BIJVOEGSEL BIJVOEGSEL van de Prowial? Dreitscle ei Aar Conraat Maandag 21 Januari 1901. BURGEMEESTER en WETHOUDERS der gemeente Assen brengen ter openbare kennis, dat bij doorgaand dooi weder van af Macmdag 21 Januari ek tot nadere aankondiging het verkeer over de Torenlaan voor rU- en voertuigen zal zijn gestremd. Assen, 19 Januari 1901. Burgemeester en Wethouders vnd.: M. A. D. JOLLES. De Secretaris, J. WIJTEMA. --- De Uffelter Zandverstuiving. Het zal, naar ik vermoed, wel veler belangstelling wekken te vernemen, dat eerlang een aanvang zal worden gemaakt met de bebossching van een van Drenthe's meest onherbergzame gedeelten, namelijk de in de gemeente Ha vel te gelegen Uffelter Zandverstuiving, onderscheiden in het Oosteindiger en het Westeindiger Zand. Nadat het gemeentebestuur van Havelte zich in 1898 tol de Regeering gewend had met verzoek de ontginning dier gronden op eenigerlei wijze te willen bevorderen, wendde de „Oranjebond van Orde", gevestigd te Utrecht, dezelfde vereeniging, die in het Peeloërveld bij Assen een groep arbeiderswoningen gesticht heeft, zich op 25 Juni van dat jaar tot den burgemeester dier gemeente, met verzoek den bond behulpzaam te willen wezen voor den aankoop van dat woeste terrein. De gevraagde hulp werd dadelijk toegezegd en is sedert krachtdadig verleend. Dat dan ook thans kan worden voorspeld, dat, waar nu het stuifzand een voortdurende bedreiging voor de omliggende eigendommen is, over eenige jaren een naar de regelen der kunat aangelegd woud zal zijn te vinden, is zeker voor een groot deel aan dien burgemeester, den heer van der Wal, te danken. Dat hulp en invloed bij de verkrijging van die gronden volstrekt onmisbaar waren, zoude ras blijken. Het Westerzand, 80 hectaren groot, en het Oosterzand, eene oppervlakte van 138 hectaren beslaand, bleken eigen aan tal van eigenaren, de grenzen van wier eigendommen totaal verstoven waren. Daar moest wat onderzocht en overreed, wat gepast en gemeten worden, eer de voorbereiding tot den aankoop kon worden gezegd te zijn afgeloopen. Tal van perceelen behoorden aan minderjarigen toe. In 18 voogdijen moest worden voorzien. Op 21 requesten tot verkoop moest de rechter fiat geven. Dit kon eerst geschieden nadat ongeveer 100 bloedverwanten en voor dit doel expresselijk benoemde voogden waren gehoord. Hoe dikwijls de notaris, die zijn goede diensten met zooveel toewijding en zorg verrichtte, wel niet den boer moest opgaan, waag ik niet te ramen. Laat het genoeg wezen te zeggen, dat thans onder de koopacte van het Oosterzand 84 en onder die van het Westerzand 57 namen van verkoopers prijken. Maar we ziju er nog niet. Nu moeten nog tal van hypotheken geroyeerd worden en moeten de ontginningsplannen worden vastgesteld. Kortom, twee en een half jaar van onafgebroken arbeid zijn noodig geweest om het zoover te brengen, dat welhaast de schoone slaapster der heide ten leven en ten zegen van velen kan worden gewekt. Door de zorg van den „Oranjebond van Orde", zooals gezegd met de gewaardeerde hulp van allerlei autoriteiten, ten deele ook met welwillende medewerking van de Regeering ten aanzien van de opmeting, is de groote zandverstuiving thans „aan de snee" gebracht. De bond kocht voor zich het Westerzand. Van particuliere zijde werd het Oosterzand in koop aangenomen. De ontginning zal goeddeels gemeenschappelijk geschieden. Wat zal daarvan het gevolg wezen ? Ik lees in het request van de gemeente Havelte van 1898, bovenbedoe'd: „dat de Raad daarom, zoowel in 't belang van den in zijne gemeente bedreigden land bouw als in 't belang der talrijke in haar midden wonende arbeiders, voor wie een bron van productieven arbeid in de geregeld terugkeerende werkeloosheid der herfst- en wintermaanden zou worden geopend, besloten heeft 1 (n.1. indien de aangevraagde Rijkssubsidie werd bewilligd) „de ontginning en bebossching dezer gronden zeif ter hand te nemen en geleidelijk tot stand te brengen ; * \ „dat hij te meer tot dezen maatregel zich gedrongen gevoelt, omdat hij vau de gunstige sociale gevolgen ten platten lande van dergelijke ontginning, als