LANDBOUW-KRONIEK De Minister van Handel, Nijverheid én Scheepvaart, prof. Gelissen, heeft het noodig en nuttig geoordeeld, om in een vergadering te Ween en te verklaren, dat de industrie de ruggegraat is van Nederland's economisch leven, maar hy zag over het hoofd, dat het erg gevaarlijk is, om den wervelkolom van een levend organisme zonder kennis van zaken te gaan ontleden ! Dezer dagen hebben de bladen gemeld, dat de Minister van Handel, Nijverheid en Scheepvaart in Weenen een rede heeft gehouden, waarin hjj de stelling poneerde, dat de industrie de ruggegraat is van Nederland's economische leven. Nu achten wij het in de eerste plaats niet juist, dat een minister — ook al beheert hij het departement van Handel en Nijverheid — een van onze nationale takken van volksbestaan gaat voorstellen als „de ruggegraat". Niet alleen, dat dit volkomen onjuist is — want landbouw, handel en industrie vormen een onverbrekelijk en zelfs niet te ontwarren geheel — maar bovendien moet het niet opportuun, dus onzakelijk worden geacht, naar onze wijze van zien. De voortbrengselen van onzen land- en tuinbouw, voor zoover niet noodig voor behoeftenvoorziening in eigen land, zijn op export aangewezen, te meer vanwege hun in 't algemeen weinig houdbaren aard. „Voor het pakhuis werken" en daarna „de zaak tijdelijk sluiten" kan de agrarische voortbrenger veel en veel minder dan de industrieel. Daarom moet voortdurend alle zorg van overheid en bedrijfsleven er op gericht zijn, om aan onzen belangrijken land- en tuinbouw bekendheid te geven in het buitenland. Den indruk te vestigen, dat de economische wervelkolom van ons volk hoofdzakelijk door de industrie^ wordt gevormd, is daarom even onjuist als onzakelijk. Hoe moeilijk, ja z^lfs ondoenlijk het is, om onze bedrijvigheid te gaan splitsen in agrarische, commercieele en industrieele componenten blijkt dadelijk en duidelijk, wanneer men er even over nadenkt. Moet het personeel van de talrijke zuivel-, suiker-, aardappelmeel-, stroocarton-, baconen andere dergelijke fabrieken worden ingedeeld bij de industrie of handel ? Moeten de talloozen, die de producten en de hulpstoffen van den land- en tuinbouw vervoeren en verhandelen, worden gerekend bij „handel en verkeer" of bij „landbouw" ? Neem maar als voorbeeld den zoo omvangrijken handel in kunstmest en voederstoffen, den exporthandel in zuivel, vleesch, groenten, enz. Neen, een scheiding is niet te maken, want handel, industrie en landbouw vullen elkaar aan, kunnen elkaar niet missen. Éénzijdig het zwaartepunt leggen op één van de drie is dus steeds mis. Wel kan men in zekeren zin zeggen, dat de plaats van de industrie in ons land in den loop der jaren wat vooruitgegaan is. Daarvoor is dan ook een reden aan te wijzen. Sedert 1885 is onze bevolking gekomen van vier en een kwart op acht en een half millioen zielen, dus verdubbeld ! Weliswaar is in diezelfde halve eeuw ook wel wat grond ontgonnen, droog gelegd en verbeterd, terwijl de bodem-exploitatie ongetwijfeld sterk gerationaliseerd en geïntensiveerd is, doch het behoeft wel geen betoog, dat de zeer sterke en nog steeds voortgaande toeneming der bevolking niet kan worden opgevangen door landen tuinbouwbedrijf. Zéér velen hebben dus emplooi moeten vinden in handel, industrie en vervoer. Doch dat alles neemt niet