ASSEN, 11 Febr. Ten overstaan van notaris mr. H. van Lier werd gisteravond in het logement Kuipers palmslag gehouden ten verzoeke van de erven wijlen den heer R. G. Gunster van: eene winkelbehuizinge met huisplaats en pakhuis aan de Stationsstraat te Assen. Samen verkocht voor f 4846. Bij inzate werd geveild: eene behuizinge met twee woningen en tuin aan het Boukengangje te Assen, nabij de Stationsstraat; ingezet in twee perceelen op f 2201.50; — eene behuizinge en bijgelegen land en veengrond, en twee woningen met grond op het Aardscheveld; ingezet op f 1321. Ten overstaan van notaris jhr. J. A. G. van der Wijck had gisteravond in hetzelfde logement de inzate plaats, ten verzoeke van de erven den heer Derk Postma, van: een huis met schuur en erf. waarin twee woningen in de Mulderstraat, ingezet op f 2849; — een tuin bij den molen van den heer Smid te Assen, ingezet op f 365. De Rechtbank alhier heeft benoemd tot lid van den raad van beroep voor de personeele belasting den heer M. A. D. Jolles, burgemeester, en tot diens plaatsvervanger den heer mr. J. G. Westra van Holthe, advocaat en procureur, beiden wonende alhier. Ook Gedeputeerde Staten zijn, naar wij vernemen, tot het benoemen van een lid door den Minister uitgenoodigd, en benoemt deze nader nog een lid en den voorzitter. In eene 1.1. Zaterdag gehouden vergadering van kiesgerechtigde onderofficieren van het garnizoen alhier (pl.m. 100) is in beginsel aangenomen, zich niet bij een der kiesvereenigingen of partijen aan te sluiten, doch den candidaat te kiezen, door wien de belangen der onderofficieren het meest zullen worden behartigd. Aan het postkantoor Assen en de daaronder ressorteerende hulpkantoren werd gedurende de maand Januari in de Rijkspostspaarbank ingelegd f 13471.23, terugbetaald f 6725.86. Het laatste door dat kantoor uitgegeven boekje draagt het nummer 3198. De Kamer van Koophandel en Fabrieken alhier heeft bij Z. E. den Minister van Financiën ondersteund het adres van de Kamer van K. en F. te Waalwijk, waarbij de aandacht wordt gevestigd op de moeielijke en belemmerende formaliteiten, die vervuld moeten worden bij den inslag van ruw zout met vrijdom van accijns, ten dienste van de talrijke leerlooierijen, huidenzouterijen en zooveel andere fabrieken en trafieken in Nederland, met verzoek tot afschaffing van die formaliteiten, die, in geval ze onverhoopt van kracht blijven, toch de schatkist geen voordeel kunnen aanbrengen. Tot commissaris van de tramwegmaatschappij Groningen—Paterswolde—Eelde is benoemd de heer C. E. Kniphorst te Eelde, in plaats van den heer P. M. A. Huurman. Men schrijft ons uit Zevenwouden, 10 Febr.: Het comité voor een stoomtram Gorredijk— Assen met een zijtak Oosterwolde—Steenwijk, vertegenwoordigd door het Kamerlid den heer Houwing van Havelte en mr. Verwer van Zorgvlied (gemeente Diever), had heden eene confereltie met heeren Gedeputeerde Staten van Friesland en had het genoegen bij dit college dezelfde belangstelling te ondervinden als bij die van Drenthe en Overijssel. Alleen zal de richting hier en daar nog iets moeten worden gewijzigd en het dorp Noordwolde meer rechtstreeks aan de lijn moeten worden verbonden. Men schrijft ons uit Groningen: Gister had in het café »de Beurs" de verpachting plaats voor den tijd van drie jaren van de rijkstollen op den weg van Groningen— Assen naar Meppel. Hoogste bieders waren: voor de tolboomen : te Helpman de heer Jb. Veendijk te Eelde voor f 3203, te Voorveld de heer H. Hoogeboom te 't Bilt voor f 1461, te Punterdijk dezelfde voor f 651, te Vries de heer K. de Ruiter te Vries voor f 425, te Peelo de heer H. Hoogeboom voornoemd voer f 771, te Assen de heer G. Flik te Norgervaart voor f 1382, te Witterweg de heer P. Dijksterhuis te Veenhuizen voor f 906, te Leembrug de heer G. van der Leest te Hoogersmilde voor f 378, te Veeneschut«de heer R. Snijder te Hoogersmilde voor f246, te Dieverbrug de heer G. van Rossum aldaar voor f 223, te voormalige Wittelterschut (Diever) de heer J. Scheper te Veeneschut voor f 386, te Uffelterschut (Havelte) de heer J. Oosterhuis te Uffelte voor f 385, te Lokbrug de heer J. P. Westerveen te Havelte voor f 480, te Kikkerij (Meppel) de heer H. J. Geerts te Meppel voor f 1425, te Havelterberg (Nijeveen) de heer J. Spaans voor f 714. Hedenmiddag was te 12 uur te Assen : de barometerstand 765 m.M. 8 uur de thermometerstand 32 gr. F. 12 uur de thermometerstand 39 gr. F. Meppel, 11 Febr. Onze gemeente lijdt een gevoelig verlies door het overlijden, gister, van den heer M. Rinkeiaar Roelink, het eenig overgebleven lid van de bekende firma H. Roelink Abrzn. Jarenlang was de overledene ouderling van de Ned. Herv. gemeente, kerkvoogd, lid van het college van zetters, enz., tot ouderdom hem noopte die betrekkingen, welke hij altijd met zeldzame nauwgezetheid vervulde, in de laatste jaren neer te leggen. Veel goeds ook deed hij, in alle stilte, of liet hij doen, aan