Tweede Blad. Provinciale Drentsche en Asser Courant. Maandag 2 Augustus 1909. No. 178. POLITIE. Aan 't Bureau van Politie terug te bekomen: 1 wit Servet of Doek. - 1 Fiotspomp. — 1 aantal Kast- en Huisdeursleutels. --- Stremming Passage. OTer brng No. 15 over liet Noord* Willemskanaal In den ltykgweg Assen— de Pont nabij de Pnnt. moaissaris der Koningin in de provincie Uiiaithe, brengt ter kennis van belanghebbenden, dat by zijne beschikking van 20 Juli 1.1. no. 3168/2908 aan Directeuren der NoordWillemskanaal-Maatschappij vérgunning is verleend de passage over brug no. 15 over het Noord-Willemskanaal in den Rijksstraatweg bij de Punt onder de gemeente Vries wegens noodzakelijke vernieuwing van die brug voor rijtuigon, voertuigen en vee te mogen stremmen geiurende hoogstens een en veertig dagen, welke stremming aanvangt Maandag 2 Augustus a.s. met zonsopgang, onder mededeeling, dat gedurende den tijd der stremming voor voetgangers en wielrijders gelegenheid blijft bestaan om ter plaatse over het kanaal te komen door een bokschuit of pont en dat het verkeer met voertuigen kan worden geleid oyer de op ongeveer 900 M. afstand gelegen brug no. 14 over het gemeld kanaal. De datum van het eindigen der stremming zal later in dit blad worden bekend gemaakt. Assen, 30 Juli 1909. Commissaris der Koningin voornoemd, Bij afwezigheid van dezen, Het Lid van Gedeputeerde Staten, BOELKEN. --- Stremming Passage over de brug over hoofdwijk C in het waterschap Odoorn. UK DEPUTEERDE STATEN der provincie Drenthe brengen ter kennis van belanghebbenden, dat zij het bestuur van het waterschap Odoorn hebben gemachtigd, de passage voor rijen voertuigen over de brug over boofdwijk C in den zandweg bijlangs het Oranjekanaal in dat waterschap wegens vernieuwing van die brug vanaf Maandag 3 Augustus a.s. net zonsopgang tot en met Woensdag 11 Augustus d.a.v. met zonsondergang te liegen stremmen. Assen, 30 Juli 1908. Gedeputeerde Staten voornoemd, BOELKEN, Voorzitter. B. W. Th. SANDBERG, Griffier. --- Stremming Passage •ver de ophaalbrug in den Achteromsehendijk te Hoogeveen. GEDEPUTEERDE STATEN der provincie Drenthe brengen ter kennis van belanghebbenden, dat zij de eigenaren van de ophaalbrug •in den Aehteromschendijk te Hoogeveen tusschen de perceelen kadastraal in die gemeente bekend sectie B. nos. 1255 en 1254 hebben gemachtigd, de passage voor rijtuigen enz. over die brug vanaf Dinsdag 3 Augustus a.s. met zonsopgang tot en met Maandag 9 A "gnstiis d.av. met zonsondergang te mogen & turnen. Assen, 30 Juli 1909. Gedeputeerde Staten voornoemd, BOELKEN, Voorzitter. B. W. Th. SANDBERG, Griffier. --- OVERZICHT DER BELANGRIJKSTE GEBEURTENISSEN. T-Tet tijdens de-laatste poststaking in Frankrijk gevormde syndicaat van postbeambten, is bi.; gerechtelijk vonnis ontbonden verklaard. De oplichters werden ieder tot een boste van zestien i'rs. veroordeeld. De Monittvr de la Flotte verzekert dat bij de Fransche marine een helm in gebruik is, die de bemanning van een onderzeeër in staat s It zich te redden als de boot na ondergedoken te zijn, om de een of andere reden niet meer aan de oppervlakte terugkomt. Deze helm voldoet aan deze drie voorwaarden: 1. De menschen kunnen van den dood door verdrinking in den onderzeeër gered worden; 2. zij zijn in staat het schip te verlaten en boven water te komen; 3. zij zijn beveiligd tegen de gassen, welke ontwikkeld worden door het zeewater dat in contact komt met de electrisc!:o accumulatoren. Op hot oogenblik zijn 27 dienstdoende onderzeeërs voorzien van de noodige toestellen voor het gebruik van deze helmen; de opstelling van deze toestellen eischt 18 dagen werk en kost 5000 fr. per onderzeeër. In Toulon zijn groote diefstallen ontdekt van aanzienlijke hoeveelheden buskruit en springmateriaal uit de opgelegde voorraden in het Vlootarsenaal. Deze geschiedenis wekt een pijnlijk opzien in marinekringen. Ook in de nieuwe etablissementen te Brest moeten dergelijke feiten aan het licht zijn gekomen. De maritieme overheid weigert iedere inlichting. Er loopen geruchten als zoude er tusschen de dieven en het personeel der inrichtingen verstandhouding bestaan. Melilla, gelegen op het lange schiereiland der Guelaya, is de oudste der Spaansche kolonies ; in 1496 veroverd, is zij nooit uit Spanje's macht gegaan. De eigenlijke stad en haar onmiddellijke omgeving is gebouwd op een rotsachtig en steil voorgebergte van een gemiddelde hoogte van 30 M., waaromheen in een halve cirkel met een straal van 2V2 KM. en een totaal oppervlakte van 12 K.M. 2 , het Spaansche territorium, bezet met versterkingen, zich uitstrekt. Vroeger zeer druk bezocht door de koopvaarders uit Genua en Venetië, doorleefde de stad een slechten tijd, tot ze in 1887 tot vrijhaven werd verklaard. Sinsdien ontwikkelde zich een niet onbelangrijke invoerhandel van koopwaar naar het Rifgebied; de uitvoer was niet noemenswaard. Er wonen nauwelijks 3000 zielen; voordat de tegenwoordige onlusten uitbraken, lag er een garnizoen van flOOO man, terwijl er tot voor zeer korten tijd een bagno was, waar een duizendtal veroordeelden hun treurig lot voortsleepten. Het land er omheen wordt bewoond door verschillende stammen, die zich grootenfleels bezig houden met veefokkerij en landbouw en waarvan de meeste den Spanjaarden vijandig gezind zijn, hoewel ook enkele vriendfeu appel üke betrekkingen met de vreemdelingen ©ndertiouden, en dagelijks in de stad plegen te komen om handel te drijven. Hun gebied wordt doorsneden door bergruggen, met tallooze passen en ravijnen, waarvan. enkele uitloopers 900 meter hoog zijn en tot op 12 K.M. Mililla naderen. Dit is het Gourougou-gebergte, dat