Oprechtheid. On. steeds oprecht te zijn, ftuutoe toehoo t zedelijke heldenmoed. En daarin zal de vooir a 2te oorzaak schuilen, dat er met meer oprechtheid gevonden wordt- Want van nature dient de mensch liever de waarheid dan (fo leugen en wandelt hij liever ui net licht der gerechtigheid dan in de schaduw der ongerechtigheid. Maar om te zeggen, waar het op staat, om rond voor zijn meening uit tfc' komen, om zich te toonen zooals men is, daarvoor moet men den durf hebben zich ongenoegen to berokkenen, tegenstand te ontmoeten, spot, zcfs smaad te trotseeren; daarvoor moet men do kans wagen vriendschap te verspelen en schade te lijden en zijn uiteilijken vrede te zion verstoord. De waarheid kan immers geen heroën, vinden en hoe kan mon oprecht zijn, a do waarheid niet dienen durft! , O ja oprechtheid is een deugd, daaiover zijn allen liet eens, doch velen moeten van die oprechtheid weinig hebben waar he„ geldt hun eigen tekortkomingen en gebreken en hun eigen dierbare belangen. Liever wil men die tekortkomingen en gebreken verbloemd zien door een vleier, dan de bedekkingen der eigenliefde ervan te zien afgenomen door een oprecht vriend. Dat is nu eenmaal do menschelijke ijdelheid. En de menschelijke zwakheid en de menschelijke zelfzucht wenschen niet iemand, die de oprechtheid dient, bij hun minder eerlijke handelingen en bij het beoefenen van hun minder eerlijke praktijken. Zoo is de oprechte vaak meer gevreesd dan bemind ; en zoo wordt hij door velen vaak meer gemeden dan gezocht. Het is immers het lot van den strijder voor waarheid en recht, zooals men den oprechte kan noemen alleen te staan. En daarom zal hij zich dikwijls eenzaam gevoelen. Do wereld wil bedrogen worden en hij kan de wereld niet bedriegen ; de wereld wil aangetrokken worden door den schijn en hij kan niet anders dan ze de waarheid toonen, die niet aantrekkelijk teEn zoo mijdt de wereld hem en haat hem soms, terwijl hij toch een pionier is, die hnar den rechten weg wil wijzen. Want ik rechte weg is de weg der waarheid, die naar veilige hoogten voert en de verkeerde weg de weg van de leugen, die in moerassen leidt- Dat weet, dat gevoelt de oprechte met een intensief gevoel en daarom kiest hij ver li»x voor winst en strijd voor vrede en leed voor lust en eenzaamheid voor samengaan. Ntet in ieder echter, die de waarheid durft zeggen, kunnen wij den edelen oprechte zien, die genegenheid wekt bij edele naturen en eerbied afdwingt zelfs aan tegenstanders. Er wordt veel in naam van de waarheid ge zegd, dat niet uit de reine bron der waarheid voortkomt, doch uit den troebelen poel van haat en nijd en bemoeizucht. Ik heb hem eens flink do waarheid gezegd, hoort men wel eens beweren op een toon van voldoening. Of dat waarheid zeggen echter uit edele op rechtigheid is geschied, valt sterk te betwijfelen- Wij weten integendeel maar al te goed, dat gekrenkte of gekwetste eigenliefde er de oorzaak van is. Hij, die wezenlük oprecht is, zegt de waarheid enkel uit liefde voor de waarheid en niet waar het zoo eens te pas komt en als zoogenaamd de gal overloopt, doch kalm en standvastig. Hij komt uit voor zijn meening tegenover wie en onder welke omstandigheden ook- En zijn gevoelen verbergt hij niet. Van mooi- en liefdoening is hij wars en kwaadsprekendheid schuwt hij, terwijl zijn handelingen in overeenstemming zijn met zijn woorden. En een vriendelijk of liefderijk woord van hem heeft groote waarde, daar het uit het hart komt- Waar we het geluk hebben een wezenlijk oprechte op ons levenspad te ontmoeten, laat hij ons een vriend worden, die ons onze feilen toont Om aan onze verbetering mede te werken, een vriend op wien wij kunnen bouwen den troost, van hechte vriendschap; een vriend, die ons oen leidsman is op den weg welke hoog boven de donkere moerassen van Schijn en leugen voert naar den lichtenden berg der waarheid. --- Uit Oost-Drenthe. Het is tot nu toe toch maar altijd zeer gemakkelijk winterweer. Dat mag gezegd wor den. 