J. Barger te Driebergen. Christ. Geref. Kerk, Beroepen: te Hazerswoude ds. J. Breukelaar te Leens. — Bedankt: voor Hazerswoude door ds. W. Kaptejjn te Workum. Evang. Luth. Kerk. Beroepen : te Oude Pekela ds. B. H. d'Auzon te Edam. — Bedankt: voor Den Helder door ds. de Mejjere te Bodegraven. Ds. N. S. Kappers van Ommerschans, thans op wachtgeld, is vertrokken naar Aduard (Gr.), om daar voor de ringpredikanten geregeld vacatuurbeurten waar te nemen. Haulerwijk > 24 Maart. Hedenmiddag is tot predikant der Ned. Herv. gem. beroepen ds, H. W. Bruins te Pesse, die de toezegging heeft aangenomen. De pasgeopende Christeljjke school te Winschoten zal, wegens den toevloed van leerlingen, vergroot worden. Met 1 Mei a.s. wordt een tweede hulponderwijzer aangesteld. --- Brieven uit de Hoofdstad. Bescheidne Wahrheit sprech' ich dir. Mepiüsto. LXUI. Toen de stadsschouwburg in vlammen opging, iedereen getroffen was door de vreeseljjke ramp, rilde bjj bet denkbeeld, dat, wanneer de brand eenige uren vroeger ware uitgebroken, een groot gedeelte van Amsterdam in rouw zou gedompeld geweest zjjn, toen ging er nagenoeg slechts één stem op : de schouwburg moet weer worden opgebouwd. Sinds dezen gedenkwaardigen dag zjjn we echter wat kalmer geworden, het «Nederlandsch Tooneel" heeft zjjn tenten opgeslagen in den 6chouwburg-van Lier in de Plantage en, we moeten het eerlijk bekennen, we zitten daar zeer gezellig. De getrouwen vullen de zaal en we zien uit de loges niet meer zooals vroeger de leegte van den grooten schouwburg ... tenzjj dat er een draak werd opgevoerd. We wisten dat er echter groote plannen in bewerking waren; we hoorden dat er conferenties op het stadshuis plaats hadden en dat de koning der Amsterdamscbe bankiers, de heer A. C. Wertheim, die ook tevens behoort tot den Raad van Beheer van het sNederlandsch Tooneel", er zich voor had gespannen. De bladen van de hoofdstad ontvangen omstreeks twee uur 's middags in den regel van het stadhuis politie- en brandweerberichten. Deze zjjn erg schraal, kleur- en toonloos, maar men mag een gegeven paard niet in den bek kjjken. Verrassend was dan ook het feit, dat ep het gewone gehectografeerde politiebericht Donderdag jl. een uitnoodiging stond vermeld, om te halfvjjf uur ten stadhuize, kamer no. 24, iemand te zenden teneinde alsdan nog een belangrijk bericht te ontvangen — een voorkomendheid waaraan de dagbladen tot nu toe vrjj wel vreemd waren geweest. Even voor het afdrukken konden de bladen dan ook mededeelen, dat een comité van aanzienljjke mannen aan burg. en weth. een adres hadden ingediend tot wederopbouwing van den stadsschouwburg, en den volgenden dag reeds verrasten burg. en weth. ons met een voordracht. Door de heeren G. A. Tindall — in Nederland wel bekend door zjjn «Bombardement van den Haag" — M. C. van Hall, M. H. Insinger, W. Roëll, A. C. Wertheim en mr. W. F. van Leeuwen, aldus deelden zij mede, was een adres aan hen ingediend, waarin hun medewerking verzocht werd tot het weder opbouwen van den stadsschouwburg. De heeren wilden of liever hadden reeds een naamlooze vennootschap opgericht met een aandeelenkapitaal van f 100.000, die een obligatieleening zou uitgeven van f 900.000, tegen een rente van twee ten honderd, af te lossen in honderd jaar, waarvan rente en aflossing met eene annuiteit van f 22.500 door de gemeente rechtstreeks aan de houders der obligatiën zouden worden betaald. De gelden, voortspruitende uit die leening van f 900 000, wil men besteden voor den bouw en de inrichting van een nienwen schouwburg op het Leidscheplein, die het eigendom zal worden van de gemeente en door haar aan de vennootschap verpacht wordt voor een som van f 13.000 per jaar. Bouw en inrichting zullen plaats hebben volgens plannen, in allen deele door den Raad goed te keuren en met behulp van ter beschikking van de vennootschap te stellen technische ambtenaren der gemeente. Van de voor rente en aflossing der