weg, dat onze bodemproductie nog altijd een zéér belangrijke plaats inneemt in de economische constellatie van ons land (en óók in de sociale en cultureele). Zij voorziet onze bevolking van een groote hoeveelheid producten, verschaft groote bedrijvigheid aan handel en vervoer, geeft werk aan zeer vele arbeiders op boerderij en in fabriek en levert het derde deel van onze totale exportwaarde. Zonder dus in de fout te vervallen, de bestaansbronnen van ons volk kunstmatig in cijfers te gaan ontleden, mag men dus zeggen, dat in de economische ruggegraat van ons volk in elk geval een behoorlijk aantal agrarische wervels voorkomen. Dit kan ook blijken, wanneer wij — in vervolg op een artikel van eenige weken geleden — den agrarischen export nog eens aan een nadere beschouwing onderwerpen. Wanneer men uitrekent, welk percentage van Nederland's totale export-waarde van agrarischen oorsprong is (daaronder mede begrepen fabrikaten als aardappelmeel, stroocarton e. d.), dan krijgt men het volgende resultaat: Agrarische export-waarde bedroeg: in 1927 35.6% van totale exportwaarde in 1928 35.1% „ in 1929 34.1% „ „ in 1930 34.6% „ „ in 1931 36.6% „ „ in 1932 37.5% „ in 1933 35.1% „ in 1934 35.4% „ in 1935 33.3% „ „ „ in 1936 34.6% „ Zooals men ziet, is er ondanks héél de geweldige crisis en alle daaruit voortgevloeide verschuivingen, al heel weinig veranderd. De agrarische export bedroeg en bedraagt nóg steeds een derde deel van onze totale uitvoerwaarde. Het minimum viel in 1935 (precies één derde) en het maximum in 1932 (37^ procent). Maar voor het overige is het altijd zoo ongeveer 34 a 35% gebleven. Wanneer we nu eens den export gaan bekijken, niet langer in zijn geheel, maar naar de verschillende landen afzonde r1 ij k, dan kan blijken, of de beteekenis van agrarische producten in het handelsverkeer met allerlei landen overal even groot is. Het is natuurlijk niet doenlijk, om hier een overzicht te geven van onzen handel met èlle mogelijke staten. Wij zullen ons daarom beperken tot een viertal en wel: Duitschland, Engeland, België en Frankrijk. Dèn hebben we meteen al het leeuwenaandeel te pakken, want niet minder dan tachtig procent van onzen totalen export van bodemvoortbrengselen gaat naar deze vier omliggende landen, vier vijfde deel dus! Dit feit is wel te verklaren; immers de meeste agrarische producten Jeenen zich niet of slecht voor een vervoer over lange afstanden. Allereerst zullen wij beschouwen: Duitschland (in millioenen guldens): VeeAkker Tuinhouderij bouwbouw Toprod. prod. prod. taal 1928 183 19 64 266 1929 183 16 58 257 1930 135 13 49 197 1931 93 6 34 133 1932 65 5 27 97 1933 51 4 23 78 1934 60 6 23 89 1935 42 4 14 60 1936 36 5 13 54 Zooals men ziet, zit er een k o 1 o s sale daling in deze cijfers, welke niet alleen is veroorzaakt door prijsdaling, maar óók door de verarming en de autarkie in Duitschland, zich uitende in allerlei protectionistische maatregelen, deviezen-controle (clearing enz.). In 1930 was reeds de helft bereikt van onzen agrarischen export naar dat land in 1928; in 1933 een d e r d p deel en in het afgeloopen jaar was er nog slechts een vijfde deel van over! Duitschland begint ons als klant van bodemproducten dus leelijk in den steek te laten! Wij zullen nu uitrekenen, welk deel van den totalen export naar onze