De regeering Van Zeeland in een lastig parket. Hoe stelt men tegelijk landbouwers en arbeiders tevreden? (Van esn bijzonderen correspondent). Bestaat er inderdaad een rood gevaar in België en kan dit aanleiding geven tot onrust in a'e nabuurstaten, in casu Nederland ? Deze vraag is zeer ingewikkeld en het is dan ook al te eenvoudig, haar zonder meer met ja of nee te beantwoorden, want in beide gevallen blijft men ietwat naast de waarheid. Het valt dadelijk op, zoo men de parlementaire cijfers laat spreken, dat het communisme geen enkele Vlaamsche vertegenwoordiger in de Kamer heeft; noch het woelige Antwerpen, noch de proletarische fabrieksstad Gent, noch het platteland hebben ooit een man van Meskou naar het parlement gestuurd. De acht communistische Kamerleden werden in Walonië gekozen. Daaibij moet er neg op gewezen worden, dat ook in Walonië de communisten bij de verkiezingen in Mei van dit jaar nergens meer dan 10 pet. van het totale aantal stemmen op zich wisten te vereenigen. Eln eventueele staatsgreep schijnt dus op het eerste gezicht wel tot de onmogelijkheden te behooren. Twee conclusies kunnen wij uit de bovengenoemde cijfers alvast trekken. Ten eerste dat het communistische gevaar vooral in Walonië dreigt, en voorts dat het een zeer kleine minderheid is, die in België naar de pijpen van Stalin danst! Maar ook de durvende minderheden maken geschiedenis, vooral indien deze minderheden door een geheime macht gesteund worden. Ware het katholieke Vlaanderen er niet, dan heerschte in het Waalsche landsgedeelte op het oogenblik misschien reeds dezelfde toestanden als in Spanje. Het zijn de nuchtere, bezadigde Vlamingen, die reeds vaak communistische zondvloeden indijkten ! Een nuchter waarnemer kan het echter niet bij deze oppervlakkige bestudeering van de cijfers laten. Want dan zou men tot de conclusie komen, dat er in Belgie in het geheel geen communistisch gevaar bestaat. En dat is niet juist. Toch schuilt dit gevaar meer in de toestanden, dan in de invloeden van de communistische propaganda. Cm het eens kras uit te drukken : de jongste monetaire experimenten hebben meer bijgedragen tot het scheppen van ex prae-revolutionnaire geestesgesteldheid, dan de propaganda van de communistische agitatoren. Wij hebben hier geenszins een reeds vroeger geuit oordeel, dat het monetaire beleid van de regeering Van Zeeland haast een klassiek voorbeeld is van de allerslechtste devaluatie-methode, te herzien. Een geldontwaarding, die niet — zooals in Engeland wel geschiedde — de innerlijke koopkracht van de munt langeren tijd kan bewaren, maar die onmiddellijk den funesten kringloop inzet: levensduurte, loonstijging, nieuwe levensduurte, nieuwe loonstijging, etc., lost niets op ten aanzien van werkverschaffing en economische herleving, maar brengt twee groote kwalen mede : goudverlies of verarming van de spaarders, en sociale onrust of herleving van den klassenstrijd. Afgezien nog van het zeer hevig wordende nationaliteitenprobleem, is er een sociaal conflict groeiende, dat de regeering niet durft te arbitreeren, omdat zij dan sou uiteenspatten, tengevolge van haar heterogene samenstelling. De kern van het Belgische communistische gevaar ligt in dit steeds scherper wordende confüct, waaruit Moskou natuurlijk het zijne weet te halen. De devaluatie en de thans onvermijdelijk geworden loonstijging heeft het leven in België zóó duur gemaakte dat er tot eiken prijs dient te worden geremd, om nieuwe loonstijgingen en een nog grootere duurte te voorkomen. De semisocialistische regeering nu had'een prachtig experiment kunnen ondernemen, n.1. deze rem tegen de groote trusts (electriciteits-, bank- en andere staat-in-den-staat-trusts) te gebruiken. Maar daarvan is niets gekomen. Wèl heeft men de boeren — en liefst nog de armste landbouwers — getroffen. Dank zij de export-dumping, waarmede sommige staten hun landbouwproducten op de