hulpbehoevenden. Verliezen de armen dus veel aan hem, ook voor de kerkelijke en burgerlijke gemeente is zijn heengaan een zeer melkbare slag, en voor de velen, aan wie de uitgebreide zaken van de firma__werk verschafte, is het zeer te wenschen, dat zijn dood niet het einde van die zaken zal zijn. Coevorden, 10 Febr. In de heden alhier gehoudene vergadering van aandeelhouders der Coevorder Kanaal-Maatschappij in liquidatie, waarin 184 aandeelen, uitbrengende 76 stemmen, vertegenwoordigd waren, is met algemeene stemmen aangenomen een voorstel van het bestuur om voorloopig 9 pCt. van het aandeelen-kapitaal aan de aandeelhouders uit te keeren. Die uitkeering zal plaats hebben op Dinsdag a.s. ten huize van Joh. Abels alhier. Over hetgeen na deze uitkeering nog in kas blijft, zal eerst beslist worden als een gevraagd deskundig advies zal zijn ingekomen, hoe door het bestuur ten opzichte van de schulden der maatschappij zal moeten worden gehandeld. Hoogeveen, 11 Febr. Op de veemarkt van heden waren aangebracht 2 jongbeesten van f45 en f 82, 1 koe van f 68, 80 oude varkens van f 18 tot f 38, 160 biggen van f 3 tot f 5, 45 Dr. schapen van f 3.50 tot f 7 en 20 geiten van f 2.50 tot f 9. De aanvoer was zeer gering; handel in varkens vrij levendig. Bovensmllde, 11 Febr. Onder voorzitterschap van ds. J. Langman is alhier gisteravond een jongelingsvereeniging opgericht, waartoe staande de vergadering 22 leden zijn toegetreden. Tot bestuursleden zijn gekozen J. Bult, vicevoorzitter, W. v. d. Velde Rzn., secretaris, Joh. v. d. Velde Rzn., penningmeester, en A. Kramer, bibliothecaris, terwijl hedenavond onder leiding van mevr. Langman eene meisjesvereeniging zal worden tot stand gebracht. ltolde, 11 Febr. Gisteren had de verkoop van boomen en struikgewas aan den straatweg Assen—Rolde plaats ten verzoeke van Gedep. Staten van Drenthe, 't Getal liefhebbers was zeer gering en de prijzen bijgevolg buitengewoon laag. 't Gezamelijke hout, waaronder een 60tal flinke eiken, berken en elzen, werd verkocht voor den geringen prijs van f 12. lïeilen , 11 Febr. De volgende aanteekeningen zijn gemaakt door een koopman te Beilen in den jare 1847 — dus voor 50 jaar. Dingsdag 1 Junij. Prijzen der eetwaren op heden: 1 pond boekweiten meel 16 ets., 1 pond havergort 15 ets., 1 pond pelgarst 14 ets., 12 pond roggenbrood f 1, 1 mud paardeboonen f 14, 1 mud aardappels f 4.50. Donderdag 1 Julij: 6 kilo of 12 pond roggenbrood f 1.10. Emmen, 9 Febr. In eene hedenavond gehouden vergadering van de kiesvereeniging »A1gemeen Belang" werd, op voorstel van het bestuur, besloten de vereeniging te ontbinden en de in kas zijnde gelden, bedragende f 6.84, te verdeelen onder drie behoeftige gezinnen. Borger, 10 Febr. Terwijl de ingevallen dooi veel werk tot wering van waterschade in de huizen veroorzaakt, staat het water op de korenesch op lage gedeelten boven den grond en veroorzaakt veel schade aan de winterrogge, terwijl daardoor tevens de muizen, die hier in December nog menigvuldig voorkwamen, nu wei voorgoed zullen verdwijnen. De langverbeide vergunningen tot het maken van jachten op wilde ganzen zijn eindelijk aangekomen, doch nu deze er zijn, ontbreken nog de ganzen, zoodat de jagers, die gisteren veldwaarts gingen, zonder buit huiswaarts keerden. Malen, 9 Febr. In de heden gehouden raadsvergadering werd besloten eene oproeping te doen voor hoofd der school te Vossebeit op een jaarwedde van f 700 plus f 50 voor 't gemis van vrije woning. Aan de school te Dalen werd tot tijdelijk kweekeling-assistente benoemd mej. G. van Tarel. Voor de verbetering van den zandweg naar de Veenhuizen werd toegestaan de som van f 50. Van het raadslid Hilbrands te Wachtum kwam een kennisgeving in, dat hij zijn mandaat neerlegde en tevens geen deel meer wenschte uit te maken van het college van zetters. Zweeloo, 9 Febr. Ook hier gaat een adres ter teekening rond, om bij de Hooge Regeering er op aan te dringen, dat voortaan het monden klauwzeer niet meer tot de besmettelijke ziekten moge gerekend worden. Zweelo», 10 Febr. In de dezer dagen gehouden vergadering van de Onderl. Brandw.-Mij in de gemeenten: Emmen, Oosterhesselen, Zweeloo, Westerbork en Sleen werden, nadat de vergadering door den voorzitter E. Mensingh was geopend, de notulen der vorige vergadering gelezen en onveranderd goedgekeurd. Rekening en verantwoording werd gedaan door den secr.penningmeester H. Hadders Jz. over het jaar 1896. De ontvangsten bedroegen met inbegrip van het batig saldo van 1895 f 3100.09, uitgaven { 2009.79, batig saldo f 1090.30. Tevens werd verslag uitgebracht door den secr.