ER IS GEEN DOOD „Wat is er gebeurd met geliefden van ons, die gestorven zijn ? en wat zal er met ons gebeuren, wanneer wij sterven ?" Moesten voor een ieder als dè vraagstukken gelden, door scheiding door dood, het hart toch wonden slaat, zoo diep, dat ze niet te genezen zijn; en het aardsche leven broos is en kort van duur. Doch het materialisme, dat slechts kan aanvaarden, wat met de stoffelijke zinnen waarneembaar is, doet zeggen: „Met den dood is alles uit." En de meesten onder hen, die straks weer in de kerken van Jezus' opstanding tornen, denken maar liever niet over het zoogenaamde wonder van de opstanding na, omdat het hun verstand te boven ?aat. Dat zij er zich wezen lijk aan kunnen troosten bij treurnis door wat men dood noemt, veroorzaakt, valt dan ook te betwijfelen. Daar zijn echter ook, die noch tot de materialisten, noch tot de geloovige kerkbezoekers behooren, maar wie de rede zegt, dat met den dood niet alles uit kan lijn. Zou er een kunstwerk kunnen bestaan zonder een kunstenaar ? Zouden er wetten kunnen zijn zonder een wetgever ? Zou er ordening en regeling kunnen zijn, ronder een wezen met beleid ? En zou het Kunstwerk der natuur dan daar zijfo zonder een Kunstenaar ? Zou dat Kunstwerk door wetten kunnen blijven bestaan zonder een wetgever ? Zou het door ordening en regeling in stand kunnen worden gehouden zonder een Bestuurder ? Maar zou die God, die de schoonheid is en de Wijsheid en de Macht, ook een God van liefde zijn ? Een God van liefde ! Daar roept het treurende hart om; daar zendt de beklemde ziel haar smeekingen naar op; daar smacht de in ketenen van zelfliefde geklonken wereld naar. En de natuur die dood scheen herleeft straks weer; en uit de bladen van het gewijde Bijbelboek lichten straks weer de woorden van den opgestanen Christus: „Ik leef en gij zult leven". Maar velen zijn blind voor het v/onder der opstanding in de natuur; en velen zijn aangeloovig aan het wonder der opstanding uit het vleesch, waarvan Christus een voorbeeld gaf. En zij ontkennen het bestaan of twijfelen aan een God van liefde, omdat de wereld liefdeloos is door zielen, die nog niet geschikt zijn om goddelijke stralen, waarin ook liefde is, te ontvangen, evenals het plankje, dat zich in de duistere aarde uit een zaadkiem ontwikkelt, nog geschikt is voor het zonlicht. Maar is er dan geen liefde te schouwen in het ontspruiten van het gras ? in het ontluiken van bladeren en bloemen? in het ontkiemen van het zaad, dat de landsman gezaaid heeft ? Dagen, weken lang lag het in den duisteren grond zonder heugenis te hebben van de schoone plant of van den schoonen boom, waaraan het in lentevreugde en in lentepracht ontloken is als bloei om te groeien ;n zomerweelde; zonder heugenis te hebben van den herfst, die het deed rijpen tot zaad, waarvoor alle vreugde en alle schoonheid voorbij is. Doch in dat zaad is de kiem besloten die gelijk zal worden aan den boom of aan de plant, waaruit het is voortgekomen wanneer het gezaaid wordt in de aarde, waar zijn hul len vergaan, opdat de kiem, waarin het onvergankelijke leven is, door de kracht van dat leven zal kunnen opgroeien door de dichte duistere aarde heen, tot het evenbeeld van zijn moederplant. En zou het leven, dat in een zaadje is, bewaard blijven en zou de mensch, dien het zaad van God zou kunnen noemen, het leven verliezen bij zijn zoogenaamden dood ? „Gij ziet voor uw volmaking blinken Een eindeloos verschiet." Daar is geen dood; want daar is geen leven, dat steu .en kan. Daar is geen leven dat niet bestemd is om te