middel van productieve werkverschaffing, de ervaring heeft opgedaan, door den heilzamen moreelen invloed, dien de door het Rijk gedurende een 4-tal jaren gesubsidieerde ontginningen van woesten grond tot dennen boach als maatregel van werkverschaffing in deze gemeente op de arbeidersbevolking heeft uitgeoefend, blijkbaar lil het totaal ophouden van alle bedelarij en van aanvraag om bedeeling door werkeloozen en tot werken in staat zijnde personen, en in het zeer verminderd schoolverzuim van kinderen uit den arbeidersstand; „dat, enz. enz." Ziehier eenige van de voordeelen, die- de Baad van Havelte van hedaalde ontginning verwachtte. Maar hij tuurde zich niet blind op en hield, in zijn wijze economische politiek, zich niet halsstarrig vast aan zijn request, maar het goede nemend waar hij het vond en gedachtig aan het: „één vogel in de hand is beter dan tien in de lucht'', heette hij den „Oranjebond van Orde" welkom en steunde hij diens streven. Hiertoe was te meer reden, waar de Directie van de „Nederlandsche Heide-Maatschappij", door den Bond om advies gevraagd, o. a. aldus rapporteerde (brief van 18 November 1898): „Immers er bestaat een gewichtig motief, waarom vooral de „Oranjebond van Orde" hier met succes kan werkzaam zijn. „Hij kan hier namelijk beter dan ergens anders werken aan het doel, waarvoor hij is in het leven geroepen: verbetering van den economischen toestand van de arbeidersbevolking. „De aan te koopen gronden toch liggen in een zeer armoedige streek, waar de arbeiders het grootste deel van den winter werkloos zijn. Alles, zoowel de woningen als de menschen, draagt de sporen van dezen zeer ongelukkigen toestand. Hierin zal, wanneer men tot het geleidelijk bebosschen (b.v. ieder jaar 20 è. 80 H. A.) der uitgestrekte zanclen overgaat, verandering komen. Er zal dan niet alleen meer werk in 't algemeen, maar vooral meer winterwerk zijn. En het zou ons niet verwonderen, dat over een tiental jaren kan gezegd worden, dat in de positie van de arbeidersbevolking van Havelte eene zeer groote verbetering is gekomen." Ik heb gemeend wèl te doen, met op het bovenstaande de aandacht te vestigen, èn omdat het medegedeelde zeker met waardeering zal worden begroet, èn omdat ik mij vlei te mogen hopen, dat zich in Drenthe, als men verneemt wat de Bond voor den socialen vrede, voor de welvaart der arbeidersbevolking doet, zeker menigeen zich geroepen zal gevoelen om tot het lidmaatschap van den Bond toe te treden. De contributie bedraagt minstens fl.— per jaar. De leden ontvangen geregeld het orgaan van den Bond „Onze Kleine Bode". Belangstellenden gelieven zich aan te melden bij Den Voorzitter van den „Oranjebond van Orde" HORA SICOAMA. Rijsenburg, 17 Januari 1901. --- BUITENLAND. Zuid-Afrika. Het vertrek van sir Alfred Milner naar Pretoria, dat oorspronkelijk was bepaald op 15 Januari, is uitgesteld voor onbepaalden tijd met het oog op den tegenwoordigen toestand. De compagnie matrozen van de stadswaoht te Kaapstad zal de volgende week geregeld dienst doen bij het geschut, dat opgesteld is ter verdediging van het Kaapsche schiereiland, waar, volgens officiëele kennisgeving, de bevolking alle wapens en ammunitie voor 1 Februari moet hebben ingeleverd. De «Monarch" kan op de eerste aanvrage 350 mariniers en matrozen aan wal zetten, en bijzondere maatregelen zijn genomen om de dokken en tuighuizen (^schermen tegen brandstichting. Dat alles wijst niet op meerdere gerustheid te Kaapstad. Omtrent den toestand in de Kaapkolonie wordt aan de Standard het volgende gemeld: Het commando te Calvinia, dat een voortroep heeft te Sutherland, is niet verder gekomen. Sutherland werd Maandag bezet, m*ar de Boeren trokken naar het westen af, tosn eeaBritsche colonne uit Frasersburg (uit het Noordoosten) naderde en vereenigde zich met de hoofdmacht te Calviania. Kleine troepen zijn in het district Cares (ten Zuiden van Calviania) binnengevallen, maar zijn naar het Noorden teruggetrokken. Het commando dat in de centrale districten opereert, is zeer actief in het plunderen, vooral van paarden, in de districten Richmond en