-penningmeester van den toestand der kas. Aanwezig was in effecten en obligaties f 12.168.70 en in contanten f 1090.30; het reserve-kapitaal op 1 Jan. 1897 bedroeg dus f 13.259. De rekening werd door eene commissie, bestaande uit de heeren R. Oldenhuizing, J. Hadders, M. Schirring, J. Koops en L. Havinga, nagezien en in orde bevonden. Het maatschappelijk kapitaal was in 1896 met f 5400 vermeerderd en alzoo gestegen tot een bedrag van f 208400. De jaarlijksche contributie is weer bepaald op f 2 per mille. Tot bestuursleden werden herkozen de heeren R. Mensingh te Zweeloo en H. Ensink te Gees, terwijl in de plaats van R. Hadders te Emmen, overleden, werd benoemd Jan Hadders te Emmen. Alle drie verklaren staande de vergadering de benoeming aan te nemen. Hierna werd de vergadering gesloten. Gieten, 10 Febr. In de j.1. Maandag gehouden raadsvergadering kwam ter tafel een adres van de heeren L. Weishaupt, H. Engelsman en R. Houwing, in zake bestrating van de zoogen. Ambachtssteeg. Voor dit doel werden van gemeentewege de voorradige keien, die verleden jaar uit een gedeelte dorpsstraat zijn gekomen, gratis afgestaan, mits de belanghebbenden voor de verdere volvoering van het werk zorg dragen. Daar die voorraad onvoldoende is voor de geheele bestrating, zullen zij van die keien, welke bij eene volgende verlenging van den klinkerweg worden uitgebroken, zooveel ontvangen, als zij voor de voltooiing van hun werk noodig hebben. Zoodoende zal dan die weg, welke soms een ware modderpoel en dientengevolge haast niet te passeeren is, in een flink berijdbaren weg worden veranderd, natuurlijk zeer ten gerieve van vele ingezetenen. Armer*.Kanaal, 10 Febr. Gepasseerden nacht ontstond er brand ten huize van den logementhouder J. Kamminga. Daar de vlammen snel om zich heen grepen en de brandspuit hare diensten weigerde, kon van den inboedel hoegenaamd niets gered worden, terwijl het perceel, bewoond door den eigenaar, totaal uitbrandde. Naar men verneemt, waren huis en inboedel tegen brandschade verzekerd. IMever, 10 Febr. In de gisteren te Wapse ten huize van J. Santing gehouden vergadering van veehouders uit Wapse, waarin de op Dinsdag 2 Febr. benoemde commissie uit Diever tegenwoordig was, werd algemeen de wensch uitgesproken, dat Diever, Wapse en Wittelte onderling eene stoomzuivelfabriek zouden oprichten. Het vaststellen van de voorwaarden en van de plaats, waar de fabriek zal worden gebouwd, is opgedragen aan eene in deze vergadering benoemde commissie, bestaande uit de heeren C. Offerein en K. W. Fleddeius uit Diever, C. Seinen en K. J. Haveman uit Wapse en H. Boerhof uit Wittelte. lïareveld, 11 Febr. Bleven wij tot dusverre in deze environs verschoond van de thans heerschende besmettelijke veeziekte, heden is in den stal der wed. Reijnders, op het huis »Bareveld", het mond- en klauwzeer geconstateerd. Als natuurlijk middelpunt van verkeer en door de te houden varken smarkten bestaat er groots vrees, dat deze ziekte zich in verschillende richtingen zal uitbreiden. Gorretiyk, 10 Febr. De heer Pijttersen, lid der Tweede Kamer voor het district Schoterland, hield hier hedenavond in het logement van de erven Jager eene lezing, waarin hij eene verklaring gaf van de nieuwe kieswet. Na op heldere wijze te hebben uiteengezet, wie kiesgerechtigd kunnen zijn, hoe krijgt men het kiesrecht? hoe wordt het kiesrecht uitgeoefend? en hoe heeft de stemming plaats? behandelde spr. de vraag: w r at stelt men zich voor van de uitbreiding, die aan het kiesrecht zal worden gegeven ? Men diende zich een denkbeeld te geven van de werking der kieswet. Spr. stipte eenige hoofdpunten aan, die z.i. aan de orde moeten komen en zei: wat zal er moeten worden gedaan voor het platteland en de kleine steden; hij -wenschte dat de te verleenen steun aan deze evenredig moest zijn aan die van de groote steden; dat de landbouw meer aanspraak moest maken op steun van den Staat, het oog moest gehouden worden op de bevordering van den landbouw; daarom zou spr. het wenschelijk achten dat ingesteld werd een afzonderlijk Ministerie van Landbouw of wel een Ministerie van Landbouw, Handelen Nijverheid, bij voorkeur evenwel het eerste; Kamers van Landbouw zouden noodig zijn om een grondig onderzoek in te stellen naar de belangen van den landbouw. In de naaste toekomst zou voorts moeten worden aangedrongen op afschaffing van den accijns van het geslacht, ten einde eene onrechtvaardigheid weg te nemen, n.1. de bescherming van den buitenlander boven den eigen producent, welke laatste belasting moet betalen ; de financieele toestand van het Rijk laat die afschaffing ook wel toe. Zonder bezwaar zouden ook kunnen worden afschaft de tollen op waterwegen en rijkswegen. Yoorts zou spr. het wenschelijk achten dat door den Staat meer steun wordt verleend aan de bebossching van woeste gronden en aan de bevloeiing van landen, bevordering van den aanleg van verkeerswegen, terwijl' hij, indien het mogelijk ware, vooral zou wenschen, dat een grondig onderzoek werd ingesteld naar de toestand van den veldarbeider, en dat commissiën werden benoemd, die middelen konden aanwenden, waardoor die toestand kon worden verbeterd. Yooraf evenwel was eene herziening van het onteigeningsrecht gewenscht, teneinde den toegang tot den bodem voor den minvermogende