Oostel. buren wordt gevormd door agrarische producten, benevens welk percentage die hoeveelheid uitmaakt van onzen totalen agrarischen export. Ziehier dan het resultaat: Export naar Duitschland: Van totalen Daarvan is agrarischen agrarisch: export is dat: 1928 57% 38% 1929 56% 38% 1930 54% 33% 1931 52% 28% 1932 55% 31% 1933 50% 31% 1934 50% 35% 1935 47% 27% 1936 46% Van eiken gulden goederen, die Nederland in 1928 naar Duitschland exporteerde, viel dus 57 cents toe aan voortbrengselen van boer en tuinder, maar in het afgeloopen jaar nog slechts 46 cents. Van eiken gulden agrarischen export kwam in 1928 nog 38 cents uit Duitschland binnen, doch in het afgeloopen jaar nog slechts 21 cents. Een zéér groote verandering dus! Beschouwen wij thans den Export naar Engeland (in millioenen guldens): VeeAkker TuinTo houderij bouw bouw taal 1928 134 33 48 215 1929 129 33 48 210 1930 114 33 49 196 1931 96 30 47 173 1932 55 27 30 112 1933 47 16 24 87 1934 42 17 23 82 1935 46 15 24 85 1936 61 20 27 108 Dat is direct al een héél ander beeld ! Een inzinking tot 30 en 20 pet., zooals in het Duitsche geval, is hier niet voorgekoben. In 1933 tot en met 1935 is een daling tot 40 pet. van 1928 opgetreden, doch in het afgeloopen jaar was de helft van 1928 al weer bereikt (zij het dan ook o.a. met behulp van zéér groote hoeveelheden goedkoope boter, n.1. 37 millioen kilo). Plaatst men de agrarische export-cijfers naar Duitschland en Engeland naast elkaar, dan blijkt, dat vóór de crisis Duitschland méér bodemproducten van ons betrok dan Engeland, doch dat sedertdien de rollen finaal zijn omgekeerd. In hst achter ons liggende jaar nam Engeland twee maal zooveel boerderij- en tuinderij-producten van ons af als Duitschland. Maken we nu óók voor Engeland zulk een procentueele berekening, als we straks voor Duitschland hebben gedaan, dan is 't resultaat als volgt: Export naar Engeland: Daarvan is agrarisch: 1928 50% 1929 51% 1930 51% 1931 54% 1932 70% 1933 68% 1934 61% 1935 60% 1936 66% Dit beteekent dus, Van totalen agrarischen export is dat: 31% 31% 33% 36% 35% 34% 33% 38% 42% van dat eiken 1928 gulden goederen, die Nederland in naar Engeland exporteerde, 50 pet. toeviel aan de producten van boer en tuinder, doch in het afgeloopen jaar 66 procent. En van eiken gulden agrarischen export kwam in 1928 nog slechts 31 cents uit Engeland binnen, doch thans 42 cents. Ook hier dus een sterke verandering, doch ten onzen gunste! Zoo ziet men dus, dat vóór de crisis Duitschland en Engeland resp. 38 pet. en 31 pet., samen 69 pet. van onzen agrarischen export afnamen, doch in het afgeloopen jaar resp. 21 pet. en 42 pet., samen 63 pet. De Ned. uitvoer naar België en Frankrijk, hoewel geenszins te verwaarloozen, kan — agrarisch — toch niet in de schaduw staan van dien naar Duitschland en Engeland. Daarom zullen wij daarvan alléén de percentages geven, zooals wij die ook voor de andere twee landen hebben uitgerekend: Export naar België: Van totalen Daarvan is agrarischen agrarisch: export is dat: 1928 27% 7% 1929 32% 10% 1930 34% 11% 1931 35% 12% 1932 32% 12% 1933 30% 12% 1934 28% 9% 1935 31% 10% 1936 32% 11% Het deel, dat België van onzen totalen agrarischen export afneemt, is dus — behoudens wat schommelingen — vrijwel één tiende gebleven en in ons handelsverkeer met dat land vormen