Murrayaburg. Zijn hoofddoel is om niet opgemerkt te worden. Alles wat zskar is omtrent dit commando, is dat het een ernstige schermut8«ling heeft gehad op 11 Januari met de Britsch9 bereden infanterie hij Murraysburg, waarbij deze 20 man verloor. Het commando is ongeveer 1000 man sterk en rijkelijk voorzien van paarden, maar tiet heeft ternauwernood 100 kolonisohe recruten gewonnen. Zas Boeren-commando's concentreeren zich in het district Ermelo. Men zegt dat hun doel is Natal binnen te rukken. Commandont-generaal Louis Bjtha heeft het opperbevel over deze troepenmacht, die in het geheel 8000 man telt. Het bericht van Kitchener aangaande een groote samentrekking van Bóeren-strijdmachten te Caro lina, maakt het bericht van de Wet s trekken over de Vaal er niet te onwaarschijnlijker op en omgekeerd, m. a. w. het is zeer goed aan te nemen dat er een nauw verband tnsschen beide bestaat. Carojina, de_ hoofdplaats van het gelijknamige district, ligt in oostelijk Transvaal; is het groote uitgangspunt naar Swaziland en is slechts één dagreis van Machadodorp verwijderd. Het terrein is in meer dan een opzicht een uitnemende basis voor de Boeren-strategie. Het oprukken van Beijers in noordoostelijke richting van den spoorweg Pretoria—Vereeniging geeft eveneens aanleiding te gelooven, dan Kitchener's informatie juist is. Wat de Wet betreft, — zegt de N. Rott. Ort. — is het duidelijk dat de Engelschen weer niet weten, waar de onvangbare zich bevindt. Het bericht van zijn overtrekken van de Vaal is Dinsdag door Reuter uit Johannesburg geseind en Woensdag uit Pretoria, vermoedelijk onafhankelijk van elkaar, en wees alleen op geruchten, die aangaands De Wet's bewegingen in de twee voornaamste Transvaalsche garnizoenen de ronde doen. lntusscben komt een telegram uit Durban nu vertellen, dat de snelle Vrijstater de Vaal is overgetrokken tusschen Vereeniging en de Villiersdorp, dus rechts van den spoorweg, vermoedelijk door Groblersdrift of Zanddrift, en beweegt hij zich in de richting Greylingstad—B *thal. In dit geval moet hij den spoorweg naarNatal kruisen, die dan ook wel ea passant even zal vernield worden. Hjtzelf ie telegram zegt ook, dat een vereeniging van Louis Botha, de Wet en B.ijjra het doel van de verschillende bewegingen is. De Boeren ten oosten vhu Pretoria tellen, nu meer dan 7QQ0 man met twintig kanonnen en het oogmark zoude zijn een grooten aanval te doen op den geheelen Witwatersrand. Dit voor een guerrilla nog al erg grootsche plan zal vermoedelijk wei door de la Rey aan de westzijde gesteund worden, temeer daar uit deze nieuwe bewegingen der Boeren voldoende blijkt hoe uitnemend de communicatie tusschen de verschillende kommando's is georganiseerd en hoe ongehinderd Kitchener ze in alle richtingen het land moet laten doorkruisen. Zijn gedwongen vasthouden aan de groote garnizoenen en den spoorweg slaat hem met totale machtloosheid. De gevangenneming van Steijn, het Volksraadslid voor Standerton en vredesbode van Kitchener, benevens de steeds aangroeiende getalsterkte der kommando's, bevestigen de herhaaldelijk opduikende berichten, dat de Boeren veel minder dan voor eenige maanden er aan denken den strijd op te ge\en. Da berichten uit Zuid-Afrika laten weinig twijfel meer over, dat Kitchener van Karthoum het laatste onderscheid dat er nog was tusschen de wijze van oorlogvoeren der Engelschen endie van de Hunnen onder Attila, heeft doen wegvallen. Gevangenen mogen niet meer gemaakt worden. Zoo moet Kitchener de order ingekleed hebben: «Het leger heeft slechts voor eenige dagen rantsoenen en indien er gevangenen gemaakt worden, zullen die rantsoenen gedeeld moeten worden". De soldaat John Karris schrijft dan ook in een in de Wolverhampton Express and Star opgenomen brief: »Wij maken nu geen gevangenen meer... Er waren nog een paar gewonde Boeren over. Wij lieten ze door den molen gaan, ze werden allen gedood". Deze soldaat beschrijft verderde terdoodbrenging in koelen bloede van vijf gevangenen, die één nacht gehouden werden, gedwongen werden hun eigen graven te maken en daarna neergeschoten werden. Dit