Dienen. Gelukkig degene, die niet behoeft te dragen het juk der dienstbaarheid. Want, wat is i heerlijker dan zijn tijd naar welgevallen te kunnen besteden, zich geheel aan zich zeiven te kunnen wijden en met niemand of niets iets noodig te hebben ! /ij allen, dio zich genoodzaakt zien hun tijd en hun kracht in streven er, naar zich eenmaal vrij te kunnen maken van dienst. Daarvoor ploeteren en dienst te stellen, denken dan voorzeker ook vaak : Mocht ik het nog eens zoo ver brengen, dat ik enkel voor mij zelf kon leven, wat zou dat heerlijk zijn ! En allen, die een wil hebben, daarvoor sparen do moesten. En waardoor komt dat? Doordat, bijna allen een bei'oep, doen geen rocpn,g hebben te vervullen, Een beroep, waarvoor men zich tengevolge omstaiKligheden gnig bekwamen en dat men moest aanvaaiden om te kunnen leven en dat doet gaan in I gaieel van dagelijkschen sleuiarbeid, soms eenigszius vergeestelijkt . plichtsgevoel oht breekt, daar is het dienen een \ .ock en daar is de dienaar gelijk een ploegos, die door (ien drijver wordt voortgezweept en die zich zeiven smart veroor-1 zaakt door do verzenen tegen de prikels te slaan. door plichtsgevoel, dat iemand wèl sterkte, doch geera vreugde verschaft. En waar dit ^ Zoo is over t geheel het dienen van de| menschel) in do maatschappij. De predikant staat op den kansel om brood; I de onderwijzer staat voor de klasse om brood; de arts behandelt zijn patiënten om brood ; zij zelfs, die de edelste wijze van dienen betrachten. Maar 't is toch zoo schoon, zal een idealist zeggen, een gemeente te stichten door goede en ware woorden, in. kostbare kinderzielen het zaad van deugd en kennis te zaaien, | als trooster en helper te verschijnen, waar lijdenden zijn. Dio idealist vergeet echter, dat alleen liefde een beroep tot roeping kan maken en dus schoon kan doen vinden. En welke predikant zou naar wiaarheid kunnen zeggen : Ik heb mijn gemeente lief. Welke onderwijzer zou durven getuigen : Ik gevoel alles voor mijn leerlingen. Welke arts zou eerlijk kunnen verklaren : Mijn, patiënten zijn mij dierbaar. Wij weten, dat het niet zoo is, niet zoo zijn kan, doordat ook predikanten en onderwijzers en artsen gewone mensehen zijn. En gewone mensehen hebben slechts lief in kleinen kring. En dan nog zelden in waarheid. Want ware liefde is vrij van alle zelfzucht. En zoo hoog zijn zelfs do uitnemendsten onder ons nog nauw gestegen, om een enkeling te kunnen liefhebben met volkomen zelfverloochening. En zie, vandaar dat het dienen voor den huidigen mensch eerder een vloek is dan een zegen. Bemin iemand met geheel uw hart, met geheel uw ziel, dat is met volkomen overgave en het zal u een behoefte zijn hem to dienen. Vreugdevol zult gij hem uw tijd en uw kracht ten offer brenj S en < vo > dankbaarheid, dat go hem dienen kunt, dienen moogt. Dio dienst is uw wezen-1 'Öko roeping, uw ware leven en zijn nederigI ,s ', 6 handeling is verheven door wijding. Dio dienst is de behoefte van iedere menschenzieI > verblind door stofbelangen, tevergeefs I tastend naar het geluk, zuchtend onder het c 'er dienstbaarheid, omdat ze de liefde heeft, de liefde, die de aarde tot een hemelrijk en de tnenschen tot goden maakt, j --- UIT DE PERS. DE OECONOMISCHE CRISIS. Prof. Treub schrijft in ,,Vragen des Tiids" over crisis en handelsbalans. Aan de inleiding van dat artikel is het volgendo ontleend : „Ongeveer anderhalf jaar geleden schreef ik in dit tijdschrift een artikel over „Prijzen en