gemakkelijker te maken dan tot heden het geval is; aan grove bevoorrechtingen zou dan een einde kunnen worden gemaakt. Eindelijk kwam spr. pensioneering van den ouden en invaliden werkman van Staatswege hoogst gewenscht voor. De lezing werd met de meeste aandacht door de talrijke aanwezigen gevolgd. Door eenigen der aanwezigen werden nog vragen gedaan in zake de kieswet; met de meeste welwillendheid werden zij beantwoord. De vergadering werd geleid door den heer mr. W. H. Jonkers, voorzitter der liberale kiesvereenigiug »Opsterland". Appelscha, 10 Febr. Terwijl de vrouw van J. Pijpstra alhier met de wasch bezig was, viel haar driejarig zoontje in een pot met heet water. Heden is het kind, tengevolge der bekomen brandwonden, overleden. Gramsbergen, 10 Febr. De uitslag van de op gisteren gehoudene verkiezing voor een lid van den Gemeenteraad ter vervulling der vacature van wijlen den heer D. .T. Leemgraven, is als volgt: Het getal der geldig uitgebrachte stemmen was 132. Yan dit getal zijn uitgebracht op H. Zwijze Gzn. 70 stemmen, Jait Hurink 36 stemmen, J. W. Batten 16 st., D. F. Beizeit 7 st., J. H. Leemgraven Slingenbergh 2 st., Hm. Zwijze 1 stem. Heeft alzoo de volstrekte meerderheid van stemmen verkregen H. Zwijze Gzn., die derhalve is gekozen. --- Zuid-Afrika. Cecil Rhodes is te Parijs om zich wat te vertreden, heeft hij tot een medewerker van de Temps gezegd. Eb verder sprak hij met dezen over de toekomst van Rhodesië en van ZuidAfrika in het algemeen. De duizenden, die voortdurend daarheen stroomen, »zij zullen", zeide hij, »de instrumenten >ftjn voor mijn denkbeeld, de vereeniging van Zuid-Afrika, en misschien van de Vereenigde Staten van Zuid-Afrika. In Engeland is een oproeping gedaan voor 100 man voor de legermacht der Chartered Company. Zij zijn bestemd voor Masjonaland, waar het nog lang niet rustig is, gelijk men weet. Niemand wordt aangenomen die niet een bekwaam schutter en ruiter is. De reis over Beira naar Salisbury moet zelf bekostigd worden. Daartoe krijgt men een tegemoetkoming van 15 p.st. --- Transvaal. De uitvoerende macht te Pretoria heeft debe raadslaging ten einde gebracht over de schadevergoeding, dooi' de Chartered Company te betalen naar aanleiding van den inval van Jameson. Officieel is aangaande het bedrag niets bekend geworden, doch een der te Pretoria verschij nende bladen spreekt van £ 1,100,000. In invloedrijke kringen te Pretoria is er sprake van, de invoerrechten op sommige voortbrengselen van de Kaapkolonie te verminderen en zelfs af te schaffen. De sympathie, welke de Kaapkolonische Afrikaanders onlangs voor de Bóeren-Republiek aan den dag hebben gelegd, heeft een uitmuntenden indruk gemaakt in Transvaal. --- Vereenigde Staten. Sherman heeft in den Senaat der Yereenigde Staten aangeraden het scheidstractaat te bekrachtigen, met de amendementen van de commissie welke zij thans noodzakelijk noemt, terwijl zij vroeger onbelangrijk heetten. Maar Olney verklaarde weder in den Senaat, dat de Regeering niet in het geamendeerde scheidstractaat kon berusten. Morgan blijkt thans in den Senaat de onverzoenlijken aan te voeren. Hij verwerpt het scheidstractaat, omdat hetzelve het recht van den Senaat om over internationale quaesties mee te spreken beperkt, zoo niet verkracht ; bestaat eenmaal het Angl»-Amerikaansche scheidsgerecht, dan kan de president der Unie alle quaesties daaraan onderwerpen buiten den Senaat om. Stewart stelt namens de zilvermanmen een nieuw amendement voor, strekkend om Alaska te sluiten. --- Verspreide Berichten. Volgens berichten uit Bombay verergert de pest merkbaar in Poonah. Te Bombay klaagt de publieke opinie bitter over de erbarmelijke behandeling der pestzieken in de gasthuizen. Zij heeten daarin te sterven zonder eenigerlei geneeskundige behandeling. Het aannemen der terugkeerende stakers gaat te" Hamburg gemakkelijker dan men verwacht had. Grootendeels wordt huu onmiddellijk werk gegeven, waar werk voorhanden ; de werklieden van buiten ruimen het werk vrijwillig. De »Packetfarth" heeft een menigte aangenomen ; het bestuur der kaden daarentegen maakt bezwaar. --- Staten-Generaal. TWEEDE KAMER. Waterstaatsbestuur. Het voorloopig verslag is verschenen over he' ontwerp houdende algemeene regels omtrent het waterstaatsbestuur. De indiening vond vrij algemeen instemming; eenige leden verklaarden, zich hun oordeel te moeten voorbehouden, ook omdat zij eerst kennis wilden nemen van het advies der Staatscommissie van 1892. I)e leden, die aan het debat deelnamen, keurden het algemeen goed, dat de Regeering gestreefd heeft naar aansluiting aan het bestaande. Toch rezen verschillende gewichtige bedenkingen, ten eerste dat dit ontwerp wederom slechts een partieele regeling bevat, zoodat voortaan de materie van het waterstaatsbestuur bij minstens 8 verschillende wetten zal zijn geregeld. Eén algemeene wet kwam het wenschelijkst voor, en mochten daartegen overwegende bezwaren bestaan, dan