stemt alles geheel overeen met wat in een brief van een Eagalsch officier staat, aan den heer Stead geschreven. De heer Stead staat voor de echtheid van den brief in. Deze officier zegt, dat gedurende de laatste vervolging van De Wet duidelijke bevelen werden gegeven om geen gevangenen te maken, maar om zelfs den laatsten man neer te schieten, al heschen zij de witte vlag. Dit bevel heeft de officier, die den brief schreef, persoonlijk van zijn generaal ontvangen. En men behoeft niet te denken, dat de Jingo's van Engeland dat eenigszins afkeuren. Dezelfde pers, die moord en brand roept omdat het gerucht liep, dat De Wet eenige spionnen en landverraders zou hebben laten afranselen of doodschieten, juicht het bericht toe dat de gevangenen vermoord zouden worden. »Wij hopan dat het waar is", zegt de Pall Mali Oaxette. Zoodra Kitchener met zijn onbepaalde, op garnchtea berustende beschuldigingen tegen De Wet aankwam, tegen dien Da wet, die door vijanden alom zeer geroemd wordt om zijn humaniteit, die zijn kudde gevangenen, die zich bijna wekelijks met zulk een gelukkig vertrouwen aan hem overgeven, altijd weer dwong om het prettige leven in de gelederen van bet leger van Hare Britsche Majesteit te hervatten, zoodra Kichener met zijn beschuldigingen van moorden op ongenoemde «Britsche onderdanen" aankwam, begrepen wij dat de aandaoht van schurkenstreken afgeleid moest worden. Is er dan ook iets waarsin zijn bericht omtrent De Wet's terechtstellingen, dan zijn die daden toch zeker veroorzaakt door de nieuwe wijze van oorlogvoeren van den Engelschen edelman. Ebld. De ambtelijke verliezenlijst vermeldt dat de Boeren de Engelsche gevangenen van Helvetia en Belfast hebben losgelaten, op de officieren na. Uit het Rustenburgsche komt bericht, dat de Boeren van Buffelpoort naar Boschhoek trekken, welke plaats niet ver van Rustenburg in noordwestelijke richting ligt, hoogstens enkele uren te paard. Het klimaat is daar beter. De Victoriamanschappen hebben op 12 K.M. afstand van Rustenburg 60 stuks vee buitgemaakt, dat zich in puiken toestand bevond. Da naar Pretoria gezonden vrouwen en kinderen, voornamelijk afkomstig van Sterkstroom (oostelijk van Rustenburg), tellen ongeveer 400; er zijn tevens een aantal mannen bij. Ook hier wordt weer ondervonden dat de burgers veel minder neiging hebben om zich over te geven dan voor enkele maanden. Reuter seint uit Pretoria : Alle Boerengezinnen en hun vee worden nu van het platteland overgebracht naar daartoe geschikte kampen, waar deze menschen, netzij vrijwillig uitgeweken of niet, beschermd en gevoed worden. Zij die zich uit eigen beweging hebben overgegeven krijgen vol rantsoen; in die gevallen waar de echtgenoot nog op commando is, wordt het gezin op gedeeltelijk rantsoen gesteld, dat tot vol rantsoen verhoogd wordt wanneer de echtgenoot zich onderwerpt. Aan de uitgewekenen wordt alle gelegenheid gegeven om voor geld te werken, benevens andere voorrechten. De aanzienlijke burgers, die zich onderworpen hebben, krijgen verlof om de kampen te bezoeken, om zich te vergewissen tan aanzien van de behandeling der uitgewekenen, daar er nog altijd fabeltjes verspreid worden over de noodeloos harde manier waarop die menschen worden behandeld. Een Boer te Johannesburg, Koekoemoer geheeten, bij wien nog wapens werden gevonden na dat hij den onzijdigheidseed had afgelegd, heeft terecht gestaan en is ter dood veroordeeld. Vrijdag is bij Steijnsburg een patrouille van vijf man door de Boeren omsingeld en gevangen genomen. Een Boer werd gewond. De vijf Engelschen werden losgelaten toen zij hun geweren, schietvoorraad en paarden hadden afgegeven. Bij geruchte wordt vermeld, dat een twintigtal gevangen Boeren op de »Catalonia", op weg naar Ceylon, bij het invaren van de haven van dit eiland des nachts overboord sprongen en een Russisch schip wisten te breiken, dat naar Odessa is bestemd. De wacht vuurde op de vluchtelingen, maar er werd geen poging gedaan om hat Russiche schip aan te houden. Men vermoedt dus dat de gevangenen ontkomen zijn. Engeland. Sedert eergisteren hebben te Londen