De Boerenbond en de S.D.A.P. Druk bezochte debat-vergadering te Wijster. Donderdagavond was in café Van Goor te Wijster een openbare debatvergadering belegd tusschen den heer J. de Lange, propagandist van den Drentschen Boerenbond, en den heer K. Brok, S.D.A.P.-Staferrfid te Assen. De belangstelling voor deze bijeenkomst was buitengewoon groot en lang voor de opening was het zaaltje geheel gevuld, terwijl ook de apart van zeildoek en houtwerk vervaardigde ruimte absoluut vol was. Naar schatting waren ongeveer 300 personen aanwezig toen de heer H. Schuring Rzn., plaatselijk voorzitter van den Boerenbond, de vergadering opende, waarbij hij zijn groote voldoening uitsprak over de buitengewoon groote opkomst. Spr. verzocht den aanwezigen een aandachtig en rustig gehoor. Rede van den heer de Lange. Wanneer wij een blik om ons heen slaan, aldus de heer De Lange en ons oor te luisteren leggen, dan is daar één jammerklacht, die wij hooren, en vooral van het platteland hooren wij een bittere klacht uit een overkropt gemoed. Vragen wij dan, waaraan hebben wij die ellende en die moeilijkheden te danken, dan hoort men vaak 't nietszeggende antwoord : „dat komt door de crisis !" Maar dat gaat volgens spr. niet op. Het is onjuist, dat de wereldcrisis de eenige oorzaak is. Menschen, die met hard werken eindelijk een eigen bedrijfje hebben veroverd, moeten dat thans afgeven aan een groep, die machtiger is en zij hebben te lijden onder 't hemeltergende onrecht, dat het platteland wordt aangedaan. Vervolgens gaf spr. drie oorzaken van den huidigen slechten economischen toestand: lo. de zwakte van het platteland ; 2o. de sterkte van de niet-landbouwende categorie en 3o. de wereldcrisis, die vcor het onrecht de mogelijkheid biedt. Uitvoerig zette spr. daarna uiteen, dat de huidige zwakte van het platteland een uitvloeisel is van de sterkte van den landbouwer in de goede jaren. De boer heeft maar geploeterd en gezwoegd — zonder over andere zaken na te denken — om zich een gced bestaan te verwerven en om een eigen bedrijfje te kunnen stichten ; ze leefden sober en kenden hun verantwoordelijkheid. Een reinere en hoogere sociale politiek bestaat er in 't leven niet. Thans blijkt echter, dat zij niet voor zich zelf zco hard gewerkt hebben, maar voor een ander, die 't recht neemt om de vruchten van hun noesten vlijt te plukken. Dat moet leiden tot wanorde en tot communisme en de oorzaak is gelegen in het feit, dat bij den landbouw alles geconcentreerd is cp het werk en de productie en nooit op een bolwerk, een zekerheid voor de toekomst. De niet-landbouwende categorie heeft wel getracht zich een zekerheid te stellen en hiervoor komt haar een eeresaluut. toe, dat haar niet misgund mag worden. Wat echter gelaakt moet worden is, dat zij haar macht gaat misbruiken. Zij begrijpen niet, dat de landbouwer voor zijn producten ook zijn Icon moet hebben. Spi". wees op de jaren 1914—1918, toen het gansche Nederlandsche volk in één cogenblik begreep, dat zij nog had: de landbouw, de kloeke boerenstand, die redding moest brengen en gebracht heeft. Ondanks het feit, dat de boeren toen 3 a 4 maal zooveel in het buitenland konden krijgen, moesten hier de prijzen van de producten afgemeten worden naar den heerschenden Ioonstandaard. Toen was er macht en daardoor heeft men recht gegeven aan den Nederlandschen consument, die zijn producten kreeg voor een prijs in overeenstemming met zijn loon. Maar thans is juist diezelfde consument tegen de afmeting naaiden Ioonstandaard. Zij hebben de macht en gedoogen niet, dat de prijzen van de eerste levensmiddelen verhoogd worden. Spr. wees in dit verband op de index-cijfers, die voor de industrie-producten 212 en