het verzamelpunt is in dezen krijg voor de Moorsche troepen en uit welks ontoegankelijke kloven zij in wilde horden te voorschijn komen om zich tusschen de stad en de vooruitgeschoven troepen op de twee kopjes El Atalayon en Sidi Ahmas-elHadj te werpen. Van hieruit dreigt generaal Marinas steeds het grootste gevaar, daar zijn gering aantal troepen hem niet toelaat den vijand in zijn schuilplaatsen te vervolgen, waar deze zich steeds weer opnieuw ten aanval kan verzamelen. De bezetting van het Gourougougebergte zal het eenige afdoende middel zijn om den onverschrokken vijand op den duur te kunnen weerstaan; maar daartoe heeft generaal Marinas meer mannen noodig dan de 14,000 soldaten, die thans onder zijn b6vslen staan en van wie de jongste gevechten eenige duizenden uit de sterkte hebben doen vallen. De Spaansche stellingen, dezelfde die de opperbevelhebber onmiddellijk na het gebeurde op 9 Juli heeft doen bezetten, strekken zich uit over een front van 7 kilometer, op esn afstand van 8 K.M. van de stad. Het Hippodroomkamp, waar de reservetroepen zich bevinden, is door een spoorlijn verbonden met de hoofdstelling. De Spanjaarden hebben tegenover zich minstens 20,000 Arabieren, van wie de meeste gewapend zijn met repeteergeweren, terwijl hun amunitie in groote hoeveelheden wordt toegevoerd door smokkelaars van alle nationaliteiten. De berichten uit Fransche en Engelsche bron, die in de Berlijnsche middagbladen zijn opgenomen, luiden, zoo mogelijk, nog ernstiger dan de vorige. De muiterijen en deserties breiden zich uit. Het komt menigmaal voor, dat soldaten op oproerlingen weigeren te schieten. Aan de betoogingen tegen den Koning te Madrid hebben soldaten in uniform deelgenomen. Men acht de positie van Koning Alfonso zeer gevaarlijk. In Engeland sluiten kooplieden, om zich tegon koësverliezen bij een plotsolingen dood van den Koning te dekken, verzekeringen op zijn leven, tegen oen premie van tien percent. In Barcelona zouden de barrikadengevechten voortduren. Ook uit andere steden van Catalonië zijn de berichten zeer somber. In Madrid schijnt men echter een meer optimistische opvatting te hebben en op de onderdrukking van den opstand te rekenen. Er loopen geruchten, dat Koning Alfonso tegen den zin van Maura, die in elk geval zou aftreden, de Cortes bijeen wil roepen. Het optreden van een nieuw Ministerie wordt overigens toch waarschijnlijk geacht. Het eenige Duitsche bericht uit Spanje is een telegram van den correspondent der Berlinvr Lokal-Ameiger te San Sebastian. Deze meldt, dat, na een lang onderhoud hetwelk de Koning met generaal Weiier en andere bekende generaals heeft gehad, het optreden van een militair Kabinet als zeker beschouwd wordt. De berichten uit Marokko bevestigen het vermoeden, dat de Spaansche verliezen veel te laag opgegeven waren. Nu de verbindingslijnen der Spaansche verdedigers afgesneden zijn en de aanvoer van versterkingen door den binnenlandschen toestand bemoeilijkt wordt, acht men in militaire kringen te Berlijn de kans op het behoud van de Spaansche stellingen bij Melilla zeer gering. In een blad in Algiers is een brief uit Marokko opgenomen, die van 25 dezer gedagteekend is. Een ooggetuige verhaalt er verschrikkelijke bijzonderheden over de Spaansche verliezen in. De Kabylen schijnen Dum-dum-kogels gekregen te hebben. De briefschrijver meldt echter ook, dat, naar het zeggen van Marokkaansche joden, die binnen Melilla zjjn gekomen, de Mooren ontmoedigd zouden zijn door hunne eigen nog veel grootere verliezen. Honderden lijken, die de Kabylen niet meer begraven konden, zijn in een kloof verbrand. Zij zouden zelyen wel om vrede willen vragen, indien zij niet vreesden, dat generaal Marina de uitlevering van al hunne wapens zou eischen. De beschouwingen en berichten der Fransche ochtendpers zijn over de Spaansche zaken zeer onrustbarend. Er zij 11 echter weinig particuliere berichten. Eon redacteur van de Matin heeft vernomen, dat Alejandro Leroux, een uitgeweken lid van de Cortes, Vrijdag te Buenos Aires scheep'gegaan is, om zich naar Barcelona te begeven. Hij zou de Barceloneesche bevolking en daardoor den sleutel van den toestand in handen hebben. De officieele Spaansche berichten, die te Parijs ontvangen zijn en de verklaringen van den Spaanschen gezantschapsraad aldaar zeggen, dat veel overdreven wordt. De Marokkanen zouden zeer beproefd en ontmoedigd zjjn en Barcolona weldra met gestrengheid totrust gebracht worden. De correspondent van de Daily Mail te San Sebastian is er getuige van geweest, hoe de Koning 's nachts min of meer incognito naar Madrid vertrok. Hjj zag er afgemat en bezorgd uit. De correspondent vernam, dat hot's Konings bedoeling was, om onverwijld de Cortes te heropenen en dat dit waarschijnlijk het aftreden van het tegenwoordigeJKabinet tengevolge zou hebben. De Koning en de Koningin schijnen in te zien, dat hun populariteit in den laatsten tijd sterk aan het tanen is. De katholieken weigeren de Koningin als een echte Roomsche te beschouwen. Men bericht uit San Sebastian: De Madrileensche bladen melden, dat de regeering de sluiting van het Volkshuis heeft gelast. De leider van de socialistische partij Pablo Iglesias is gevangen gezet, als gevolg van de voorbereidende maatregelen voor een algemeene staking op Maandag a.s. Er zijn te Erbere reizigers van Barcelona aangekomen, die Gerona over zee of te vost hebben bereikt en vervolgens van Gerona per trein verder gereisd zijn. Zij zeggen, dat het volkshuis te Barcelona door do artillerie platgeschoten is. Alle kloosters op een na zijn in brand gestoken. De forten van Monjuich hebben aan het bombardement