Belgische markt gooien, kunnen de binnenlandsche prijzen gemakkelijk omlaag worden gedrukt, zoo de regeering deze dumping toelaat. Brussel duldt nu dezen druk op da Belgische landbouwvoortbrengselen, om de kosten van levensonderhoud 1 omlaag te drukken en het zijn de boeren, die het gelag betalen. Het is om zoo te zeggen een boerenopstand, die thans op het platteland groeiende ls: de landbouwers moeten noodgedwongen hun producten ver beneden kostprijs op de markt gooien en eischen nu velorisatie door uitschakeling van den dumping-export, maar de regeering kan dezen eisch niet inwilligen, omdat dan het leven nog duurder zou worden en hel) er reeds op het oogenblik al somber genoeg uitziet met de looneischen in de industrie. Waai men het gevaar van de vakbeweging beseft, tracht men dit gevaar te bezweren door zooveel mogelijk ballast uit te werpen; en dit door aardappel-, vleesch-, zuivelprijlzen enz. zoo laag mogelijk te houden ten koste van de landbouwers. Daar de boerenstand katholiek en anti-communistisch is. vreest de regeering minder het verzet van de boeren dan de onrust, die zou los breken bij de arbeiders, indien de prijzen van de voedingsmiddelen zouden stijgen. Een al te groote spanning is echter gevaarlijk! De Vlaamsche geschiedenis kent reeds een boerenoorlog en zoo er geen verandering in d'e huidige prijzen van de agrarische producten komt, gaat België regelrecht naar een boerenopstand. De huidige markt is voor den landbouwer zoo ruïneus, dat de buitenman tot wanhoop wordt gedreven. En geeft de regeering aan de eischen van de boeren toe — hetgeen vroeg of laat zal moeten gebeuren, uit vrees voor erger — dan gaat het loonconflict in da industrie weer spoken. Men kan den indruk niet van zich afzetten, dat een paar gangsters voldoende zijn, om het kruit van den socialen oorlog tot exploisde te brengen. Intusschen bestaat er een methode, om den landbouw te helpen, zonder de marktprijzen te beïnvloeden: regeeringssteun voor de boeren. Maar, helaas, het regeeringsmanna heeft zoo rijkelijk gevloeid, om allerlei ondernemingen te saneeren, dat er nu geen staatsreserves meer overgebleven zijn, om dit dreigend conflict: landbouwindustrie te arbdtree* ren zonder schade voor beide partijei --- De overval op een geldauto. Politie gelooft daders in handen te hebben. Het onderzoek der recherche, in verband met den in het begin van dit jaar gepleegden roofoverval op een geldauto van de Nederlandsche Scheepsbouwmaatschappij, brengt steeds meer bewijzen aan het licht tegen de twee personen, die enkele dagen geleden gearresteerd zijn en ingesloten in het bureau Adelaasweg te Amsterdam. Beide mannen, F. de J. en P. N., afkomstig uit Tuindorp-Oostzaan, blijven nog hardnekkig ontkennen, doch thans is er ten aanzien van'hun schuld vrijwel geen twijfel meer. den met den heer Brouwer van de Neder* landsche Scheepsbouwmaatschappij, die het geldtransport begeleidde. Tevens zullen zij dien dag overgebracht worden naar het Huis van Bewaring. Hier zullen zij later geconfronteerd worden met den derden verdachte, n.1. N., die zich reeds sedert de overval plaats vond, daar bevindt. F. de J. en P. N. hebben reeds eenige straffen achter den rug, o.a. wegens e,en belangrijken diefstal. --- Spanje's Kunstschatten. Zeven weken woedt thans de burgeroorlog in 6panje, een burgeroorlog, „geperfectioneerd" door alle moderne hulpmiddelen der huidige oorlogstechniek. Vliegmachines, gewapend met mitrailleurs en bommen, van beide partyen cirkelen boven de gebieden der vijandelijke partijen, alom dood en verderf zaaiend. Veldgeschut en zware artillerie worden door de opstandelingen en door de troepen, die de regeering trouw zijn gebleven, opgesteld en de projectielen, die de vuurmonden verlaten, voltooien het vernielingswerk der vliegtuigen. En alsof dit nog niet genoeg ware, bestormt de opgezweepte bevolking kerken en kloosters, meerendeels monumenten van