voor de landbouwproducten 68 bedragen. De landbouw wordt opgeofferd voor een deel van het volk, maar zonder den landbouw kan op den duur geen industrie en geen handel floreeren. Een rechtvaardig loon. Het sociale streven gaat, volgens spr., uit van de gedachte, dat de loonen de prijzen vormen. Er mag geen onderscheid zijn tusschen arbeiders. De werkgever wentelt zijn lasten af op den consument, doch de landbouwer krijgt zijn werk niet betaald, maar moet wel de lasten der andere bedrijven meedragen. Er moet komen een stabilisatie van het product; de boer moet hebben een loon als ieder ander en naar dat loon moet de prijs van het product worden vastgesteld. Vervolgens wees spr. er op, dat de Nederlandsche export is voortgesproten uit hetzelfde onrecht. Door de export hebben we hier een dure import gekregen, terwijl onze eigen uitvoer nu kapot ligt en de invoer niet zoo maar stop gezet kan worden. Toch zullen we hier veel meer koren moeten gaan verbouwen, waardoor import zal dalen, geld gewonnen wordt eu werkloosheid verdwijnt. Voorts behandelde spr. de ontwikkeling van den Boerenbond met de tegenwerking van verschillende fracties en zette uiteen waarom de Bond gemeend had niet met eigen candidaten voor de a.s. verkiezingen tte moeten komen, doch dat er van buiten af invloed uitgeoefend diende te worden op de organisaties. Spr. eindigde zijn gloedvol uitgesproken rede met te wijzen op het Zeeuwsche wapen met de spreuk : „Ik worstel en ontkom". Uit dit worstelen zal eens het recht voortvloeien : een loonende prijs voor het product. (Applaus). Rede van den heer Brok. De heer Brok merkte op, dat hij het in vele opzichten met den vorigen spreker eens was. Niets is dan ook minder waar, dan dat de Boerenbond en de sociaal-democratie vijanden van elkaar zijn, want de S. D. A. P. heeft wel degelijk een open oog en oor voor de behoeften en nooden ten plattelande, terwijl ook de aanhang er groot is. Toch is er hier en daar wel een principieel verschil. Met den dikken, grooten kleiboer heeft spr. nog geen medelijden. De kleine boer echter, die nooit reserve heeft kunnen maken, dient geholpen te worden. Spr. zou de scheidingslijn niet — gelijk de heer De Lange willen trekken tusschen platteland en stad, maat tusscheir kapitaal en arbeid. Door de ontzaglijke werkloosheid zijn immers ook in de steden de loonen van de nog werkende arbeiders sterk gedaald. Landbouw ingesteld ©P export. Voorts deeldö spr. de heer De Lange's meening over invoerverbod niet. Misschien kan dif wel tijdelijk een oplossing geven, maar onze geheele landbouw is ingesteld op export, terwijl wij ook van andere landen invoeren, die bij een invoerverbod onze producten niet zouden afnemen. Spr. is er van overtuigd, dat in betere tijden de pachten weer onmiddellijk zullen stijgen en hij acht het een groot bezwaar, dat een belangrijk deel van de vrucht van den arbeid van den landbouwer weggaat naar den bezitter van den grond. Het is in het belang van het land, dat de landbouwer de vrucht van zijn werk voor zich zelf kan gebruiken en nietï hoeft af te staan. Uiteindelijk zal het toch daarheen moeten gaan, dat de pacht moet wordex geregeld, anders zal steeds de grondbezitter d£ lachende derde blijven. Vervolgens wees spr. erop, dat er nog altijd menschen zijn, die denken, dat de soc.