't Is waar, er kan nog heel wat winter tijd volgen, maar, wat we hebben doorgemaakt is volbracht 't Had in dat. opzicht heel anders kunnen zijn en dan hadden wo al langt gesukkeld misschien aan werkloosheid, door de natuur ons opgelegd, met al de verschrikkelijke gevolgen daarvan. Men kan er dan ook wel van verzekerd' zijn, dat er geen meer z«n in ^" oln ^ n . dit weer en met den loop van ^n^nter dan de respectieve *emeentebejuren hier in dit Oostelijk gedeelte. Het had. al lang kunnen zijn, dat die met de handen m 't haar zaten en geen uitkomst ziend», op n regeling tot. steun in een of anderen vorm hadden moeten aandringen. Men kan die steunregeling verwerpen- haar in zoo meenig opzicht uit den booze achten, zeker, het is volkomen waar, maar. als dc wintervorst, onder sneeuw en ijs het aardrijk in banden had geslagen, dan was het uiteinde weer geweest, dat men op steun was aangewezen geworden of we wilden of niet. In zooverre kunnen we ons dus gelukkig rekenen ^ met den loop van den wintertijd. Het wordt al 'n betrekkelijk koite spanne tijds, die «ons nog scheidt van half Maart, als waarop '■ 1 woonweg do veenwerkzaamhedeu ' n aanvang nemen- En daarin li'.cen wezenlijk de vooruitzichten beter, blijkende nu al reeds uit de opbrengsten van verschillende verhuurde of verkochte veengedeelten- E11 in verband daarmee is het misschien nog niet zon ongerijmd!- als men de meening hoort verkondigen, dat verschillende werkplans misschien daarom niet zoo vlug zich afwikkelen en die bedoeld waren als onmiddellijke werkverschaffing. Maar, we zijn nog lang niet door den druk der tiiden en is liet denkbaar, dat men voorzichtigheidshalve gelegenheden achter de hand houdt voor later, altlid. nis men maar zorgt, die opgezette plans in zoo'n stadium van ontwikkeling te hebben, dat men ook dadel'ik kan aanvangen, als dat noodzakelijk blijkt te zijn- Heel wat werkkrachten verhouwen zich nu al ten zeerste over de betere vooruitzichten in het veeiibedrtif en zouden wenschen, dat men nu maar eens ouder gewoonte vroeg kon beginnen, waarbij de arbeid niet telkens afhankelijk werd 1 gesteld van de oplossing van allerlei kwesties, wat telkens opschorting gaf, zoodoende '11 korter werkperiode en weinig verdienste- En als er dan maar niet al te veel stokebranden komen, die roet in 'l eten gooien. Men komt nu al. om t zoo voor te stellen, als dat van de betere turfpriizen in 't verschiet het werkvolk niet veel verbeterd 1 zou ziin. Dat weet men niet. Laat ons afwachten. De toestanden hebben ons zeker aan beide zijden iets geleerd, waarbij wellicht de ■kans, om met elkaar te kunnen samenwerken, is vergrootOf het zachte winterweer in ander opzicht wel zoo verkieslirk is, valt nog te betwijfelen. Ziek volk bij den hoop en de doktoren hebben dan ook handen vol werk. Verkoudheid met gepaard gaande verschijnselen van „griep", is in dit kikkerland met mist en doffe lucht, aan de orde van den dag- Of liet zachte winterweer met veel neerslag, ook met het oog op de gezondheid van den bodem zijn invloed zal doen gelden? Denkelijk wel- 't Is waar, onze groengronden zijn mooier en lijken voordeeliger, dan ze er verleden jaar ooit uitzagen, maar de structuur op vele bouwgronden lijkt wel bedenkelijk, vooral op de Hondsrugontginningen, met nog al vee! leemgehalte- Waag u er niet; op. Gij loopt als op drijfzand. Een en al natte pap, '11 volgezogen grond, waar het straks licht mangelt aan de noodige ventilatie en wat gemakkelijk afsterven met zich brengt. Afleiding van het overtollige water van zulte perceelen is vaak al zeer moeilijk; wat onder zulke omstandigheden voor zulke gronden tocfli 'n wezenlijke behoefte zou zijn- Eén ding is merkwaardig in deze. landbouwende streek niet haar altijd groot kwantum aardappelen- Daarvan is zoo goed als niets nog afgeleverd. Men hoort van geen prijzen, maar men hoort ook bijna nimmer over aardappelen in verband met verkoop spreken- Is men in stille berusting gekomen, met betrekking tot iets, waaraan men niets af of toe kan doen? 