obligatielening jaarlijks benoodigde som van f 22.500 kan f 7.500 gevonden worden uit de rente vaneen fonds, beheerd onder toezicht der gemeente ad f 200.000, te verkrjjgen voor f 120.000 nit de assurantiepenningen van den verbranden inventaris, die aan de gemeente behoorde, en voor f 80.000 uit gelden, te storten door de vennootschap, die dat bedrag zal terugkregen, zoodra de leening is afgelost — dus over honderd jaren — zoodat de gemeente f 15.000 per jaar zal moeten bjjbetalen. In hnn toelichting op de voordracht zeggen B. en W.: «Met ingenomenheid hebben wjj kennis genomen van het plan, door bovengenoemd comité van ingezetenen aan ons oordeel onderworpen. Het denkbeeld, dat daaraan ten grondslag ligt, komt ons zeer juist voor. Nadere gedachtenwisseling heeft ons dan ook, in overleg met het comité, geleid tat bet ontwerpen eener regeling, welke wjj vermeenen, dat voor de gemeente alleszins aannemeljjk is. De Gemeente zal, mocht die regeling tot stand komen, opnieuw ter plaatse, waar de vorige stond, in het bezit komen van een welingerichten schouwburg, zonder dat de stedeljjke financiën meer dan vroeger worden bezwaard, en zonder dat de bemoeiingen der gemeente zich verder behoeven uit te strekken dan tot beschikbaarstelling van het gebouw onder bepaalde voorwaarden en tot toezicht op de exploitatie, opdat dit op eene der gemeente waardige wjj ze geschiede. Zekerheid wordt bovendien verkregen, dat het geven van Hollandsche voorstellingen bjj de exploitatie op den voorgrond zal staan, en dat over den schouwburg zal kunnen worden beschikt, indien dit een enkele maal voor openbare doeleinden noodig is, of in het belang van die maatsohappjjen, welke sedert een reeks van jaren de medewerking der gemeente hebben ondervonden." In het eerste oogenblik deelden wjj ook de ingenomenheid van burg. en weth., maar toen wjj eens over de zaak gingen nadenken, begon deze wel eenigszins te dalen. Hoe een uitstekend bankiersplan de cjjfers ons ook vertoonen, toch gingen we ook eens aan het rekenen. Het onderhoud van den stadsschouwburg kostte Jaarlijks f 6.000 en hjj was verpacht voor f 8.000, zoodat daaruit f 2.000 in de gemeentekas vloeide. De nieuwe schouwburg zal verpacht worden voor f 13.000 en de aflossing der leening zal de stad jaarlijks f 15.000 kosten. De gemeente verliest dus f 2.000 plus f 2.000 = f 4 ,000. Onttrekt zich de gemeente aan eenige verbindtenissen omtrent den opbouw en laat zjj alles aan het particulier initiatief over, dan kan zjj tegen drie percent van de f 120.000 der assurantiepenningen een rente maken van f 3.600. De te stichten vennootschap wil de schouwburg in pacht nemen voor de som van f 13.000, maar al3 men nu in aanmerking neemt, dat de vereeniging «Het Nederlandsch Tooneel" met een pacht van f 8.000 reeds met vrjj groot verlies werkte, zoodat zjj in dit speelseizoen door de grootst mogeljjke zuinigheid de eindjes bjj elkander zocht te binden, dan vraagt men zichzelf af of de nieuwe vennootschap niet weldra na eenige jaren den sleutel op de kist zal leggen en den desolaten boedel aan de gemeente overlaten. Het is een zaakje dat over 100 jaren loopt en gedurende dien tjjd — statistici hebben toch uitgerekend, dat elke schouwburg gemiddeld dat lot heeft — kan de nieuwe schouwburg wel weer eens afbranden. Naar men zegt is de negen ton reeds bjj elkander, maar deze zal wel noodig zjjn voor den opbouw enz., wil toch een schouwburg aan de nieuwere eischen beantwoorden. Van het aandeelenkapitaal gaat f 80.000 af voor het fonds van twee twee ton, zoodat er f 20.000 overbljjft voor de vennootschap om de schouwburg te exploiteeren ! Nu, met het oog op de opening van het Merwedekanaal, de aanleg van nieuwe havenwerken dringend noodig is, nu uit het rapport, door de heeren Tak van Poortvliet c.s. aan de Kamer van Koophandel ingediend, duideljjk is gebleken, dat de bestaande havenwerken alle verband missen, ja, dat er millioenen nagenoeg in