ontwikkelen en te groeien in leed en in strijd en om te bloeien in eeuwige heerlijkheid. Uit den mensch Jezus is de»goddelijke Christus opgestaan door lijden en door sterven heen om de wereld de blijde Paaschboodschap te brengen: „Er is geen dood". Dat die boodschap toch door allen begrepen werd. Dat meerderen die boodschap toch wilden aanvaarden, dan zou niet langer de klaagzang van moede pelgrims door de aardsche valleien klinken, maar het vroolijke reislied van genooten, die weten, dat zij opgaan naar het huis van Hem, Wien Jezus Vader noemde en die uit dat huis het licht der Eeuwigheid zien blinken boven de duisternis der graven. Jezus zeide: „Wees volmaakt gelijk ook uw Vader in de hemelen volmaakt is." „God schiep den mensch naar Zijn beeld en naar Zijn gelijkenis", zegt de Bijbel terecht. De mensch draagt het beeld van God in zijn geest, die zijn in-wezen is, gelijk de zaadkorrel het beeld van de plant, waaruit hij is voortgekomen, in zijn kiem' draagt. Die geest is besloten in een hul, gelijk een kiem van het zaad. En die hul is het lichaam van aardsche stof, dat bij den zoogenaamden dood aan het verderf wordt prijs gegeven en waaruit de geest bij dien dood zich vrij maakt om door de sferen en door de eeuwen heen op te groeien om eens aan God gelijk te worden, wat een der dichters van de schoone Evangelische gezangen deed zeggen: --- DE PAASCHRIT, DE PAASCHRIT, •en oer-oud boerengebruik, dat in verscheidene deelen van Duitschland nog te vinden is --- „OPSTANDING" „OPSTANDING" naar een schilderij van den Italiaanschen meester Giovanni Antonio Bazzi (1477—1549) --- Van Palm-Zondag tot Paschen In Nöord-Brabant en Limburg wordt de Palm-Zondag aangeduid als de lichtster in de veertigdaagsche Vasten. Dan wordt in vele huisgezinnen feest gevierd en men doet zich te goed aan versnaperingen, welke gedurende den Vastentijd verboden zijn. Palm-Zondag, den Zondag vóór Paschen, werd in de Grieksche Kerk reeds in de vierde eeuw en in de Latijnsche Kerk in de zevende eeuw, met groote plechtigheid gevierd, en door de Katholieke Kerk aldus genoemd ter gedachtenis aan den intocht van Christus in Jeruzalem, toen de palm- en olijftakken op den weg werden gestrooid. Vroeger heette die dag ook wel „Groene Zondag" of „Bloemendag". De palmtakjes, welke op dezen dag in de R.-K. Kerken worden gezegend, worden op de graven der over" ledenen, op wijwaterpotten, akkers, huizen, schuur en stalling gestoken. De asch voor hei kruisje van Asch-Woensdag, wordt van verbrande palmen op den laatst voorgaanden Palm-Zondag gewijd. In Noord-Brabant en Limburg werden z.g. palmboompjes gemaakt voor de kinderen; deze boompjes worden met lekkers beladen. In Roermond en Venlo worden die mee naar de kerk genomen om gezegend te worden : z» worden „palmbessems" genoemd. De boerenjongens steken daar palmblaadjes op den hoed, In het jaar 1793 trokken op Palm-Zondag de Oostenrijksche soldaten door Valkenburg met palmtakken aan de sjako's. Na den Palm-Zondag treedt de Goede Week in, ook wel Heilige-, Pilatus- of Judasweek genoemd. Zij wordt tevens de hooge-, de pijnen de stille week geheeten ; dit laatste wegens een bevel van keizer Constantinus. Volgens dit bevel moest alle arbeid in deze week gestaakt worden. In deze week is het weer gewoonlijk niet fraai, zegt de volksmond. Op Witte Donderdag is het in de omstreken van Weert en Thorn bij Roermond in vele gezinnen nog gebruik om 's middags een soep te eten van twaalfderlei groenten. Men noemt ze discipelen- of apostelensoep. Hij, die het eerst den lepel in