't Lijkt wel zoo, want in verband met geldelijke behoeften, zou men 0111 afvoer schreeuwen- Wat moet er van worden? Men voedert er maar raak van. Als 't maar niet te overtoMig gaat. En dan komt er bij, dat men al dadelijk die partijen er voor aanspreekt, welke 'ï meest zwak zijn. Bedenkelijk geiioeg zeker, maar uit dat feit spreekt toch nog weer de stille hoop, dat men de goedgeblevene later nog' eens van de hand zal kunnen doen. E11 als dat eens niet kan? Dan zouden ze onherroepelijk moeten te gronde gaan op het vekl tenzij nog voor 'n poos draaiende fabrieken zich er in 't voorjaar over mochten erbarmen- Die plotseling vc-ianderde loop in de zaken, heeft heel wat de&ardier gebracht en zware hoofden zijn er vol van- Natuurlijk kunnen velen 't nog houden, met 't geen men vroeger overhield- De vraag is maar, voor hoe lang dit zal zijn. Maar daarnaast zijn er zoovelen, die het, de hemel mag weten, hoe, 't terecht scharrelden, die achterbleven, die onderpand geven, die de boerderij inkortten, óm '11 deel op de markt 1 te gelde te maken, dio eert voor 1 zich zelf bestemd slachtdier in geld moesten omzetten, Waarlijk, je wordt droevig' gestemd, als je zooveel van die dingen weet, maar aan den anderen kant moet je het ook voor velen van het hart: Waarom ook zoo roekloos «Dwaas gehandeld soms in de dagen van voorspoed. Nu treedt over al de beoefening der zuinigheid in- Tenminste men tracht het'- Men kan 't zoo merken aan de kooplui. Hun algemeen» klacht is: „Verkoopen, da/t gaat nog, maar geld! Dat 's moeilijk te krijgen". E11 zoo is het. Maar het is niet alleen voor hen zoo- Wie schat de sommen, waar deurwaarders en notarissen achteraan vissollen- En dan zien we als '11 gevolg daarvan, flat de een te gronde gaat, omdat zijn vriend of buur of goede kennis soms 011 machtig bleek te zijn. Zulke zaken gaan ook altijd met tijden als deze gepaard. Aan alles echter is te zien, dat men er zich meer en meer op inricht, 0111 de ongunst der tijden heter het hoofd te kunnen bieden en datt al les onder de gedachte, dat 't nog wel wat zal duren' voor deze toestand doorgeziekt isMaar nu men tot bezinning gekomen is, hoort men ook algemeen de meening, dat, zoo 't eenige jaren ging, ook toestanden waren, die onbestaanbaar geacht werden. Jammeer, dat menigeen niet wat vroeger tot dit inzicht gekomen is. --- Praoties van Lute en Egbertien XV. De aarbeiders in oenze gemeinte bint meest lid van den- laandaaibeidersbond. En dtior is ook een waarkfoózenkaaste an verbunnen. De aarbeiders, die waarkloos waren, liept heur al 'n week of viere alle daePten emeldt, docli nou beur ik, dat er roem dartig niks kriegt- Dat bégriëp ik niet- Die meinsohen liep zegeltiea eplakt, liept verscheiden daegen naor 't Daarp eloopen, om zich te melden en nou krieg ze niks. Maor — 't komp misschien nog wel in norder. Toch is 't niet goed. dat die aarbeides zoo lange op de centen mut waaelitén. Laeten hierover meer Wji zult eerst ies zien, wat er van terecht komp. Gelokkig lat do gemeinte deurspitteh en verscheiden aarbeiders bint bezig mit 't fietspad an die Ruuterweg. Nou, 't worde ok tied. 't Pad was op sommige plaetsen niet meer 0111 over te fietsen. Maar nou wordt 't goed- De leiders van dat zoakien wit wel, oe 't mut. De wegwaarker hef vaeker etoont, dat hij mooie fietspaeden an kan leggen, 'k Bin allient thuus. Egbertien is naor do kraomvesite naor Pieters Geessien. Ik mogge natuurlijk niet mit, waant op '11 kraomvisite hemen gien kereltjes- 'k AVol ook niet graeg mit, want 'k wol niet graeg' een, lieele middag tusschen dat gekaekel van die. vrouwlui! zitten. Eerst wordt 't kleine klend bekeken- Dc eene, zeg, 't liekt 'n boel op zien vaeder, de sandere zeg, nee, 't liekt op de moeder. En 'n darde zeg 't liekt ook wel wat op heur meuie Jentien, waer 't naor eneumt is. Maor allemaole bint ze 't er over iens, dat 't '11 knap kieraö is- 't Greuit als kool en 't was al zwaor naor de ol-der- As de koffie mit koeke en moppies achter 't jak is, koompt de braamlewien mit rozienen op de taofel. E11 dan koompt de tongen eerst goed los. 