de bodemproducten één derde deel van het totaal der naar België uitgevoerde goederen. Tot slot nemen we den Export naar Frankrijk: Van totalen Daarvan is agrarischen agrarisch: export is dat: 1928 38% 7% •1929 26%, 5% 1930 30%'7% 1931 36% 9% 1932 28% 8% 1933 30% 6% 1934 22%' 5% 1935 22% 5% 1936 23% 5% Hieruit blijkt dus, dat onze export naar Frankrijk voor ongeveer het vierde deel bestaat uit bodemproducten, doch dat deze hoeveelheid slechts 5 pet. uitmaakt van onzen totalen agrafischen export. Als klant van onze boeren en tuinders heeft Frankrijk dus nóg minder te beteekenen dan België. Terugkomende op ons uitgangspunt — de uitlating van minister Gelissen over de „ruggegraat" — hebben wij dus aangetoond: lo. één derde deel van wat Nederland exporteert, is agrarisch. 2o. onze export naar Duitschland wordt voor zoo goed als de helft, die naar Engeland voor twee derde deel, die naar België voor één derde en die naar Frankrijk voor ruim een vijfde deel gevormd door agrarische producten. 3o. naar genoemde vier landen tezamen gaat bijna tachtig procent van onze agrarische exportproducten. Dat land- en tuinbouw dus in elk geval waardevole wervels zijn in den economische ruggegraat van ons volk, mag dus met alle gerustheid worden beweerd. Een poging, om de ruggegraat te gaan onderwerpen aan een ministerieele anatomische les in het buitenland op de w ij z e, zooals is geschied, kunnen we dus allerminst bewonderen. --- „V.A.M."-COMPOST ZOMERPRIJZEN I) T m. (geldig bij afname vóór 1 Sept. e.k.) al naar de grootte van de partijen: van 56 - 46 cent per ton (af fabriek) Profiteert van deze speciaal lage prijzen voor bemesting van Uw rogge en tarweland (hoog kopergehalte, 40 a 50 ton per H A. voldoende voor bestrijding van ontginningsziekte. Men bespaart hiermee het dure kopersulfaat) Spoedige bestelling is gewenscht, daar kwantum beperkt is en orders in volgorde van binnenkomst worden afgewerkt. N.V. „V .A .M." WIJSTER (Dr.) — Telefoon 6 (Advertentie). --- Nortonputten HET ADRES voor Nortonputten Fa. NI. HAITJEMA & Zn. DEDEMSVAART - Telef. 46 (Advertentie). --- Kantongerecht Assen. Ver o o r d e e 1 d : Wegens overtr. motor- en rijwielwet: H. v. D. te Orvelte en H. K. te Ees, ieder tot f2 of 1 w. t.sch.; a . J. te Grollo, H. H. te Eursinge, J. Z. te Assen, H. S. te Eext en J. C. F. te Meppel, allen tot f2 of 2 d. h. ; J. W. B. te Wijster, L. J. v. G., zwervende, W. B, te Hooghalen, A. B. en H. v. G. te Assen, W. R. te Borger, M. M. te Assen en a. H. te Noordlaren, allen tot f3 of 3 d. h., T. K. te Wijster en H. P. te Assen, ieder tot f5 of 5 d. h„ J. F. K te Winschoten, tot f 7 of 7 d. h.; H. J. W. te Nieuw-Buinen tot f8 of 8 d. h. en J. K. te Veendam tot f 15 of 15 d. h. Wegens overtr. motor- en rijwielwet en algem. politieverord. Anloo : E. B. te de Groeve tot f 10 of 10 d. h. en f 2 of 2 d. h. Wegens overtr. Spoorwegwet: J. H. te Gieten, tot f3 of 3 d. h. Wegens overtr. Art. 424 W. v. Str. : W. K. te Assen, tot f 1 of 1 d. h. Wegens overtr. art. 426 W. v. Str. : W. L. te Nieuw-Buinen, tot f 15 of 15 d. h. Wegens overtr. art. 435 W. v. Str.: J. G. te Appelscha en H. M. te Smilde, ieder tot f 5 of 5 d. h. Wegens overtr. Gem.verord. Borger : D. S., verblijvende te Emmen, tot een berisping. Wegens overtr. algem. politieverord. Anloo : B. D. te