zouden in dit ontwerp moeten worden opgenomen de bepalingen der wet van 9 Oct. 1841, voor zooveel noodig herzien in de aangekondigde regeling ter verzekering der uitvoering van waterstaatswerken van algemeen nut bij botsing met provinciale-, gemeente-, en waterschapsverordeningen. Verscheidene andere leden meenden, dat van twee onderwerpen de tusschenkomst des wetgevers veel dringerder noodig is, nl. het beheer en het onderhoud der wegen, en wijziging en aanvulling van de macht der hooge en andere heemraadschappen, dijk- en polderbesturen. Voorts betwijfelden zij of het nu voorgestelde ontwerp vruchtdragend zal wezen ; veeleer zagen zij er eene bron van onzekerheid en nieuwe moeilijkheden in. Een duidelijke aanwijzing van de aansluiting aan het bestaande ontbreekt en het ontwerp bevat slechts eene verzameling van bepalingen, onderling weinig verband houdende en geen afgerond geheel vormende. Aanneming van het ontwerp zou geen vooruitgang zijn en deze leden meenden dat het beste ware dit ontwerp voorloopig te laten rusten. Ook ontmoetten bij sommige leden ernstig bezwaar de nieuwe bepalingen in artt. 21, 27 en 36, die de autonomie der waterschappen, veenschappen en veenpolders in niet geringe mate beperken of opheffen. Eenige leden betwijfelden, of het wel wenschelijk is, in dit ontwerp gemeenten te betrekken. Voorts werd er op gewezen, dat meerdere artikelen aanleiding kunnen geven tot moeilijkheden tusschen de autoriteiten onderling of tusschen hen en particulieren. Men vroeg of de Gedeputeerde Staten der verschillende gewesten over het ontwerp zijn gehoord, en zoo niet, of het niet wenschelijk ware dit alsnog te doen. Eindelijk wenschte men voor de duidelijkheid indeeling in paragrafen met opschriften aan het hoofd. Voorstel van wet van tien lieer Pyttersen, houdende bepalingen tot bet tegengaan van overmatigen arbeid in brood-, beschuit-, koek- en banketbakkerijen en broodfabrieken. Uittreksel uit de Memorie van Toelichting. Gebruik makende van het recht van initiatief, heeft de heer Pyttersen, lid van de Tweede Kamer, een ontwerp van wet ingediend houdende bepalingen tot het tegengaan van overmatigen arbeid in brood-, beschuit-, koek- en banketbakkerijen en in broodfabrieken. Het gebruik van het recht van initiatief in deze wordt z. i. gewettigd door de algemeene overtuiging, dat er in het bakkersbedrijf misstanden bestaan welke behooren te worden weggenomen. De heer Pyttersen meent, dat van de zijde der Regeering geene voorstellen in dien geest te verwachten zijn, nadat de Minister van Binnenlandsche Zaken verklaarde het verbieden van Zondags- en nachtarbeid in het bakkersbedrijf niet met zijne beginselen te kunnen overeenbrengen, ook ai zou hij wel eens willen zien, dat de proef genomen werd. Bij zijn poging om de door den Minister van Binnenlandsche Zaken bedoelde »proef" te nemen, rekent de voorsteller op de welwillende medewerking der Regeering. Ook het tijdstip acht hij daartoe geschikt. Eerstens beschouwt v. s. deze Kamer, voortgekomen uit het beperkte kiesrecht en staande aan den vooravond van verkiezingen, waarbij aan een grooter deel van hen, die bij deze regeling zijn betrokken, invloed wordt toegekend, nog alleszins bevoegd een zoo gewichtig onderwerp van sociale wetgeving te behandelen, en verder komt het hem onraadzaam voor het nemen van mattregelen, waarbij het welzijn eener talrijke klasse is betrokken, afhankelijk te maken van den onzekeren uitslag der verkiezingen. Daarna wordt betoogd dat de toestand van het bakkersbedrijf eene regeling noodig maakt, in aanmerking genomen, dat het de eischen der concurrentie zijn, niet de krachten van den werkman, die tot maatstaf worden gesteld bij de regeling van den werktijd, het onthouden van rusttijd, van nacht- en Zondagsrust. Bovendien acht de voorsteller wettelijke regeling noodig in het belang van het publiek, welks belang eischt, dat het brood, een der voornaamste voedingsmiddelen, zoo zuiver mogelijk worde bereid, waartoe noodig is dat de bakkerijen zindelijk gehouden worden en de gezellen tijd vinden aan de reiniging van hun lichaam voldoende zorg te bestéden. De regeling strekt zich uit zoowel tot alle brood-, beschuit- en koekbakkerijen en broodfabrieken, als tot de banketbakkerijen, hoewel erkend wordt dat het verbod van Zondagsarbeid, bij de gewoonte van een deel van het publiek om juist den Zondag te gebruiken tot het geven van partijen, voor de banketbakkerijen eenige moeilijkheid kan opleveren. De regeling strekt zich niet uit tot het loopwerk, buiten fabrieken en werkplaatsen, op grond dat dit loopwerk — het rondbrengen van het brood enz. bij de klanten — geheel afhankelijk is van den arbeid in de bakkerijen. Ook het wetsvoorstel verklaart de verbodsbepalingen niet toepasselijk op instellingen, gestichten, inrichtingen enz. waar gebakken wordt voor eigen gebruik alleen, bv. groote hotels, restaurants enz., die zich speciaal zouden inrichten voor het bakken