'k Wol niet graeg '11 verslag van 'n kraomvisite maeken, want dio vronwluu praot allemaole deur me kaere- Dc vronwluu moet niet kwaod op Lute worden, want ik meine het niet zoo slim en de kerelties praot ook wel ies tegelieke, as ze op de veigaerige zit- As de longen gloed los bint op de vestte, worden Jan, Piet en Trientje wel ies deur de mostevJ. c-haelt- Ik gelenve. dat dat overal zoo is in de wereld. Eer k: a< mvesito is 't grootste genot \ euide wieven, As ze daoi' henne zul-, kui mi(i lieur lezen en óehrieyen. Maor as ze deur omstandigheden thuus mut blieven, Kiek ze de heele dag zwaart, '!. is dan prutleu en kieven En omdak dat weete En ock niet vergeete, Z"ek tegen Egbertien, mien olde- gaot henne Ik passé on 't huns en waaike mit de p*rne Waant dit is nou '11 mooie gelegenheid veur mij- 0111 ies wat naoders te gehneven over cenze gemeinte- De lezers kent wel 11 laankwaarpig prcsenteei blatticn nistt waor. Keer dat binttien omme en leg er un lekkere spekpanneköek op. Op weersenden, op de smalste kaanten legt men wat neer, zoodat daor geen vet of kan drieven- Dan anf het vet naor twee kaanten en in 't midden wordt de pannekoeke dreuge- Zoo is 't ook mit de gemeinte HaoveHe. 't Vet is naor twee kaanten edreven. I11 't Oostelijk deel van de gemeinte likt de vruchtbare laanderiienlaangs de olde Vaort met de dorpen Uffelte, Haaovelte, Daarp en Veendiek; in 't westelijk deel likt de greunlaanden an de Wapsveeniger Ao mit Wapserveene. In 't midden lig '11 groot heideveld, dat in 't Noorden grenst an 't Wittelter zaand en in 't Zuuden an 't heideveld 1 van de Baarg. Uffelte, Haovelte en Daarp bint heele olde dorpen. E11 de erste bewoners wassen boeren, die natuurlijk de huusen bouwden bij 't greun land, um weide veur 't vee te hebben An de andere kaanto worde 't heideveld ommespit tot bouwland' (Escli). Zoo is 't mit Wapserveene net egaon, maor dat dorp is van laeier daolum. Trouwens in Drente liggen alle olde dorpen in de nabijheid der strooinpies, omdat laangs de stroom pies bet greunlaandl is, dat neudig is veur 't vee. Ik zee zoo even, midden in oenze gemeinte lig '11 groot heideveld. In vrogger jaoren koi daor groote koppels Drentsehe schaopen an treffen- De Drentsehe schaopen bint hier verdwenen- 't ls wel dartig jaor eleene, dat ze in Uffelte ofesehaft bint. Waoromme de boeren dat dteen. Och dc winst was niet groot, want de schaopen waercn goedkoop en doe de kunstmes in de mode kwaamp wassen de schaopen veur de mes niet meer zoo neudig. Daarp hef nog 't leste '11 kop pel eliad. Doch *n jaor of tiene leen, bint oek daor de schaopen ofesehaftMet de schaopen is de sdheuper verdwenen. Dat is wel jammer, want de scheuper speulde een voornacnie rolle in 't dorpsleven. Hij wus van 'n heele boel sehaopeziekten of en wus precies, hoe 't weer de aandcre d'ag zul wezen- Hii lette altied op de locht en knn wel an de zunne zien. hoe laetc of 't was- Gelckkig, dat. nou daegeliks de weerberichten in de kraante staon, aans zatten wij non lilk in de pikpanne- In dat groote heideveld, da'k Zoo strakkies neumde, bint in de leste vief en twintig jaor groote dennebosschen annelegd. Hier en daor is '11 stek heideveld ontgonnen tot vruch'iboor bouw- en weiland, zoo at er veur de Drentsehe schaopen ook gien plik meer is. Dat onder aanderen in Uffelte vrogger groote koppels Drentsehe schaopen waien. kui nog zien an de bouw van de oldenvitsche boerenhuuzen. En de lneedo wegen, die van 't dorp naar 't heideveld leiden en de nacmc van schaopedrift droegen herinneren oens nog an die olde tied- In dat heideveld is veur honderd a honderd vieftig jaor 