den schotel steekt, wordt judas genoemd. Op dezen dag zwijgen de klokken, want — aldus zegt het volk — z» gaan dan op reis naar Rome. Op Goeden Vrijdag gewijd water op de vruchtboomen gieten, zal veel fruit geven, meent het volk. En zoo het op dezen dag regent, volgt er een goed jaar. Als de klokken op goeden Zaterdag, den dag vóór Paschen, uit Rome terugkomen, dan brengen zij de „Paascheieren" mee, zoo zegt de volksmond. De kinderen worden in de open lucht gezonden om de voorschoot op te houden, ten einde, naar het heet, de eieren, welke door de lucht uit Rome komen terugvliegen en onderweg wel eens vallen, op te vangen. Intusschen hebben de ouderen de eieren verborgen. Het ei, dat reeds in de oudheid als het teeken der schepping en vruchtbaarheid gold, werd door de R.-K. Kerk als het zinnebeeld des Verlossers gehouden, die uit het graf is opgestaan tot het leven Vroeger was het eiereneten in den Vastentijd daarenboven verboden. In plaats van het heidensch eieren>ffer aan de priesters van üstara, de godin van de herlevende vruchtbaarheid en van den dageraad, kwam nu het gebruik om met Paschen den bedienaren der kerk eieren aan te bieden. Deze gewoonte bestaat nog in vele «treken van ons land. In Brabant zingen de kinderen bij het eierenophalen een l^aaschliedeke, dat, hoewel in elk dorp niet gelijkluidend v^n woorden, in hoofdzaak toch hierop neerkomt: Vrouwke, vrouwke, doe oe best> Hoal de aaitjes uit het nest, Van de Witte hennen, God zal ze kennen. Een aai is geen aai, De tweede is 'n half aai, De driede is 'n paoschaai. Van die wit en van die zwart, Geef van elk henneke wat. j Als het gebeurt, dat een gierigaard zijn deur gesloten houdt, dan klinkt het: Er is een gaatje in de deur, Doar kiekt de gierige duvel deur. Op den Tweeden Paaschdag komen de kinderen weer bij elkaar om op „aaier te knudse" (eiertikken). De geloofsverkondigers hebben ook aan de heidensche „Osterfeestvuren", waaraan een levenwekkende en zuiverende kracht toegeschreven werd, een andere beteekenis toegeschreven, n.1, „de Vasten uitbranden" of „de doornenkroonleed en kommer verbranden". In Buggenum (Limburg) bestaat het gebruik, dat herbergiers den bezoekers na de vespers tracteeren op een bereiden varkenskop met brood en eieren, die worden genuttigd vóór het ontsteken van het licht. Wie na het ontsteken van het licht komt, mag niet mee-eten. Hij ontvangt dan een koppel gekleurde eieren. Bekend is, dat de bijenhouders op Paaschdag steeds op den wind letten : als die stil is, dan wordt het, volgens hun zeggen, een goed bijenjaar. --- PAASCH-VREUGDE PAASCH-VREUGDE --- OPSTANDING In haar weelderig Ingericht apartement van een eersterangshotel zat ze, de gevierde kunstenares, omringd van een bloemenschat, dien zè den vorigen dag wederom had ontvangen als de hulde van haar publiek. Maar de schoonheid van die bloemen bekoorde haar niet en de geuren stonden haar tegen; en de roem dien ze zich had verworven verheugde haar evenmin meer als de eerebewijzen, die ze ontving van haar kennissen en de hofmakerij van rijke bonvivants haar nog konden bekoren, Een tijdlang had ze haar eerzuchtige droomen gedroomd, waarin ze de wereld aan haar voeten meende te zien ; een tijdlang was ze bedwelmd geweest door de wierook, die ook haar was toegezwaaid ; had ze in een roes verkeerd van wereldsche en van zinnelijke genietingen. Maar wat droom en waan en bedwelming en roes nalaten, is een gevoel van leegheid en onbehagelijkheid. En leeg en onbehagelijk voelde zij zich, de door velen benijde kunstenares. De hulde van