De Gemeente Havelte. Oude Welvaart. Moeilijke Tijden. Nieuwe Welvaart! Wat zitten er toch eigenaardige geheimen in de plaatsnamen. Havelte bijv. heette vroeger Hesselte of Westerhesselen, ter onderscheiding van Oosterhesselen, dat ook Hesselt of Hesselte heette. De Gemeente bestaat uit de dorpen Havelte, Uffelte, Wapserveen en Veendijk met Havelterberg. .Havelte moet vroeger welvarend zijn geweest; in het Aardrijkskundig woordenboek van Van der Aa leest men n.1. „Dit aanzienlijke dorp is zeer welvarend" — ofschoon de grond er niet zoo veelbelovend is: zand en heide n.1. was er steeds in overvloed. Een eerbiedwaardige ouderdom heeft deze streek als woongebied ongetwijfeld; in 1040 wordt in Geschiedboeken reeds van Uffelte gesproken. Uit haar vroegere welvarendheid is Havelte langzamerhand in ongunstiger positie gekomen, doordat vele rijke ingezetenen de Gemeente verlieten. Men trok vooral naar Ruinerwold. De hoogere belastingen, die te Havelte moesten worden geheven, waren hieraan niet vreemd. Stukken heidegrond zijn in de Gemeente Havelte veelvuldig aan arbeiders in erfpacht gegeven. Deze bouwden dan primitieve woningen, vaak niet meer dan plaggehutten, en begonnen den grond te bewerken en allengs te verbeteren. Daardoor heeft Havelte naast het groote getal meijerboeren, een groote arbeidersbevolking gekregen, welke gedurende den wintertijd menigmaal geen voldoende middelen van bestaan heeft. In den jongs ten tijd, nu de crisis zich alom laat gevoelen, waren vele uitgaven voor armwezen en werkverschaffing daarvan het gevolg — en zoo is het in Havelte vroeger ook reeds dikwijls het geval geweest. Langen tijd was Havelte, hoewel dicht bij Meppel en Steenwijk gelegen, een vrij geïsoleerde plaats, ook al doordat het geen verharde wegen had, behalve dan den lateren rijksweg naar Meppel. De ontwikkeling der bevolking is hierdoor belemmerd. Eerst in 1888 werden de eerste straatwegen in de Gemeente aangelegd, op zeer primitieve wijze. In 1908 kwam daarna de verharde verbinding met Steenwijk, in 1912 die met Frederiksoord en Ruinerwold (Oosteinde), later die met Ruinen, die van Wapserveen naar de Wittelterbrug, in 1922 die met Ruinerwold (Westeinde) tot stand. Een groote stap vooruit was in 1916 de tram verbinding eenerzij ds naar Meppel, anderzijds naar Smilde — een belang van beteekenis voor Havelte! Nu ging men gemakkelijker eens verder van huis, nu werd het ook voor personen van elders gemakkelijker Havelte, dat een heerlijke, boschrijke omgeving heeft, te bezoeken. Kerk en toren te Havelte trokken o.m. de aandachten over deze bouwwerken werd nog onlangs in de Provinciale Drentsche en Asser Courant een zeer uitvoerige studie opgenomen. Nog een teeken van modernen voor­ uitgang 1 : in 1921 werd een deel der Gemeente (Veendijk) geëlectrificeerd; het overige deel der Gemeente zal volgen zoodra de hoofdkabel langs de Drentsche Hoofdvaart wordt gelegd. Verblijdende verschijnselen van opkomst zijn dit. En die vielen er de laatste jaren meerdere in deze Gemeente op te merken. Zoo wordt bijv. de landbouw en veeteelt hier langzamerhand meer intensief beoefend; ook het gebruik van kunstmest vond ruime toepassing. De Havelterberg, vroeger nogal berucht en geen plek van welvaart, is ook vooruitgegaan: geen bedelende kinderen nu meer, geen hinderlijk optreden tegen vreemdelingen, geen geloop naar het Gemeentebestuur om ondersteuning. De bevolking van de Gemeente Havelte is arbeidzaam. Men gaat tegenwoordig — waar