Heerschzucht. Vaak verbitteren de menschen elkaaT het zoete levensgeschenk door aJleïtei verkeerde neigingen, die ze niet weten te beteugelen en te bestrijen. Ben vian düe neigingen is de heerachzuc/ht: „Voor mijn wi'I moet gij buigen", deze machtspreuk van menig vrouwelijk, zoowel als mannelijk despoot heeft reeds diklwijls den vrede uit vele gezinnen en de vreugde Uit vele harten verbannen. Een zachte, lijdzame vrouw in stilte zuchtend onder 5uet juk van den dwingeland, aan wlen het huwelijk haar geketend heeft, een martelares) groot in zedfverloochening en geduld, die üilclh offert op het altaar van den vrede voor baar kinderen en voor de eer van haar huis, een goedigen, volgzamen man, wiens nek als voetödhakel dient voor een Xantippe, wie hij eenmaal zijn trouw beeft beloofd en die humoristisch pantoffelheld wordit genoemd als een bespotting vam manneJijke krachten waardilgheid, wie heeft hen nooit ontmoet in zijn leven en wie heeft nooit mededijden meeivens zullen daaraan niet reeds opgeofferd hoeveel onbeschrijfelijk lijden zal daardoor niet reeds geleden zijm 1 En in dïen dunk maken ze zich groot en machtig, die kleine zwakkelingen, die Over anderen willen heerBohen en niet weten van zelfbestuur. Want daarin ligt de ware grootheid en de ware maicht. Op welk een laag geestelijk peil stonden te vaak, die machtige heerschers van wereldrijken, voor wie millioenen knielden! hoe klein fa hum luimen en grillen eni hoe verachtelijk in hun blinde driften en hartstochten vertoonden ze zich dikwijls, zoo ais de geschiedenis leert. Maar die kleinheid en laagheid en verachtelijkheid van een dwingeland hebben we zeker allen het best leeren kennen in het dagelijkadhie leven; want (wüe heeft het nooit ergens aangetroffen, dat hatelijke, bespottelijke wezen, dat men een despoot in een miniatuur rijk zou kunnen noemen ? De slavenhouder die blimMi'nga gehoar«aamheid eischte en zijn onderhoorigen als speelballen van zijn luimen en grillen gebruikte, hij bestaat nog, ofschoon de slavernij is afgeschaft. De meester der hniizea die Over lot en leiven vam vrouw en kind te beschikken had, hij is nog daar en zit op zijn zertd aan den haard, als den' gevreenden oppermachtige. Wel zijn de reden zoodanig verzacht, dat geen vorst, hoe machtig ook. bet bloed van zijn onderdanen willekeurig meer mag doen vloeien; dat geen heer meer naar willekeur over zijn kneciht kan beschikken; dat bet recht van echtgenoot en vader binnen de perken der mensdhelijkh eld ls gesteld. Maar toch wordt er nog veel te veel geleden onder heerstahzucht en tirannie; want van het mishandelen vian zielsleven vragen de door menschen gemaakte wetten geen rekenschap. Er bestaat edhter een goddelijke *wet, volgens welke verwaten en wreede tirannen gestraft worden. Gij, die ze in u gevoeld, die noodlottige Eudhit om te heersdhen, bestrijd den öuiivel van eigenwaan en zelfzucht, waarvan de heersohucht een gebroedsel is, opdat ge u Belvon en anderen niet moge verbitteren, het lorte leven, dat zoet kan worden gemaakt door liefde tn zachtheid' en geduld, opdat er (vrede moge komen in ulw hart en in uw huis tn van daaruit In de wereld. --- Een Doel. Wat is het leven zonder doel ? Een oppervlakkigheid, een voortgang in rustelooze verandering en ledigheid. En toch zijn er honderden, die zich niet bewust een doel stellen, van wie vanouds gezegd k: zij leven niet, maar worden geleefd. En dit dan niet in den hoogeren zin dier woorden, n.1. Üat door ons iets hoogers zich uitleeft, maar in de lagere beteekenis, n .1. dat men een speelbal ie van omstandigheden en lusten. Een vast doel kan men zich niet stellen, zeggen velen. Immers als men dat bereikt, ziet men net weldra slechts als een mijlpaal op den weg naar een verder doel. Dat geven wij