Eexterveenschekanaal, H. R. te Kropswolde, H. M. en S. N. te Annen, allen tot f 2 of 2 d. h. en H. v. R. te Anloo, tot f 3 of 3 d. h. Wegens overtr. algem. politieverord. Assen : H. W., S. K. en O. v. d. W. te Assen, allen tot f 2 of 1 w. t.sch.; J. F. H. te Assen, tot f 3 of 1 w. t.sch.; L. B. te Bovensmilde en J. K. te Assen, ieder tot f 2 of 2 d. h.; J. K. en H. H. te Assen, ieder tot f 3 of 3 d. h. Wegens overtr. algem. politieverord. Gieten : J. t. D., zwervende, tot f 3 of 3 d. h. Wegens rijwiel zonder bel: K. B. te Gasselte, tot f 1 of 1 d. h. Wegens rijwiel zonder licht en reflector : A. d. V. te Assen, tot f 3 of 3 d. h. en f 2 of 2 d. h. Wegens rijwiel zonder licht: W. E. te Pêeloo, tot f 2 of 2 d. h. en H. d. G. te Nieuw-Buinen, tot f 3 of 3 d. h. Wegens dronkenschap : G. J. K. te Assen, tot f10 of 10 d. h. Vrijgesproken: L. F. te Vries, W. R. O. en H. G. O. te Assen (gedagvaard wegens overtr. Art. 461 W. v.Str.). --- RADIO PROGRAMMA. VRIJDAG 25 JUNI. HILVERSUM I. 1875 M. — Algemeen Programma, verzorgd door den KRO. 8.00—9.15 en 10.00 Gram.pl. — 11.30 Bijbelsche causerie. — 12.00 Berichten.»— 12.15 De KRO-Melodisten en solist. — 12.50 Causerie over de training voor de T.T.-Races. — 1.10 Gram.pl. — Postduivenberichten. — 1.15 KROorkest. — 2.00 Orgelconcert. — 3.00 Gram.pl. — 4.00 De KRO-Melodisten en solist. — 4.45 Gram.pl. — 5.15 KRO-Kamerorkest. — 6.00 Land- en tuinbouwcauserie. — 6.20 KRO-orkest — 7.00 Berichten. — 7.15 Geschiedenis en ontwikkeling van de politie in ons land, causerie. • 7.35 Musica catholica. — 8.00 Berichten ANP Mededeelingen. — 8.15 Revue-programma. — 9.45 De KRO-Melodisten en solisten. — 10.30 Berichten ANP. — 10.40 P. Godwin's orkest. — 11.30—12.00 Gram.pl. HILVERSUM II. 301 M. — 8.00 VARA. 10.00 VPRO. 10.20 VARA. 12.00 AVRO. 4.00 VARA. 7.30 VPRO. 9.00 VARA. 10.40 VPRO. 11.00 VARA 8.00 Gram.pl. — 10.00 Morgenwijding. 10.20 Declamatie. — 10.40 Gram.pl. — 11.15 Vervolg declamatie. — 11.30 Gram.pl. — 12.00 Kovacs Lajos' orkest en orgelspel. — 2.00 Gram.pl. — 2.30 Lyra-Trio. — 3.15 AVRO-Dansorkest. — 4.00 Orgel en saxofoon. — 4.20 Pianrecital. — 4.40 Orgel en saxofoon. — 5.00 Voor de kinderen. — 5.30 „Fantasia". — 6.30 Politiek radiojournaal. — 6.50 Gram.pl. — 7.00 De Sing-Sing gevangenis, causerie. — 7.20 Gram.pl. — 7.30 Berichten V.G.P. — 7.35 Lezen in den Bijbel. — 8.00 Zang en piano. — 8.30 Kerk, Volk, Staat causerie. — 9.00 VARA-orkest en soliste. — 9.45 Declamatie. — 10.00 Vervolg concert. — 10.30 Berichten ANP. — 10.40 Avondwijding. — 11.00 —12.00 Gram.pl. DROITWICH. 1500 M. — 11.05—11.20 Medische causerie. — 11.20—11.50 Pianosoli. — 12.10 Orgelconcert. — 12.50 BBC-Dansorkest. — 1.35 —2.20 Birminghamsch Phijharmonisch Strijkorkest. — 3.55 Gram.pl. — 4.20 Het Carlton Hotel orkest. — 5.05 Gram.pl. — 5.35 John Reynder's orkest. — 6.20 Berichten. — 6.55 Tweede acte van de opera „Die Entführung aus dem Serail". — 7.50 Voor tuinliefhebbers. — 8.10 Viool en piano. — 8.50 Oscar Rabin en zijn Band. — 9.20 Berichten. — 9.40 Responsibilities of Empire, causerie. — 9.55 Weensch Philharmonisch Orkest. — 11.10 Lew Stone en zijn Band. — 11.50—12.20 Dansmuziek (gr.pl.) RADIO-PARIS. 