Handelsbalans", dat o.m. ten doel had de eenzijdigheid aan tc toonen van het betoog van die theoretische staathuishoudkundigen, dio de prijsbeweging der goederen, welke destijds reeds op haar kenteringspunt was ge komen, zoo goed als uitsluitend aan de inflatie van het ruilmiddel, het geld, meenden te moeten toeschrijven. De feiten hebben intusschen de onvolledigheid en daarmede de onju'sthcid van die verklaring zoo onwedersprekelijk aangetoond, dat het niet noodig is, het toen door mij geleverde betoog aan de hand der sedert op dit gebied bekend geworden gegevens te hervatten, Het ruilmiddel is nergens in eenigszins beteekenende mate verminderd en nochtans is de prijsval in het tweede anderhalf jarig tijdperk na den oorlog niet alleen veel dieper maar vooral veel snel prijsstijging in het I Ier geweest dan de eerste. — I thans, zoowel bier te lande als elders, be I vindt, als zij eenmaal zal hebben uitgewoed, I als gevolg van verlamming in de productie inderdaad tot een nieuw tijdperk van hooge Schr. licht dit nader toe, om over de toekomst van de crisis het volgende op te merken: Of do crisis, in welker midden men zich prijzen wegens etëii tekort in bet aanbod lei den zal, zooals ik voor anderhalf jaar voorzag, is thans nog niet met zekerheid te zeggen. Dit hangt vooral van haar duur af. Duurt zij lang, dan zal een zóó groot aantal producenten er het bijltje bij moeten neerleggen, dat het wel niet anders gaan zal. En er zijn helaas nog geen teekenen, die een spoedig einde doen verwachten. Integendeel zijn do vooruitzichten op het oogenblik nóg ongunstiger dan een goed jaar geleden. Wel zien de optimisten in elk vleugje de nadering van den economischen zomer, maar men - moet gedragen worden door een blijde verj wachting zonder feitelijken ondergrond, om j zich aan zulke stroohaknen vast te klampen, I Een aantal bedrijven werkt thans met verlies om de zaak zoolang mogelrjte gaande te | houden en de werklieden ln •!« hoop op iie tere tijden aan zich te blijven verbinden. En vele onder de ondernemingen, met welke het aldus gesteld is, kunnen dit alleen volhouden, omdat zij door hun bank, ter voorkoming van erger, er toe worden in staat gesteld, hoewel zij reeds lang opgehouden hebben volwaardige debiteuren te zijn. De banken doen dit zeker niet uit algemeene mensehenmin, maar al handelen zij ook uit welbegrepen eigenbelang, neemt dit toch niet weg, dat zij met die bedrijfspolitiek den algemeenen toestand steunen. Een van de vele bewijzen, dat ons in de eerste plaats op eigenbelang steunend economisch stelsel ten slotte toch aan het algemeen belang ten goede komt. Waarmede ik natuurlijk niet bedoel te zeggen, dat liet niet noodig zou zijn het eigenbelang in zijn uitwassen te breidelen, zooals trouwens de geheele geschiedenis door, nu eens krachtiger, dan weer met iets meer viering van de teugels, is geschied. Het is onmiskenbaar, dat de heerschende toestand ongezond is en dat zoowel de bedoel de ondernemingen als do bij hun voortbestaan geïnteresseerde banken dien slechts zeer tijdelijk kunnen bestendigen. Komt er binnen niet te langen tijd opluchting, dan hebben beide er in hooge mate toe bijgedragen om de crisis te overbruggen, den toestand voor de arbeiders zoo dragelijk mogelijk te houden en de zooeven door mij bedoelde verlamming van de productie te voorkomen. Blijft daarentegen die opluchting nog lang achterwege, dan zal de ramp niet te vermijden en niet te overzien zijn, dan zal het ééne