94e Jaargang. No. 164. MAANDAG 16 Juli 1917. Zon op 4.59 uur, onder 9.13 uur. Maan , 2.09 , „ 7 35 „ Nieuwe Maan Donderdag 19 Juli. Fiatslantaarn aansteken 9.43 uur. SUtuiglantaar;, , 10.13 , DAGSPREUK: O m ons te bereiken bedient het geluk eich soms van een weg, die door het ongeluk i» gemaakt. --- VERZOEK. Aan correspondenten en aan schrijvers van ingezonden artikelen wordt verzocht zoo beknopt mogelijk te zijn. Verslagen van vergaderingen kunnen bv. dikwijls zeer bekort worden. Lange verslagen en ingezonden artikelen worden voorloopig niet meer opgenomen. DE DIRECTEUR. --- Roggeoogst 1917. De BUBGEMEESTEK der gemeente Assen noodigt alle landbouwers in dezB gemeente uit tot- een samenkomst in het Hotal ,,Het Wapen ram Drenthe', teneinde opgave te doen vaa hunne oppervlakten grond bezet met de volgende gewassen a-ls: granen, peulvruchten, handelsgewassen en kool, land- en tuinbouwzaiden., Kool- en wortelgewassen als hoofdgewas geteeld, gxoenvoedergewasseai en van de grootte van hunnea veestapel, waaronder ook begrepen zijn 8o^apen, geiten en pluimvee, en wel • op Woensdag 18 Juli a.s., voormidd&gs 10 uur : de landlouwets van Anreep, Sdhieven, Anrecperweg, Aardsche eld, Rolderweg en Beilcrstraatweg ; op Donderdag 19 Juli a.s,, voormiddags 10 uur : de landbouwers van Hoofdvaantsweig beide zijden, Asser wij*, Lajiiaciidijfc, Witierweg, Witten e.i de Haar ; op Donderdag 19 Juli a.s., 'snamiddags 3 uur : de landbouwers van Molenweg, Veeneweg en Zwartwatexsweg ; op Vrijdag 20 Juli a.s., voorxniddags 10 uur : de landbouwers van Loon. Loonersltraatweg, Groningerstraaitweg ea "Peeloo ; op Vrijdag 20 Juli a.s., 's namiddags 3 uur tle niet in bovenstaande wijte® wonendie landbouwers, en op Zaterdag 21 Juli a.s., voormiddags 10 uur, alleen z'5 die geen verbouw hebban maar toch vee, achapen, geiten of pluiimvee houden. Onder landbouwers worden begrepen allo verbouwers vaal granen enz., onverschillig of zlg groot of kleinvcrbouwers zijn, en dat ook ten aanzien van de opgave vaa den voostapel, zij die geen verbouw iiebbein maar wel vee, schapen, geiten of pluimvee houden, daarvan opgave moeten doen. Verdere inlichtingen worden ter verga - dering verstrekt. Assen, U Juli 1917. De BwrgtmeestCi- van Assen, M, A. D. JOLLES. --- Slaven der gewoonte. Het moet maar eens erkend worden, dat menschen, goed beschouwd, lastige oroaturen zijn. Wat we eenmaal gewoon *ijn, dat willen we volhouden, ook al weten we het wel, dat we veel beter doen te roramdereu yan levenswijze. Dat gaat zooTer, dat het menigeen moeite kost om af te W^ken van zijn gewone wandeling, van gewoon etensuur, van zijn gewone dagIndeeling. Menigeen, die in een ander land komt, yoelt zich onaangenaam gestemd, omdat wel gedwongen is een andere levenswijze aan te nemen. Toch doet men heel Verstandig, wanneer men zich ten spoedigste schikt on dan merkt men al heel gauw, dnt de nieuwe levenswijze uitstekend past bij dat andere leven. In zekeren zin zij wij op het oogenblik reizigers, die door een toeval, noem het «schipbreuk, als ge wilt, zijn beland in een fendere maatschappij, we hebben ons dus aaamaar te richten, maar we doen dat niet makkelek en bij menigeen komt een opstandige geest boven. Tot dezulken zouden we wel willen zeggen : Leg u toch kalm neer bij hetgeen E, toch niet veranderen kunt. W^zig uw ven. Wie geplaatst wordt in de tnnnenIftudOQ van Borneo hoeft ook niet veel pretenties te hebben, maar hij moet eioh sonikfcen. Het zal blijken, dat we ons in veel kunnen sehikken, door bigv, een weinig GVer te nemen van de levenswijze van onze landgenooten in Indië. We zijn zoo gewend hier om den avond te vorlengen. Dan lezen we de courant en doen andere dingen, die ook op andere uren van den dag zouden kunnen gedaan