De Gemeente Ruinerwold. Bloeiende Veeteelt. Goede Toestanden. Toen we de circulaire van de HoofdRedactie van dit blad ontvingen, met het verzoek een bijdrage te willen leveren voor het nummer ter herdenking van het 100-jarig jubileum der „Provinciale Drentsche en Asser Courant", zeiden we bij ons zeiven: „dat is gemakkelijker gevraagd dan gedaan." Toch vatten we niettemin dadelijk het plan op, het verzoek niet te weigeren, maar door een kleine bijdrage mede te werken, dat het heuglijk feit van het honderdjarig bestaan van een „ouwe getrouwe" als de „Asser" niet onopgemerkt zou voorbijgaan. „Eene kleine bijdrage" zeggen wij, want Ruinerwold kan, evenals zooveel andere gemeenten, niet bogen op belangwekkende bijzonderheden of eigenaardige instellingen. Deze Gemeente heeft zich in den loop der jaren regelmatig ontwikkeld, is bij andere gemeenten niet ten achter gebleven, maar heeft er ook niet boven uitgeblonken, of het moest zgn door de kapitale boerderijen, die er in de laatste tientallen jaren zijn gebouwd, vooral te Haakswold en Dijkhuizen aan den straatweg Meppel—Ruinerwold.' Deze weg, die onze Gemeente in haar volle lengte doorsnijdt, was voor 1854 een zandweg, die onderhouden moest worden door verschillende ingezetenen, de zoogenaamde pandpliehtigen, die dezen last bij het verharden van den weg in bovengenoemd jaar hebben afgekocht voor f2.50 per Meter, waarvoor ze vrijdom van tol verkregen, zooals die thans nog bestaat. Eigenaardig is nog, dat de brug over de Ruinerwoldsche-A in dien weg in onderhoud is bij den Huize Dickninge, wat vrij zeker zijn oorzaak vindt in het feit, dat te Dickninge vroeger een klooster gevestigd was, welk klooster uitgebreide be zittingen had in Ruinen, afkomstig van het mogelijk nog oudere klooster aldaar. Toen in 1854 de bovengenoemde straatweg voltooid werd, stonden er, behalve in de kom der Gemeente, Dijkhuizen genaamd, weinig of geen huizen aan. Waar die dan wel gelegen waren? Wel een honderd tot vijfhonderd meter benoorden dien weg, ongeveer in het midden der zeer lange opstrekkende er'ven, wat bij het uitoefenen van het landbouwbedrijf vele voordeelen had. Toen echter de boterfabrieken werden opgericht — en er zijn er twee in deze Gemeente — ontdekte men gauw, dat het niet wonen aan den „grooten" weg vrij wat last veroorzaakte. Ook in mer mg ander opzicht begon men langzamerhand te gevoelen, dat een „pad" niet in de schaduw kan staan van een straatweg en zoo werd reeds meermalen een balletje opgeworpen over 'tverbreeden van het „pad" tot een weg, een denkbeeld, dat men bezig is nu te verwezenlijken. Over een jaar zal dan ook het „pad", althans het grootste deel daarvan, tot het verleden behooren. In 1862 is de straatweg Meppel—Ruinerwold doorgetrokken tot Beilen. Deze weg, de straatweg Ruinerwold—Beilen, werd aangelegd door en is nog in onderhoud bij de Gemeenten Meppel, Ruinen, Beilen en Ruinerwold, de drie eerstgenoemden ieder voor 9j32 deel en Ruinerwold voor 5|32. Bij den straatweg Meppel—Ruinerwold sluit zich te Dijkhuizen de straatweg Dijkhuizen—Rogat en verder naar De Wijk aan, di ein 1869 werd aangelegd. Oorspronkelijk gelegd vooral met het doel om de Nederlandsch Hervormde Kerk, die staat te Blijdenstein, een klein gehucht, waar in de middeleeuwen een klooster was gevestigd, langs den vasten weg te kunnen bereiken, is het in den loop der jaren gebleken, dat deze weg is een vrij druk bereden aanvoerweg (Station Ruinerwold, Rogat a. d. Hoogeveensclie Vaart) van turf, kunstmest, veevoeder, bouwmaterialen, enz. Aan dezen weg staan te Broekhuizen eenige niet minder florissante boerderijen dan te Haakswold en Dijkhuizen. De zooeven genoemde Hervormde Kerk, ondergaat thans een algeheele restauratie. Bouwvallig, als vooral haar kap was geworden, deed Heeren Kerkvoogden en Notabelen in overleg met de Rijkscommissie voor Monumentenzorg in 't voorjaar van 1920 besluiten het gebouw, .dat naar men meent, uit de twaalfde of dertiende eeuw dateert, geheel te herstellen en uit- en inwendig zooveel mogelijk weer in