groote architectonische schoonheid en steekt den boel in brand, met het gevolg, dat in luttele uren tijds een fraaie Gotische kerk in een rookende puinhoop veranderd is. In bijna alle groote steden heeft de als met dolheid geslagen bevolking huisgehouden. Steden als Córdoba, Granada, Malaga, Toledo, Sevilla, Segovia, San Sebastian enz., die ln binnen- en buitenland bekend en beroemd waren om hun prachtige monumenten, stammende tolt verschillende tijdperken, hebben onherstelbare schade geleden. En alsof er nog niet genoeg schade is aangericht, beschoten de oorlogschepen van beide partijen tal van kuststeden. Onze bedoeling is het niet hier den toestand af te schilderen, zooals deze op het oogenbliK ls. Wij willen in onderstaand artikel volstaan een beschrijving te geven van eenige beroemde Spaansche bouwwerken, kathedralen en Moorsche paleizen, die gedurende eeuwen hebben bijgedragen tot de schoonheid van Spanje. Andalousië, waar op het oogenblik de troepen van Generaal Franco vasten voet verkregen hebben, is het Zuidelijk deel van Spanje. Het ls een dor, door de zon verbrand land, bijna zonder plantengroei. Midden in deze woestenij ligt een oase : Granada. En in deze heerlijke oase hebben de Mooren indertijd hét paleis van den Sultan gebouwd. Dit bouwwerk behoort tot de mooiste van Spanje. Granada was oorspronkelijk, evenals de meeste steden van Spanje, een Romeinsche 'nederzetting. Later kwamen de Mooren in het land en veroverden de stad. De Arabieren hebben hier het bewijs geleverd, voor het meesterschap, waarmede zij de krachten der natuur dienstbaar wisten te maken aan hun plannen. De boschrijke omgeving, waarin het paleis van den Sultan gebouwd werd, is niet het werk der natuur. De bouwmeesters van den Moorenkoning hebben een dankbaar gebruik gemaakt van de sneeuw en het water, afkomstig van de Siërra Nevada en door een vernuftig irrigatiestelsel de heele omgeving weten vruchtbaar te maken. . Het Alhambra, aldus de naam van dit paleis, Jigt op een hoogte, van 850 meter lengte, bi) een breedte van 240 meter. Het heeft tal van torens, waarvan thans een groot gedeelte in puin ligt. Voorts vindt men hier, evenals bij ieder Moorsch bouwwerk, verschillende patio's — binnenhoven — waarvan het patio de los leones de mooiste is. . In 1492, het jaar waarin Columbus Amerika ontdekte, werd Granada door Ferdinand en 'Isabella veroverd. Dertig Jaar later gevoelde 'men de behoefte de overwinning van het Christendom te bezegelen door het bouwen van 'een groote kathedraal, waarmede in 1523 begonnen werd. Enrique de Egas was de eerste .bouwmeester; na zijn dood werd hij vervangen door Diego de Siloë. De kathedraal te Granada ls een der mooiste bouwwerken ln Renaissance-stijl en de vele beeldhouwwerken, die deze kathedraal bevat, behooren tot de beste, welke de Spaansche beeldhouwers ooit geschapen hebben. Tal van schilderijen en geschilderde paneelen van dezen kathedraal zijn van de hand van den Granadeeschen schilder Alfonso Canos, terwijl dit bedehuls ook nog schilderijen van buitenlandsche schilders bevat, onder meer van Theodoor van Holland en van Memling. Voor het dwarsschip van de kathedraal bevindt zich een prachtig hek van gesmeed ijzer, waarachter men de praalgraven van Ferdinand en Isabella ziet. In de sacristie worden, naast andere relikwieën, ook scepter, kroon en zwaard van Ferdinand van Aragon bewaard. In het centrum van Spanje, omringd door kale bergtoppen, aan drie kanten omzoomd door de Taag, verheft zich trots op een stijlen heuvel, met zijn oude ruïnen, Westgotische basilieken, Moorsche moskeeën, kapellen, kerken en synagogen, met zijn groot aantal bruggen en poorten, met zijn machtige Gotische kathedraal, tallooze kloosters en colleges, Toledo, de oude keizersstad, eens het middelpunt van het rijk „waar de zon nooit onderging." Omtrent den oorsprong van den naam Toledo zijn de geleerden het niet eens. Hoe het