Kiekjes uit Oost-Drenthe. XI. HET TURFGRAVEN. (Nadruk verboden ) Als met de aansnijding van liet veen eer maal eein begin is gwmaaKt, is het turfgraven een telkenjai'8 terugkerende bezigheid. Ieder jaar word't dan een gediaelte van het veen aigegraven, lutdat de iaag branütetof geheel verdwenen is. Dit turfgraven is een belamgrijk ''teel, misschien wel 't 'belangrijkste deel van het werk van den veeuarbeiuer, waarom we hierbij eens even willen siilstaan. Kenmerken van den tijd van net turfgraven zijn voor den veenarbeidef korte nachten, met weinig slaaip, en moeilijke dagen, maar ook goede verdiensten. Sprekende over het turfgraven zouden we dit op tweeërlei wijze kunnen doen, we zouden kunnen viertellen hoe men, als hét veen aangesneden is, met de aansnijding verder gaat. eu ook onder welke omstandigheden h'et werk verricht wordt en welke eigenaardigheden djit miaebreaigt. Het eerste vinden wo min of meer saai, en omdat het zonder teakeningook moeilijk te begrijpen zou zijn, willen we hier niet meer van zeggen dan we er vroeger reeds van gezegd hebben, n.1. d'at men het werk verricht volgens een te voren vastgesteld plan, waarbij zooveel mogelijk is "gezorgd voor d'e afwatering en er rekening mee gehouden is dat de 6chepen zoo dicht mogelijk de gegraven turf kunnen (naderen. Wo willen ons dus bepalen bij het turfgraven zelve. Nu reedis begint men weer te sprekan over het turfgraven. Het ligt voor de hand dat men met het turfgraven liefst zoo gauw mogelijk begint, omdat dte veenarbeider meestal een geheelen winter niets te d'oen gehad heelt en dan wel vtarlangt om de dagen, die op den duur beginnen te vervelen, weer met bezigheden te kunnen vullen en ook omdat hij eindelijk wel weer eens wat verdlienBn wil. Men begint dan eerst met een minderwaardig eoort veen, want de pas gegraven turl kan iniet tegen ö'e vorst. De vorst zou die waarde er van — van de turven — aanmerkelijk verhinderen of ze geheel bederven. Daarom begint men met het graven van een minderwaardig soort turf, waaraan de vorst weimig bedierven kan. Het btgin ivan het turfgraven brengt ' 'oor den smid een drukken tijd', oma'at fiao weer allerlei gereedschappen, benooifigd voor het turfgraven, moeten worden : «ngeschaft. Het benoodigde gereedschap wordt niet, zooals men zou dfenken, door dia arbeiders of die verveners aangeschaft door koop, doch de verveners huren het van dtea smid, voor zoolang als het seizoen duur*. De benoodigde gereedschappen zijn een voorwerp, om in 't veen scheidingen aan te brengen ter grootte fan een turf, en een soort schoffel om ae los te stekeni. Om een beeld te krijgen van bet turfgraven en het leven van den anbeSdy in dien tijd, gaan we in gedachten een dag mee naar het veld en kiezen daarvoor den tijd dat de thermometer wel eens 80 en meer graaten kan aanwijzen. Het is nog nacht, nog yöör 2 uur. lJonVer wordt het in den tijd, dien wij hier tp htat oog hebben, bijna niet, want de Eon is slechts korten tijd voor ons onzichtbaar. Tegen den tijd dat het Nesten de zon goed en wel aam ons oog onttrokken hteeft en de avondschemering verdwenen is, begint het in t Oosten reeds weer te gloren. Oip die arbeiderswoning, daar vóór ons, aantoopende, zien we daar reeds licht op. Binnentredende zien we dat alleen moeder de vrouw nog maar op is. Ze is bezig met het bak. ken van pannekoeken. Ge kunt er u van overtuisd houden, geachte lezer, dat in bijna alle arbeidersgezinnen in het veen de roorgenkost uit patnnekoeken bestaat. Is de vrouw met het gereedmaken van deze spijs klaar, dan gaat ze haar man wekken en, indien deze er zijn, ook de zoons, en deze zetten zich dan aan hun eerste morgeneten. Nog vóór het goedlicht is, zfln ze met bun maaltijd reeds gereed,, waarna ze zich dan terstond' velawaarts begeven. Ter plaatse, waar ze zijn moeten, aangekomen, 18 tiet