worden. Wie thuis wat heeft te werken, wie studeeren moet of lezen wil, klaagt nu steen en been, dat hij geen gaa mag branden. Hij denkt er niet over, dat het in het goheel geen moeite kost, om zijn werk te doen, als hij maar even van z>jn gewoonten afstapt. In Indië gaan we over het algemeen ongeveer tegen tien uur naar bed en staan we tegen zonsopkomst op, dus zoowat vijf uur of half zes. Waarom zouden we dat hier niet doen op dezs mooie dagen 1 Daar kan tooh geen bezwaar tegen zijn. Integendeel zal men merken, dat hot groote voordeelen heeft, wanneer men er maar eerst eens aan gewend is. Het is werkelijk maar een matig genoegen om in bed te liggen als de zon reeds hoog aan den hemel staat. De morgenstond is al dikwijls bezongen, maar we gelooven het niet en zijn in alle gevallen te indolent om onze gewoonten te veranderen. Men kan er zeker van zijn, dat men op den duur zicli niet beklagen zal, wanneer men er aan gewend i3. Het is althans te probeeren, niet waar We hebben het zoo graag over den mensehelijken geest en zijn kracht. Welnu, laten we dan ook wat minder bij de pakken gaan neerzitten en toonen, dat we geestkracht hebben. De omstandigheden zijn be: roerd, maar we moeten ze niet slechter maken door eigen naargeestigheid. Met klagen en mopperen zijn nog nimmer moeilijkheden overwonnen. --- De hongersnood in den komenden winter. De heer Kruseman te Halfweg zond aan de dagbladen een artikel over dit onderwerp. Ook wij ontvingen het, maar zullen slechts den korten inhoud mededeelen. De hoeveelheid graan voor broodbereiding is niet geheel onvoldoende. Wel is dit zoo met veevoeder. Aanvoer ondervindt belemmering en het gras is schraal door de droogte. De hooioogst ral slechts een derde wezen van den normalen oogst. Daardoor zal het vee slechts met groote moeite in het leven zijn te houden. Dit is ook het geval met varkens en pluimvee. Men tracht dit te verbeteren door grooter uitvoer en het slachten en inzouten van varkens. Deze noodmaatregel is niet in het belang der boeren. Van veel veehouders wordt de welvaart vernietigd. Immers het verkoopen uit nood brengt met zich mee, dat de prijzen gedrukt worden. Daardoor raakt men een deel van zijn bedrijfskapitaal kwijt. Veehouders zullen dus ander werk moeten zoeken en dit is achteruitgang De regeering moet alles doen om den uitvoer te beletten. Het vee moet in Het land gehouden worden. Daarvoor moet er voeder zijn. Dat voeder is er mits: ♦ 1. de uitvoer van alles, wat bewaard kan worden, gestopt wordt; 2. het rantsoen voor de menschen en voor de dieren reeds nu vastgesteld en duidelijk bekend gemaakt wordt; 3. de tarwe, rogge, maïs, erwten en boonen van den ouden en den nieuwen oogst, welke in Nederland aanwezig zijn, geheel voor de menschen bewaard zal worden; 4. de gerst voor de varkens en al de haver uitsluitend voor de paarden bewaard wordt; de oude partijen lijnkoek voor de „zoetboeren", die melk aan de steden leveren; 5. verder de suikerbieten niet op suiker verwerkt, doch in natura aan het vee vervoederd worden, alsmede de fabrieksaardappelen geheel of gedeeltelijk voor varkens en vee gebruikt worden; 6. de bouwboeren gedwongen worden in dezen winter hun stalruimte geheel ter beschikking te stellen voor de veehouding, waartoe zij het voederstroo aanwezig hebben, alsmede suikerbieten, vorebieten, krielaardappelen (op de klei) en fabrieksaardappelen. ^ Dan wordt de toestand aldus: 1. Geen uitvoer van suiker (de oude ;ogst is nog geheel in het land en toereikerd voor nog 12 maanden extra); geen verwerking van bieten op suiker, doch vervoedering aan het vee; toezicht op gewicht en tarra door personeel der suikerfabrieken. 