het publiek ! Wie gaf iets om haar als het er op aan kwam ? De eerbewijzen van haar kennissen ! Wie zou het in zijn hart betreuren, wanneer zij de deuren niet meer binnen ging, die wijd voor haar geopend werden ? En de hofmakerij van die nietsnuttige leeghoofden ? Geen woorden konden haar verachting daarvoor uitdrukken. De klok van een nabije kathedraal-toren begon haar machtige klanken te laten hooren. Welken dag was het ook weer ? O ja, het was Zondag en Paschen. Die klok luidde Paschen in. Met het hoofd in de van brillanten fonkelende handen geleund luisterde de groote zangeres naar die klanken. En ze dacht aan het luiden van een nederig dorpsklokje en een nederige pastorie ; waar zij liefde had ondervonden van 'n eenvoudigen man, die haar niet had kunnen volgen in haar wereldsche kunstenaars-vlucht. In zijn edelmoedigheid had hij haar laten gaan, de kunstenaarsloopbaan op, zonder boosheid op haar „Kind", had hij gezegd, toen zij van hem heen ging, „ons huwelijk is een fout geweest omdat ik jou niet kan geven, wat jij verlangt. Maar mocht er ooit een tijd komen dat je behoefte gevoelt aan waarachtige liefde, kom dan terug." En toen had hij zich snel van haar afgewend, maar zij had de tranen nog wel gezien, die hem over de wangen rolden. Niemand in deze groote stad zou schreien, wanneer zij heenging; en hoe spoedig zou het publiek een nieuwe ster aanbidden als zij van den hemel der kunst verdween. Een sterk verlangen naar den edelen, eenvoudigen man, van wien zij liefde had ondervonden en naar de veilige met klimop begroeide muren van zijn pastorie en naar de nederige rust van zijn dorpje verlangde ze met een vaag heimwee naar die hoogere dingen dan de aardsche dingen, die zij altijd gezocht had. Impulsief zette zij zich aan de kostbare vleugelpiano en ze begon het lied te zingen: Heute scheid' ich; heute wand're ich. Keine Seele weint um mich. Sind's nichts diese, sind's doch and're, Die da trauren wenn ich wand're. Holde, weinst du noch um mich ? Menschen in het hotel kwamen naar haar deur om roerloos te staan luisteren. En toen de haast hemelsche stem zweeg, zeide er een met een zucht van ontroering: „Zoo mooi heb ik haar nog nooit hooren zingen." Een uur later stond er een auto voor het hotel om de diva naar het naaste station te brengen. En op den avond van dien Paaschzondag werd er nog laat aangebeld bij een pastorie in een dorpje. De dominee een man met gebogen schouders en grijzend haar, verliet zijn studeerkamer om open te doen. En in het licht dat uit de gang scheen zag hij een vrouw staan in donkere reiskleeren. „Kan ik hier worden aangenomen ?' vroeg een deemoedige stem, een stem, die het wezen van den man doortrilde en die hem drong tot den uitroep: „Eleonore !" „Ik ben het", zeide de vrouw. „Hubert, het is Paschen, het feest der opstanding", voegde zij er bij als om den man te verbidden. „En hedenmorgen is er iets in mij opgestaan, verlangen naar liefde, verlangen naar vrede; verlangen naar betere dingen dan de wereldsche. En wou jij die mij geven; maar ik heb ze in hoogmoed, in verwatenheid afgewezen. En kom ik je smeeken mij te vergeven en mij weer aan te nemen, als je liefde voor mij althans nog niet dood is." „Eleonore !" herhaalde de man met jubel in zijn stem. En hij trok haar naar binnen. En ze las de liefde in zijn wezen en ze voelde de veiligheid van zijn huis en den vrede van alles, wat haar omgaf. Maar toen ze de grijsheid van zijn haar en de gebogenheid van zijn gestalte en de lijdenstrekken in zijn gelaat opmerkte, weende ze. T. H. ---