ENVELOPPEN Indien U ENVELOPPEN noodig lieeit of ander drukwerk vraagt dan monstors en prijs bij de Drukkerij Torenlaan - Tel. 410 --- Straatvuilbemesting. Toen het onderwerp straatvuilbemesting op ontgonnen gronden werd aangesneden, hebben zeer .velen daarom geglimlacht en de te verkrijgen resultaten in twijfel getrokken. Doch men lacht gewoonlijk te vroeg. Ook hier. De in deze genomen proeven in de Drentsche ontginningen hebben zonneklaar bewezen, van hoe groot nut de straatvuilbemesting voor onze schrale heidegronden is. Vroeger wendde men het stedelijk vuil aan als bemestingsmateriaal, dat de steden aan het platteland verkochten. Gaandeweg werd deze affaire echter te weinig loonend ; ondertusschen breidden de steden zich uit, werd het straatvuil aanmerkelijk vermeerderd en hoopten enorme hoeveelheden stadsvuil zich op. Zoo werden in 1924 b.v. in Den Haag verzameld 285.366 kub. M huisvuil; 29895 kub. M. straatvuil; 3574 kub. M. rioolmodder en vuil zand en bovendien nog 20310 kub. M. diverse afvalstoffen. In totaal werd derhalve 339.145 kub. M. straatvuil in één jaar en alleen te Den Haag bijeengegaard. Teen rees de vraag, waar men met dit vuil naar toe moest. In enkele gemeenten ging men, op Engelsch voorbeeld, tot vuilverbranding ove: wat echter hooge kosten meebracht. Daarna werden pogingen aangewend om het stadsvuil naar gronden te vervoeren, die nog m woesten staat lagen, om ze aldus in cultuur te brengen. Ook werden plassen en poelen met afval gedempt en lage terreinen er mee opge hoogd. Gebleken is dat het stadsvuil (keukenresten papier, asch, vezelstoffen, metalen, etc., die na eenigen tijd gaan rotten), een uitstekende bemesting voor ontgonnen gronden is. Door de straatvuilbemesting komt z.gji. leven ln den grond en de natuurlijke gesteldheid van den bodem wordt er aanmerkelijk door verbeterd Op een proefveldje, gelegen in de ontginningen van de N. V. Het Lantschap Drenthe, werd het eerst straatvuilbemesting toegepast. De opbrengsten aan voederbieten, suikerbieten en aardappelen, verbouwd op een terrein dat met een 25 c.M. dikke laag vuil werd bedekt en daarna be poot, waren bijzonder goed. Geen wonder, als men weet dat zulk een laag veel stikstof, veei fosforzuur en veel kali bevat. Den Helder, dat met enorme hoeveelheden vuil zat, stelde 10.000 kubieke Meter gratis beschikbaar en met de proeven met dit Heldersche straatvuil genomen, zijn nieuwe perspectieven voor den Drentschen landbouw geopend. Kan nu een regeling worden getroffen omtrent het vervoer, de opslagplaatsen enz. van net afval der groote steden, dan komen deze, wat voor hen een eerste eisch is, regelmatig van hun afvalstoffen af en het platteland, met name het Drentsche platteland, wordt voldoende aan een goede mest geholpen, die de nu nog in de provincie voorkomende woeste gronden in cultuur zal kunnen brengen. En geen wonder dat een van Rijkswege ter bestudeering dezer kwestie ingestelde commissie tot de slotsom kwam, dat het gebruik van stedelijk vuil het meeste nut op de woeste gronden in Drenthe stichten kan. Het vraagstuk hoe men het vuilnis uit de groote steden moet kwijt raken, trekt vooral in de laatste jaren in ons land veler belangstelling. In sommige gevallen wordt deze opleving veroorzaakt door eenen drang naar bezuiniging, in andere vindt zij haren oorsprong in eene poging om het maatschappelijk peil van welvaart der bevolking te verhoogen, door het scheppen van nieuwe bronnen van bestaan. Vooral