faillissement op het andere volgen en de werkloosheid nog veel grootere afmetingen aannemen, dan zij thans reeds heeft. Wat dit zou beteekenen vooral nu do openbare kassen meer en meer uitgeput raken en niet bij machte zijn hun uitkecringen aan werkloozen nog te vergrooten, zelfs als hun beheerders het zouden willen, behoef ik wel niet uiteen te zetten. Indien er niet spoedig opluchting komt dreigen groote en in hun gevolg onberekenbare economische en sociale gevaren. Men kan zich niet ernstig genoeg daarvan doordringen. Met de kansen op een spoedig herstel van den toestand nu is het helaas allertreurigst gesteld. Terwijl geheel Europa aan den rand van een economischen afgrond staat en er niet meer dan een middelmatige dosis gezond verstand toe noodig is om in te zien, dat men onder zulke omstandigheden er niet op behoeft te rekenen het gevaar tc boven te komen, tenzij men de handen in een-slaat en met vereende krachten er zich te gen wapent, ziet men overal krachtsverspil Uiig in ouderlingen strijd. (Binnenslands waar de arbeiders de onvermijdelijke loons verlagingen door werkstaking pogen tegen te houden, alsof de ondernemers anders dan uit economische noodzakelijkheid en uit lijfsbe houd, ook in het belang der arbeiders zeiven er toe over zouden gaan, waar m. a. w. de sociale strijd de toch reeds zoo verzwakte productiekracht nog vermindert. Buitenslands, waar de verschillende naties zich diets maken, zich ieder voor zich uit de algemeene débacle te kunnen redden cn door in- en uitvoerverboden en tariefsverhoogingen het herstel van ons werelddeel en daarmede hun eigen herstel met den dag problematieker maken." De heer Treub wijst er op, dat het onderling vertrouwen op internationaal terrein verder te zoeken is dan ooit en het chauvinisme in de leidende landen van Europa hoogtij viert. Nieuwe ontgoocheling vreest hij van de conferentie te Genua, al zal zij nut afwei pen. TOONEELCENSUUR. In het eekblad voor Gemeentebelangen bepleit mr. H. Vos, naar aanleiding van het vraagstuk der tocneelcensuur, de uitbreiding van het vernietigingsrecht der Kroon tot de besluiten van den burgemeester. Hij stelt zich niet voor, dat met de bevoegdheid van de Kroon, waarbij de vertooning van een tooneelstuk verboden wordt, te vernietigen, alle bezwaren zullen zijn uit den weg geruimd. „Met name zien wij niet over het hoofd, dat in een aangelegenheid als deze, woarbij plaatselijke toestanden en verhoudingen een voorname rol spelen, een oordeel van d centrale regeering met eenige moeilijkheid gepaard zal gaan. Ook ontgaat ons niet, dat de altijd min of meer lange periode, die ei - tusschen het besluit van dén burgemeester en het vernietigino-sbesluit verloopen zal, voor de belang hebbende partij de waarde dier vernietiging soms voor een gTOOt deel zal kunnen opheffen. Intusschen moet in het oog worden gehouden, dat, wat het eerste betreft, ook bi de vernietiging van besluiten van raad cn burg', en weth. zeer dikwijls met plaatselijke omstandigheden en toestanden moet worden rekening gehouden, zonder dat tot nu toe gebleken is, dat daaruit .overwegende be zwaren zijn voortgekomen ; terwijl, Vat het tweede punt aangaat, door het stellen van een niet te langen term ijn, v-'iarbinnen do Kroon hare beslissing' zal hebaen te geven, of door een regeling - , waardoor het mogelijk wordt die beslissing uit te lokken voordat het betrokken tooneelstuk zou zijn opgevoerd, aan het hier genoemde bezwaar in de praktijk wel voor een goed