-democratie op 't standpunt staat: de boel maar deelen ! Het bezit mag echter niet gaan ten keste van het leven, van het bestaan van een ander. De loonen in de steden zijn niet te hoog en ook niet de loonen van den gewonen ambtenaar. De S. D. A. P. is van meening, dat de ellende niet komt omdat de loonen te hoog zijn geweest, maar dat de fout zit in het privaat bezit van den grond en arbeidsmidd> len. Die bezittende klasse is het geheel met elkaar eens, doch de arbeiders niet. Nog eens wees spr. er op, dat bij invoerverboden een totale ombouw van onze bedrijven moet plaats vinden, wat niet gemakkelijk zal blijken, terwijl wij thans evengoed met onze landbouwproducten zitten als met de zuivelproducten. Volgens spr. moet de overheid zich gaan bezighouden met de verdeeling der artikelen, daar overal een te groote winstmarge op ligt. Ook zal de overheid moeten gaan werken in de richting van het voortbrengen der producten. De S. D. A. P. gelooft, dat juist het platteland de laatste jaren sterk afhankelijk is geworden van het kapitalisme — kunstmest, machines en landbouwwerktuigen — en daartegenover kan alleen strijd gesteld worden. Er is een sociale onrechtvaardigheid in de wereld — o.a. de pensioenregeling — en allen moeten hun uiterste best doen, deze opgeruimd te krijgen. Met de inspanning van de arbeiders zelf zullen de misstanden eens uit' de wereld geholpen worden. (Applaus). \ Replieken. ( De heer De Lange dankte den heer Brok voor de faire manier van spreken en merkte op, dat het een groot verschil maakt om den debater te gaan beantwoorden, dan wel de gedachte van diens politieke partij. De Boerenbond gaat het om de vraag, hoe staat dc S. D. A. P. tegenover ons en dan is het feit, dat er tegen den Bond strijd gevoerd is en soms met succes. Spr. achtte wd degelijk verschil aanwezig tusschen stad en platteland. De tusschenhandel verdient meer dan de boer zelf en voor hen wordt gestreden, doch voor den boer niet. De soc.-democraten en de kapitalisten, aldus spr., geven elkaar de hand om ons te bestrijden, want de sociale politiek van de lagere orde wil de loonen van de stedelijken arbeider op peil houden of hooger maken, maar aan de cijfers 212—68 (industrie—landbouw) wordt niet gedacht. Men heeft niet het recht de lasten der economisch zwakkeren ook nog te leggen op den boerenstand. Vervolgens bewees spr. aan de hand van vele cijfers, dat het kapitalisme in den Nederlandschen bodem van „de kleine man" is. Het gaat hier trouwens ook niet om medelijden, doch om recht en de boer moet zijn arbeiders kunnen betalen i uit het product. evenals de fabrikant. De prijs van het product moei dus in overeenstemming gebracht worden met het loon. Laten we toch ons verstand gebruiken en gaan verbouwen wat hier geconsumeerd wordt, zeide spr. Een export, die geld kost, kan nooit doorgaan. Voorts behandelde spr. uitvoerig de noodzakelijkheid van een billijke pachtwet, waarom door den Boerenbond een commissie is gevormd. Die pachtwet mag het pachtwezen echter niet onmogelijk maken, want dan liggen vele boeren op straat. Bij aanneming van het wetsontwerp Van der Berg voor een moratorium, zal de kleine spaarder bemerken, dat zijn centen op stap gaan. Grondbezit is het riskante bezit geworden, omdat men 't zaakje niet meer vertrouwt. Spr. eindigde met op te merken, dat de hedendaagsche politiek der vakbonden in strijd is met het bestaan van de arbeiders op het platteland. (Applaus). De heer Brok merkte op, dat beiden een verschillende opvatting van de ontwikkeling der maatschappij hadden. Ondanks alle steun is de boer toch niet geholpen: zij hebben er heel wat van verwacht, maar bij alle steunmaatregelen blijft heel wat aan de strijkstok hangen — de room blijft hangen en de ondermelk krijgt ds boer! Spr. geloofde echter, dat indien hetyontwerp van der Berg aangenomen werd, het dreigende zwaard wat hooger getrokken zou zijn. Het geld en niet het gezond verstand regeert de wereld en tegen dat. stelsel dient gevochten te worden. De S.D.A.P. is echter nog niet bereid om met 24 man in het wespennest van deze regeering