verschillende ongunstige berichten geloopen over de gezondheid van Koningin Victoria. H. M. zou eergisteren ongesteld zijn geweest en gister niet beter zijn, zoodat gister twee geneesheeren op Osborne waren ontboden. Het officieele communiqué zegt, dat de groote spanning in het afgeloopen jaar in zekere mate het zenuwgestel der Koningin heeft aangetast. De geneesheeren hebben daarom gemeend H. M. een volstrekte rust in haar vertrekken te moeten voorschrijven en voorloopig te moeten verbieden zich met de Staatszaken te bemoeien. Dnltaehland. Nadat de Keizer gistermorgen bij het gedenkteeken voor Friedrioh I in het mausoleum van Charlottenburg een krans had doen leggen, ontving Z. M. de gelukwenschen der gezanten, der vertegenwoordigers van buitenlandsche Vorsten, der deputaties en der Duitsche Vorsten. Het kroningsfeest begon met een plechtige godsdienstoefening in de slotkapel, gevolgd door een schitterend feestmaal in de Witte Zaal, waarbij de Keizer zich levendig onderhield met de vreemde Vorsten en diplomaten. De Keizer stelde een d onk ia op de nieuw benoemde en op de oude ridders van de orde van den Zwarten Adelaar. Bulgarije. De Frankf. Zlg. verneemt uit Konstantinopel dat Halin, de moordenaar van Stamboeloff, den Bulgaarsclien patriot, erin geslaagd is uit de gevangenis te ontvluchten. Vereenigde Staten. De toestand van President Mc. Kinley is wel vooruitgaande, maar toch van dien aard dat de geneesheeren den President hebben afgeraden zich veel te vermoeien. Dientengevolge zullen de reeds afgekondigde recepties voor dezen winter worden afgezegd. Op zijn hoogst zullen er een of twee diners tegen het eind van het seizoen zijn. China. De Morning Post verneemt uit Peking dat het protocol en het besluit, betreffende de gemeenschappelijke nota der Mogendheden, behoorlijk onderteekend en gezegeld, eergisterenmiddag aan de gezanten voorgelegd is. De gezanten zouden ook een telegram van den Keizer ontvangen hebben, waarin Kwang-su mededeelt dat zijn gevolmachtigden de vredesonderhandelingen moeten aanvangen, en voorts verzoekt: 1. om de forten te Taku niet te slechten, maar met vreemde troepen bezet te houden ; 2. een zeker aantal jaren vast te stellen voor het verbod van den invoer van wapens; 3. de tuchtigings-expedities te staken. Vervolgens gelast de Keizer zijn gevolmachtigden, te vragen hoeveel land de legaties voor zich verlangen te behouden als de troepen weggezonden zija ; hoeveel troepan als legatie-wachten te Peking zullen blijven ; op welk bedrag de kosten der krijgsverrichtingen geraamd kunnen worden, ea wannear de vreemdelingen de openbare gebouwen mat hun inhoud aan de Chineesche Rageering denken terug te geven. --- BINNENLAND. Bij Kon. besluit is de met verlof hier te lande aanwezige kapitein der artillerie van het leger in Ned.-Indië A. O. van Os, ter zake van lichaamsgebreken, eervol uit den militairen dienst ontslagen, met toekenning van pensioen. Het lid van de Eerste Karnen, de heer Magnee, ligt op zijn kasteel te Hora (L.) zeer gevaarlijk ziek. Zijn toestand is hopeloos. Naar de Residentiebode verneemt, heeft het wetsontwerp tot verhooging van de subsidie aan de bijzondere scholen als gevolg van de Leerplichtwet, den Raad van State verlaten, zoodat de indiening ervan thans spoedig kan worden vei wacht. Door den voorzitter der Tweede Kamer is aan de leden medegedeeld, dat op zijn aanvrage om een audientie Hare Majesteit door tusschenkomst van den directeur van het Kabinet hem heeft doen weten, dat Hare Majesteit de leden van de Tweede Kamer der Staten-Gleneraal met de griffiers zal ontvangen na voltrekking van Hr. Ms. huwelijk op een nader te bepalen dag te Amsterdam, bij gelegenheid van en vóór het hun alsdan aan te bieden diner ten Hove. In den Haag is bekend geworden, dat de residenten van Batavia, Semarang, Djocjocarta en Soerabaja het verlangen hebben te kennen gegeven in het voorjaar 's lands dienst te verlaten. Uit Berlijn ontvingen wij gisteravond onderstaand telegram, echter te laat om toen neg in de geheele oplaag te kunnen worden opgenomen : B e r 1 ij n, 18 Jan. Naar