waar de laatste overwegingen den doorslag geven, treedt het denkbeeld naar voren dat, door land' ontginning of aanplempen van plassen met stadsvuil, bouwland zoude zijn te maken en dat deze landaanwinst aan de maatschappij ten goede zal komen. Toen de „Commissie ter bestudeering van het vuilverwijderingsvraagstuk voor de gemeente Amsterdam", in 1923 haar werk begon, richtte zij zich tot een 35-tal groote steden in het bui tenland met verzoek om inlichtingen over de door hen toegepaste vuilbehandeling. De ingekomen antwoorden bevestigden het feit dat daarin veel verscheidenheid heerscht. Men meldde toch, dat de eindbehandeling plaats had door: (in willekeurige volgorde) afzet aan den landbouw, hetzij in den staat waarin het wordt ingezameld, hetzij na het ondergaan van bewerkingen, en al of niet gepaard met ontginning van woeste gronden; stortig, eenvoudig op het land dan wel ter aanvulling van oude steengroeven, leemputten, kleine ravijnen of andere terrein-inzinkingen; in een enkel geval breidde men die storting uit tot het vormen van heuvels; aanplempen van waterplassen of moerassen en drassige terreinen, ook soms met het doel van landaanwinning; storten in zee; verbranden. Slechts bij hooge uitzondering bepaalt men zich tot eene enkele wijze van afzet, in verreweg de meeste gevallen zijn in dezelfde stad meer dan een stelsel — tot vijf toe — in gebruik. Eigenaardig ls dat somtijds een stelsel geheel of ten deele werd opgegeven en vervangen door een ander; doch dat men na eenige jaren tot het eerst verworpene terugkeerde; met name geschiedde zulks ten opzichte van de verbranding. Het gebruik door den landbouw is reeds zeer oud en was vroeger algemeen; het toenemen van het bezigen van de zooveel gemakkelijker te behandelen kunstmest heeft er echter veel afbreuk aan gedaan. Ten onrechte wordt somtijds opgegeven dat dit gebruik Iets nieuws is of, juister gezegd, wordt de ouderdom ervan verzwegen. In ons land heeft het reeds langen tijd bestaan; in de veenkoloniën b.v. zijn groote stukken uitgeveend hoogveen lange jaren bemest met vuilnis van de stad Groningen dat, vermengd met de in tonnen opgehaalde faecaliën, op hoopen werd gezet, eenigen tijd aan zich zelf overgelaten en daarna als z.g. compost verkocht werd. De gemeente Amsterdam had, van 1842 tot 1877, contracten voor het afnemen van het vuilnis dat voor den landbouw werd gebezigd, ook in andere gemeenten trof men zulks aan. In de laatste jaren zijn de gemeenten Hilversum en Arnhem begonnen het stadsvuil voor landbouwbedrijf in eigen beheer te gebruiken; de gemeente Enschedé bepaalt er zich toe het vuilnis naar een heideveld te brengen en laat het verder nuttig maken van die stof aan anderen over en thans gaat het Haagsche stadsvuil krachtens een dezer dagen door den Raad dier gemeente genomen besluit, naar den Drentschen akker. Over de waarde van stedelijke afvalstoffen als meststof hebben niet steeds dezelfde inzichten gegolden ; in Duitschland waren de landbouwkundigen langen tijd van meening dat die waarde zeer gering was, een standpunt dat sedert gelogenstraft is. In de laatste tijden is wel bewezen dat men met vuilnis goede gewassen kan telen; hoe lang dit echter zonder hulp van kunstmest kan worden vortgezet is nog niet uitgemaakt. In de Groninger veenkoloniën bleek de toevoeging daarvan op den duur onmisbaar, zelfs bij bemesting met compost. Het storten in zee wordt in Nederland door de gemeenten Groningen en