deelgenomen; 10,000 te wapen geloopon revolutionairen leveren dagelijks gevechten met de gewapende macht. Te Mataro hebben de opstandelingen de belastingkantoren en een klooster verbrand en handelaren gemolesteerd. Er heeft een gevecht tusschen de opstandelingen en de burgerwacht plaats gehad; hierbij zijn dooden en gewonden gevallen. Een van Barcelona gekomen reiz ; g«r heeft verteld, dat het geweervuur Dinsdag .10 uur des morgens weer begonnen is. In de voorstad Gracia hebben de opstandelingen des avonds het klooster op het San Antonioplein verbrand, en de kerk leeggehaald, die zij vervolgens in brand staken. In eenige straten hebben de opstandelingen de steenen uit den grond gehaald, maar er werden geen barricades opgeworpen. De soldaten schoten in de lucht, omdat zij minder in aantal waren dan de revolutionairen en vreesden te worden overweldigd. Er is geen bom geworpen. Een consulaire agent uit Palamos heeft medegedeeld, dat het raadhuis en het klooster te San Feliu de Guixols, het klooster te Palamos en de kerk te Calonge verbrand zijn. Engeland. De Schotsche steenkolenmijneigenaren en mijnwerkers hebben een overeenkomst geteekend, waarbij do eigenaren het minimum loon van 6 sh. per dag aanvaarden. De overeenkomst geldt voor drie jaar. Een staking is dus afgewend. De afgevaardigden der mijnwerkers zeggen? dat het een overwinning is. De gedelegeerden der Znid-Afrikaansche Unie hebben aan de Engelsche regeering voorgesteld, om de wet op de Unie den 31en Mei 1910 in werking te doen treden, d. i. op den achtsten jaardag van den vrede van Vereeniging. Zoodra de wet door het Parlement zal zijn aangenomen zullen de regeeringen der vier koloniën eene commissie benoemen, met de opdracht om de grenzen der nieuwe kiesdistricten vast te stellen Zoodra dc Unie zal zijn geproclameerd, heeft de benoeming van een gouverneur-generaal plaats, die aan een der Zuid-Afrikaansche staatslieden de vorming van eon Kabinet zal opdragen. Dan hebben de verkiezingen plaats, die ingevolge" de bepalingen der wet binnen den tyd van zes maanden na de proclamatie dor Unie moeten worden gehouden. De gedelegeerden der Unie hebben eene uit de heeren Smuts, Hertzog, Greene en Sauer bestaande commissie benoemd, die de noodige regelingen zal moeten.treffen voor de verkiezing van senatoren in de vier koloniën. Rusland. Sedert eergisteren zijn er te Petersburg 51 choleralyders bijgekomen en 15 gestorven. Het aantal zieken bedraagt 640. Te Sjlsjigry in het gouvernement Koersk zijn negen leden eener revolutionaire vereeniging, onder wie een oud-lid der tweede Doema, ter dood verr" " '1 en 25 anderen, onderwiesen oud-lid der eerste Doema, tot dwangarbeid veroordeeld, 20 beklaagden werden viijgesproken. --- De regeering en de reclasseering. Tot voor kort sprak het eigenlijk vanzelve dat de gevangene of do in een rijkswerkinrichting verpleegde, dio zijn straf ondergaan en zijn vrijheid herkregen had, en aan wien zijn „uitgaanskas" (het door hem in zjjn gevangenschap verdiend loon, voor zoover niet reeds tijdens de gevangenschap als „zakgeld" verbruikt) was uitbetaald geworden, verder door den staat niet de minste bijzondere aandacht waardig gekeurd — althans niet tot ,tijd en wijle hij wellicht weder eens een strafbaar feit mocht plegen, — en dat het verleenen van steun aan zoo iemand om nu voortaan het smalle pad van burgerlijke deugd, rust en orde te bewandelen en om niet tot recidive te vervallen, m. a. w. om zich te „reclasseeren" — dat dusdanige „verheffings" maatregelen wel een mooi arbeidsveld voor geestelijken en philantropen vormden, maar dat de Staat zich daarmede niet had op te houden. Sedert 1905 is in dio opvatting een bres geschoten; — van toen af immers is door drie instellingen (het „Leger des Heils," het „Ned. Genootschap tot zedelijke verbetering van gevangenen" en de „Vereeniging tot Christelijke verpleging van bedelaars en landloopers" te Arnhem) elk f 1500 's jaars rijkssubsidie voor hun „verheffings" arbeid genoten geworden. En nu enkele maanden geleden, in Maart, hoeft de regeering aan de Staten-Generaal voorgesteld haar ter zake de beschikking over nog meerdere geldon te geven, en heeft de Minister van Justitie, mr. Nelissen, dit voorstel toegelicht in een uitvoerige memorie, een mooi en belangwekkend stuk, waarin duidelijk wordt aangegeven hoe hij zich voorstelt die meerdere gelden te zullen aan wenden. De Minister acht evenvermelde subsidieering oen „ten eenenmale onvoldoende" overheidsbemoeiing. Het aantal ontslagenon, voor wie door de gesubsidieerde instellingen iets gedaan wordt, is in verhouding tot het totaal der ontslagenen, voor wie iets te doen valt, luttel. Belangrijke uitbreiding der particuliere bemoeiingen, voorzoover noodig aangevuld door rechtstreeksche Staatsbemoeiing is z. i. „reeds in het belang van voorkoming van recidive" en dus van een „doeltreffende bestrijding der criminaliteit" gewenscht. De Minister wenscht — met voortzetting van de thans reeds sedei t een viertal jaren toegekende subsidieering — bovendien nog een nieuwe algemeene subsidieregeling te treffen geschikt om „in steeds toenemende mate „een zich in daden uitende belangstelling van „het publiek voor dezen belangrijken tak van „maatschappelijk werk wakker te roepan." Hij wenscht „gewone subsidie" voor instellingen die het verheffmgswerfc geheel zelfstandig verrichten, en „bijzondere subsidie (die iets hooger zal kannen zijn) voor instellingen, die zich bereid verklaren om bepaald omschreven verheffingsmaatregelen te beproeven op zoodanige ontslagenen, als haar daartoe door den Minister van Justitie (hetzij ambtshalve, hetzij op voorstol