deel zal kunnen worden tegemoet gekomen". Hoe dit echter zij, de onmogelijkheid, die thans bestaat om de besluiten van den. burge meester op dit gebied te treffen, behoort, zegt schr., op zichzelf reeds te verdwijnen, terwijl wij ons voorstellen, dat de enkele mogelijkheid, die er al zijn om deze besluiten te vernietigen op zich zelf reeds, afgescheiden van de toepas sing daarvan, een heilzame werking met zich zal brengen, in zooverre zij er toe zal leiden, den burgemeesters, met die mogelijkheid voor oogen, voorzichtigheid en matiging op te leg. gen in de uitoefening eener macht, die tot nu toe souverein geweest is. Een eenvoudige wijziging van art. 153 Gemeentewet, waardoor het woord „plaatselijke verordening-en" vervangen werd door „besluiten van den raad, van burgemeester en .wethoudeis en van den burgemeester", zou voorloopig, ln afwachting van de meer uitgebreide herziening der Met, voor dit doel voldoende zijn. KLJiINE NOTITIES. Uit de sfeer der „nieuwe armen" Ijskoude April-avond 1922. 't Sneeuwt lichtelijk. De menschen haasten zich door den killen avond met snelle passen, — jaskraag opgeslagen, neuspunten in bontjes gedoken, 't Vriest. , Mager, stokkerig, beverig-doend oud dametje steekt hoofd uit raam. Kijkt, loer* rond Zou niemand haar zien? Dan gaat straatdeurtje van beneden-huis in doodsch, triestig' buurtje open. Ze sluipt naar buiten. Afgedragen mantel om. Tuurt schichtig rond Dan gaat zij — met de bevende, van kou trillende, broodmagere handen wrijven, poetsen. Nu en dan fluistert zij iets tegen iemand in het gangetje. Daar staat een jon_gere vrouW, — haar dochter, maar die hoest, die kucht te veel. Mag niet in de kille avondlucht. Geeft ma doekje, sponsje, dweiltje aan. De ramen moeten gezeemd, — de deurknop geglansd. Zoo snel mogelijk. Voordat de buren straks uit komedie ol bioscoop komen. Niemand mag hen zien. 't Heet, dat daghitje ziek is geworden» Maar de waarheid is, dat ze de drie gulden, met kost natuurlijk, niet konden betalen. Ma en teringzieke Wies fluisteren telkens. De magere handen der oude wrijven, zeemen, poetsen. Ze siddert van koü en van angst en van schaamte Krimpt ineen van schrik. Een lange kerel, handen in broekzakken, pijp tusschen de lippen, staat achter haar. De vader van Grietje, de daghit, die is weggestuurd, wijl De rest kent men. Hij is tikje-aangeschoten. Wil weten, waar» om Griet niet meer noodig is?... Ze had toch niet gestolen? De kerel dringt dichter aan op oud dame» tje. Spuwt vlak-naast haar op de straat. „Nou, veruit, — waarom! ?" Dametje duizelt van angst. Fluistert mei heesch geluid wat. Maar de tikje-beschonken vader der es-daghit heeft zich herinnerd dat Griet nog een gulden krijgt. Wat,... liegt-ie 't soms? Wou de Juffrouw misschien zeggen, dat-ie? Oud dametje ruikt den afgrijselijken jenever-stank uit den adem des kerels. En zij hoort stappen in de straat Zij vlucht naar binnen. Ma en Wies zoeken, grabbelen bijeen... kwartje, dubbeltjes, centen. De kerel krijgt 't in zijn hand. Bekijkt de centen, — telt na. Straatdeurtje wordt diehtgesmakt. Ma en Wies zitten te kijken, bevend van angst, in de donkere voorkamer. Of vader van ex-daghit weggaat... Het licht is uit. Geen duit meer voor den muntmeter. Morgen-ochtend geen geld voor den bakker. De ruiten half-afgezeemd. De deurknop smerig. De oude en de jongere vrouw voelen 't knagen van honger in hun maag. De halfdronken kerfil is weggesloft... De buren hebben niets gemerkt. Daarmee troosten