den Helder toegepast, elders komt het meer voor. Zoo brengt men het vuil van Christiania (Oslo) in eene op 4 K.M. van de stad gelegen zee-engte en daar geeft zulks door bijzondere omstandigheden van ligging, stroomen, getijden, geen aanleiding tot ernstige klachten. Sommige Engelsche steden voeren ook vuil naar zee af en op groote schaal geschiedt zulks te New-York, doch, niettegenstaande het vuil daar op 40 zeemijlen uit de kust werd gebracht, werden zooveel bezwaren ondervonden door weder aanspoelen, dat de regeering besloten heeft, deze werkwijze op te geven. De verbranding van het vuilnis is eerst ruim 50 jaar geleden aan de orde gekomen toen de eerste, nog zeer gebrekkige, ovens in Engeland werden gebouwd. Thans vindt men ze bij honderden over de geheele wereld verspreid. Amsterdam, Rotterdam en Leiden o.a. zijn ook in het bezit van zulke inrichtingen ; die te 's Gravenhage had een tijdelijk karakter. Natuurlijk heeft de techniek der vuilverbranding in den loop der jaren zeer groote vorderingen gemaakt en, hoewel men uit den aard der zaak nog steeds naar verbeteringen wordt gestreefd, kan toch gezegd worden, dat het thans mogelijk is verbrandingsinrichtingen te bouwen, die aan zware eischen voldoen en noch voor de omgeving, noch voor de arbeiders bedenkelijken hinder geven. De eischen waaraan elk stelsel van vuilverwijdering moet voldoen, zouden als volgt kunnen worden samengevat: a. het stelsel moet geschikt zijn voor toepassing door de gemeente waarvoor het moet dienen; b. het moet omvatten de eindbehandeling van alle ingezamelde stoffen; c. het mag tot geen bedenkingen van hygiënischen aard aanleiding geven; d. door desbevoegd Ingrijpen van derden, of door menigmaal voorkomende natuurverschijnselen, mag het niet in gevaar gebracht worden; e. het mag aan de gemeente geene, met net nut onevenredige, hooge kosten veroorzaken. Aan deze punten wenschen wij nog de volgende toelichting toe te voegen. a. Geschiktheid voor de betrokken gemeente. De wijze van vuil verwijdering eener stad hangt samen met hare ligging, den aard der omgeving zoowel wat betreft de bodemgesteldheid als de wijze van gebruik van den bodem, (veeteelt, verschillende soorten van landbouw) en vervoermogelijkheden. Verder speelt eene belangrijke rol de wijze waarop het vuilnis wordt ingezameld, welke weder bepaald wordt door de indeeling van de stad, de aanwezigheid binnen hare grenzen van waterwegen, e. d. Het zoude kunnen voorkomen dat een stelsel van eindbehandeling van het vuil onvereenigbaar is met den ophaaldienst of tot zeer kostbare wijzigingen er ln zoude leiden, welke tot zoodanig hoogere bedrijfskosten zouden voeren dat, uit een geldelijk oogpunt bezien, het nieuwe stelsel niet aanvaard kan worden. b. Het moet alle ingezamelde stoffen omvatten. Stadsvuil bestaat uit zeer uiteenloopende bestanddeelen. Men heeft toch: huisvuil (verreweg de hoofdzaak) ; straat- en veegvuil; afval van markten en nijverheidsondernemingen, slachterijen en abattoirs ; rioolmodder en bagger uit de grachten ; drijfvuil uit grachten en havens. Die verschillende soorten behoeven niet allen op gelijke wijzen behandeld te worden en het is dan ook gebruikelijk dat men zich bij de vuilerwü dering op verschillende métnieren van het vuil ontdoet. Eene eigenaardige plaats nemen onder het huisvuil in de zoogenaamde „nesten", dat zijn ; stoelen, kinderwagens, wiegen, matrassen, rollen tapijt of vloerzeil, manden, kisten, houtwerk, lijken