van een strafinrichting, hetzij op-voorstel van haar, instelling zelve, hetzij ook, in sommige gevallen, op voorstel van een ambtenaar — van het Openbaar Ministerie) zullen worden aangewezen. Beide soorten van subsidies zullen kunnen berekend worden per hoofd en per dag, waar het „verpleging" (huisvesting enz.) betreft, — ook zullen het bedragen in-eens kunnen wezen, waar het andere bemoeiing geldt, b.v. „plaatsingen de vrije maatschappij, het houden van zeker toezicht, verschaffing van kleeding, van werktuigen, emigratie, het doen repatrieeren van vreemdelingen, het weder aanknoopen van de connecties- tusschen den ontslagene en zijne familie, kortom in steun en bijstand van den meest verschillenden aard." Natuurlijk zal het in aanmerking brengen van een instelling voor gewone of bijzondere subsidieering van voorwaarden afhankelijk worden gesteld: voorwaarden omtrent van Regeeringswege op de instelling en haar „verheffingswerk" te houden toezicht, omtrent het harerzijds aanhouden van registers, verleenen van toegang en geven van inlichtingen aan de overheid, enz. En ook, in de gevallen van „bijzondere" subsidie, van voorwaarden die het concrete geval in hot bijzonder zullen betreffen:' zoo b.v. „geheelonthouding gedurende zekor „tijdsverloop, onderwerping aan zeker toezicht, „schriftelijke verklaring dat de aan te wijzen „persoon de te zijnen aanzien voorgestelde „maatregelen wenscht, het afhalen van den „aangewezene bij zijn - ontslag uit het straf„gesticht enz. enz." — Dan wenscht de Minister bovendien nog over eenige gelden te kunnen beschikken om in gevallen, waarin maatregelen van particulieren niet te verwachten of niet gowenscht mochten wezen, zelf, door tusschenkomst van de ambtenaren van het Openbaar Ministerie allerhande reclasseeringsmaatregelen te kunnen nemen. — En ten slotte — ook dit kost geld — wenschte de Minister, voor al „deze bemoeiingen, twee ambtenaren aan het Departement te zien toegevoegd. Het zijn niet uitsluitend de ex-gestraften, de juist uit gevangenissen, rijkswerkinrichtingen, tuchtscholen en rijksopvoedingsgestichten ontslagenen, ten aanzien van wie de Minister reclasseeringsmaatregelen wenscht aan ie moedigen. Bijzondere aandacht wordt in zijn memorie ook bovendien nog gewijd aan „personen, „die naar aanleiding van een overtreding van „bedelarij, landlooperij of herhaalde openbare „dronkenschap met de politie in aanraking „zijn en dientengevolge al of niet voor de „eerste maal naar een rijkswerkinrichting „dreigen te worden opgezonden." Het kan voorkomen, dat de ambtenaar van het Openbaar Ministerie in een dusdanig geval er de voorkeur aan geeft niet tot strafvervolging over te gaan; welnu, dit achterwege blijven van strafvervolging behoort den betrokkene niet verstoken te doen blijven van reclasseeringssteun. De Minister doet in zijn memorie voorts o.m. nog uitkomen, dat het volstrekt niet zijn bedoeling is uit het oog te verliezen „dat do straf „haar scherp repressief karakter moet behouden „en een gevoelig leed "het verdiende gevolg „moet zijn vun de strafbare handeling", — maar wèl is het zijn bedoeling om steun te verleenen aan pogingen „tot wegneming van „verschillende door den staat niet-beoogde — „doch onvermijdelijke — gevolgen der „bestraffing" (bedoeld is hier blijkbaar: de ongelukkige maatschappelijke positie van den ontslagen gestrafte, als uitgestootene, voor wien, als hij in het streven naar een behoorlijke kostwinning niet gesteund wordt, de kans om recidivist te worden gróót is). — Voerts betoogt de Minister ook nog - dat het volstrekt niet de bedoeling is dat er minder gestraft, minder strafrechtelijk vervolgd zal worden, of dat de straf in sommige gevallen door reelasseerings-maatregelen zal worden vervangen. Wol zullen misschien, als het met de reclasseerings-maatregelen vlot gaat, sommige govangenen voortaan wat minder lang behoeven te „zitten" dan thans: het zijn diegenen,, op wie art. 15 van het Wetboek van Strafrecht toepassing van de „voorwaardelijke invrijheidstelling" toelaat, een toepassing die thans zelden plaats heeft maar die allicht, mits in verband mot reclasseerings-maatregelen, meer plaats zou kunnen hebben. - Dat reclasseeringsmaatregelen nimmer het karakter van vrijhoidsberooving mogen krijgen, en alleen met vrijwillige medewerking van den betrokkene kunqen plaats hebben, spreekt vanzelve. Wie belang in hot onderwerp stelt, bepale zich niet tot iezing van bovenstaand — uit den aard der zaak onvolledig — résumé, maar leze de memorie zelve, die in de bijlagen der handelingen van de Staten Generaal 1908/1909 voorkomt onder no. 231/3. Het is een uiterst belangwekkend stuk. Do Tweede Kamer heeft het ontwerp terstond in haar afdeelingen in behandeling genomen; — het verslag daarover verscheen 4 Mei j.1. (Bijlagen no. 231/4). Het begint met te constateeren: dat de strekking van het ontwerp algemeen instemming gevonden hooft (hetgeen helaas nog niet zoggen wil dat ook het ontwerp zelf algemeen instemming vindt!); — het behelst een verzoek aan den Minister om nadere opgave van de resultaten van hot reclasseeringswerk van de drie gesubsidieerde instellingen, en voorts ... verscheiden bladzijden vol beschouwingen en aanmerkingen en wederleggingen van beschouwingen en van aanmerkingen, al welk een en ander we hior thans verder onbesproken zullen laten, om 's Ministers antwoord en de verdere lotgevallen van het Regeoringsvoorstel met belangstelling tegemoet te zien. * » * Het Weekblad van het Recht van 5 April j.1. (no. 8818) bevat een hoofdartikel, dat naast veel hulde voor 's Ministers plannen en beschouwingen, ook critiek op die plannen en beschouwingen