toe, maar juist daarom lijkt ons het stellen van een doel gewenscht, omdat wij ons daarmee op een langen weg van welbewusten groei begeven, van rustpunt tot rustpunt, in stijgenden zin. Om werkelijk voort te gaan, is het gewenscht, steeds met alle kracht aan het e e r s tbereikbare doel te werken. Het zeer verre, het latere doel, behoort pas later een hoofdplaats in onze gedachten in te nemen, al mag het nooit geheel worden vergeten. Het leven is een openbaringsveld van krachten en dat geldt ook voor den mensch. Zijn leven moet zijn de openbaring van zijn krachten in een werkzaamheid, welke overeenkomt met zijn diepsten persoonlijken aanleg. Daarom is het noodig, dat hij zich redelijk bezint, wat zijn aanleg en diepere wezen is, wat zijn innerlijk verlangen, zijn drang en zijn kracht uitmaakt, om daaruit dan zijn eerste doel te bepalen. Zich beperken is krachtsconcentratie. Het heeft lang gegolden, dat het een zeer fatsoenlijk doel was, zich een mooie positie, een goed betaalde betrekking te veroveren. Daarin \s ook niets afkeurenswaardigs, mits men van dat eerste doel verder ga tot een tweede. Dat de mensch van vleesch en bloed eerst vraagt naar brood, onderdak en veiligheid, dat is natuurlijk. Echter daarmee heeft hij niet beantwoord aan zijn aanleg, noch zijn vele krachten tot werkzaamheid gebracht ifi den hoogeren zin. De Staathuishoudkunde bestudeert den mensch in een andere uiting n .1. om met de kleinste inspanning de grootst mogelijke voldoening te winnen, voldoening dan in den zin van stoffelijk voordeel. Het is voor den nuchteren bestudeerder dan ook onbetwijfelbaar ,dat sinds oude tijden inderdaad rijkdom en gemak, twee zeer algemeene doelen zijn geweest. Maar wij zien ook, waartoe de aanwending der energie voor die doelen heeft geleid. Er is inderdaad een rijkdom van goederen opgebouwd, er zijn schitterende vindingen voor gemak en genot gedaan. Maar het jagen naar die doelen was tegelijkertijd een strijd tusschen sterk en zwak, waarbij het zwakke niet al te best is uitgekomen. Geen wonder dus, dat men thans, na dat eerste doel: voedsel, genot, macht, eer en pret, een ander doel wil stellen. Het streven naar rijkdom, macht, genot en gemak gaf, als resultaat wel veel van die vier begeerde zaken, maar dat er desondanks veel te wenschen over blijft, weet ook ieder. Wat in deze vier vaten geworpen wordt, moge veel zijn — en het i s veel — het vult toch nooit geheel. Ons levensdoel zal nu hooger moeten worden gesteld, zal er van bevrediging, van ware levensblijheid sprake zijn. Om te beginnen, zal het doel van onzen arbeid verhoogd moeten worden. Het gewin moge daarvan een eerste doel zijn, daarna zal ons doel kunnen worden om in den arbeid meer te leggen van ons zeiven, toewijding, gedachte, idealisme, kunstzin. En daarbij kan de ontdekking worden gedaan, dat een arbeid, die geen rijkdom tot doel en tot resultaat heeft, toch zeer goed bevredigen kan, mits wij er ons in overgeven met allen ernst, met gevoel, verstand en besten wil. En als wij dan zien, dat velen door allerlei omstandigheden belemmerd worden om aldus te arbeiden, dan is daar alweer een nastrevingswaardig doel, n.1. om de noodige hervormingen daarvoor te bewerken, in het onderwijs, daarna bij de beroepskeus en tegelijkertijd in de politiek en in het bedrijfsleven zelf. Het is niet voldoende, dat men jongelui aanspoort een positie te veroveren — neen, zij moeten er reeds vroeg op gewezen worden, dat er iets hoogers in den arbeid, zoowel als in de samenwerking moet worden gelegd. Omdat dit henzelf op den duur meer zal bevredigeh en omdat het heel de samenleving ten goede zal komen. Het doel van ons samenkomen als menschen moge eerst gezelligheid zijn ( en wat een uitleving van ijdelheid, begeerte e.d. schuilt