van kleine huisdieren en nog vele andere voorwerpen tot de onwaarschijnlijkste toe. Het vernietigen hiervan geschiedt op zeer eenvoudige wijze, het beste door verbranding in daarvoor bijzonder ingerichte z.g. grofvuilovens. c. Bedenkingen van hygiënischen aard. Tot voor korten tijd werd er vooral op gewezen, dat het huisvuil belangrijk kon bijdragen tot de verspreiding van besmettelijke ziekten als : typhus, cholera, pokken, enz. Nu gebleken is dat de ziekteverwekkers van typhus en cholera slechts betrekkelijk korten tijd buiten het menschelijk lichaam in leven blijven, is voor deze beide ziekten die bezorgdheid binnen engere grenzen teruggebracht; voor andere zooals pokken en miltvuur blijft zij echter bestaan. Doch, geheel afgescheiden van het overbrengen van besmettelijke ziekten, kan het vuilnis andere, op den duur niet mindere merkbare schade aan de gezondheid toebrengen. Men denke hierbij aan de verspreiding van stank en stof, twee zeker niet onbedenkelijke en veel voorkomende bezwaren. Een goed ingerichte ophaal- en verwijde ringsdienst kan daaraan in ruime mate tege moet komen. Eene vuilnisbelt geeft aanleiding tot uitwasemingen die zeer onwelriekend zijn soms zijn zij zoo hevig dat in onder den wind liggende woningen de ramen moeten gesloten v/orden ; een en ander mag niet worden geduld, vuilnisverzamelingen in de kom eener gemeente zijn misplaatst. Het met de hand verwerken van het ingezamelde vuil moet zooveel doenlijk vermeden worden, het is voor de arbeiders zeker niet onschadelijk. Men moet gezien hebben : het wroeten van de voddenrapers in de diepe gemetselde bakken waarin te Parijs het vuil gestort wordt; het verspreiden van vuil op eene stortplaats bij Berlijn ; het bedrijf op oude vuilnisbelten ; dan krijgt men zeker de overtuiging, dat degenen die zich met dat werk bezighouden, toch zeker in hunne gezondheid moeten worden benadeeld. In een groote verbrandingsinrichting met een goed verzorgden ophaaldienst komt het huis vuil, nadat het in de stofdichte vuilniswagens is gestort, niet meer met menschenhanden ln aanraking en daardoor is voor 90 pet. van het stadsvuil zooveel mogelijk voor het belang van de arbeiders gezorgd. d. Het ingrijpen van derden of gewone natuurverschijnselen. In dezen eisch wordt uitgedrukt dat het stel sel van vuil verwijdering de grootst mogelijke waarborgen moet bieden voor bedrijfszekerheid, schiet het in dit opzicht ook maar eenigszins te kort, dan moet het alleen om die reden verworpen worden. Eene groote stad mag niet de kans loopen, dat plotseling voor de vuilverwijdering eene geheel andere richting moet worden ingeslagen. Men denke zich de bezwaren om in eens te voorzien in eene andere behandeling van de reusachtige hoeveelheden vuilnis welke eene groote stad voortbrengt; 1000 tot 2000 kub. M. per dag komt veel voor. Het is onniogelijk om vooraf maatregelen te nemen om in eene dergelijke storing te voorzien ; materieel en personeel zijn niet dadelijk beschikbaar, en het zal weken duren voordat vcorloopige voorzieningen kunnen tot stand komen en een zeer langen tijd voor weder een duurzame bevredigende staat van zaken is ingetreden. De gemeente Amsterdam heeft zulks ondervonden. Een deel van haar vuil werd afgevoerd naar de gemeente Aalsmeer, dit duurde reeds 10 jaar, doch op Zaterdag 13 Maart 1921, telegrafeerde het bestuur dier gemeente aan dat van de hoofdstad, dat het van af 15 Maart (dus twee dagen later) geen vuilnis uit