ze zich Uit het vroolijk spel van den belasting-betaler (fragmenten, brokstukken) Numero zes-en-twintig in de file. Tiappelt van koü, nijdigheid, ongeduld, nog andere narigheden. Houdt bankje-van-zestig in klamme hand gekneld. Rekent uit, dat-ie, na afteekening van z'n belasting-biljet, precies vier-endertig cents over zal houden. Denkt aan de kapotte neuzen der schoenen van zijn oudsten zoon, alsook aan de onvoldane nota van schoenlapper De file wordt heel-langzaam kleiner. No. 26 denkt nu aan het reeds tien dagen oude „dwangbevel".. Aan jongste dreigement van deurwaarder, dien hij wist te vermurwen tot geduld-hebben nog twee, uiterlijk drie dagen. Eindelijk wordt 't 26 te bar. Hij wring# zich uit de file. Hij knijpt uit... Met ! tbankjevan-zestig. Maakt zich de illusie, dat deurwaardertje nog wel te verteederen zal zijn—». Eind eerste tafereel. Doek. Tweede tafereel: Herhaald bevel. Beslag. Buurtjes, halzen rekkend, met innig welbehagen, uit vensters. Snikkende, half-bezwijmde gade. Wanhoops-tocht naar oom of tante. Tranen Doek. • i» * Periode, waarin er menschen zijn, die 70 pet. van hun inkomen aan den fiscus hebben te offeren. Ook wel meer. Exc. De Geer heeft 't zelf in de Kamer verzekerd. Andere" toestand. Fiscus allervriendelijkst. Charmant. De Postcheque- en -Girodienst. Geen gewaent meer bij' de loketten. Contact, samenwerking', tusschen Vader Staat en Spaarbanken. Men maakt 't den belasting-bealer steeds vriende lijker, makkelijker. Fiscus beraamt plannen om wachtlokalen ia te richten voor hen, die op de ouderwetsche manier komen betalen — Keurig!... Met gratis-thee, strijkje, tvvo-steps. De kosten, weet Fiscus wel eruit te halen. Uit de lengte of de breedte. 't Ia een lust geworden belasting te betalen. Je merkt 't niet eens meer. Of 't gaat langs de meest-amusafite lijnen, 't Goud stroomt in Rijks-laadje. In het oude huis van Rotterdam, aan 't Haagsche Plein, waar Oorlog is gevestigd, glunderen ze 't Gaat best. . Achter de gevels van vele huizen wonert oudere en jongere menschen die bleek zien, met kwijnend-natte oogen, met fijne en dikké rimpels De ondervoeding, bondgenoote ea vriendi» van valsche schaamte en schijn waart rond in den lande --- Kleine zaken hebben Kleine zaken hebben van meet af een besch eidon reclame noodig; grooter "wordende breidt zich ook de reclame nit, bet is gelijk bet sneeuwbalsysteem. --- Friesche Kiekjes. III. Jo, wij weten het opperbest, Zelfs de kaalste heide, Zelfs de schraalste weide, Wordt een Paradijs door.... mest 1 1 Zoo eindigde een „Ode aan den mest" vandï I Wfnkler Prins, destijds predikant te Veendam,. ter gelegenheid van een Landhuishoudkundig' Congres aldaar. De heer Prins, die met eigen oogen in de Groninger Veenkoloniën de -prachtige resultaten [van bemesting der uitgeveende gronden gezien! [had, noemde den mest een weldadig koning. Waar hij met stat de aarde aanraakte daar gaf hij grootere kiemWht voor vruchten en gewassen, daai verhoogde hij het pro ductievermogen van den bodem voor land en volk. 