bevat. Ook waarschuwt het tegen versnippering en maant het tot centralisatie, wijzende op het — reeds van 1824 dagteekenende — „genootschap tot zedelijke verbetering van gevangenen" dat een zich over het geheeleland uitstrekkende organisatie en een centraal plaatsingsbureau heeft, en dat onlangs nog een doorgangshuis heeft geopend, tusschen Apeldoorn en Zutphen, maar welk genootschap over niet voldoende geldmiddelen beschikt om volle kracht te ontplooien. — „Waarom", zoo vraagt het blad, waarom dan de Staatshulp aan deze vereeniging niet eerst belangrijk uitgebreid en niet beproefd in samenwerking met haar te bereiken wat de Minister zich voorstelt?" --- Historische Schetsen door Alb. o. XVIII. De gracht langs de Brinkstraat te Assen. Nu er ernstig sprake is van demping deigracht langs de Brinkstraat is er eene ongezochte aanleiding voor de mededeeling van de reden, die tot 't graven van die gracht aanleiding heeft gegeven en de eigenaardige wijze waarop het werk werd uitgevoerd. Wij moeten ons verplaatsen in gedachte naaide 18de eeuw en wel naar het jaar 17D9,. Aan den Brink stond, waar nu de gracht voor de gevangenis is, toen de stal van den ontvangergeneraal van Drente. Nu gebeurde het, dat in den aanvang van genoomd jaar in dien stal een begin van brand werd ontdekt, dat spoedig werd gebluKcht. Toen zeer kort daarna op dezelfde plaats opnieuw brand werd geconstateerd, begon men te denken aan kwaadwilligheid. En daar de regeeringsgebouwen met de daarin aanwezige archieven in de onmiddellijke nabijheid waren en men vreesde, dat ook hier brand zou ontstaan, vond men het toch onverantwoordelijk, dat geen brandbluschmiddelen voorhanden waren. In de vergadering van de Staten van Drente van 20 Maart 1759 werd do zaak ernstig besproken en men kwam tot de conclusie „dat de voorsigtigheid en de verant„woordinge so voor de personen der régenten „selven *) als der ingezetenen vereisten, dat „daarentegens gewaakt, alsmede de landschap ,jvan de nodige middelen tot blussinge, bij „onverhoopte diergelijke of andere onvoorziene „ongelukkige omstandigheeden, wierde voordien"; in dien geeüt werd dan ook een besluit genomen. Drost en Gedeputeerden werden met de uitvoering daarvan belast. ;In de vergadering van dozen van 21 Juni 1759 werd vastgesteld, welke brandbluschmiddelen zouden wordeii aangeschaft. Om steed^ wat er bij de hand te hebben werd besloten tot uitdieping van de gracht aan den Singel en tot plaatsing van „een stuitschut op „het zuideinde van den Cingel bij of an het „bruggetje aldaar een weinig- verder als de „rontroeesterskamp gelegen". Dit schut is nog aanwezig bij de brug over de Singelgracht voor de Drostenlaan. Verder word besloten, dat „6en sloot" zou worden gegraven uit de (Noorder) Singelgracht naar het wacht- en brandspuithuisje, dat geplaatst zou worden aan den Brink naast den stal van den ontvanger. De sloot zou loopen langs het pad naar den Singel (thans de Brinkstraat). Het werk zou worden uitgevoerd door z.g. bedediensten, dit is zonder loon. Waar het hier gold in de eerste-plaats het behoud van de provinciale („landschaps") gebouwen en (i) Verscheidene regeeringspersonen woonden in de nabijheid, aan den Brink. archieven, werden daartoe niet alleen Assers opgeroepen, maar de bewoners uit den wijden omtrek. Vrij spoedig werd aan de plannen uitvoering gegeven. Den 16 Augustus 1759 begon de bedrijvigheid, toen 55 Assers een begin maakten met 't graven der gracht. Toen dezen 3 dagen hadden gewerkt, werden ze vervangen door 60 man uit Rolde. Den 21 Augustus werd aan de graverij gewerkt door 40 manuitPeelo, Witten en Zeijen, die den volgenden dag weder werden afgelost door 80 man uit Loon, Taarlo, Anderen, Ballo, Oudemolen, Duurse en Anreep. Vries en Tinaarlo leverden den 23sten Augustus 40 man. En op don 24sten werkten uit Norg niet minder dan 120 man aan 't bedoolde grondwerk. Norg werd vervangen door Grollo, Amen, Halen, Ekehaar met 48 man. Uit Anlo, Schipbork c. a. verschenen daarna nog 50 en uit Zuidlaren c. a. 87 personen om het work te helpen voltooien. Voor het graafwerk had men uit Groningen 50 „baakschoppen" laten komen, waarvoor werd betaald 8 gl. 2 st. 4 penn. Het toezicht werd uitgeoefend door twee bazen uit Kiel-Windeweer, die daarvoor 30 st. per dag ontvingen. De „corporaal", d. i. de veldwachter-brigadier, kreeg „wegens het oppasson, dat er op de gragt geen „jongens liepen" 1 gld'. 4 st. Bij 't verrichten der bedediensten was het gewoonte, dat het werk werd veraangenaamd door 't drinken van een glas bier of jenever. Ook hier werd deze gewoonte gevolgd. De Asser herbergiers Jan Boldingh, H. Haak, .Tan Hars, H. Hilbrands, Jan Roelofs en J. W. Fabingh leverden te samen voor f 62 aan bier en jenever. Voor het bier werd betaald f6 per ton voor het „dikke" en f 3 voor het „halve". De jenever werd betaald met 8 stuivers per kroes, welke waarschijnlijk gerekend moet worden op 2 kan. De prys was dus V< van doa tegenwoordige. Met de bodediensten was het werk niet geheel voltooid geworden, waarom het in de maanden September—November door betaalde arbeiders werd voortgezet. In September en October werd gewerkt tegen een loon van 14 en in November van 12 stuivers per dag. Ook de betaalde arbeiders kregen de hartsterking, die de beide dienstmannen hadden genoten. Aan hen werd voor f36 geschonken. De gracht, die dus in 1759 werd voltooid, heeft gelukkig nimmer aan hare beslemmirg beantwoord, nl. water te leveren tot blusschen van brand in de provinciale g6bouwon aan den Brink. Tijdens den bouw van het paleis van Justitie in 1838/'40 is zij reeds gedeeltelijk gedempt. Het overgebleven 'gedeelte bestaat dus dit jaar precies IV2 eeuw. Laten wij hopen, dat het -zijn lölsten verjaardag niet beleeft, maar eeröor is dicht gemaakt, opdat Assen bevrijd worde van de kwade en onaangename geuren, die thans hot door do gracht worden verspreid, en opdat ook dit gedeelte van Assen daardoor worde verfraaid. --- Provinciale Staten van Drenthe. ZOMERZITTING. Vergadering van Dinsdag 13 Juli 1909, 's middags 12 uur. Aanwezig bij opmi- v 31 leden, it'wezig de heer Mensingh. 