inmiddels zoo licht geworden dat ze zien kunnen te werken. Dit U eigenljjk de mooiste tijd om le werken, omdat ze dan nog geen tast hebben van de ait/e fier zon. Om deze reden gaan ze in üen zomer dan ook zoo vroeg naai' hun weck. Zoo tegen een uur ot acnt iin den morgen komt de vrouw en met uaar, indien deze er zijn, de dochters. De^e komen dan met tweeërlei doel : ten eerste om eten te brengen aan d'e mannen en ten tweede om het overige deel van den dag mede te werken in het veen. Zoo is dan het geheele gezin met groofls en kleine kinderen op het veld bezig. Gevoegelijk kunnen we hier even ter sprake brengen dis vroeger meer dan thans bekende ,,kinderkarren", dat is een gewone Kruiwagen, waarover van gegalvaniseerd ijzer draad een paar beugfis en daarover weer linnen gespannen. Hierin weirdt» dam een paar kussens gelegd en du was dan, zoodang men op het veld vertoefde, de verblijfplaats der kleinere kinderen. Hat turfgraven is hit werk der mannen, Men heeft een stukje veen, dat zoo oreed is als de turven lang moeten worden. Met een ,,stikker", wordt dat veen, een ,,bankje" geheeten, verdeeld' in stukjes, die de breedte van een turf hebben. Met een ,,opschot" worden de turven er voorts uitgestoken en op een kruiwagen gelegd. Met deze kruiwagen worden de pas uitgestoken turven weggebracht niar een plek, waar ze in den „slag worden gezet. Als ge dit turfgraven aanschouwt, dan denkt ge onwillekeurig dat ge di6 turven er ook wel uit kunt graven. Ge vergist u echter. Want voor dit werk wordt wel degelijk routine en handigheid wereischt. De bezigheid der vrouwen is, in 't kort gezegd, de turven verder te behaalden, want bleven de turven staan, zooals ze oorspronkelijk neergelegd werden, dan zouden ze niet d'rogen. Om ze goed droog te .krijgen moeten ze herhaaldelijk omgezet worden, wat het werk der vrouwen is. Zoo i3 men liier op deze wijze den geheelen oag bezig, zoowel dj vrouwen als de mannen. Het ligt voor de hand dat deze leefwijze, doordat de vrouwen meewerken op het veld, op de zin voor huiselijkheid een minder gunstigen invloed uitoefent. Aan hutsel ijkte bezigheden wordt veelal — er zijn natuurlijk uitzonderingen — niet veel gedaan, althans niet m er dm hoogst noodig is. 's Avonds nog een en ander in gereedheid brengen voor den volgenden dag en — daarmee uit Ech:er komt hierin ook reeds eenige kentering. \ an meer ontwikkelde arbeiders is het streven meer en meer, dat de vrouw thuisblijft en de huiselijke bezigheden verzorgt. Van den dag, dien we met den veenarbeider doorgebracht h'jbben. kunnen we ten slo-tte nog zeggen dat bij vroeg geëindigd is. Wanneer de zon mg betrekkelijk hoog aan den hemel staat bevindt de veenarbeider en zijn gezin zich reeds weer onder de dekens om kracht te verzamelen voor den volgenden aag, voor hem even moeilijk als de vorige, zoolang, tot het turfgraven is afgeloopen. K. --- Advertentie ADYERTENTIEN. De Administratie der Provinciale Drentfiche en Asser Courant belast zich gaarne met het opzenden van Advertentiën naar andere couranten, zonder daarvoor eenige vergoeding in rekening te brengen. Heden overleed onze lieve Zuster en Tante PIETFKDI5TA HUM MEI-EN, in den ouderdom van ruim 61 jaar. Töraardobestelling Maandag a.s. te 11 uur, op de Noorderbegraafplaats. Laijouwveraigiiig Bcilen. BIITKXOEWOXE Alg. Vergadering, - op — Maandag 15 Febr. a.s., 's avonds 7 uur, in 't Hotel BOSMAN. Aan de orde: Bespreking betaling Regeeringsmais. Gelegenheid tot nabestelling. N.B. De bewuste mais komt in één party. K A L U S. Bovengenoemde Hengst onzer Vereeniging is .dezer dagen Hy gestorven. Wij mochten thans ondervinden hoe nuttig het is de Hengsten bij eene solide Maatschappij verzekerd te hebben. KALUS was ingeschreven bij de reeds zoo gunstig bekend staande Maatschappij „GBONIÏÏGEX", Algemeene Onderlinge Maatschappij