Amsterdam op haar grondgebied meer zoude toelaten. In allerijl moesten dus noodmaatregelen getroffen worden voor het bergen van dat vuil en, hoewel het slechts een gedeelte van het ingezamelde betrof, gaven die niet te vermijden voorzieningen aanleiding tot zeer gegronde ernstige klachten over hinder voor de omgeving. De steden Hamburg en Parijs deden soortgelijke ervaring op. Da derden in dezen eisch bedoeld kunnen zijn: gemeenten, besturen van waterschappen en particulieren, onder de laatsten nemen de maatschappijen, die zich met het afnemen van het vuil willen belasten, de voornaamste plaats in. e. Kosten. Het is volkomen onjuist een stelsel van vuilverwijdering aan te prijzen omdat het voor de gemeente minder dadelijke uitgaven medebrengt dan eenig ander. De vuilnisbehandeling is eene aangelegenheid welke ten nauwste de volksgezondheid raakt en het gemeentebestuur is geheel bevoegd en verplicht om, ter behartiging van dit belang, zich buitengewone lasten op te leggen, natuurlijk onder voorbehoud om binnen de perken te blijven. Maar daarenboven, het is reeds gezegd, de bedrijfszekerheid van het stelsel moet boven twijfel staan en om die te verkrijgen kan en moet de gemeente zich, bij wijze van verzekeringspremie, uitgaven getroosten ; laat men zulks na, dan kan men later voor geldelijke nadeelen komen te staan, waarbij even bedoelde verzekerpremie in het niet verdwijnt. Uit een en ander hierboven vermeld, zal den lezer duidelijk zijn geworden, dat het vraagstuk der vuilverwijdering, waarmee vele gemeentebesturen zich tegenwoordig bezig houden, niet zoo gemakkelijk tot eèn goede oplossing is te brengen als wel algemeen gedacht wordt. --- De Provincie-Editie De Provincie-Editie van de Asser Courant wordt dagelijks om 12 uur gedrukt. Beleefd, doch zeer dringend verzoeken wij H.H. Winkeliers, om hunne advertentiën, speciaal voor het Zaterdagnummer, den dag tevoren, dus des Vrijdags uiterlijk 's namiddags 3 uur, gereed te hebben. Adm. Prov. Dr. en Asser Courant. --- Kerk en School NED. HERV. KERK. Beroepen. Te Bergeijk, J. W. Drost te Wemeldinge. Te Sprang, M. Ottevanger te Pependrecht. Te Luthutti, mr. C. J. Bartels, em. pred te Amersfoort. Te Parrega, J. P. Snoep te St. Anna Parochie. Aangenomen. Naar Asch, D. Broers, cand. te Renkum. Bedankt. Voor Lage Vuursche, J. G. Dekking te Bergambacht. --- Rechtszaken. KANTONGERECHTZITTING TEN HUIZE VAN EEN GETUIGE. Te Zaandam heeft zich gistermorgen voor den kantonrechter te verantwoorden gehad do natuurgeneeskundige W. S. aldaar, terzake van het onbevoegd uitoefenen van de geneeskunde. In verband met den gezondheidstoestand van de hoofdgetuige. Mejuffrouw A. Giere, heeft deze buitengewone zitting te haren huize plaats gehad. De vrouw verklaarde dat zij reeds vele jaren aan rheumatiek leed en zich ten einde raad in November tot S. had gewend. Deze stelde vast, dat sy niet aan rheumatiek leed en hoopte haar beter te kunnen maken. Op diens advies zette zij onder een stoel met rieten zitting een brandend gascomfoor, waarop een pan met water geplaatst moest worden. Na hierop eenigen tijd te hebben gezeten moest zij gedurende korten tijd in een teil met koud water plaats nemen. Dr. J. C. v. d. Loo, als getuige gehoord, verklaarde, de vrouw gedurende vele jaren voor rheumatiek behandeld te hebben. Hy was van oordeel dat zij aan chronische rheumatiek leed Verdachte gaf het tenlastegelegde toe en merkte op, dat hij verschillende menschen, die