het water zjjn geworpen, nu rjjst de vraag of men de geringste last op de burgerjj mag leggen voor een doel, dat niet ten bate komt van allen. De nieuwe schouwburg gaat in eigendom over van de gemeente en het onderhoud komt dus ook voor hare rekening. Daarvan spreekt de voordracht van burg. en weth. niet. Dat wat betreft de financiëale zjjde der quaestie. Er zjjn echter nog twee andere zaken die overweging verdienen. De bestaande schouwburgen doen elkander een felle concurrentie aan ; bloeien doen ze bjjna niet. Alleen van Carré en het Hollandsche Operagezelschap in den Parkschouwburg kan men zeggen dat zjj zaken maken. Toch hebben de openbare vermakeljjkheden aan belasting der gemeente in 1888 opgebracht f36.750. Zoolang de stadsschouwburg bestond moest men trachten hem eenigszins rentegevend te maken, Maar gaat het nu op — en deze vraag mag wel worden overwogen — om van de bestaande schouwburgen belasting te heffen en tevens een concurreerende vt nnootscbap te steunen, in dier voege als de_ voordracht wil? Te loochenta valt het toch niet, dat deze vooral in den beginne het publiek in het bjjzonder zal lokken en eens een machtige concurrente zal zijn. Het is nog niet lang geleden, dat B. en W. voorstelden en dat de Raad daartoe heeft besloten, om geen subsidie te verleenen aan het zeer verdiensteljjke Hollandsche Operagezelschap, dat geheel op eigen krachten steunt. De stad breidt zich aan de westzjjde meer en meer uit. De annexatie-plannen van een gedeelte van Nieuwer-Amstel zjjn weer aan de orde. Binnen vjjf en twintig jaar is het te voorzien, dat het Leidscheplein nagenoeg het centrum van de stad zal zjjn; worden depuinhoopen van den verbranden schouwburg opgeruimd, dan zal aldaar een plein kunnen werden verkregen, dat door zjjn flinke afmeting het meer en meer toenemende verkeer zou gemakkelijker maken. Reeds nu is het plein de standplaats van trams, die in vier richtingen gaan, en van de ljjn der Amsterdamsche Tram-Omnibus-Maatschappjj. Het is de groote weg van alle rjjtuigen en voetgangers naar het Vondelpark en de buitenwjjken. Wij kunnen dan ook wel medeieelen, dat de in de voordracht luid uitgesproken «ingenomenheid" van B. en W. niet zoo geheel door de burgerjj wordt gedeeld, daargelaten nu nog het groot aantal burgers, die in een schouwburg het voorportaal van de hel zien en die dan toch, dit moet erkend worden, mede aan de belastingen betalen. Indien B. en W. kunnen aantoonen — and that is the quaestion — dat het waar zal zjjn, ook in de toekomst, dat de stedeljjke financiën niet meer dan vroeger zullen worden bezwaard, dan zou men over de andere bezwaren wel heen kunnen stappen, maar waar de gemeente vroeger f 8000 ontving en f 6000 uitgaf, zal zjj nu f 15.000 uitgeven en f 13.000 terug ontvangen en bovendien de rente van het kapitaal van f 120.000 verliezen. Neemt de Raad de voordracht van B. en W. aan, dan bindt hjj tevens de gemeenteljjke schatkist voor den tjjd van honderd jaren tot een uitgave van minstens f 15.000 jaarlijks, met niet eenige zekerheid dat de vennootschap steeds in staat zal zjjn een pacht van f 13.000 te geven. Het is waar, de gemeente wordt eigenaresse en kan den schouwburg bjj nietnakoming der verplichtingen aan anderen verpachten, maar zjj zou dan den geheelen ingewikkelden toestand eener naamlooze vennootschap voorkomen, door zelve een leening te sluiten tegen twee percent, om den schouwburg daarna aan de meestbiedenden te verpachten. Wjj zien dan ook in dit geheele plan niets anders dan een verkapte geldleening door de gemeente zelve. Onder de bestaande financieels omstandigheden en uit vrees voor pressie van de zjjde der kerkeljjken hebben B. en W. niet den moed ruiterlik met een voorstel tot het doen van een geldleening voor den dag te komen, teneinde den schouwburg weer op te bouwen. Het financieel genie van den heer A. C. Wertheim, want hij is de vader van het plan, heeft nu echter deze combinatie