aanleiding van het jubelfeest van de Pruisische kroon heeft tusschen den Keizer van Duitschland en de Koningin van Nederland eene wisseling van telegrammen plaats gehad. Het telegram des Keizers luidt als volgt : »Het feest, hetwelk door Gods genade aan mijn Huis vergund wordt te vieren, vestigt, naast den Schepper, mijn blik op Nederland. Aan het groote geslacht van Oranje hebben wij d3 deugden te danken, welke den Grooten Keurvorst sierden en danken wij tevens de hartelijke Vorstin, welke aan Pruisen zijn eersten Koning schonk. Ter herinnering daaraan en dat Nederlanders onze eerste matrozen en een Nederlander onze eerste admiraal was, heb ik tot parademarsch voor mijne marine verheven den ouden «Eeremarsch" van de Naderlandsche vloot. Moge God onze beide Huizen steeds genadig zijn, zooals eenmaal onzen voorvaderen in goede en booze dagen. Mijne marine zal steeds de spreuk van admiraal de Ruyter tot de hare maken: «Het is mij liever dat ik door niemand worde geprezen, opdat ik vrij kan handelen volgens mijn geweten en mijne bevelen zoo kan uitvoeren als ik moet." Wilhelm." Het telegram van Koningin Wilhelmina luidt aldus: »'s Gravenhage, 17 Jan. Aan zijne Majesteit den Keizer van Duitschland op het slotte B'riijn. Ik dank u van ganscher harte voor uw mij zeer gelukkig makend telegram en voor de gevoelens, die u op den gedenkwaardigen dag van morgen ook mijn land, mijne voorvaderen en onzen grooten de Ruyter doen gedenken. Uwe waardeering en erkenning van reeds lang heengeganen ontroeren mij diep. Zeer verheugd ben ik over het schenken van onzen ouden «Earemarsch" als parademarsch aan uwe marine. Gij weet, welk innig aandeel ik neem aan het boteekenisvolle feest van heden. Nogmaals breng ik u mijne allerhartelijkste en vriendschappelijkste gelukwenschen. Wilhelüeïa." Men sohrijft uit Delft: De Duitsche gezant en zijn secretaris kwamen gister te halftwaalf al ier aan. In de Nieuwe Kerk werden zij ontvangen door den burgemeester als commissaris van den Koninklijken grafkelder. De krans heeft een meter middellijn en is samengesteld uit palmen met witte en paarse bloemen. Er was weinig pulliek, daar het huldebetoon te laat bekend gemaakt was. De Koningin en de Hertog zullen in de bruidsdagen, en wel Woensdagmiddag 6 Februari, een rijtoer maken door 's Gravenhage en omliggende gemeenten. Volgens de N. R. C. is le luit. der inf. jhr. C. L. van Sucbtelen van de Haare, ordonnansofficier van H. M. de Koningin, bestemd o;n als adjudant te worden toegevoegd aan Hertog Hendrik. Naar uit goede bron wordt vernomen heeft zich te Amsterdam eere commissie ce- -nstitueerd om aan H. M. de K juingin bij i; eaheid van haar huwelijk een bijzonder huldeblijk aan te bieden vanwege de d.d. rustende schutterijofficieren in Nederland. De contributie is bepaald op ten minste f 2. Te 's Gravenhage overleed dr. A. E. Waszklewicz, gepersioneerd kolonel, oud-chef van den geneeskundigen diest in Nederlandsch-Indië, in den ouderdom van ruim 88 jaar. Als jong student nam hij deel aan den Poolschen opstand in 1830 en moest, nadat de Poolsche troepen door de Rossen verslagen waren, de wijk nemen naar Frankrijk. Daar te lande zette hij aan de universiteit te Montpellier zijne studiëu voort, haalde er den doctosgraid en trad, na een kort verblijf in Manilla, in Nederlandsch-lndischen dienst als officier van gezondheid. Als zoodanig door li a p hij alle rangen, steeds zijn aangenomen vaderland dienende met grooten ijver en onkreukbare trouw. In 1870 Lam dr. Waszklewicz zijn ontslag uit 's lands dienst en verliet Java een jaar later, om zich met ter woon te 's Gravenhage te vestigen. Da overledene was een mau van algemeene ontwikkeling en met een uitnemend verstand begaafd. Hij heeft gedurende zijn geheele loopbaan steeds zijn ondergeschikten met woord en daad voortgeholpen. In de laatste jaren leidde dr. Waszklewicz wegens redenen van gezondheid een zeer teruggetrokken leven. Dr. Waszklewicz was de echtgenoot van de bekende ijveraarster voor de vredeszaak. Het Hbld. zag gister een nieuw model briefkaarten, die spoedig zullen uitgegeven worden. Het