ouden stijl terug te brengen. Dit kost tienduizenden en nog eens tienduizenden guldens, het werk is van ontzettend langen duur, maar wanneer het straks dan ook voltooid is, zal de Nederlandsch Hervormde Gemeente alhier een fraai kerkgebouw bezitten, dat zeker veler belangstelling zal trekken. De straatweg Dijkhuizen —> Rogat wordt gekruist door de spoorlijn Meppel—Hoogeveen. Bij het station Ruinerwold heeft op 2 Januari 1888 een ernstig spoorwegongeluk plaats gehad, waardoor onze plaats een min of meer algemeene bekendheid in den lande heeft gekregen. Het station zelf, dat staande in de laagte, eerst slechts als wachtpost by den overweg aldaar was ingericht en later als haltegebouw werd gebruikt, is in 1909 totaal afgebrand en toen vervangen door een gelijkvloersch en net gebouw, dat èn voor het reizend publiek èn voor de bewoners vrij wat geriefelijker is ingericht dan het vorige. Vond men aanvankelijk aan den straatweg Dijkhuizen—Rogat ook weinig of geen huizen, in de laatste jaren is dit veranderd. Vooral aan dat gedeelte, 't welk onmiddellijk bij den weg te Dijkhuizen aansluit, zijn, doordat pastoriegrond voor bouwterrein beschikbaar werd gesteld, verscheidene woningen verrezen. Toen in 1892 nog een straatweg van Oosteinde over Weerwïlle naar Koekange was gelegd, deed zich het geval voor, dat van hier naar de Gemeente De Wijk, behalve een zandweg, twee straatwegen leidden, maar dat de Gemeenten Havelte en Ruinerwold, die toch een gemeenschappelijke grens hebben van meer dan 12 K.M., nog door geen openbaar voetpad, laat staan een weg waren verbonden. Hierin kwam verandering, toen in 1912 de straatweg Oosteinde—Havelterberg klaar kwam, eenige jaren later in 1919 gevolgd door den kunst- en straatweg van Dijkhuizen naar Lokbrug. Behalve de straks genoemde Hervormde Kerk, staat in deze Gemeente ook nog het ruime en nette kerkgebouw der Gereformeerde Gemeente Ruinerwold-Koekange. Dit gebouw, gelegen in het van natuurschoon niet verstoken gehucht Berghuizen, stond op vrij grooten afstand van eenigen verharden weg aan een zandweg, welke weg vooral in het ongunstig jaargetijde wel een modderpoel geleek, zoodat het den leden van genoemde gemeente soms groote moeite kostte hunne kerkelijke plichten waar te nemen. Dit bezwaar is in 1920 opgeheven door den aanleg van den kunstweg vanaf den straatweg Dijkhuizen-Rogat langs Berghuizen en Weer wille naar Ruinerweide, alwaar aansluiting werd verkregen met den straatweg Ruinen—Koekange, met zijtak door Berghuizen, langs den Ouden Dijk naar den straatweg Koekange— De Wijk. Het is te verwachten, dat het aantal inwoners zich tengevolge van den aanleg dezer wegen van lieverlede belangrijk zal uitbreiden en vele gronden, die nu nog min of meer woest daarheen liggen, beter in cultuur zullen worden gebracht. Deze Gemeente heeft vroeger veel overlast gehad van water uit hooger gelegen gedeelten dezer Provincie, afvloeiende langs Oude Vaart en Ruinerwoldsche-A. De overstroomingen, daardoor veroorzaakt, gaven behalve de ontzaglijke schade, die er door berokkend werd, dikwijls aanleiding tot allerlei kibbelarijen en vechtpartijen. Hieraan kwam een eind, toen in 1878 de werken van het waterschap „Ruinerwold" werden uitgevoerd. Toch was men niet altijd bij machte het water door stuw- en vloedkaden in bedwang te houden. In 1921—1922 zijn echter zoodanige verbeteringen aangebracht, dat nu de drooglegging van de gronden dezer Gemeente, voor zoover die onder het waterschap „Ruinerwold" behooren, vrijwel een feit is geworden, In Ruinerwold is het grasland overheersehend. De oppervlakte van groenen bouwland verhoudt zich ongeveer als 8 :1. De kunstmest heeft ook hier wonderen verricht en tal van landerijen, waarop voorheen roofbouw werd gedreven, tót grootere en betere opbrengsten gedwongen. Dientengevolge vindt men hier een veestapel, die zich mag laten zien en die mede door de in deze en de naburige Gemeente De Wijk bestaande fokvereenigingen, een zekere bekendheid in ons land en zelfs daarbuiten heeft gekregen. Wie hieruit