van het benoodigde brood enz. Indien echter restaurateurs, koks en dergelijke, in concurrentie tredend met bakkerijen, hunne waren ook buiten den kring hunner gewone verbruikers leveren, kunnen zij zich niet langer op de uitzondering ten hunne behoeve beroepen. De voorgestelde regeling wordt evenmin uitgestrekt tot de werkplaatsen staande onder beheer of toezicht van het Rijk. Het ontwerp bevat voorts het verbod van den arbeid van jongelieden beneden den veertienarigen leeftijd. De nachtarbeid wordt afgeschaft, en voorgesteld wordt den arbeid om 6 uur des v. m. te doen aanvangen, en v. s. meent dat het bezwaar, dat het publiek dan 's morgens verstoken zal zijn van versch brood, voldoende wordt opgewogen door de voordeelen, welke deze regeling afwerpt voor patroons en gezellen beiden. Slechts wordt een uitzondering gemaakt voor den eersten werkdag, daar ten gevolge van het verbruik en het niet bakken op Zondag de voorraad alsdan is uitgeput. Aangezien de verwezenlijking van het denkbeeld, om den arbeid op Zaterdag te beperkem tot des n. m. 6 uur, bleek af te stuiten op moeilijkheden aan het bedrijf eigen wordt eene regeling voorgesteld, welke zoowel door de patroons als gezellen wordt gewenscht en uitvoerbaar geacht, en waardoor de zoo gewenschte Zondagsrust wordt verkregen. Een afzonderlijke regeling te maken voor den arbeid van jongelieden tusschen 14 en 16 jaar, zou voorsteller strijdig vinden met het belang der betrokken personen, zoowel als met de eischen van het bedrijf. Daarentegen bestaat er geen bezwaar den arbeidstijd met twee uren te verkorten, en dien, met inbegrip van het loopwerk, te stellen op tien uren. Het vaststellen van den normalen arbeidstijd voor de gezellen op twaalf uren, is zoowel door patroons als gezellen wenschelijk geoordeeld. Alleen wordt eene uitzondering gemaakt voor den Zaterdag, wanneer de meerdere behoefte voor den Zondag verlenging van arbeidsduur noodig maakt. Eveneens wordt het voldoende geoordeeld het verschaffen van rusturen voor te schrijven. Onbillijk beschouwt voorsteller 't het verbod van Zondagsarbeid uit te breiden tot de Israëlietische bakkers, en voor hen wordt eene regeling op gelijken voet in- het leven geroepen, en tevens mogelijk misbruik gekeerd. Nog wordt rekening gehouden met den eisch van het bedrijf, dat in bijzondere gevallen, bijv. met St. Nicolaas, gedurende de kermis, of bij feestelijkheden, de arbeidstijd kunne worden verlengd. De voorsteller heeft zich bepaald tot het overnemen van de strafbepalingen der arbeidswet voor dergelijke overtredingen. Veel wat de uitvoering dezer wet betreft, wordt geregeld door de bepalingen der Arbeidswet. Hoewel bij de ontworpen regeling uitsluitend gelet is op de wenschen van vele patroons en gezellen, voorziet men toch eene herziening der wet binnen een niet te lang tijdsverloop, als wanneer de instelling |van Kamers van Arbeid een feit zal zijn, en het komt hem mitsdien gewenscht voor aan den wetgever de verplichting op te leggen, alvorens tot die herziening over te gaan, de voorlichting te vragen van de Kamers, waarin het bakkersbedrijf is vertegenwoordigd. --- BINNENLAND. De correspondent der N. Iïott. Ort. te Batavia seinde gister : Gisteren zijn onze troepen uit Indrapoeri naar Djerir getrokken en daarna teruggekeerd. Gewond werden onder-luitenant Englofstein en zeven minderen. Naar men aan de N. Bott. Ort. van welonderrichte zijde mededeelt, is het bericht, in sommige nieuwsbladen voorkomende, als zoude er sprake zijn van de overplaatsing van de kweekschool voor zeevaart van Leiden naar Delft, volstrekt onjuist. Er heeft zich een comité gevormd dat ten doel heeft, de beginselen van bescherming van den nationalen landbouw en arbeid bij de a.s. verkiezing van leden voor de Tweede Kamer te doeu zegevieren en wel door het maken van propaganda door geschrift en inwerking op de verkiezingen. Dit comité bestaat uit de heeren: A. H. Jannink, fabrikant te Enschedé; A. F. graaf van Rechteren Limpurg te Almelo; mr. G. Wicherlink, lid der Prov. Staten te Zwolle; B. L. Tijdens, lid der Tweede Kamer; J. Borst, lid der Prov. Staten en burgemeester van Delfzijl; J. Doornbosch, lid der Prov. Staten en burgemeester van Bafloo; T. W. O vermeer, houth. te Leeuwarden; H. Klinkert lI.Jz., leerlooier te Meppel; jhr. mr. W. F. Gevers Deynoot te 's Gravenhage; J. Bressers, lid der Prov. Staten, leerlooier te Dongen; J. Bosch Bruist, burgemeester te Nieuw-Leuzen; J. P. Backx, notaris te Wieringerwaard, en J. Koomen Hz., burgemeester te Winkel. De te 's-Gravenhage opgerichte Nederlandsche Vereeniging voor evenredige Vertegenwoordiging is bij Kon. besluit van 25 Jan. jl. erkend als rechtspersoon. Zij is aangegaan voor een tijdvak van 29 jaren, gerekend van 30 Nov. 1896. Hare statuten komen voor in de Staatscourant van 11 dezer en daaruit blijkt, dat zij zich ten doel stelt, het beginsel der evenredige vertegenwoordiging in een voor Nederland geschikten