daarinI), weldra zullen wij ook d&t doel verhoogen; want samenkomen heeft alleen werkelijk waarde — afgezien van een geoorloofde ontspanning af en toe —• als er degelijk, over ernstige dingen gesproken wordt, als men uitwisselt weldoordachte inzichten en meedeelt van verworven kennis of van warm gevoel. Het doel van huwelijk en kinderzorg moge ook eerst veel van de bevrediging van den gezelligheidsdrang in zich hebben — alweder moet het allengs verder worden geplaatst. De gehuwden hebben eenheid, gezamenlijk stijgen, geestelijke verrijking te zoeken: En ligt de stoffelijke zorg voor de kinderen als eerste doel nabij — er is daarna veel meer te doen, en een goede zedelijke, redelijke, geestelijke en religieuse vorming is dat verdere doel, voorwaar moeilijker te bereiken dan de eerste mijlpaal der plichten. Het doel van ons vergaderen, van ons kerkelijk samengaan, van ons politiseeren, van ons propageeren voor economische en andere verbeteringen — het moet steeds van een eerste niveau op een hooger plan worden geplaatst. De strijd Voor stoffelijke hervorming moge lang ons geheel vervullen en drijven, hij wordt edeler als hij naast en na het stoffelijk doel ook het geestelijke stelt, edeler, als hij naast en na de betere arbeidsvoorwaarden en de meerdere rechten ook beoogt de broederschap en de ware vereenigende godsdienstigheid. Het doel van ons denken en navorschen • ook d&t moet beweging in zich hebben. Het verstand wil doorgronden en het is ons gegeven om het te gebruiken. Maar het beste gebruik is niet dat, waar wij het aanwenden in spitsvondigheid en ter uitdenking van allerlei voordeden van lageren aard. Het doel van ons denken moet worden de verdieping, het begrip, de wijsheid ten slotte. Onze geloofsuitingen en ons denken hebben te stijgen als alles in het leven, zooals onze arbeidzaamheid en onze godsdienstigheid. Van kracht tot grooter kracht, van doel tot hooger doel — dat moet de bezielde beweging zijn in het leven. De man heeft van doel tot doel te schrijden en de vrouw op haar wijze heeft dezelfde bestemming. Waar zij harmonisch samengaan, zal het voortwandelen, het voorwaarts strijden, gemakkelijker worden. De man heeft vooral doel na doel naar buiten, de vrouw doel na doel naar binnen, en beiden staan met hun specialen aanleg èn in het huisgezin èn in de samenleving In huis en er buiten hebben beiden doel na doel. Wij gaan niet zonder roeping door het leven. Wij hebben een taak, die van stap tot stap is te volbrengen. Aan ons de schade als wij dit niet willen inzien. Wij streven vaak tevergeefs naar een doel, tevergeefs in dezen zin, dat wij het niet bereiken; maar wij hebben dan toch kracht leeren ontwikkelen en oefening doorloopen in dien vaak pijnlijken strijd. Wij moeten steeds een doel kiezen. Dat maakt ons vaster, meer geconcentreerd. En daarbij is niet de eerste vraag of wij het wel bereiken kunnen. De quaestie is in hoofdzaak of wij dat in allen ernst wilden en er alles voor zullen doen. Groote menschen, lang geleden levend, maar ons nu nog ten voorbeeld, wisten zich doelen te stellen. En het is verazingwekkend wat hun vastgerichte energie, ondanks de bezwaren, vermocht. Laten daarom de jongeren de levensbeschrijvingen dier grooten lezen, en voor zoover dit schrijvers(sters) waren, laten de jongeren dan hun werken bestudeeren. Aan de voeten der grooten leert men veel. Een gewiekst koopman, die het vergebracht had in zijn leven, zeide eens, een beetje te apodictisch: „Als een zaak niet gaat, is het de schuld van den koopman zelf. Als de man met zijn hart er bij is, moét het gaan." Gelijk gezegd, dat klonk wat te apodictisch, maar in den grond der zaak had hij gelijk. Om te slagen in het leven, is het noodig zich met hart en ziel te geven aan een