men vlak bij geen arbeid vindt — naar elders om te werken, ook vrouwen, meisjes en kinderen. In de fabrieken van Meppel, Steenwijk, Ruinerwold, enz. wordt dan die arbeid gevonden. Het meest welvarend in de Gemeente zijn de gedeelten te Wapserveen en Veendijk, waar men den besten grond vindt. Wapserveen behoorde oorspronkelijk niet bij Havelte; het had voorheen een afzonderlijken „Schulte". Hoewel bij de dorpen Havelte en Uffelte de ontginning steeds voortgaat, vindt men daar heden nog uitgebreide heidevelden. Bij een volgend Jubilé van deze Courant zal het misschien anders zijn. Voor ontwikkeling heeft men in de Gemeente Havelte niet stil gezeten. In de jaren 1907—1920 zijn alle 5 de openbare lagere scholen verbeterd. Die te Havelte is vergroot met 2 lokalen en die te Darp en Veendijk met 1 lokaal. Te Uffelte is een nieuwe school gebouwd met 5 lokalen en te Veendijk een met 2 lokalen. De scholen zijn thans naar de eischen des tijds ingericht en vormen een sieraad voor de Gemeente. Er worden pogingen gedaan tot het stichten van een bijzondere school op de grens der Gemeenten Havelte en Steenwij kerwold, aan den voet van den Havelterberg — zoodat de Gemeente vermoedelijk spoedig nog een onderwijsinrichting rijker zal worden. Vermeldenswaard is, dat te Wapserveen nog steeds het veenbedrijf wordt uitgeoefend; die streek levert goede kwaliteit turf. Met een enkel woord werd reeds gezinspeeld op een mooie omgeving. Er mag nog wel eens de nadruk op gelegd worden', dat Havelte inderdaad veel natuurschoon bezit: mooie bosschen en lanen, de schilderachtig gelegen oude kerk en toren, de heerlijkheid „Overcinge" van de familie Linthorst Homan. Het vreemdelingenverkeer neemt toe en men hoopt voor de toekomst op meer vestiging. Wat die toekomst van onze Gemeente aangaat, moet gezegd worden, dat het landbouwbedrijf nog voor groote uitbreiding vatbaar is. Met veel ouden sleur moet worden gebroken om volgens de moderne methoden meer uit den grond te halen. Van voortgaande ontginning en drooglegging is nog veel te verwachten. De crisisjaren hebben ook op deze Gemeente zwaar gedrukt, doch wij gaan met moed de toekomst tegemoet. Havelte, Maart 1923. X. --- Advertentie op Of \g> x» (»' ks> w w w w Cf @ # ® Th.J.PLUIJTER % © GEDEMPTE SINGEL 3 - ASSEN & ». m ï- - (*> <$> w c«v K*:,' ' Staande Klokken, Regulateurs, Wekkers, steeds ruim gesorteerd. 1 e kl. uurwerken. Aanbevelend, G. GREVING, Varkensmarkt 8. Nevenstaand merk komt voor op den BÉSTEN RIJWIELBAND Prijzen Buitenö. Af9.-, BI 7.Bijuienlianleii A13.-, B 12.50.' Verkrijgbaar bij alle soliede handelaren. ASSEN. NOORD NEDERLAND (Wettig gedeponeerd) Importeur: THEDINGA GEBR. LEZER - ASSEN EN GROS ,DK «rjrST" EN DETAIL Telefoon Intercommunaal No. 58 COMPLETE MEUBILEER-INRICHTINO, BEHANGERIJ EN STOFFEERDERIJ. VERHUIZING S. Boekbinder & Zonen Assen — Tel efoon 274 Een van ouds bekend solied adres van Manufacturen en Confectie tegen de allerlaagste prijsnoteering. sssr wü hebben steeds extra aanbiedingen. Steeds groote voorraad. Firma E. A. SMIDT, WIJNHANDEL - ASSEN. Opgericht Ao. 1812. H. KIP - ASSEN RIJWIEL- EN MOTORHANDEL GROOTE REPARATIE-INRICHTING RIJWIELEN - MOTOREN VAKKUNDIGE LEIDING Onze SCHOENEN worden door GEHEEL DRENTHE gedragen Wij leveren U voor den prijs het beste. SCHREUDER's SCHOENHANDEL V ARKENSMARKT 6 — ASSEN Pendules, Klokken, Barometers en Wekkers, vindt U in ruime keuze met drie jaren garantie, bij R. VAN DIJK - ASSEN Brink 13 — Postrekening 85877 ---