vorm ingang te doen vinden bij het Nederlandsche_ volk en bij de Wetgevende Macht. Zij tracht haar doel te bereiken door : a. het bespreken in openbare vergaderingen en in de periodieke pers van, en het verspreiden van geschriften over de fouten van het meerderheidsstelsel, het beginsel der evenredige vertegenwoordiging, en zijne voor Nederland meest geschikte toepassing; b. het zenden en doen teekenen van verzoekschriften aan de openbare machten. Evenals in andere gemeenten schijnen ook te Rotterdam zij, die in de termen vallen om het kiesrecht deelachtig te worden, voor het aanvragen daarvan terug te deinzen, uit vrees dat de gemeentelijke belastingwetgever hij hen zal aankloppen. Naar men beweert, wijzen de tot nu toe ontvangen aanvragen op een vermeerdering van het kiezerskorps aldaar van ternauwernood 10 pCt. De N. Rott. Ct. zegt: Nog steeds zijn er burgemeesters, die voortgaan tot aangifte voor plaatsing op de kiezerlijst op te roepen vóór 15 Februari en niet, zooals het dit jaar moet, vóór 16 Februari. Zoo bevat de Zutphensche Courant van gisteren avond nog eene dergelijke onjuiste oproeping van den burgemeester van Zutphen, de Alkmaarsclie Courant eene van den burgemeester van Alkmaar. Zou het miet zaak zijn, dat, voor het te laat is, door de Regeering de burgemeesters er op gewezen werden, dat dit jaar, wegens het vallen van 14 Februari op een Zondag, ook op Maandag 15 Februari nog gelegenheid tot aangifte gegeven moet worden ? Te Zwammerdam hield dr. Roessingh, lid der Tweede Kamer, Dinsdag zijn aangekondigde voordracht. Hij spoorde allen aan van het hun geschonken recht, om zich op de kiezerslijsten te laten plaatsen, gebruik te maken, en sprak de hoop en verwachting uit, dat uit de werking der verschillende kringen eene herboren liberale partij zou te voorschijn treden, die met geestdrift de verschillende volksbelangen, welke nog op afdoening wachten, zou ter hand nemen. Op verzoek van eenige ingezetenen trad Maandagavond te De Lemmer, vooreen talrijk publiek de heer W. M. Houwing, lid der Tweede Kamer, als spreker op met een voordracht over de Kieswet. Tegen hedenavond is aldaar eene vergadering van vrijzinnige kiezers belegd, ten einde tot de oprichting van een kies vereeniging te geraken. De vroeger daar bestaan hebbe»de vrijzinnige kiesvereeniging »Vrijheid en Vooruitgang" is sedert enkele jaren ontbonden. Het hoofdbestuur van de Maatschappij tot Nut van 't Algemeen stelt aan de departementen voor, met 't oog op de verkiezingen voor de Tweede Kamer, de algemeene vergadering der Maatschappij te vervroegen van 10 Juni op 21 April. De afgevaardigde van Nederland ter conferentie te Venetië betreffende de pest, dr. Ruysch, zal zich Vrijdagnamiddag over Zwitserland daarheen begeven. Ter Beurze te Amsterdam lag gister ter teekening een verzoekschrift aan den Gemeenteraad, waarin instemming wordt betuigd met het Raadsbesluit, om tot stichting van een nieuw beursgebouw over te gaan, maar herinnerd wordt dat het daarvoor thans bestemde terrein in 1888 als ongeschikt werd verworpen en in 1891 werd aangenomen het gewijzigd ontwerp W. P. W., waarvan de vele belangrijke voordeelen volkomen de uitgaaf der voor onteigening benoodigde gelden rechtvaardigden. Thans meenen de onderteekenaars het voorstel van de heeren De Flines en Von Glahn. waarbij de terreinen, voor het ontwerp W. P. W. benoodigd, onderhands worden aangeboden, ten zeerste te moeten steunen, nu de kosten der onteigening, vroeger op f 1,577,000 geraamd, thans slechts f 985,500 blijken te bedragen en de bouwkosten vroeger getaxeerd op f 2,750,000, de som van f l,3o0,000 niet behoeven te overschrijden, zoodat zij verzoeken het laatst genomen besluit in den zin van dat aanbod aan te vullen en te verbeteren. Dr. F. Buitenrust Hettema, privaat-docent in de Friesche taal- en letterkunde aan de universiteit te Utrecht, aanvaardde gisteren zijn ambt met het uitspreken eener openbare rede, voor een betrekkelijk groot aantal belangstellenden. Als onderwerp had hij gekozen de vraag'? «Waartoe toch de volkstaal en waartoe het Friesch te bestudeeren ¥ De lust om de taal te onderzoeken, dagteekent niet van vandaag of gisteren. Reeds eeuwen lang heeft men in die richting gewerkt en vooral door de onderzoekingen op taalkundig gebied van prof. Evert Wessenberg, hoogleeraar te Franeker, was deze plaats een kweekschool voor Frisici geworden. Na de Fransche overheersching zijn de Friesche taalonderzoekers met ijver aan den arbeid gegaan. In de studie van het Friesch zijn vele verklaringen te vinden voor overeenkomstige woorden en vormen in andere Germaansche talen. In Oxford in de bibliotheek zijn talrijke merkwaardige geschriften in de Friesche taal en te wenschen ware het, dat een Nederlander die schatten eens aan het licht bracht. Hoewel sedert de 17e eeuw ons land in de studie van de volkstaal achteraan staat, is er in den laatsten tijd een groote vooruitgang waar te nemen. In Groningen