1. De Voorzitter, de Commissaris dor Koningin in de provincie Drenthe, mr. J. Linthorst Homan, opent de vergadering. 2. Op verzoek van den Voorzitter worden hierna door den Griffier de notulen der vergadering van Dinsdag 6 Juli voorgelezen, welke vervolgens onveranderd worden goedgekeurd. 3. De Voorzitter deelt mede, dat door de afdeelingen der Provinciale Staten zijn benoemd: tot voorzitters der eerste afdeeling de heer W. J. Boelken, der tweede afdeeling de heer mr. A. ten Oever, der derde afdeeling de heer jhr. mr. L.~A. S. J. de Miliy van Heiden Reinestein ; tot ondervoorzitters der eerste afdeeling d« heer N. J. Rijnsaardt, der tweede afdeeling de heer R. Mensingh, der derde afdeeling de heer J. Huges; tot rapporteurs in de rubriek reglementen A. voor de eersto afdeeling de heer mr. F. L. Tonckens, voor de tweede afdeeling de heer dr. J. Frima, voor de derde afdeeling de heer A. van der Sluis Azn.; in de rubriek reglementen B voor do eerste afdeeling de heer jhr. mr. H. G. van Holt ha tot Echten, voor de twoede afdeeling do heer H. Menrsing, voor de derde afdeeling de heer J. Lamberts; in de rubriek finantiën A voor de eerste afdeeling de heer II. Rigtermk. voor de tweede afdeeling de heer G. Weijs, voor de derde afdeeling de heer J. Elom ; in de rubriek finantiën B voor de eerste afdeeling de heer mr. J. Tonckens, voor de tweede aldéeling de heer mr. W. Th E;'ert? d6 Haan en voor de derde afdeeling de beer mr. J. T. Linthorst Homan. Voor kennisgeving aangenomen. 4. Op voorstel van den voorzitter wordt overgegaan tot de benoeming van een lid der Staten als bedoeld in artikel 89 der provinciale wet. De voorzitter benoemt tot leden voor het stembureau de heeren van der Sluis, Broekhuizen, Rijnsaardt en Nijenhuis. De uitslag der stemming is, dat uitgebracht zijn 34 stemmen, waarvan 32 op den heer jhr. mr. IT. G. van Holthe tot Echten, één stem was uitgebracht op mr. F. L. Tonckens en 1 biljet was in blanco ingeleverd. De voorzitter zegt, dat de heer van Hollhe tot Echten dus verkozen is en vraagt of deze zich dadelijk omtrent de aanneming wenscht te verklaren. De hoer van lïollhe tof lïcliien zegt, dat bij dankbaar voor liet bew,.s van vertrouwen, de functie gaarne zal aanvaarden. De voorzitter zegt, dat het den leden zekor aangenaam zal zijn dit te hooi en en zegt verder den leden van het stembureau dank voor de genonjen moeite. 5. ïn behandeling komt de brief van Ged. Staten gedagteekend 12 Maa: t 1909 no. 37, houdende overlegging van een door den Minister van Binnenlandsche Zaken aan hun College gezonden staat der kosten van het Bestuur der Provincie, voor zoover deze ten laste van het Rijk komen, aanwijzende, met u ' ,zondering van deuitkeering krachtens artikel 72 der wet.van 17 Juni 1905 (St.bl. no. 210) ce bedragen bij Hoofdstuk V der StaaUbegrcoting voor 1909 vastgesteld. Zonder beiaadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt besloten deze snikken te deponeeren. 6. Aan de orde orde komt de brief van Ged. Staten ge dagteekend 4 Ju;v; 1509 no. 53, daarbij ter tafel brengende h6t verslag van de gewone jaarlijksclie vergadering van deelhebbers in de Drentsche Kanaalmaatschappij, op 30 April 1909 te Hoogeveen gehouden, ontvangen van den tot het bijwonen dier vergadering door hun College gecommitteerde. Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt besloten deze stukken te deponeeren. 7. Aan de orde woult gesteld de brief van Gedeputeerde Staten gedagteekend 4 Juni 1909 no. 61, daarbij tor tafel brengend de rekenin» en verantwoording van den penningmeester van het Hoofdbestuur van het Genootschap ter bevordering van den Landbouw in Drenthe over het jaar 1908, waarin by wijze van verslag, ingevolge het Statenbesluit van 14 Juli 1896 no. 18, de onderwerpen vermeld zijn voor welke het provinciaal subsidie over 1908 aan het Genootschap toegekend, ls besteed. Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt besloten deze stukken te deponeeren. 8. Komt in behandeling de brief van Gedeputeerde Staten gedagteekend 7 April 1909 no. 15, daarbij ter overweging en vaststelling aanbiedende ean ontwerp-besluit tot nadere wijziging van het reglement voor het waterschap de Molenwijk (Prov. Bladen nos. 78 van 1883, 8 van 1886, 75 van 1887, 104 van 1891, 71 van 1893 en 23 van 1906) mot het ter zake door de Commissie van Rapporteurs uitgebracht verslag. De Commissie van Rapporteurs stelt voor conform deze voordracht te besluiten. De algemeene beraadslaging wordt geopend, doch daar geen der leden het woord verlangt, onmiddellijk, weder gesloten, waarna wordt overgegaan tot de behandeling van het eenig artikel. Het artikel wordt zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming aangenomen evenals het geheele ontwerp-besluit. 