echter mocht concludeeren, dat waar hier een welvarende boerenstand wordt aangetroffen, de rationeele veefokkerij algemeen is, vergist zich. Daar ontbreekt nog veel aan. Onder de Drentsche gemeenten, waar de varkenshouderij, in 't bizonder het fokken van biggen, een zeer belangrijke tak van het boerenbedrijf uitmaakt, neemt voorzeker Ruinerwold, zooals bij de vele veetellingen van de laatste jaren is gebleken, mede een eerste plaats in. Uit de „keugies" wordt hier door tal van kleine en groote landbouwers bij eenig geluk heel wat geld gemaakt en zoolang de „biggies" maar een goeden prijs gelden, blijft er bij den boer den moed nog wel in en vindt hij den tijd nog zoo slecht niet. Zooals reeds gezegd, wordt hier betrekkelijk weinig bouwland aangetroffen. De boeren te Oosteinde hebben hun bouwgronden voor een groot deel liggen in het naburige, veel hooger gelegen, Ruinen. In de laatste jaren worden hier nog al wat akkermaalsbosschen gerooid en daardoor de oppervlakte van het bouwland vergroot. Wat het onderwijs in vroeger dagen betreft, zij vermeld, dat vóór 1862, in welk jaar de openbare scholen te Dijkhuizen en Oosteinde werden gebouwd, hier vijf zoogenaamde boer- of buurtscholen waren, namelijk te Tweeloo, Haakswold, Broekhuizen, Kale Kluft en Oosteinde. Het schoolgebouw te Tweeloo bestaat nog en is nu tot (nood) woning ingericht. Thans zijn hier drie openbare en twee bijzondere (Gereformeerde) scholen. Het in 1848 gestichte Gemeentehuis is in 1903 geheel herbouwd en neemt zeer zeker een waardige plaats in onder de gebouwen in de kom der Gemeente. Nog dient vermeld, dat onze Gemeente, althans een groot deel daarvan, dank zij door een tweetal particulieren gestichte Electrische Centrale, sinds December 1913 in het genot was van electrisch licht, wat in de .oorlogsjaren met al hun ellende voor ónze Gemfeente een heele uitkomst was op het gebied van verlichting. In 't voorjaar van 1918 ging de Centrale over in handen der Gemeente. Door aansluiting bij de IJssel-Centrale is de nu gemeentelijke Centrale, in onbruik geraakt en zijn de machines, enz., onlangs opgeruimd. Het behoeft zeker geen betoog, dat in den loop der tijden de zeden en gewoonten ook hier geheel zijn veranderd. De moderne wereld heeft inkleeding, huisvesting, rij- en voertuigen en wat dies meer zij, ook hier zijn invloed doen gelden en bewaarheid, evenals elders, dat andere tijden noodzakelijk andere zeden medebrengen. Maart, 1923. X. --- Advertentie KRISTAL - PORCELEIN JACOB KONING Oude Ebbmgestraat - Groningen, KUNST V OOR WERPEN Grootst en best gesorteerde Magazijnen. 1 H. BAKKER - ASSEN Alteveerstraat 5—7 KARPETTEN. ABSTINENT V onderscheidt zich van andere alcoholvrije wijnen, doordat zij niet onaangenaam zoet van smaak is. ABSTINENT heeft de voortreffelijke eigenschap van in hooge mate geurig en frisch te zijn, zoo zelfs dat ze zich in nfèts onderscheidt van wijn met alcohol dan dat ze ZONDER ALCOHOL is. Ook als DINER-WIJN is ze bijzonder aan te bevelen. Het artikel staat onder contróle van het laboratorium van denNed. Vegetariërsbond. Vraagt prosp. en offerte bij de fabrikanten WOLDRING & IDEMA, Groningen. GEZELSCHAPPEN vanBinnenen Buitenlandsche Tijdschriften en Romans. Vraagt prospectus. - Leesbibliotheek van meerendeels nieuwere romans. 2000 deelen. Catal. 25 ct. Boekhandel L. HANSMA, Marktstr. Fa. BUSCH & RICHIE Rolderstr. 129 - ASSEN- Tel. No. 303 Kruidenierswaren - Comestibles • Fijne Vleesch* waren • Zuivere Drops - Fijne Bonbons = DELICATESSEN-MAGAZIJN = Uitsluitend eerste kwaliteit - Billijke prijzen - Laai - dagelijks vragen en bezorgen in stad en omgeving - Nevenstaand merk komt voor op den BESTEN RIJWIELBAND Priizeii Bnitenl). AI9.-, BI 7.BinBeuïaMeii A13.-, B 12.50 Verkrijgbaar bji alla soliede handelaren ASSENNOORD NEDERLAND (Wettig gedeponeerd) Importeur: THEDINGA NIKKELEN ARTIKELEN, als: BOUiLLOIRS - THEEPOTTEN, THEELICHTJES - KOFFIEKANNEN met en zonder filter - BOTERKOELERS enz. enz. Groote keuze bij R. v. DIJK - Brink 13 - ASSEN. Pos £$f n s WAND IMPORTEUR^* ---