bedacht, maar oi de stad nu zelve geld leent of de rente en aflossing van de leening, door anderen aangegaan, guarandeert, en zelfs uitbetaalt, is vrjj wel hetzelfde. Zoolang de tegenwoordige oprichters der vennootschap leven, zal de zaak nog wel marcheeren, maar in honderd jaren ttjds kan er veel gebeuren. Onze kinderen zullen toch veel moeten goedmaken wat wjj hebben misdreven en gaat het nu wel op, hun ook nog deze erfenis na te laten ? * ♦ Het ia tegenwoordig een gewichtige betrekking, lid van den Baad van Amsterdam te zjjn. De geschiedenis der gasconcessie heb ik medegedeeld, en nu is men bezig de concessie voor het leveren van electrische stroomen in orde te maken. De Baad heeft daarover reeds eenmaal vergaderd, hield breede algemeene beschouwingen, in het geheel niet vrjj van technische ketterijen, stuitte reeds bjj het eerste artikel en gaf toen het werk op tot den volgenden dag. Aan het einde der zitting, na een lang comité-generaal, zeide echter de voorzitter, dat men eerst Woensdag a.s. bjjeen zou komen en nu lees ik in de dagbladen, dat deze zitting nog weer, op verzoek van eenige leden, acht dagen is uitgesteld. Vermoedelijk zal men zich electrisch laten verlichten, teneinde in de volgende zitting zjjn licht te kunnen laten schijnen. De Gemeentestem van Amsterdam, een weekblad aan gemeentebelangen gewjjd en waarvan het derde nummer is verschenen, treedt in een beschouwing van enkele artikelen dier concessie en dringt er op aan, dat, nu behalve de concessionarissen ook particulieren huisleidingen enz. mogen leveren, in de concessie de verplichting moet worden voorgeschreven, dat niet één huisinstallatie, hetzjj door de maatschappijen, die de concessiën erlangden, hetzjj door anderen geleverd, in gebruik mag gesteld worden, aleer zjj door B. en W. op advies van de stedeljjke technici is goedgekeurd. Met het oog op het in gebruik nemen van verschillende soorten van electriciteit-meters, waarvan de verbruikers niet het minste verstand hebben, en het voorkomen van ongelukken door te hooge spanning of te groote hoeveelheid electriciteit, de eerste bjj slechte geleidingen gevaarljjk voor de bewoners, de tweede voor de eigendommen, zegt het blad — nu de ondervinding in de gasquaestie ons geleerd heeft hoe kostbaar onbekwame ambtenaren zjjn — ten slotte : »De middelen ter isoleering van de draden zjjn echter zoo volkomen, de wetenschap heeft daartoe zulke goede middelen en wenken voor den aanleg aan de hand gegeven, dat, menscheljjkerwjjze gesproken, ongelukken tot de grootste zeldzaamheden zullen behooren. »Het gevaar bjj een goede electrische verlichting is vrjj wel tot nul gereduceerd en dat kan men van gasverlichting niet zeggen. »Maar van des te meer belang is het voor de verbruikers — in deze de Amsterdamsche burgerjj - dat van wege het gemeentebestuur de grootst mogeljjke controle worde uitgeoefend op den aanleg en het onderhoud zoowel van grond- en luchtgeleidingen, als van huisinstallaties, en dat die controle worde opgedragen aan mannen, die hun wetenschap niet alleen uit de boeken hebben gekaald, maar deze ook hebben verkregen door de practjjk." Het lesje is scherp, maar wel verdiend. Onderwijl breidt het electrisch licht zich meer en meer uit. Het groote confectiemagazijn op den hoek van den Nieuwendijk en den Dam wordt o. a. daarmede schitterend verlicht. Zoodra de concessie definitief zal verleend zjjn, wordt het licht ook goedkooper, terwijl de stroom ook gebruikt kan worden voor beweegkracht. De huisvrouw kan daarmee haar naaimachine, de boekdrukker zjjn pers, de diamantslijper zjjn schijf in beweging brengen ; ja, wjj hopen den tjjd nog eenmaal te beleven, dat wjj de trams door de straten zullen zien snellen, niet getrokken door paarden, maar voortbewogen door de electromotarische kracht van accumulatoren, waarin de electrische stroomen zjjn opgehoopt, welke uit de centraalstations worden toegezonden. Zondagavond. Jan de Wit. ---