9. Komt aan de orde de brief van Gedeputeerde Staten gedagteekend 16 April 1909 no. 11, daarb\j ter overweging en vaststelling aanbiedende een ontwerp-besluit tot wijziging van het reglement voor het waterschap Nijensleek (Prov. Blad no. 99 van 1883), met het ter zake door de Commissie van Rapporteurs uitgebracht verslag. De Commissie van Rapporteurs stelt voor conform het voorstel van Gedeputeerde Staten te besluiten. De algemeene beraadslaging wordt geopend. De heer Van Leugen zegt, dat wanneer hij hier nogmaals het woord verzoekt dan is dat omdat de zaak waarover hjj in de vorige vergadering gesproken heeft iets is waaraan de Provinciale Waterstaat en de Staten van Drenthe haai volle aandacht dienen te schenken. Het zij spr. daarom vergund op deze eenigsxins nader in te gaan. Zooals de vervening langs de riviertjes de Vledder- en Wapserveensche A thans plaats moet vinden, kan hot niet anders dan dat de eigenaren van den grond' een veelte lagen prijs voor hun veen bedingen, juist daarom omdat de afvoer van de turf niet langs een goed kanaal kan plaats vinden. Een pjrceel veenland verleden jaar aangekocht door den vervener Bijkerk uit Stoenwyk bracht op f6700. In dit perceel is naar schatting aanwezig 33000 roeden veen, zoodat de kooper per roede -ongeveer 50 cent botaalde. Wanneer dit perceel aan een kanaal gelegen had, dan zou de roede veen door genoemden •vervener gaarne mei. fl.75 betaald zijn. Om nu niet te mooi te rekenen st©l ik dat de roede ■dan een waarde had van fl.50, dus 3 X zooveel als er thans voor betaald werd. Op dit plm. 6 hectare groot perceel gaat dus verloren een som van 13000 X fl = f13000. Yan dit kapitaal profiteert noch de vervener, noch de verkoopei. Aannemende voorts dat Sn het stroomgebied van het riviertje de A op TDrentsch grondgebied aanwezig is (volgens waarnemingen door den heer D. H. S.Blaupot ten Cate, eivielingenieur te Arnhem verricht; 486600 roeden veen, dan zou door de vervening zooals die thans plaats vindt aan de gemeenschap verloren gaan een som van f486600. Men zal zeggen, maak een waterschap en do «aak is in orde. Volkomen waar, maar het spijt spr. dit te moeten zeggen, de eigenaren tien het groote belang, waarbij zij betrokken z.yn, niet in. Hoofdstuk III van hot reglement op de verveningen legt eonige lasten in den vorm van veengelden op, maar deze zijn geen beletsel om de vervening op de .tegenwoordige primitieve wijze voort tv zetten. Hoe meer concessies tot vervening verleend worden lioemeer de totstandkoming dor kanalisatie bemoeielijkt wordt. Gaan we nu na wat de toekomst van de lage groenlanden langs genoemde riviertjes zal zijn bij vervening zonder kanalisatie, dan is dat aldus. Ontveende perceolen waarop voldoende veengeld rust zullen na verloop van jaren door bemaling ontwaterd en in cultuur gebracht worden, tot zoolang echter zijn het moerassen «n plassen, die niets opbrengen. Al die jaren gaan de gewassen die thans van deze groenlanden geoogst worden voor het bedrijf verloren, hetgeen ontegenzeggelijk te betreuren is. Bü een rationeele vervening, dus door het graven van een kanaal, kan de dalgrond natuurlij k ontwaterd worden zonder mechanische kracht en zal dus veel sneller en met veel minder kosten tot uitstekend bouw- of weiland zijn aan te loggen. Een groot voordeel van de kanalisatie is dus mede, dat de grond veol sneller wederom aan de gemeenschap 'en goede komt. Spr. zal geen pleidooi verder houden over de wenscheljjkheid dezer kanalisatie, maar wel wil hjj nog even opmerken, dat, waar in Drenthe langs verschillende riviertjes dezelfde toestand bestaat als langs de door hen genoemde riviertjes, daar komt het spr. voor, dat aan de lage verveningen meerdere aandacht geschonken moet worden. In die overtuiging heeft spr. de eer aan de Staten van Drenthe het volgende voorstel aan te bieden : De Staten van Drenthe van oordeel, dat de toepassing van Hoofdstuk III van het reglement op de verveningen niet geheel beantwoordt aan de verwachtingen, welke men koesterde, besluiten: Den Provincialen Waterstaat op te dragen een nader onderzoek in te stellen naar de gevolgen welke de toepassing van genoend regioment op de betrokken strook zal hebben. En hare meening uit te spreken of hetwenschelijk geacht mag worden de veengelden hooger te stellen om daardoor de primitieve vervening tegen te werken, waardoor de oprichting van waterschappen (rationeele vervening en ontginning) bevorderd wordt. En van hare bevindingen mededeeling te doen of andere middelen aan te wijzên clie het belang der landerijen ten goede zouden komen,zoomogelijk vóór de a.s. herfstzitting der Staten. Hot lid der Staten G. van Leusen. De Voorzitter vraagt of het voorstel voldoende wordt ondersteund. Daar het voldoende wordt ondersteund kan het een punt van beraadslaging uitmaken. De heer Be Milly van Heiden Heinest «m zegt het voorstel van den heer van •Leusen met zeer veel belangstelling te hebben gehoord. Spr. apprecieert de strekking zeer. Maar iets anders is het of spr. kan meegaan m .0t de behandeling van dit onderwerp, nu de wijziging van het reglement vo'or het waterechap Nijensleek aan de orde is. Het voorstel .staat niet in verband met deze wijziging, staat f ze, f s verre af. Spr. stemt toe, dat kanalisatie ten goede zal komen aan de betrokken streden. maar spr. acht het beter dat de heer van Leusen een afzonderlijk voorstel indient en Ged. Staten uitnoodigt te onderzoeken of Hoofdstuk III zoodanig gewijzigd kan worden, dat hij er genoegen mee kan nemen. Spr. geeft dus den heer van Leusen in overweging een afzonderlijk voorstel in te dienen. De heer van Leasen zegt, dat dit ook zijne bedoeling is, maar dat hij de kwestie ter sprake bracht omdat nu de belangen dier streek aan de orde zijn. De Voorzitter zegt, dat het voorstel van den heer van Leusen van vrij ingrijpenden aard en het moeilijk is voor de Staten om zonder onderzoek een oordeel~over de toepassing van Hoofdstuk III uit te spreken. Verder beoogt het voorstel een opdracht aan den ingenieur, welke nog al omvangrijk is en, gegeven