levensdoel. Hoeveel proeven neemt de scheikundige in de verborgenheid van zijn laboratorium vóór hij aan den dag kan treden met zijn uitvinding, die zijn roem voor de eeuwen vestigt. Hoe lang peutert de werktuigkundige voordat de nieuwe of verbeterde machine de oude machines vervangt ? En ook, hoe lang kronkelt en draait zich de fijne politicus, totdat hij eindelijk bereikt heeft, wat hij wilde. Daarom is het ook niet mogelijk, om tegelijkertijd met evenveel kracht, tweeërlei doel er op na te houden. De scherpschutter richt niet op twee verschillende punten tegelijk. Doet hij het, dan raakt hij geen van beiden. Maar wie een levensdoel in 't oog heeft gevat, die hebbe geduld, want wien het daaraan mangelt, late de hoop varen ooit te zullen slagen. Is één doel bereikt, eerst dan moet men zich ten volle voor het volgende, hoogere doel gaan geven. Als de jonge mensch zijn loopbaan begint, voelt hij meestal nog geen behoefte aan een levensdoel, 't Eenige wat hij zich zou wenschen, is een goede dosis geluk. Maar van lieverlede komen de prikkels, en intellect, aanleg, karakter, wijzen later vanzelf den weg. Dan gebeurt het, dat het levensdoel, 't welk de bedding van onzen levenstroom is, verlegd wordt; naar verderop of naar dichterbij — meestal is 't laatste het geval — meer naar links of naar rechts. Maar hoofdzaak blijft toch, dat we in een bepaalden tijd één levensdoel hebben en dat dit de magneet is, die onze beste krachten in die periode aantrekt. Hebben wij niet allen één levensdoel, dat ons niet kan ontnomen worden, wat we ook verliezen i. wat we ook prijsgeven, één levensdoel, dat den grond moet uitmaken van ons wezen, de centrale onzer kracht om te kunnen leven ? Dat doel is : anders te kunnen leven dan platvloersch, vlak vooruit. Het leven is ons gegeven om het te aanvaarden met zijn lief en zijn leed ; met zijn gaven en zegeningen, maar ook met zijn nooden en zijn strijd, opdat we boven de wereld van lagere machten uit zouden komen, opdat we voorwaarts zouden gaan, in het leed te midden der tegenheden, opwaarts naar de dingen van liefde en schoonheid, der religie en des geestes. Wij hebben de bestemming, te beantwoorden aan onzen aanleg, op onze wijze. Mensch te zijn in den allerhoogsten zin. Dat is een vér doel het ééne Groote Doel, het Einddoel. De weg er heen is verdeeld in afstanden van doel tot doel. -Het ware wenschelijk^, dat èn van het Groote Einddoel, èn van het nu naastbij-liggende doel, elk zich steeds een heldere voorstelling poogde te maken. Want wij gaan het best vooruit als wij willen weten, wat wij moeten Dan ontwikkelen wij het beste dat, waarin wij ons sterk gevoelen, dan vragen wij het nederigst en het vurigst hoogere hulp voor dat. waarin wij ons zwak bevonden Het stellen van een doel is ons eerste werk. Is dit doel rein en hoog en edel, dan ontplooien wij op den worstelweg daarheen niet alleen een deel van onze beste krachten, dan wordt al strijdend onze houding tegenover het leven niet alleen vaster, zuiverder en beschaafder — omdat wij de lagere middelen allengs leeren schuwen —, maar ook leeren wij, eigen tekort ervarend, ons daarheen te wenden, waar goede steun is voor onzen voet, voor onze tastende hand, en vanwaar altijd die Kracht stroomt, die alle menschelijke kracht kan versterken en verhoogen, mits er om gevraagd worde. --- Uit Rusland. DE NIEUWE OOGST. De oogst wordt in Rusland binnengehaald. Hier en daar zijn reeds de eerste partijen gTaan van den nieuwen oogst op de markt verschenen en het uitgehongerde volk kan nu voor het eerst na eenige jaren zooveel brood eten als het wil, voorzoover de menschen geld hebben natuurlijk. De Sovjet-autoriteiten haasten zich veel graan aan te koopen om naar het buitenland uit te voeren (zooals onze lezers wel