'tls al lange jaren geleden, dat de heej \V. P. eldus sprek en ooi op het gebied van bemesting is heel veel veranderd. Teen als mest nog enkel compost, stalmest en vuilnis in groote schepen uit de groote steden en platteland aangevoerd. De tcoverende kunstmest kende men nog niet. jln Drenthe en Friesland s Zuidoosthoek werden in het voorjaar het nog overgebleven klyn m de afgegraven gronden ea het -nejdeve>d m mand gestoken om de aldus verkregen asch als mestj stol" te gebruiken voor zijn boekweitvelden, j Men rook die schraie mestiabricatie tot op venen afstand, zelfs het zonlicht werd getemperd door den dichten veemrooü die de oogen pijnlijk aandeed, de ademhaling bemoeilijkte. En 't diepste respect moest men hebben voor de stoere kerels, die daar, te midden van dien brand en rook, als vulcartussen m ijzeren manden het vuur her er, der wierpen, op „at ook daar de kooltjes de aarde zouden doen. gaan smeulen ter wille van nun klem landbouwbedrijf, waarin en woordoor zij gelukkig waren. „Gelukkig het land Waar 'tkind ziin moer verbrandt". Maar al het oude is nieuw gewerden en gaat men na wat in de laatste jaren op londbouwge bied veranderd is, wat nog veranderen zal men is geneigd uit te roepen met Koningin Scheba, bij het aanschouwer, van balomo s schatten: helft was ons s.echts aangezegd! Allé teekenen wijzen ei op, ooi door studie jop scheikundig^ plant fctfn ^.f n werktuigkundig gebied we in den eersten tijd nog tol van verbeteringen op landbouwgebied hebben te verwachten, Verbetering voorat daar, «aar de bodem niet uit zijn aard en samenstelling welig doet groeien, maar waar door noeste vlijt onz, vooi ouders zich hun dagelijksch brood wisten te veroveren. Of nu al dio verbeteringen, al- die vooruitgangen — vergeef mij dit nieuwe woord — zooveel betere toestanden hebben geschapen ? Ik weet het niet. Maar wel weet ik, dat desmen in m€nig i\ein boerengezin in het afi geleden dorp kon spreken ven „gelukkige menSchen " die'zich verheugden in de resultaten van j llm arbeid. Misschien dat het aan mijn ia| ren lig . t> man , a]s ik aan die tijden terug denk, L| an moe t het mij van het hart, dat die ouwe tijd f t cc h nC g, n j et zoo s i ec ht was, als men hem nu I gebonden "aan allerlei Wetten, voorschriften, re» 3 ] cmcn t e n, zoodat men s< wel eens gelieft af te schilderen Werd er toen zoo geklaagd over hooge belasting, stond men toen inzake den schoolstrijd zoo fel tegenover eikaar, was men. toen zoo zeer | _ soms waagt „<#at men nu i.jk neg wel doen moe". oude is nieuw geworden. En toch in Friesland varen als in dien ouden tijd thans weCr <] e diepgeladen scheepjes, venaf den kleihoek naar de zandgronden om daar hun inhoud u e bestemmen in het belang van den landbouw, inhoud is ook alweer mest, mapr een biI zonderé soort, nl. kleiaarde, afkomstig van de . Het noorden van ens gewest, met zijn zwars | vruchtbare kleiaarde komt in dezen de zuideJ lijke broeders op de zandgronden te hulp, om I door de kleiaarde meerdere groeikracht te gevcn a an den minder vruchtbaren zandbodem, I De kunstmest kan blijkbaar nog niet voorI } n deze verbetering van zandgronden. Nu a i het oude behoeft ook niet afgeschaft te wot.. Iden; er mag ook wel iets overblijven, dot nog I herinnert aan „de goeie ouwe tijd 1" FRISO. I I terpen in het noorden van ónze provincie, | Hot noorden vnn rr --- Uit de Venen. E ï komt eenlg licht in den toestand van het veenbedrijf. Leek het voor enkele weken, of dit jaar op de meeste plaatsen niet veiveend zou worden, de sterk toenemende vraag naar bagger en turf, nadien merkbaar geworden, geeft hoop voor de toekomst. In de monden, de Krim en Overijsel zijn dé turfvelden zoo goed als leeg en dagelijks komen er meer schepen te Compas rn BargerOosterveen om lading in te nemen. In de verschillende plaatsen is men weer begonnen nieuwe turf los te maken of treft men de noodige voorbereidselen daartoe en als straks de werkgevers