ook zij, de Romeinen noemden de stad Toletum. Zij zagen reeds spoedig in, dat dit punt een hoogst strategische waarde had en maakten van de stad een sterke vesting. Onder de Westgoten had Toledo aanvankelijk slechts geringe beteekenis, doch toen koning Athanagild in 555 zijn residentie naar I hier verplaatste, nam de stad spoedig in belangrijkheid toe. Het Christendom had hier al vroeg vasten voet gekregen. Volgens de overlevering zou de H. Eugenius in de eerste eeuw na Christus hier reeds bisschop geweest zijn. In 712 verschenen de Mooren, aangevoerd door Tarik ben Zavad, voor de poorten der Stad. Het gelukte hem spoedig Toledo te veroveren en . de naam van de stad werd veranderd in Tölaitola. In 1085 werd Toledo door Alfonso van Castilië, met behulp van zijn beroemden veldheer Cid, weer op de Mooren veroverd. Alfonso vestigde er zijn residentie en doordat hij zich bij zijn troonsbestijging den titel van keizer „verleend" had, noemde Toledo zich voortaan de keizersstad. Na de inneming van Granada door Ferdinanl en Isabella steeg de glorie van Toledo nog hooger. Tot de mooiste en beroemdste bouwwerken van Toledo behoort de groote kathedraal. Reeds in de dagen der Westgoten bevond zich op deze plek een kerk, die echter, toen de Mooren de stad innamen, in een moskee veranderd werd. Koning Ferdinand de Heilige liet het bouwwerk slechten en de 14e Augustus 1227 werd de eerste steen voor de baseliek gelegd. In Januari 1493 was de kathedraal voltooid. Deze heeft een lengte van 120 meter, terwijl de breedte 59 meter bedraagt. „Het achtste wereldwonder" noemde men indertijd het Escorial. Alles vond men hier vereenigd-: een reustachtig groot Godshuis, een enorm klooster, een belangrijk priesterlijk seminarium, een mausoleum, een kostbare bibliotheek en een groot paleis. Langen tijd heeft men gezocht naar een geschikte plaats voor het uit te voeren bouwwerk. Het was niet gemakkelijk een plek in het gebergte te vinden, die niet al te ver van Madrid gelegen was, waar men de beschikking had over goed drinkwater en in welker nabijheid zich steengroeven bevonden. Doch eindelijk had men keuze gemaakt. 28 Mei 1562 bezichtigde Filips II het terrein, dat gelegen la op een der Zuidelijkste uitloopers van 't Guadarama-gebergte. Het ligt nog honderd meter hooger dan het op 923 meter hoogte gelegen dorpje El Escorial. 23 April 1536 werd de eerste steen gelegd in aanwezigheid van den monarch, terwijl de 13e September 1584 de sluitsteen van dit machtige bouwwerk geplaatst werd. De architect van dit bouwwerk was de bekende bouwmeester Juan Bautista de Toledo. Een maand reeds, na de eerste steenlegging stierf hij. Zijn opvolger was Juan de Herrera, doch de eigenlijke leider der bouwwerkzaamheden was Fray Antonio de Villacastin, een broeder van het Dominicanerklooster La Sisla bij Toledo. Deze monnik was een uitstekend practicus en verstond ter dege de kunst met het werkvolk om te gaan. Gedurende een kwarteeuw was deze plek het tooneel van een ongemeen groote bedrijvigheid. Op groote wagens, getrokken door 20 a 30 ossen, werden de uitgehouwen steenen uit het gebergte aangevoerd. De beste steenhouwers uit den lande waren hier te werk gesteld. Daarnaast warer tal van timmerlieden, slotenmakers en schilders gedurende jaren aan den bouw verbonden. Evenals indertijd b« den bouw van Salomo's tempel, werd ook elders aan het groote werk gearbeid. Amerika leverde het goud en de edele houtsoorten. In Italië, met name in Florence en Milaan werden de groote bronzen standbeelden gegoten. Klokken en candelabers kwamen uit Vlaanderen. Uit Duitschland tal van relikwieën, terwijl in alle Spaansche kloosters door de nonnen ijverig geborduurd wera. Tal van kunstschatten liet de koning naar het Escorial brengen. Beroemde schilderijen van Titiaan, Bottielli, Cellini, Roger van der Weyden versierden de wanden van het Escorial. Filips II was zóó gehecht aan dit door