het vele werk yan dien ambtenaar, zeer zeker niet voor de a.s. herfstvergadering kan afloopen. Daarenboven weet spr. niet of de Staten er ook op gesteld zijn het prae advies van Gedeputeerden in te winnen, zooals dat in alle andere zaken het geval is. Achten de Staten dit wenschelyk dan zal spr. het voorstel tot renvooi giarne in rondvraag brengen. Willen de hoeren echter liever tot dadelijke behandeling overgaan, dan kan daartoe het voorstel gedaan worden. De heer Gratama acht het ook onmogelijk om nu tot behandeling van het voorstel van den heer van Leusen over te gaan en doet daarom het voorstel tot renvooi aan Gedeputeerde Staten ter fine van nader advies. De Voorzitter zegt, dat met toestemming van den heer van Leusen diens voorstel dus als een afzonderlijk voorstel beschouwd kan worden. Echter zouden daarin kunnen gewijzigd worden de woorden : „de aanstaande herfstzitting" in „een volgende zitting." Hiertoe wordt zonder hoofdelijke stemming besloten, terwijl eveneens zonder hoofdelijke stemming het voorstel van don heer Gratama tot renvooi aan G. S. wordt aangenomen. De beraadslaging wordt gesloten waarna wordt overgegaan tot de behandeling van het eenig artikel. Dit ariikel wordt zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming vastgesteld, evenals het geheele ontwerp-besluit. 10. Aan de orde komt de brief van Gedeputeerde Staten, gedagteekend 19 Juni 1909 no. 31, daarbij ter overweging en vaststelling aanbiedende een ontwerp-besluit tot nadere wijziging van het reglement voor het waterschap Barger-Compascuum (Prov. Blad no. 99 van 1892), met het ter zake door de Commissie van Rapporteurs uitgebracht verslag De Commissie van Rapporteurs stelt voor conform het voorstel van Gedeputeerde Staten te besluiten. De algemeene beraadslaging wordt geopend, doch daar geen der leden het woord verlangt, onmiddellijk weder gesloten, waarna wordt overgegaan tot de artikelsgewijze behandeling. Alle artikelen 1 tot en met 4 worden zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming vastgesteld, evenals het geheele ontwerp-besluit. 11. In behandeling komt de brief van Gedeputeerde Staten, gedagteekend 25 Juni 1909 no. 61, daarbij ter overweging en vaststelling aanbiedende een ontwerp-besluit tot wijziging van het reglement voor het Veenschap het Zwartenbergerveen (Prov. Blad no. 25 van 1903), met het ter zake door de Commissie van Rapporteurs uitgebracht verslag. De Commissie van Rapporteurs stelt voor conform het voorstel van Gedeputeerde Staten te besluiten. De algemeene beraadslaging wordt geopend, doch daar geen der leden het woord verlangt, onmiddellijk weder gesloten, waarna wordt overgegaan tot de artikelsgewijze behandeling. Alle artikelen 1 tot en met 14 worden zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming vastgesteld, evenals het geheele ontwerp besluit. 12. Komt aan de orde de brief van Gedeputeerde Staten, gedagteekend 19 Februari 1909 no. 50, daarbij met afwijzend advies ter tafel brengende het tot dien einde, bij Statenbesluit van 1 December 1908 no. 9, in handen van hun College gestelde adres van het Bestuur der afdeeling Assen en omstreken van de Vereeniging tot bevordering van de Bijenteelt in Nederland om een provinciale verordening op den ijk der honigvaten met strafbedreiging vast te stellen, met het ter zake door de Commissie van Rapporteurs uitgebracht verslag. De Commissie van Rapporteurs stelt voor conform het afwijzend advies van Ged. Staten te besluiten. Zonder beraadslaging en zowder hoofdelijke stemmiög wordt conform het voorstel van de Commissie van Rapporteurs besloten. 13. Aan de orde wordt gesteld de brief van Gedeputeerde Staten gedagteekend 14 Mei 1909 no. 68, daarbij : 1. met uitnoodiging tot goedkeuring overleggende een bij hun besluit van 7 Mei te voren onder no. 59 vastgesteld nieuw reglement van orde voor de vergadering van Gedeputeerde Staten, 2. ter overweging en vaststelling aanbiedende twee ontwerp-besluiten, gemerkt A en B, strekkende: A. tot wijziging van de instructie voor Gedeputeerde Staten van Drenthe, B. tot vaststelling van een nieuwe instructie voor den griffier der Staten van Drenthe, onder intrekking van de bestaande, met het ter zake door de Commissie van Rapporteurs uitgebracht verslag. De Commissie van Rapporteurs stelt voor conform de voorstellen van Gedeputeerde Staten te besluiten. De algemeene beraadslaging over de beide onderwerpen wordt geopend, doch daar geen der leden het woord verlangt, onmiddellijk weder gesloten, waarna wordt overgegaan tot de behandeling der onderdeelen. Het reglement van orde voor de vergadering van Gedeputeerde Staten wordt zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming aangenomen. Vervolgens worden zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming de artikelen van de beide onderdeelen A en B onder 2 vermeld evenals de beide ontwerpen in hun geheel aangenomen. 14. Komt in behandeling de brief van Gedeputeerde Staten, gedagteekend 25 Juni 1909 no. 42, daarbij met afwijzend advies ter tafel brengende een adres aan de Staten van het Hoofdbestuur der Nederlandsche Vereeniging tot bescherming van dieren te 's Gravenhage d.d. 30 Januari 1909, houdende verzoek bepalingen vast te stellen, waarbij de trekhonden eenigermate tegen mishandeling in bescherming worden genomen, met het ter zake door de Commissie van Rapporteurs uitgebracht verslag. De Commissie van Rapporteurs stelt voor conform het afwijzend advies van Gedeputeerde Staten te besluiten. Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt overeenkomstig het voorstel van de Commissie van Rapporteurs besloten. (Wordt vervolgd). ---