1648 M. — 7.10, 8.20 en 10.35 Gram.pl. — 12.50 Het Visciano-orkest. — 1.35 Zang. — 2.05 Vervolg orkestconcert. — 2.50 Radiotooneel. — 4.20 Het Parijsche blaaskwintet. — 7.20 Harprecital. — 7.35 Gram.pl. — 7.50 en 8.50 Zang. — 9.20 Gevarieerd programma. — 10.50 Gram.pl. — 11.20 Orkestconcert. KEULEN. 456 M. — 6.50 Militair concert. — 7.30 Gram.pl. — 7.50 Reportage — 8.50 Schrammelmuziek. — 9.50 Gram.pl. — 12.20 Orkest van Spoorwegpersoneel. — 1.35 Omroepkleinorkest. — 2.35 Gevarieerd concert. — 4.20 OmroepAmusements-orkest. — 5.20 Radiotooneel met muziek. — 6.20 Het Donath-orkest en solisten. — 8.30 Voor oud-strijders. — 8.50 Omroeporkest en solisten. — 10.50—12.20 Dansmuziek en populair concert. BRUSSEL. 322 en 484 M. — 322 M. : 12.2u Gram.pl. — 12.50 Omroeporkest. — 1.30 Omroepdansorkest. — 1.50—2.20 Gram.pl. — 5.20 Vioolrecital. — 5.50 Vocaal kwartet — 6.20 Omroep-dansorkest. — 7.20 Gram.pl. — 8.20 Kleinorkest. — 9.00 Radiotooneel. — 9.20 Kleinorkest. — 10.30—11.20 Gram.pl. 484 M. : 12.20 Gram.pl. — 12.50 Omroepdansorkest. — 1.05 Gram.pl. — 1.30 Omroeporkest. — 150 Zang — 2.00—2.20 Gram.pl. — 5.20 Kleinorkest. — 6.00 Pianosoli. — 6.20 Gram.pl. — 6.50 Pianorecital. — 7.35 Zang. — 8.20 Vóór oud-strijders — 9.40 „L'Aumönier du Régiment" opera. — 10.30—11.20 Gram.pl. DEUTSCHLANDSENDER. 1971 M. — 8.30 Landesorkest Gouw Berlijn. — 10.20 Berichten. — 10.50 Sportpraatje. — 10.50—12.20 A. Goronzy's orkest, het Hasz-kwintet en de MetropolVocalisten. Programma Asser Radio Centrale (Wijzigingen voorbehouden) VRIJDAG 25 JUNI. 8.00—8.20 Keulen. — 8.20—9.20 Brussel (VI.) — 9.20—10.05 Keulen. — 10.05—10.35 Diversen. — 10.35—10.50 Droitwich. — 10.50—11.05 Hamburg. — 11.05—12.50 Londen Regional. — 12.50— 1.20 Droitwich. — 1.20—1.35 Brussel (VI.) — 1.35 —2.35 Londen Regional. — 2.35—3.20 Hamburg. — 3.20—3.40 Kalundborg. — 3.40—4.20 Hamburg 1 . — 4.20—6.20 Droitwich. — 6.20—7.00 Duitschlandzender. — 7.00—8.00 Gramofoonmuziek radiocentrale. — 8.00—9.20 Droitwich. — 9.20— 10.20 Keulen. — 10.20—10.35 Brussel (VI.) — 10.S5—11.10 Motala. — 11.10—12.00 Droitwich. --- VAN DE BOERDERIJ. PAS OP VOOR OVERBEVOLKING Overbevolking is iets wat in de pluimveehouderij altijd verkeerd is. Iedereen is het daar meestal roerend mede eens, maar niettegenstaande dat wordt er over het algemeen heel wat tegen dezen regel gezondigd. Een teveel aan dieren in een bepaalde ruimte heeft altijd een ongunstige invloed op den groei. Ook al verzorgt men ze verder op uitstekende wijze en laat de zindelijkheid niets te wenschen over, toch schijnt het dat ieder dier een bepaalde bewegingsruimte moet hebben, vooral als het nog in zijn groei is, teneinde goed uit te kunnen groeien. Trouwens dit laatste laat zich ook wel begrijpen, want alleen door een geregelde en goede lichaamsbeweging worden de verschillende organen tot groote werkzaamheid geprikkeld, welke op haar beurt weer een gunstige invloed op den groei heeft. Daarom dan ook dat men zoowel in de hokken *van de jonge kuikens als in die van de grootere, steeds voor voldoende ruimte zal dienen te zorgen en er voor moeten waken dat de koppels niet te groot worden. Want in de groote koppels treedt ook nog een ander verschijnsel op en wel dit dat er altijd eenige dieren bij zijn welke het tempo van den groei van de anderen niet volgen en wat achter blijven. Wij bedoelen hierbij natuurlijk alleen die dieren welke overigens geheel gezond zijn, zoodat dit iets minder hard groeien niet aan