zitting te nemen. (Applaus). De heer De Lange wees erop, dat in enkele S.D.A.P. blaadjes de deelen van het platteland tegen elkaar opgehitst werden en concludeerde, dat de sociale politiek verder van het peil gebracht is waarop ze moest zijn. Van vechten tegen vakbonden is geen sprake; enkel zal gevochten moeten worden tegen het schrijnend® cnrecht, waarvan spr. tot slot nog een duidelijk voorbeeld gaf. (applaus). Het was ondertusschen 12 uur geworden toen de voorzitter beide sprekers een woord van hartelijken dank bracht voor hun duidelijke uiteenzettingen en de prettige wijze van gedachtenwisseling. Ook de talrijke aanwezigen werd dank gezegd voor de opkomst en het aandachtige ge» hoor, waarna de vergadering werd §gg}cten. --- HOOGEVEEN EN OMGEVING Waar dit blad in meer dan twee duizend gezinnen wordt gelezer HOOGEVEEN. NEDERLANDSCHE VEREENIGINGEN VAN HUISVROUWEN (15 Maart). — Voor de afdeeling Hoogeveen van de Nederlandsche Vereeniging van Huisvrouwen trad hedenavond in de Lunchroom van den heer W. Kok Fzn. alhier op Ds. G. W. C. Vünderink, Ned. Herv. predikant te Zeist. Op uitdrukkelijk verzoek van het bestuur der afdeeling, dat daardoor geleid is geworden door de verschillene gunstige persbeoordeelingen, had spreker tot onderwerp van dezen avond gekozen „Droomen". ofschoon Z.Eerw. zelf geadviseerd had de keuze op een ander punt te bepalen, immers de volksmond zegt „Droomen is bedrog". Dat dit volksgezegde, evenals zoovele meerdere, niet juist' is en dat iedere droom een fundament en dieperen ondergrond heeft, is door Ds. Vünderink op verschillende wijzen aangetoond. Spr. heeft dö droom in diverse vormen en manieren ontleend op een zoodanige wijze, dat het een waar genot was den droom in onderscheiden gedaanten voorgesteld te zien. Mevr. J. M. Freseman Gratama—Heijbroek, presidente der vereeniging, maakte zich tot tolk van al de aanwezigen toen ze Ds. Vünderink hartelijk bedankte voor zijn prettige droomencauserie en hem een tot weerziens toeriep. HERDENKINGSSAMENKOMST. (16 Mrt). — Woensdag had te Nieuweroord in het Evangelisatiegebouw der Ned. Herv. Gemeente de herdenkingssamenkomst plaats voor het 50-jarig bestaan van de Evangelisatie te Nieuweroord. Na de gebruikelijke opening kreeg Ds. J. Kooiman van Hollandscheveld (waaronder Nieuweroord behoort) het woord en memoreerde in het kort het doel dezer bijeenkomst. Daarna sprak de oud-predikant Ds. Ruys, die jaren geleden te Hollandscheveld predikant was, en deelde de historische geschiedenis mede vanaf het bestaan der Evangelisatie. Ds. Ruys was een der oprichters en liet in zijn toespraak uitkomen de zegeningen, die God aan het werk had geschonken. Een en ander werd onder grooten aandacht gevolgd. Hierna voerden nog enkele sprekers het woord o.a. de heer Eppinga en Veen te Kerken veld, waarna Ds. Ruys deze herdenkingsbijeenkomst met dankzegging sloot Kind verdronken. Toen de brugwachter Hk. de Weerd Donderdagmiddag omstreeks 6 uur langs de Hoogeveensche Vaart van zijn dagtaak huiswaarts keerde, ontdekte hij bij de woning van den heer W. Bruins Slot Pzn. aan de Willemskade iets drijvende in de vaart, hetwelk hem verdacht voorkwam. Hij voorzag zich van een reddingshaak en haalde daarmede een drijvend kind uit het water. Binnengebracht bij den heer Bruins Slot bleek aldaar bij nader onderzoek dat het 't 4-jarig zoontje was van de Wed. Seijdel—Winkel, die nog slechts korten tijd aan de Willemskade woont. De ontboden geneeskundige kon slechts den dood constateeren. De deelneming met de diepbedroefde moeder is groot. ZUIDWOLDE. EIERMARKT, (16 Maart) — Op de gister gehouden eiermarkt waren aangevoerd ± 60.000 eieren. Prijzen wit f 1.65, bruin f 1.70 per 100 st. ---