eenige verschil met de thans gebruikt wordende is gelegen in een gewijzigden vorm van het Nederl. wapen aan den linkerhoek. Voor het Zuid-Afrikaansch museum te Dordrecht is de eerste bezending uit Parijs, bestaande uit 77 kisten, gisteren per stoomboot «Arie Scheffer" te Rotterdam aangekomen. De Utrechtsche correspondent van de A .Rott. Ort. schrijft: Omtrent het verblijf van President Kruger alhier kan worden medegedeeld dat in het Hotel des Pays-Bas voor hem en zijn gevolg, bestaande uit 18 personen, tegen Dinsdag a. s. zijn besproken vijf salons met de noolige slaapvertrekken. De vertrekken van den President zijn gelegen op de eerste verdieping, omdat hij daar volstrekt niet kan gestoord worden, zelfs door feestelijkheden die dikwijls in den wintertuin van het hotel plaats vinden. Tot het gevolg van President Kruger behooren defamiliëa Eloff en Grobler, alsmede dr. Haijmans, zijn secretaris, de heer Boeschoten, en het driemanschap, allen mat hunne bedienden. Logies is voorloopig besteld voor eene maand. Van andere zijde verneem ik nog dat er sprake van geweest is (en zelfs nog is) dat de President zich hier matter woon zou vestigen en er reeds, onderhandelingen moeten gevoerd zijn over het huren van een huis in het Hoogalandspark in de Enmalaan, waar oik de hear Sprenger van Eyok, de heer Ameshoff en andere aanzienlijke ingezetenen wonen. Bij zijne komst in het hotel Dinsdag a. s. zal President Krugar in den wintertuin begroet worden door psalmzang van het Palestrinakoor, tot welke begroeting reeds Z.H.Ed.'s toestemming moet verkregen zijn. Ondanks de strenge rust, die den President door zijn geneesheeren is aanbevolen, wordt hier voortgegaan met het teekenen vaneen adres aan Z.H.Ed. om ta verzoeken ziju incognito op te heffen en daardoor gelegenheid te geven aan de burgerij tot officieele begroetingen. Naar men uit goede bron verneemt is bij het Utrechtsch comité, dat zich gevormd heeft om President Kruger uit te noodigen een officieel bezoek aan Utrecht te brengen, namens den President bericht ontvangen, dat hij gaarne bij zijn komst te Utrecht zal ontvangen worden door genoemd comité, terwijl hij zich tevens bereid verklaart later nog eens o'ficieel te komen. Gisteravond werd eena vergadering gehouden vanwege genoemd comité, ter nadere bespreking van de ontvangst. Zaterdagavond is de zeventienjarige zoon van den heer F. W. Wagner, voormalig hoofd der Staatsmodelschool te Pretoria, over Durban, Kaapstad, Southampton en Londen te Amsterdam aangekomen. In den trein van Pretoria over Standerton naar Durban was hij — naar hij aan de redactie vaa het Chr Schoolbl. mededeelde — door de Engelsche soldaten niet overvriendelijk bejegend, doch aan boord van het Engelsche stoomschip had hij van officieren en soldaten niets te lijden gehad. Te Amsterdam hoopt hij zijne studiën te kunnen voortzetten. Hij was leerling van het Gymnasium te Pretoria, maar daar stond alle onderwijs zoowat stil Eigenlijk telde alleen de school van den heer Klooster nog een noemenswaard aantal leerlingen. Gymnasium, Modelschool en Staatsmeisjesschool waren hospitalen geworden. Da schoolbanken dienden bij allerlei kantoren en in wachtkamers als rustbanken of lagen op open erven. Zooals we weten heeft ten vorigen jare een andere zoon van den heer Wagner bij de bestorming van den Platrand bij Ladysmith het leven verloren. Met het oog op den treuringen toestand van vele verdreven Zuid-Afrikaanscke ambtenaren, waarvan velen door geldgebrek buiten staat zijn langer het schoolgeld voor hunne kinderen te betalen, is het denkbeeld geopperd op hulp aan te dringen vanwege de gemeentebesturen en hoofden van scholen, teneinde het bezoeken dier inrichtingen voor de kinderen dezer ambtenaren gemakkelijk te maken. Men acht hetgewenscht dat hiertoe op verschillende plaatsen pogingen in het werk worden gesteld. (U. D.) Gistermiddag te 5 uur is de delegatie van het Landelijk Hogerhuis Komitea , bestaande uit de heeren J. G. Götze en C. van Schooten en mej. M. Schaafsma, allen van Amsterdam, tut het aanbieden van een gratie-ad r es, benevens de lijsten