promoveerde dr. De Vries en in Leiden dr. Boekenoogen met dissertaties over de volkstaal en dialecten, en het is een verblijdend feit, dat thans in het centrum des lands een der oudste Germaansche tongvallen gedoceerd zal worden. Het Friesch was hiervoor aangewezen, als zijnde de taal, die over de meeste hulpmiddelen beschikt. Een nieuw woordenboek is in bewerking, dat alle dialecten van het Friesch zal inhouden, met een uitgebreide woordverklaring. Van practisch nut is de studie van hetFriesch voor het onderwijs. Wel is waar wordt in Friesland het beschaafd Nederland sch gelezen en verstaan, doch gesproken wordt er alleen Friesch. Niet alleen het onderwijs, ook de taalkunde ondervindt voordeel van het Friesch, dat overeenkomst heeft met Engelsch, Duitsch en Noorsch. Voor predikanten is ook de studie van het Friesch van belang: een oud arm vrouwtje, dat op haar sterfbed ligt, zal oneindig meer troost vinden als men haar in de volkstaal toespreekt, dan wanneer men den tekst uit den statenbijbel bezigt. Ook zou het wenschelijk zijn bij de benoeming van rechterlijke ambtenaren rekening te houden met het Friesch element. Spr. betoogde vervolgens, dat volksleiders een grooten invloed op het volk konden verkrijgen door het toe te spreken in de volkstaal. Na nog het belang, dat de wetenschap heeft bij de bestudeering van de volkstaal, te hebben besproken, hield hij een lofrede op zijn moedertaal (het Friesch wel te verstaan) en zeide haast in verzoeking te komen eenige gedichten in die taal, die, evenals bij de Wagneriaansche muziek toon en woord één zijn, een eenheid toont van rythme en harmonie, voor te lezen, ware het niet dat het meerendeel zijner hoorders die taal niet verstond, zoodat de zoetvloeiende regelen als klinkklanken zouden voorbijgaan. Een daverend applaus getuigde van de ingenomenheid met sprekers rede. (U.D.) Gedeputeerde Staten van Friesland hebben, naar aanleiding van een verzoekschrift van J.K. de Jong te Boven-Appelscha en 48 anderen, besloten te bepalen, dat de draai, gelegen boven sluis VHI in de vaart te Appelscha, zal worden verlegd tegenover de lagere school te BovenAppelscl» en wel uit overweging, dat die verlegging zeer is in het belang der ingezetenen en niet het minst van de schoolkinderen van Appelscha. In de Dinsdag gehouden zitting van den gemeenteraad van Leeuwarden heeft de Raad gewijzigd de plaatselijke verordening regelende de politie op de «penbare vermakelijkheden, plaatsen van vereeniging van personen en verlotingen. In verband met de door den Hoogen Raad gewezen arresten, omtrent het zoogenaamde dispensatierecht, heeft de gemeenteraad de bepaling, waarbij den burgemeester bevoegdtieid wordt gegeven vergunning te verleenen tot afwijking van de genoemde tijdsbepalingen, in overeenstemming gebracht met de bij dat arrest implicite als wettelijk aangenomen redactie, zoodat die bepaling thans luidt: »In bijzondere omstandigheden of bij buitengewone gelegenheden, kan telkens door den burgemeester vergunning tot afwijking van de gemaakte tijdsbepalingen tot een alsdan door hem te stellen uur worden verleend". Naar aanlijding van eene interpellatie van den heer A. Duparc is een crediet van f 1000 toegestaan voor het schoonmaken der straten. Zooals is medegedeeld, had onlangs van wege de vereeniging »De Harmonie" te Leeuwarden een tooneelwedstrijd in het Nederlandsck en in het Friesch plaats. Eene laatste voorstelling is thans bepaald op Zaterdag 27 Febr., te geven door de twee met goud en door de twee met zilver bekroonde vereenigingen: Nederlandsch, »Zwolle" te Zwolle (goud) en »Jacob Cats" te Leiden (zilver) ; Friesch »Euphonia'' te Rauwerd (goud), en »Ljouwter Toanielselskip", te Leeuwarden (zilver). Dan zullen tevens de prijzen worden uitgedeeld. Het zal een heele feestavond zijn,'die door een bal zal worden besloten. De schaatsfiets, die men dezer dagen in Groningen kon zien berijden over sneeuw en ijs, was vervaardigd in de werkplaatsen der Groninger Rijwielenfabriek A. Fonger», naar een idee van den heer D. H. S. Blaupot ten Cate, civiel-ingenieur te Groningen. Door van eene gewone fiets het voorwiel en de vorken af te nemen en te vervangen door twee buizen, waaraan een lang schaatsijzer werd bevestigd, verkreeg men een fiets, die met veel minder govaar tegen slippen over ijs en sneeuw bereden kon worden dan een gewone. Volgens den heer ten Cate rijdt deze schaatsfiets zeer snel, vooral op ijs, dat een weinig insnijdt. Ook op sneeuw ging het uitstekend. Voor hard ijs was de schaats nog niet scherp genoeg geslepen, en wegens den invallenden dooi ontbreekt voorhands de gelegenheid dit nog te probeeren. — Het schaatsijzer is met twee schroeven aan de beide buizen bevestigd, en aldus kan men gemakkelijk een stomp ijzer door een scherp vervangen, evenals men ook gewend is bij het schaatsenrijden meer of minder scherpe schaatsen te gebruiken volgens de gesteldheid van het ijs. (Prov. Gron. Ct.) ---