hem gestichte bouwwerk, dat hij hier bij voorkeur zün regeeringszaken afdeed. Toen de koning zyn einde voelde naderen, bevond hij zich te Madrid. Per draagstoel liet hij zich in zes dagmarschen naar het Escorial brengen, waar hij, in de morgen van de 13e September den geest gaf. Córdoba, eens de hoofdstad van het kalifaat, wier glans en pracht in de geheele wereld geprezen werd, waarvan de cultuur en de rijkdom eeuwenlang alle steden van het avondland in de schaduw stelde, is heden ten dage een verlaten en droomerig provinciestadje, wiens 50.000 inwoners van de heerlijkheid hunner voorvaderen zeer weinig zouden weten, indien niet buitenlandsche touristen hen de oogen geopend zouden hebben. Duizend jaar geleden was Córdoba's faam in de geheele wereld van die dagen bekend. De verschillende kalifen beschermden en bevorderden kunsten en wetenschappen, op een wijze, die zijn weerga nog niet gevonden heeft. Onder de dynastie der Omajjaden was Córdoba de grootste stad van West-Europa. De stad telde toenmaals 113 woonhuizen, 3000 moskeeën, 50 ziekenhuizen, 800 openbare scholen, 900 badinrichtingen en 600 hotels. De meeste vreemdelingen, die Córdoba bezoeken, vergenoegen zich er mede de beroemde moskee, de Mezquita te bezichtigen. Vroeger bevatte dit bouwwerk tal van poorten, doch de meeste van deze zijn thans dichtgemetseld. Toegang tot de moskee verkrijgt men door het Patio de los Naranjos — de Oranjeboomenhof. De moskee had vroeger een Arabische toren, dia veel gelijkenis vertoonde met de Giralda van Se villa. Deze is echter verdwenen en vervangen door een in 1589 ontstane klokketoren (zie illustratie). Midden in een groote vlakte ligt aan dert linkeroever van de Guadalquivier, de Koningin van Andalousië, Sevilla, vrijwel de eenigo Spaansche stad, die zich na de verdrijving der Mooren, op hetzelfde niveau heeft kunnen handhaven. Sevilla bezit tal van monumenten, afkomstig uit verschillende tijden en van verschillends rassen, want na elkaar hebben hier Phoeniciërs, Romeinen, Westgoten, Arabieren en tenslotte Christenen uit Castilië geheerscht. Het voornaamste bouwwerk der Mooren is de Giralda, Sevilla's grootste toren, waarvan de bouw in 1184 of 1195 een aanvang nam. Deze toren wordt als een der sterkste ter wereld beschouwd. Verschillende malen reeds is de Giralda door den bliksem getroffen, doch de uiterst sterke bouw heeft den toren voor Instorten bewaard. Nadat de Christenen heer en meester te Sevilla waren geworden, besloot men over te gaan tot den bouw van een kathedraal. Van heinde en verre stroomden de kunstenaars naar Sevilla. Ook vanuit Holland en Vlaanderen. De kathedraal van Sevilla is een der grootste en mooiste van Spanje. Van binnen is deze 117 meter lang en 76 meter breed. De bouw werd begonnen in 1402, terwijl het werk in 1506 voltooid was. Het interieur van de kerk is zeer eenvoudig. Slechts de groote gebrand» schilderde ramen, waarvan de kerk er 24 heeft, geven eenige levendigheid. PATIO DE LOS LEONES De Leeuwenhof, een der grootste en mooiste bi nnenplaatsen van het Alahambra te Granada, het Moorsche paleis, dat in de veertiende eeuw gebouw werd. DE KATHEDRAAL VAN TOLEDO. De foto vertoont de Westelijke gevel van dit mooie Godshuis. De toren, die zich ter linkerlade verheft, is de Noord-toren, die een hoogte van negentig meter heeft. HET ESCORIAL Dit, door Filips II gestichte paleis-klooster, werd eens het achtste wereldwonder genoemd. De bouw heeft vier en twintig jaren geduurd. De kosten beliepen 16 Vi millioen peseta's. TOREN TE CORDOBA. De Moorsche moskee, die zich te Córdoba bevindt, is in latere tijden tot kerk verbouwd. Op e«n der binnenplaatsen heeft men toen dezen toren met carrillon gebouwd. SEVILLA. Eén der ingangen van de groote kathedraal te Sevilla. Op de foto ziet men duidelijk de verschillende terracotta sculpturen. Het middenveld bevat een voorstelling van de aanbidding der Koningen. ---