met bijbehoorende handteekeningen, ten Paleize te 's Gravenhage door H. M. de Koningin in audientie ontvangen. Haie Majesteit ontving de deputatie in tegenwoordigheid van een hofdame en eenige heeren Harer Hofhouding. H. M. de Koningin trad dadelijk bij Hare binnenkomst in de audiëntiezaal toe op den heer Gö ze, die bij de aanbieding van het gratie-verzoek en verdere bescheiden tot Hare Majesteit eenige woorden van toelichting sprak, waarbij hij te kennen gaf, dat dit adres namens 11,214 burgers van Nederland zeer zeker nog meer handteekeningen zou hebben gedragen, indien het comité over meer financieele krachten had kunnen beschikken en meer tijd had gehal om op de nog in omloop zijnde lijsten tot teekening te wachten. De woordvoerder van de delegatie uitte tevens de hoop, dat het comité een gelukkig uur mocht hebben gekozen tot het vragen van gratie voor de drie gebroeders. Hij voegde dadelijk daarbij, dat, wanneer Hars Mejesteit tot hst besluit mocht komen het verzoek in te willigen, Zij dan zeker de harten zon winnen van de duizenden onderteekenaren en niet-onderteekenaren, maar bovenal van de moeder en van de zusters van de gebroeders Hogerhuis. H. M. de Koningin beloofde het gratieverzoek in ernstige overweging te zullen nemen. Hare Majesteit onderhield zich nog eenige oogen blikken met de leden der delegatie en vroeg naar hunne werkzaamheden. De verschillende afgevaardigden antwoordden, dat niettegenstaande hunne werkzaamheden, zij nog wel een uurtje konden vinden om zich aan de Hogerhuis-zaak te wijden. De delegatie was ten zeerste voldaan over de ontvangst, haar ten Paleize ten deel gevallen. Te Ommelanderdijk (gem. Yeendam) heeft Donderdagavond de heer dr. D. Bos, lid van het hoofdbestuur der Liberale Unie, voor de kiesvereeniging »Ommelanderwijk-Zuidwending" een politieke rede gehouden. Spr. zei dat met te meer genoegen te doen, omdat de band tusschen de L. U. en de aangesloten kies vei eenigingen weinig nauw is asngetrokkan en hechter zou worden door meer gelegenheid tot gedachtenwisseling. Spr. wees er op, hoe dit district, dat democraten als Goeman Ëorgesius, Poelman en mr. Smidt afvaardigde, in '99 tot de sociaal-democraten overliep. Over het algemeen behoeft dit niet te verwonderen : de sociaal-democraten ageeren met veel beleid en propageeren kolossaal. Maar voor dit district blijft het merkwaardig, omdat bij latere verkiezingen van een sterke sociaal-democratische organisatie niets is gemerkt. De strijd met de sociaal-democraten zal moeilijk zijn : zij vormt een zuivere oppositiepartij tegen alle andere groepen en kan zien bepalen tot een afbrekende critiek. De sociaal-democraten klagen over gebrek aan homogeniteit der tegenwoordige Regeering; een geheel homogene Regeering is, sedert de verschillende partijen zoozeer in fracties zijn gescheiden, niet meer denkbaar. De socialistische afgevaardigden behooien tot twee groepeu, was Domela Nieuwenhuis afgevaardigd, dan had men er drie gesteld. Onjuist is het van de sociaal-democraten, alleen de Regeering voor de ellende der maatschappij aaansprakelijk te stellen. Door wetgeving alleen kan men niet alle misstanden uit den weg ruimen, zoolang de zeden en gewoonten van het volk niet zijn gewijzigd. De taak van een werkelijk vrijzinnige hervormingspartij is het, om die organisaties in het leven te roepen, welke passen bij de veranderde toestanden in de maatschappij en tot grootere welvaart kunnen voeren. In de rij dier vrijz. herv. partijen mag de L. D. zich gerust doen zien. Wat zij heeft voorbereid is langzamerhand tot heil van het algemeen werkelijkheid geworden. In zooverre verschilt ze van de S. D. A. F. Dit verschil is niet alleen een quaestie van iets meer of minder. De soc.- democraten stellen zich op de basis van den klassenstrijd, welken zij nooit tot een einde kunnen brengen voor zij de productiemiddelen aan de gemeenschap hebben gebracht. Ea dit laatste zal zij zonder revolutie niet bereiken. Ten slotte drong spr. er op aan het niet al te ruim te nemen met de beginselen, maar nauwlettend toe te zien, wat de candidaten willen. ---