tot Verzekering van Paarden cn Bandvee, gevestigd te GRONINGEN, Directeur de Heer F. F. LEOPOLD. Onmiddellijk werd ons de volle vergoeding geremitteerd, nadat het attest van den Veearts was opgezonden. D6ze contante en prompte afwikkeling geeft ons aanleiding om iederen Hengst- en Paardenhouder genoemde Maatschappij aan te bevelen. Peize, Februari 1915. " HENGSTEN-VEREEN1GING „PEIZE EN OMSTREKEN". Gevraagd direct of tegen 1 Haart: EEN BEKWAAM Rijwielhersteller, bekend met Motoren strekt tot aanbeveling Zonder goed* getuigen niet aanmelden. THEDINGA - A«iea. --- Advertentie Mevrouw HAALEBOS is tot haar leedwezen verhinderd de maanden Februari en M a a r I te ontTangen. 1 1 9t l Het BESTUUR van genoemd Waterschap stelt bü deze de inschrijving open voor eene ten zijnen laste aan te gane GELDLEENING, groot f1350.-,rentende 5°/„ minlinnm koers 98 %. Het Plan van Leening is te verkrijgen by den Secretaris-Penningmeester te Drouwenerveen. Makelaars genieten een kwart procent provisie voor de aan hen toegewezen aandeelen. Inechrijvingsbiljotten worden Tódr den 20en Februari a.s. ingewacht bü den Penningmeester. Bronneger, 8 Febr. 1915. Het Bestuur voornoem!: De Voorz. H. NIJENHUIS De Secr.-Penn. P. M. H. L. BOONSTRA VEENSCHAP Jet Roswinkelerveen". Het BESTUUR van bet Veenscbap HET ROSWINKELERVEEN brengt ter kennis van belanghebbenden, dat, gedurende veertien dagen, vanaf Donderdag 18 Februari 1915 tot en met Donderdag 4 Maart daaraanvolgende, zullen zijn nedergelegd, ten huize van de Wed. H. WILKEN te Roswinkel ; «. Het Kohier van bijzonderen Ontslag over de Gronden belast met hel leveren van eene bijdrage in de hosten van den aanleg van de eerste 2DO Meier van het OoHtelijkkanaal, voorloopig vastgesteld op een bedrag van f 1516.13. '»• Het Kohier van bijzonderen Omslag ©ver de Gronden belast met liet levc^ren van eene bijdrage in de hosten van den aanleg van de eerste 310 Meter van het Westeiykkanaal, Toorlonpig vastgesteld op een bedrag van 1 1261.0672. Gedurende den termijn van ter visie ligging is ieder Ingelande bevoegd bezwaren tegen de onder sub u en b genoemde Kohieren, zoo die er mochten bestaan, by het Bestuur in te brengen Roswinkel, 12 Februari 1915. Het Bestuur voornoemd: K BOELKEN Rzn., Voorzitter. Hs JOLING, Secretaris, GEVRAAGD: Een liÉt BEDIENE in Tnp\jtxiauT{ en aanverwante Artikelen, flink salaris, om d i r e c t in functie te treden. Persoonlijke aanbieding gewenscht. Gebroeders LEZER, Assen. V jï'; 'j, ..JUIST ! DAT IS HET COEDE MERK!" Aanbesteding! Het ALGEMEEN NEDERLANDSCH ADVERTENTIEBLAD van AANBESTEDINGEN, VERKOOP IN GEN, VERPACHTINGEN en alle ARTIKELEN voor HANDEL en NIJVERHEID (59e Jaargang), bevat niet slechts de officieele aankondigingen van nagenoeg alle aanbestedingen van eenige beteekenis in ons land, dpch geeft daarenboven iedere week in speciale rubrieken een opgave van alle Aanbestedingen, welke in ons land zullen gehouden worden door het Rijk, de Provinciën, de Gemeentebesturen, Polderbesturen, Bouwmaatschappijen, Landbouwvereenigingen, Particulieren enz., benevens de uitslagen der gehouden Aanbe-"tedingen. Bij ieder nummer GRATIS : BOUWKUNDIG BIJBLAD, onder redactie van W. Verschoor, architect te 's-Gravenhage. Het is dus onmishaax voor allen, die tot het Bouwvak in eenige betrekking staan. Voor den pnijs van slechts f 5.— per jaar, of ƒ2.— per 3 maanden, ontvangt men iedere week een schat van waardevolle inlichtingen en mededeelingen, waarmede ieder abonné voor eijn bedrijf, handel of nijverheid zijn voordeel kan doen en die den luttelen abonnementsprijs ruimschoots vergoedt. Het ALGEMEEN NEDERLANDSCH ADVERTENTIEBLAD is bet aangewezen orgaan voor advertentiita van Aanbestedingen, Aanvragen en Aanbiedingen van Bouwmaterialen, Machinerieën, enz. Vraagt proefnummer. Uitgeefster : N. V. BoeMrikkeriJ v/h. firma