2. Geen uitvoer van aardappelen, althans van het oogenblik af dat aardappelen bewaard kunnen worden (als het vel vast zit, dus zoodra de aardappelen niet meer geschraapt kunnen worden. Niet alle soorten zijn even vroeg rijpl) 3. Consumptie-aardappelen, groote en poters, geheel voor de menschen; kriel van alle soorten en Overigens alle fabrieksaardappelen voor: a. aardappel meel, b. varkens- pn veevoeder, o. monschelijk gebruik (da cetera kwaliteiten). | De uitvoer van consumptie-aartlappelen móet Vtfffral vroegtijdig in Augustus gestopt wOrden, omdat men dan uit angst voor de toekomst de nog niet geheel uitgegroeide, late aardappelen op de markt brengt indien de prijs en het beschot samen een goede opbrengst in geld aan den boer verschaffen. Deze aardappelen kunnen rustig in den grond blijven tot zij rijp zijn. Het eenige gevaar is het ziek worden in bepaalde streken en van bepaalde soorten, waardoor tijdige opruiming op deskundige wijze mogelijk moet worden gemaakt. 4. Geen uitvoer van aardappelmeel, noch van erwten en boonen en dergelijke producten. 5. Geen uitvoer van vee noch van vleesch (kippen, konijnen, ganzen, enz., enz.). 6. Geen ïdtvoer van boter, kaas, melkproducten en margarine. 7. Alleen uitvoer van visch, kool, uien en dergelijke producten, mits daartegenover voldoende invoer van steenkolen staat. # * • Hierbij wenschen we aan te teekenen : De heer Kruseman vergeet, dat de verkoopers van vee naar Duitschland thans zelfs bij gedrukte prijzen verkoopen tot zoo'n som, die ze vroeger nooit gedacht hadden, dat mogelijk was. Men derft dus, als men uit nood vee naar het buitenland verkoopt, misschien iets van overmatige overwinst. Maar schade lijdt men in geen geval. Verder spreekt de heer K. zeer gemakkelijk over het stopzetten der suikerindustrie. Als de veehouder maar geen schade heeft komt de rest er minder op aan. En ten laatste klinkt het wel dapper om te zeggen: voer/Tg een aardappelen meer uit, maar deze moed is toch zeer roekeloos. De redeneering getuigt van de noodige kortzichtigheid Denkt de heer K. nu werkelijk, dat Duitschland zich zal inspannen, om ons kolen te leveren, als wij de grenzen voor onze artikelen sluiten ? We zouden van het heele artikel van den heer K. niet gewaagd hebben, wanneer we het niet hadden gezien in verschillende bladen. Het „Handelsblad" voegt er aan toe, dat de heer K. als boer redeneert. En ofl --- BUITENLAND. DE CRISIS IN DUITSCHLAND. De rijkskanselier von Bethmann Hollweg is dus toch gevallen, zijn opvolger is dr. Michaelis een jurist van professie, die vrijwel alle rangen bij de justitie bekleed heeft en waarvan getuigd wordt, dat hij 'n energiek man is. Er is geen enthousiasme bij 't „Berl. Tageblatt" over deze benoeming, daarentegen wordt het bericht er van door de al-Duitsche en conservatieve bladen niet zonder instemming vernomen. De eerste indruk is dus dat de kanselierscrisis in voor de democratie niet bijzonder gunstigen zin is beslist. In laatste instantie zullen Hindenburg en Ludendorff met hun Berlijn» sche visite den doorslag gegeven hebben. Met 'n hartelijk briefje van den keizer is de staatsman, die 8 jaar lang aan 't hoofd van 't Duitsche rijk stond naar huis gezonden. Allerlei omstandigheden hebben er toe bijgedragen om voorloopig althans de overwinning te moeten toeschrijven aan de niet de vredesformule onderschrijvende partijen. Zelfs von Batocki de Duitsche levensmiddelendictator kwam in den Rijksdag nog weer eens met zijn bekende verklaring, dat de oogst 1917 zoo goed zal zijn, dat er voldoende aardappelen komen en broodkoren genoeg voorhanden zal zijn, dat dus de toekomst niet donker behoeft te worden ingezien. Nu de kanselierskwestie beslecht is rest de binnenlandsche crisis, blijft het vredesvraagstuk. Hoe zal de nieuwe functionaris staan tegenover de vredesformule der meerderheid ? (ook 't