zullen weten, is de buitenlandsche handel van Rusland genationaliseerd en het graan, het hoofduitvoerartikel van Rusland, kan alleen door den staat of door eenige door de regeering aangewezen rijksorganisaties uitgevoerd worden). Hoe zijn de vooruitzichten .van dezen uitvoer ? Wij zullen probeeren op deze vraag een antwoord te geven, waarbij wij op de officieele bolsjewistische gegevens zullen steunen, di° wij met de in West-Europa bekende cijfers zullen corrigeeren. Er bestaat in Rusland een gewoonte de vorderingen van den oogst op de zelfde wijze te bepalen als de vorderingen van kinderen op school, nl. door telkens den oogst een „cijfer te geven". Volgens het rapport van den directeur van het Centrale Statistische Bureau in Rusland, Popow, aan den Gosplan (de organisatie, die het geheele economische leven van de Sovjet-Unie moet leiden) kreeg de oogst einde Juli een 3 4 tegen een 2.5 van het vorige jaar. De opbrensgt van den oogst wordt dan ook geschat op plm. 4025 millioen poed (1 poed = 16,38 kilo), d.w.z. een milliard poed meer dan hel vorige jaar. In doorsnee zal elke desjatiene (desjatiene is iets meer dan een hectare) 56 poed graan opleveren, zoodat het overschot door het Statistische Bureau op 850 millioen poed wordt geschat. Dat is de berekening van de bolsjewild zelf. De West-Europeesche graan-exporteurs die een eigen informatiedienst hebben en in het algemeen zeer goed op de hoogte zijn van de werkelijke opbrengst van den oogst zoowel in Rusland als in andere landen, beschouwen deze cijfers als overdreven en te optimistisch gekleurd. Zij erkennen echter ook, dat de oogst dit jaar in Rusland goed is en dat de SovjetUnie graan zal kunnen uitvoeren ; het overschot wordt door hen op 500—550 millioen poed geschat. Dit is natuurlijk veel minder dan de bolsjewiki beweren te kunnen uitvoeren, maar het is toch een groot uitvoerobject. Het is echter niet voldoende een graanoverschot te hebben, het moet ook gerealiseerd worden. Hier nu stuiten de bolsjewiki op vele hinderpalen, die de zeer slechte bolsjewistische organisatie moeilijk zal kunnen overwinnen. De moeilijkheden zijn van organisatorisch en financieel karakter. De eenige credietinstelling in de Sovjet-Unie, die zulke groote operaties kan financieren, is de Rijksbank (Gosbank), Deze bank moet echter tegelijkertijd ook alle inkoo» pen van de Sovjets in het buitenland financieren, zoodat de realisatie van den oogst voor haar een zware taak wordt. De middelen van de bank zijn beperkt en daarom moet de directie van deze centrale Russische bank, wil zij de handelsoperaties van de regeering kunnen crediteeren, nieuwe middelen vinden. Die denkt zij op de volgende wijze te verkrijgen : voor 280 millioen roebel zal zij nieuwe bankbiljetten uitgeven en 100 millioen hoopt zij te verkrijgen van deposito's en rekeningencourant. Uit deze 380 millioen wil de bank tot ultimo September 246 millioen roebel beschikbaar stellen voor de ralisatie van den oogst, d.w.z. voor den aankoop door agenten van de regeering van groote hoeveelheden graan. Is echter dit plan uitvoerbaar zonder den koers van den tsjerwonjets in gevaar te brengen ? Dit wordt door zeer velen, zoowel in Rusland als in het buitenland, ten zeerste betwijfeld. Het gevaar bestaat nl. dat het kunstmatige scheppen van zooveel nieuw geld tot een verdere depreciatie van de nieuwe valuta zal leiden en dat er op het moment, dat groote partijen graan op de markt zullen verschijnen, financieele moeilijkheden zullen uitbreken. Dit gevaar is lang niet denkbeeldig en de leiders van het tegenwoordige Rusland, vooral de economen onder hen, zijn zich van deze gevaren bewust. Wij hebben boven geschreven, dat de moeilijkheden ook van organisatorischen aard zijn. Dit weet iedereen, die de