elders geen baat vonden, genezen heeft. De ambtenaar van het O. M. eischte ƒ100 boete of 50 dagen hechtenis. Over 14 dagen zal schriftelijk vonnis worden gewezen. --- Schoonmaak Schoonmaak geeft menige huisvrouw en dienstbode ruwe en roode werkhanden. Deze worden wederom spoedig gaaf t zacht en blank door Purol (Adv.). --- Ingezonden. (Buiten verantwoordelijkheid der Redactie). VOGELBESCHERMING. (Een beroep op Ouders en Opvoeders). Rooskleurig is de toestand onzer vogelbevo'king niet, integendeel 1 De strenge winter heeft vele soorten belangrijk in aantal doen afnemen ; het gure voorjaar heeft den broedtijd verschoven en verschillende soorten, welke anders twee legsels in één seizoen uitbroeden, zullen zich nu waarschijnlijk tot één enkel broedsel moeten beperken. Aan den eenen kant derhalve een abnormaal groote sterfte, aan de andere zijde een kleinere aanwinst dan gewoonlijk. Zoo ooit, dan moet thans alles in het werk worden gesteld, om den vogels een rustigen broedtijd te verzekeren. Immers, wij kunnen onze vogels niet missen, omdat zij het evenwicht in de natuur helpen bevorderen ; zij zijn de schepselen, die insecten- en slakkenschade voorkomen en bestrijden. Dikwijls wordt beweerd, dat een strenge winter een flinke opruiming houdt onder insecten, maar dc ondervinding leert wel anders ; deze dieren, volwassen of als larf, doorstaan de hevigste koude en bij het invallen van den dooi zetten zij hun oude levenswijze voort, alsof er niets gebeurd ware. Van den komenden broedtijd hangt het af, of de vogels zich weer van hun taak zullen kunnen kwijten. De natuur zal trachten de geleden verliezen te herstellen, doch de mensch maakt dat al te dikwijls onmogelijk. Voorat de jeugd maakt zich nog schuldig aan vogelvernietiging in den broedtijd door het uithalen van vogelnesten en door het wegnemen van jongen. Er zijn gelukkig overal teekenen, die op verandering ten goede wijzen, maar zeer veel valt er toch nog te verbeteren. Overa! moet de Nederlandsche jeugd van vogelverdelding afgehouden, voor vogelbescherming gewonnen worden. Dat kan alleen, indien niet alleen op de scholen, doch ook in het gezin gewezen wordt op de beteekenis onzer vogels, op het nut hunner bescherming. Houdt onzen jongens voor oogen, telkens weer, dat het uithalen van vogeleieren en van jonge vogels laf is, een daad, de Nederlandsche jeugd onwaardig. Als het ondoordachte verstoren van nesten kan worden tegengegaan, ziin wij reeds veel gevorderd, want wreed, willens en wetens, is onze jeugd gelukkig zelden. Leert den jongens genieten van de natuur, van het lenteleven ; prent hun daarbij eerbied in voor het leven. Zij zullen ons later dankbaar zijn voor onze raadgevingen ; zij zullen spoedig begrijpen, dat een bewoond vogelnest veel meer genot verschaft dan uitgehaalde eieren. Wij moeten er op wijzen, dat de omgeving van een nest niet vertrapt mag worden, dat ;onge vogels nooit in handen moeten worden genomen, doch dat, vooral in den broedtijd, de grootst mogelijke voorzichtigheid moet worden betracht. Onze vogelbevolking zal op den duur weer toenemen, tenzij de mensch dat onmogelijk maakt. Moge het geheele Nederlandsche volk ich tegen vogelverdelging kanten en inzien, dat „vogelbescherming" beteekent: „oogst beveiligen, schoonheid behouden". Het Hoofdbestuur der Nederlandsche Vereeniging tot Bescherming van Vogels: Dr. A. E. H. SWAEN, Voorzitter. J. DRIJVER, Secretaris. Amsterdam, April 1929. (Hcerengracht 540). ---