centrum nam haar mét op 2 algemeene stemmen aan). Ons ontbreken de gegevens om een afdoend antwoord op deze vraag te kunnen verstrekken, maar het lijkt ons niet voor tegenspraak vatbaar, dat de meerderheid van den Rijksdag een vredesprogram den Rijksdag zal voorleggen. Wat dan ? Aannemen dunkt ons en zeker zal dit het geval zijn indien de meerderheid de consequentie van het eventueel niet aanvaarden van het program aandurft, te weten weigering der oorlogscredieten. Terecht rrerkt een vrijzinnig Duitsch blad, dat we gisteren lazen, op, dat de tegenwoordige meerderheid eenmaal weer te niet zal gaan, de partijen die haar vormen zullen uiteen gaan. „Het komt er dus nu op aan de krachten voor de huidige vraagstukken te verzamelen en een doelbewuste politiek te voeren, die naar den vrede leidt." Die taak schijnt moeilijker geworden door het optreden van den nieuwen 60-iarigen rijkskanselier. Ook de minister van buitenlandsche zaken Zimmerman is afgetreden. Als zijn opvolger wordt genoemd de Duitsche gezant in Denemarken. HET RUSSISCHE OFFENSIEF. De Russen zijn op vier plaatsen de Lomnitza overgetrokken, ze hebben een tegenaanval bij Kaloesz afgeslagen en rukken vandaar nu langs de spoorlijn naar Dolina. Op het zuidelijk deel van het gevechtsterrein tusschen Djnestr en Karpathen is het Oostenrijksche leger dat daar stond gedwongen geworden in de richting der Karpathen terug te trekken. Als een wig dringen de Russische corpsen in de linies der centrale troepen. Zoolang die beweging met de noodige kracht wordt uitgevoerd is zij een groot gevaar voor de noordelijk van de Djnestr staande centrale troepen en voor het zuidelijke Oostenrijksche leger, maar.... zonder gevaar is zij voor de Russen niet. Want vanuit Hongarije kan altijd een tegenaanval op de verbindingslijnen worden ondernomen. En dit zou de eerste maal niet zijn dat zulks gebeurde. De Russen hebben steeds een voorliefde gehad voor aanvallende bewegingen ten Z. der Djnestr die tengevolge hadden dat Oost-Galicië ontruimd moest worden. Dat leidde indertijd tot den val van Lemberg, tot dien van Przemysl enz. Ook toen zijn de Russen teruggedrongen door 'n tegenoffensief vanuit de Karpathen. Maar, voor zoo'n operatie zijn aanzienlijke strijdkrachten noodig, welke aan andere gevechtsgebieden onttrokken dienen te worden. Daarop zullen misschien Rusland's bondgenooten wachten. De Russen blijven doorgaan gevangenen te maken en buit te veroveren, we moeten aan de laatste opgave nog 'n 1000 man toevoegen. UIT 'T WESTEN. Bij Cemy hebben de Duitschers weer eens 'n plaatselijk succes bevochten, volgens de Fransche berichten konden ze zich echter slechts in 'n 200 meter breed deel der eerste Fransche linie handhaven. De Duitschers deelen mede, dat de aanval over 'n breedte van 1500 meter ondernomen werd en leidde tot 'n terreinwinst van 300 meter diepte. Alle doeleinden werden bereikt en 't veroverde zelfs tegen drie sterke tegenaanvallen behouden. In verband met de Fransche lezing zouden we willen vragen of de 4e Fransche aanval misschien meer succes gehad heeft. De Duitschers namen 350 Franschen gevangen. Een soortgelijk voordeel bevochten de Franschen ten noorden van den Mort-Homme links van de Maas. Daar werden Duitsche stellingen ter breedte van 800 meter en diepte van 300 meter genomen en tegen alle tegenaanvallen gehouden, 't Aantal gevangenen bedroeg 360 man. Gelijke partij. VARIA. Het Britsche transportschip „Armadale" (6153 ton) met een klein aantal troepen aan boord, is den 27en Juni in den Atlantischen Oceaan getorpedeerd en gezonken. Zes soldaten, een passagier en vier leden der bemanning worden vermist. Loivdensche melk, de slechtste ter wereld. — De „Daily News" van 4 Juli meldt onder dit opschrift, dat er te Londen