Sovjet-pers volgt. De bolsjewiki geven dit trouwens nu toe en erkennen, dat het handelsapparaat zoov/el van den staat als van de coöperaties zeer slecht werkt. De leiders erkennen zelfs, dat de realisatie, indien zij alleen door de organen van het rijk en de coöperaties zou geleid worden, onvermijdelijk op een mislukking zou moeten uitloop-in. Om dit te voorkorren hebben de bolsjewiki besloten de particuliere handelaren bij de graancampagne te betrekken en den particulieren graanhandelaren het recht te geven volkomen vrij graan te kcopen en te verkoopen. Dit zal ontegenzeggelijk de vooruitzichten van de realisatie ven den oogst beter maken, maar of dit voldoende zal blijken te zijn is een andere vraag. De bolsjewiki verkeerden vroeger in de onderstelling, dat zij in staat zouden zijn de prijzen naar eigen goedvinden te regelen. Dit bleek onmogelijk te zijn en de prijzenbeweging ontsnapt aan hun controle. De graanprijzen zijn nu overal gedaald, ook in Rusland. In Rusland bedraagt deze daling 54 pet. voor rogge en 41 pet. voor tarwe. In de Oekrajine, de graanschuur van Rusland, zijn de prijzen zelfs gedaald tot: 45 kopek de poed rogge en 98 kopek de poed tarwe. In sommige streken zijn de prijzen zelfs nog lager geweest. In doorsnee zijn de prijzen : 80 kop. per poed rogge en 125 kop. per poed tarwe. B?n dergelijke deling van de prijzen veroorzaakte op het platteland een ware paniek en de boeren, vreezend dat de daling verder zal doorschrijden, haasten zich hun graan te verkoopen, hetgeen tct een verdere daling van de graanprijzen moet leiden. Deze lage prijzen bedreigen het economische leven van het land, daar het koopvermogen van de boeren zeer klein wordt. Er moet dus iets gedaan worden, dat de daling van de prijzen tegen zou gaan De regeering hoopt dit te bereiken door de inkoop-campagne te rekken. Dit blijkt echter moeilijk te verwezenlijken omdat de boeren, beangst voor een volkomen waardeloos worden van hun oogst zirh haasten alles te verkoopen en de aandrang wordt dus steeds grooter. Bovendien is er nu opnieuw een verband ontstaan tusschen het prijzenniveau in Rusland en in het buitenland. Het export van graan heeft nog een moeilijkheid te overwinnen, nl. de te hooge kosten, die het gevolg zijn van de zeer ingewikkelde organisatie van alle bolsjewistische ondernemingen. De Sovjets doen nu al het mogelijke om deze onkosten te drukken, maar, zooals de „Ekonomitsjeskaja Zjiznj" herhaaldelijk erkende, is dit tot nu toe nog niet gelukt. Deze onkosten zijn ook nu nog veel en veel hooger dan die van particuliere handelaars, die een minder ingewikkelde bedrijfsorganisatie hebben. Het bovenvermelde rechtvaardigt daarom de vrees van hen, die denken, dat het de Sovjetregeering en de boeren niet zal lukken zooveel voordeelen uit den oogst van dit jaar te halen als het mogelijk zou geweest zijn bij normale omstandigheden, d.w.z. als de handel volkomen wij was en er voldoer.de particuliere credieten te krijgen zouden zijn. BORIS RAPTSCHINSKY, --- Amerikaansche Millioenen. De leunst om groote fortuinen te maken, verstaan de Amerikanen misschien beter dan. iemand anders, hetzij tengevolge van hun bijzondere energie, hetzij tengevolge van de rijkheid van hun land en de welvarendheid van een geweldige bevolking, die een enorm afzetgebied vertegenwoordigt waaraan voor hen die het vak verstaan, heel wat te verdienen valt. De aanwezigheid nu van zoovele groote fortuinen heeft de behoefte in het leven geroepen aan een kunst van verstandig uitgeven, do kunst om wat aan de maatschappij onttrokken werd weer op epalen het genot Van 't iheden en 't'verleden. En ieder constateert dat feit En zou 't graag anders wenschen, Atoar ieder leeft zijln leven half Ein meer soms „om de mensdhen*. De V. Jr, ---