en werknemers hel eens zijn omtrent de „tarieven", dan zal ui de meest gunstig gelegen plaatsen zeer zeker meer gegraven en gebaggerd worden dan in het afgeloopen jaar. . De gunstige ligging der veenderijen 1 Wit)over heeft men zich nooit druk gemaakt, vooi 1914 niet, omdat toen bij de vervening net z.g.n. opschuifsysteem werd toegepast en dus vanuit een bepaalde centra, Vriezen veen Coevorden voor de Overijselsche, Hoogeveen —Gronkigen voor de'Drentsche en Gxoning j venen, systematisch plaats voor plaats aan e I enee werd gebracht; tijdens den ooi og ï i, omdat toen niet naar den prijs, doch alleen ■ naar de brandstof werd gevraagd Dit alles heeft bedrijfsverhoudingen geschapen van zeer ongelijken aard en thans wreekt ïlch die ongelijkheid, waarvan men eene afspiegeling vindt in de van plaats tot plaats sterke afwijkingen vertoonende malaise. In de vóóroorlogsperiode, toen men plaat» voor plaats aansneed, werden de afvoerkanalen, eindje voor eindje, ieder jaar enkele meters, gegraven voor rekening van den yervener, terwijl de hoofdkanalen en hier denk ik aan het Stads- en het Oranjekanaal, de Hoogeveensehe vaart-, het Overijselsche- en het Stieltjeskanaal incluis de Dedenisvaart en het Scholtenskanaal, door de stad Groningen of particuliere maatschappijen werden gegraven, waarvan ln den een of anderen vorm het bedrijf de lasten kreeg te dragen en behield. Toen op de rijkakanalen de sluis- en andere gelden werden afgeschaft en d© lasten gelegd j op de schouders van dé Nederlandse!^ Gemeenschap, werden de van deze kanalen ge feruik makende industrieën belangrijk bevoordeeld. De particuliere kanaalmaatschappijen konden niet overgaan tot aïschaffing dier lasten, omdat daii de inkomstenbronnen uitdroogden, waaruit de onderh«udskosten der kaualen en de renten der daarin gestoken kapitalen moesten worden bestreden en zoo bleven deze lasten in tegenstelling met de aan i industrieën op 't veenrijkskanalen gelegen bedrijf rusten. Nog een andere zeer ln 't oog loopende ongelijkheid werd door deze ongelijke verhoudingen in het leven geroepen. Naar mate de techniek van het transportwezen te water een hoogere vlucht nam, werden de rijkskanalen en de daarin zich bevindende werken verbe-1 lórd, .terwijl de, particuliere kanaalmaatschap-1 pijen deels ongenegen, deels daartoe niet. in «taal waren en zoo is Drenthe geworden 'n land doorsneden met modderslootjes, waarin de nieuwere en meer moderne schepen zieh niet wagen. Hoe sterk en onbillijk deze ongelijke verhoudingen op het veenbedrijf. drukken en daardoor do concurrentiemogelijkheid van de turf tegen steenkool in ongunstigen zin beInvlooden, mogo uit de volgende, mij uit zeer betrouwbare bron verstrekte cijfers blijken. Vanuit Barger-Oosterveen tot in de „vrije" kanalen, komen op de turf aan sluis- en bruggelden pl.m. 15 cent per M3., d. 1. ongeveer 60 cent per ton of f 6 per dagwerk van 40 M3. Nog drukkender zijn de gevolgen van den verouderden en slechten toestand der kanalen en bijbehoorendo inrichtingen, waardoor alleen kleine schepen in staat zijn „volle" vrachten te vervoeren, terwijl de meer •moderne groote schepen dit slechts gedeeltelijk kunnen deelen. Turf, vervoerd per schip van 7 ton van Barger-Oosterveen naar Zwolle, kost heden per M3. aan.vracht ongeveer 60 cent, terwijl dit bedrag voor een zelfdo kwantum en over denzelfden afstand vervoerd met een maximaal beladen schip van 200 ton, gemiddeld slechts 85 cent zou bedragen. Alles bij elkaar