'n boel turf egtnaeven, die dan mit seheepies vervoert: weerd naor de Kallenkoter Ao en de Drentsehe Hoofdvaort- De veule schijisloote.i en vnorties, die min er antreft, herinneren nog an die tied. In dat heidevekl bint nog 'n boel veenties en op sommige plaosen- veural tusschen Uffelte en Wasperveene zit nog zooveulle \eene in, den liodein, dat dc bewoners \an deeze streken er meer dan honderd jaor gd og an l.ept. Maor er wordt betiekkeliik weinig egraeven, omdat de wegen er hennen slicht bint en boven op 't vene '11 boel zaand esteuveri is, op sommig • plaesen ziti wel '11 kerels lengte zaand op 't veene- Dat is dan wel beste veene, maor er is zoovoule aarbeid 1 veur neug, dat de meiiïschen dc turf goedkooper kunt koopen- In de mobilisatie, toe oens de liurf tov epast worde gingen verscheiden boeren zeli graeven. Nou 111 ock disse keer eindigen, de volgende weeke vertel ik meer want nou Egbertien naor die ki'aomversiete is, hek 't waark ook allenaie- Tot de volgende wetke dus. ' LUTE­ --- De Misdaad in het Zeedorp do'ör J. VAN CALLANT. 68 „De wereld heeft behoefte aan offerdaden en aan handelingen van verzoening," ging Stènsson voort. „Het ligt 111 de bedoeling, dat wij hier de ontginning krachtig zuilen ter hand nemen ! De ï£ ei m^ red Van Sa,lant en ik z""en met Dirk te°kii'zin en P r n, r e mannen ' "°g uit uw midden ' commissie vormen, om de welb r )rd r„—ij ,,V. r . zal ons met raad en geld ter zijde staan. Wij hopei ; „ ezan)enlijl< ook met uw aller hulp, hier te herv niag geen armoedemeerm het Zeedorp geleden men. Er worden, er mag geen wrok bij de ar £.« bestaan ! Wij moeten ons allen vereenigen hier bloei en vooruitgang te brengen. D e werkplaatsen zullen worden vernieuwd en uitgebreidde werkloonen zullen belangrijk verhoogd worden en alle werkers krijgen aandeel in de winst. Wij denken aan een stelsel van geleidelijke coöperatie, waarbij de arbeiders in de bedrijven langzamerhand allen aandeelhouders worden en waarbij zij hun invloed kunnen laten gelden op de gang van zaken. Doch heel geleidelijk moet onze vooruitgang daarheen opgroeien. Van alle werkers wordt gevraagd volle overgave aan de arbeid. De ontwikkeling van de geest zal daarnaast niet langer worden verwaarloosd. Wij denken aan een leeszaal met bibliotheek, aan cursussen op allerlei gebied, en ineer aandacht dan tot nu toe zal aan het onderwijs gegeven worden. Dit is de Kerstboodschap die Ik u kan brengen. Laten wij elkander zoeken, laten wij vereenigd werken, laten wij dc duisternis uit het verleden vergeten en alle aandacht geven voor het nieuwe licht !" Een ontroering greep de toehoorders aan. Toornige blikken waren eerst nog naar burgemeester Rogaar gegaan. De stemming werd echter allengs milder. Ieder begreep, dat hier iets groots plaats greep. „Nog een blijde tijding kan ik u brengen," vervolgde Stensson, nu met een glimlach op het gelaat. „De Freule Van Sallant is 11 allen lief. Zij is op de grens van het leven geweest en wij dachten reeds, dat zij ging sterven. Doch zij is herstellende, de laatste dagen. Zoodia zij sterk genoeg is, zullen wij allen een feestelijke dag hebben. Dat zal zijn in liet nieuwe jaar, als de lente komt. Het zal dan het huwelijksfeest zijn van Freule van Sallant en mij ! Ik noodig 11 reeds nu op ons feest. I11 de oude pastorie hopen wij gelukkig te wonen, voor het Zeedorp hopen wij te leven ! Laten wij elkaar zoeken en elkaar dienen. Een licht zal dan allengs doorbreken in dit afgelegen gebied. Als een opstanding moet het worden voor ons allen. Maar weet het wel — het ware Licht schijnt binnen in u. Dat Licht zullen mijn vrouw >k samen zoeken ; zoekt gij het ook allen ! ant hoe wij ook zullen werken en uiterlijk Z f > ^ n F gaan verbeteren — de geest is het hoogs c ■ en geest van licht, een geest van liefde ! «' Jm " sT' S het z eedorp, zooals in heel de t ,-,1/ var-h/ 1 n ' et tug<:u elkaar op, oordeel niet, , e ' x ' ? v