een vergadering van moeders is gehouden. In deze vergadering verklaarde kapitein Wilson, dat de Londensche melk meer ziektekiemen bevat dan eenige andere melksoort ter wereld. „Het is voordeeliger, slechte melk aan de markt te brengen dan zuivere. Waarom wordt dit veroorloofd ? Omdat de commercieele belangen van een machtige trust er mede zijn gemoeid. Honderden, duizenden kinderen zijn gestorven tengevolge van dezen voedselzwendel en omdat de regeering den moed miste, om er een einde aan te maken." Uit 'n hospitaal. — Het was bezoekdag in een der hospitalen in Engeland waar gewonde soldaten verpleegd worden. Er was ook het gewoon contingent dames, die de arme kerels hunne eenzaamheid helpen verdragen door „gezelligen kout" en belangstellende vragen. Als gewoonlijk halen de verpleegden de gebruikelijke souvenirs, stukgeschoten geldstukken, knoopen van Duitsche uniformen, 'n enkele „Pickelhaube" enz., voor den dag en verhalen zij hunne bezoeksters waar en onder welke omstandigheden zij die in hun bezit hebben gekregen. Soms waren deze verhalen niet geheel waar. Een lange Australiër, die het slachtoffer eener bijzondere belangstellende bejaarde dame was geworden, bracht als eenig souvenir een koperen deurknop te voorschijn. „Waar hebt U die veroverd ?" vroeg de dame. „O, die heb ik niet veroverd. Ik wilde op zekeren dag ergens in Frankrijk een catetje binnengaan en had deze deurknop jukt gepakt, toen een Duitsche granaat rne het heele bliksemsche cafétje uit de hand sloeg — en daar bleef ik met die knop in de hand staan." Het Amerikaansche Huis van Afgevaardigden nam met algemeene stemmen het wetsontwerp aan betreffende een crediet van 640 millioen dollar voor den aanbouw van 22000 vliegmachines. De Russische oorlogsleening. — De inschrijvingen op de „vrijheidsleening" bedragen van 14 April tot en met 13 Juli 1022 millioen roobel. 500,000 Itandteekeningen van Spaansche vrouwen, zijn den koning in een album over* handigd. De vrouwen wenschen handhaving van den vrede. De minist er-president van Zuid-Afrlka, Bo~ tha, is overwerkt en moet 'n paar maand ruil nemen. ,1 ; I --- BINNENLAND. Uit de Staatscourant. Bjj K< B. is aan L. 8. H. de Haan, directeur vaa het huis van bewaring te Assen, een eer» vol ontslag verleend en zijn benoemd 1 tot directeur van het huie van bewaring : tt Assen, P. Bosma, thans id. te Middelburg ; te Middelburg, J. F. Visser, thans commies le rang bij het huis van bew. te Arnhem. — Bij K. B. is aan mr. W. J. Hofdijk, op verzoek, met 15 Juli a.s., eervol onfc* slag verleend' uit zijn betrekking van plaats verv. griffier bij den raad van beroep (ongevallenverz.) te 's-Gravenhage, ondei dankbet. voor de bewezen diensten. — Bij K. B. is benoemd tot griffier van d oer 2500Q menscicn zonder werk zijn. Om van de handelsvloot maar niet te spreken en, van alle bedrijven), die in verband staan met bet uitloopen der vaartuigen. Hlet wordt zoo langzamerhand tijd, dat we 6r oub goed bewust van worden, dat we van geen der strijdenden heuste! van p, ter vervanging yan het vask«n»Tleesclx. Het vee aal zoowel naar de Geallieerden als maar de Centralen gaan. Komen er geen belemmerinjg|en dan zal de uitvoer in Augustus aanvangen. Van onze Oostelijke grenzen. Men schrijft ons : Te Neuenhaus, even over de grens, zijn 4 tpersonen uit Drenthe opgesloten. Een hunner moet in ons land nog ter zake smokkelen 2% jaar gevangenisstraf ondergaan. — Te Lage is de klok, een geschenk van de Nederlandsche familie Yan Heekeren van Wassenaar, en dateerende van 1688, naar den smeltoven gebracht. WINSCHOTEN. Wegens ongesteldheid van dr. A. F. Krull van Botterdam zal op het Zendingsfeest, Woensdag alhier te houden, de openingsrede worden gesproken door ds. B. ten Kate van Rotterdam. ---