beteekent dit dus een extra bedrijfslast van 15 + 25 = 40 éent per M3. of 6 + 10 = ï 16 per dagwerk' turf van 40 M3. In de meëst afgelegen streken als EmmerCompasouum, Klazienaveen en Barger-Oosterveen worden de bedrijven het sterkst door dezo extra-belasting getroffen. Daar Is voor met do daaraan verbonden na-1 de vervening het minste perspectief, staan de volden nog vol en treft men de meeste werkloozen aan. Dat zijn de streken waar wekelijks nog duizende guldens voor steun moeten ■worden uitgekeerd, waar de verveners en middenstanders worstelen om bun. bestaan en er schier bijna dagelijks in deze worsteling ondergaan. Of er dan geen oplossing is te vinden ? Mij lijkt van wel en op een betrekkelijk zeer eenvoudige manier. ■Begonnen kon worden met de overdracht 'der verschillende hoofdkanalen aan het rijk en de meeste urgentie is dan bij de Hoogeveensohe vaart, het Scholtens- en Stadska-1 naai of mocht de overdracht niet onmiddellijk kunnen gesc hieden, er kome een regeling tussclien t Rijk en de eigenaren dier kanalen, uihoudende lastenvrijo vaart op die kanalen. J egeliin' of beter onmiddellijk dient te worden begonnen mei de verbetering der Hoogeveenscno vaart vanaf Nieuweroord tot de Duitsche giens en het Scholtenskanaal vanaf Klazienaeen tot do uitmonding in het Stads- of TerApelkaneal, plannen hiervoor zijn reeds gereed, er wordt slechte gewacht op de regeling van de «nantieele kanten van de vraagstukken. De , •"«. .*«o((j3|unAcii. Jetrokken maatschappijen zijn daartoe niet in staat, zonder dat het veenbedrijf nieuwe nog swaardere lasten op zich neemt, waardoor de eoncurrentiemogelijkheid opnieuw zou verminderen en bovendien nog weer onbillijke ■Veihoudingen zonden ontstaan. Immers deze nienve lasten zouden voor minstens 90 pet, drukken op de veenderijen I te Bmmer-Compascuum, Klazienaveen en Bargei'-Oo-sterveen, aangezien in de andere | aangelande streken het veen grootendeeis is versneden. Hier kan dus de oplossing alleen gebracht worden door *s Ennds Overheid. Zij zal de kosten, welke door de deskundigen voor de Hoogeveensehe vaart zijn geraamd op f 687.130 — en voor het Scholtenskanaal globaal óp f 280.000 — voor hare rekening dieDan zal er eindelijk rechtvaardigheid zijn betracht tegenover eene nijverheid, welke tientallen van jaren onder de slechtst moge- j lijke bedrijfsverhoudingen zich heeft weten ! te handhaven, ten koste van onmetelijk leed en ontbering, geleden door de duizenden bij die nijverheid betrokkenen. En ten slotte is het ook een direct staatsbelang ! In de huidige tijdsomstandigheden, waarin voor ledereen zuinigheid en bevordering der productiviteit is geboden, worden door de Regeering in deze stréken wekelijks nog duizende guldens aan steun uitgekeerd, welk geld wordt verconsumeerd zonder eenige tegen-1 prestatie en tegen den zin der consumeerend en _ Wanneer hieraan een einde zal komen alg geen ingrijpende maatregelen worden gen0Jnel ^ j s n j e j ^ schatten. Moderniseering der aangegeven kanalen kan een blijvende oplossing brengen. Hierdoor wordt niet alleen bereikt een duurzame verbetering der bedrijïsmogelijkheid, maar kunnen onmiddellijk een 8 è 4000 arbeiders aan loonend werk worden gezet en dus de steunregeling met al hare funeste gevolgen worden stopgezet.' Mocht toch in Den Haag en elders, waar over dezo voor Drentho en "de veenstreken met bare bewoners zoo belangrijke kwestie moet worden beslist, spoed en doorzettingsvermogen worden betracht. A. U. ---