een ziekte-oorzaak toe te schrijven is. Deze dieren nu zullen het bij de voerbakken al spoedig moeten ontgelden. Ze zijn niet zooveel mans als de anderen en worden al spoedig weg gepikt en weg gedrongen, waardoor ze natuurlijk nog minder goed groeien zullen. Dit weg pikken heeft na eenigen tijd ook gewoon in de uitloopen plaats, zoodat de dieren steeds verontrust en opgejaagd worden. Het spree.it vanzelf dat een eerste vereischte zal zijn, teneinde ae dieren de voor hun groei zoo noodige rust te geven, hen uit de koppel af te zonderen en al die minder goede groeiers bi) elkaar te ïloen. Natuurlijk moet men de dieren, welke ziek zijn of dit geweest zijn, niet daarbij rekenen en kan men die in dezen tijd beter direct opruimen. Door dit samenbrengen van de minder goede groeiers heeft men in de eerste plaats het voordeel dat de koppel kleiner wordt, hetwelk altijd goed is en verder zullen de achterblijvers, wanneer ze bij elkaar zijn, meer tegen elkander opgewassen zijn, zoodat ze zeker nu wel aan hun portie zullen komen en dit dan ook in de meeste gevallen door een sterkere groei demonstreeren zullen. Behalve uit een oogpunt van groei is overbevolking ook nog een gevaarlijk iets voor het optreden van verschillende besmettelijke ziekten. De groote opeenhooping van dieren zal hatuurlijk een smetstof veel meer gelegenheid geven om zich spoedig en snel in de koppel te verspreiden, dan wanneer de dieren behoorlijk de ruimte hebben. Speciaal in de zomermaanden treedt h.'e-'Dij nog iets anders op. In de hokken waarin teveel dieren zijn ondergebracht, kan het des avonds snik-heet en benauwd zijn. De dieren zitten op elkaar gepakt en hebben het natuurlijk ook erg warm. Hierdoor zullen ze in de eerste plaats slecht gaan groeien, maar verder gaat door die oververhitting hun weerstandsvermogen achteruit, zoodat ze veel gemakkelijker dan anders het slachtoffer van besmettelijke aandoeningen worden. De meest gevreesde van deze aandoeningen is in dezen tijd van het jaar wel de snot, welke men het beste met de verkoudheid van den mensch vergelijken kan. Het gaat feitelijk precies hetzelfde. Degene, die zich hardt heeft weinig last van verkoudheid, maar hy die door een geregeld verblijf in te warme vertrekken zich verweekelijkt, zooveel te meer. Zorg dus in de eerste plaats gedurende de zomermaanden voor kleine koppels. Maar verder zal men ook alle aandacht aan de ventilatie dienen te besteden, opdat de door de dieren afgegeven warmte des nachts goed verwijderd kan worden. Houdt daarom de ramen en indien mogelijk de deuren zooveel mogelijk open, natuurlijk zonder aat de dieren op den tocht zitten. Want evenals voor den mensch is ook voor een kip tocht een fataal iets. Frissche lucht kan echter nooit kwaad en daarom verdient het alle aanbeveling de dieren er van jongs af aan aan te wennen. Dergelijke dieren kunnen dan zonder bezwaar in hokken gehouden worden, waarvan de ramen het grootste deel van het jaar open staan, zonder dat men bang zal behoeven te zijn voor de zooveel voorkomende vuile en natte neuzen. Maar denk er aan, al die luchtigheid geeft nog niets als de koppels te groot zijn. En daarom, nas op voor overbevolking ! (Nadruk verboden). --- DOE ZOO ! DOE ZOO! bij de opgave van een VRAAG en AANBOD advertentie en U bespaart U 15 cent disponeerkosten ---