OP ZOEK NAAR TIN De Karimata, 's werelds grootste baggermolen In den loop van de laatste twee a drie jaar is Nederland druk bezig met het bouwen van tinbaggermolens, die elkaar voortdurend in grootte overtreffen. Na het noodlottig verongelukken van de Kantoeng voor de kust van Engeland, begon men met groote spoed aan de Doejoeng", terwijl thans eenige dagen geleen 's werelds grootste tinbaggermolen, de „Karimata" te water gelaten werd. Deze zal over eenigen tijd de reis naar NederUndsch-Indlë aanvaarden, om daar voor de kust van het eiland Billiton naar tin te baggeren. Het is zeker niet zonder reden, dat Nederland zoo bijzonder uitmunt in het bouwen van baggermolens. Immers, in onze overzeesche bezittingen in het Verre Oosten liggen eenige eilanden, waarvan de voornaamste Banka en Billiton Z yn, die rijke tinvoorraden bezitten. Reeds sedert eeuwen tracht men het tin op de meest practische wijze aan de oppervlakte te brengen en aldus is men op de gedachte gekomen deze baggermolens te construeeren. Het tinerts komt vrijwel over de geheele aarde voor en dan meestal in de nabijheid van graniet. Het komt dan in lagen of gangen voor die zeer verschillend van dikte kunnen zijn. Dit gangtinerts wordt in meer of minder diepe jnijnen ontgonnen en moet naderhand gezuiverd worden, waardoor de prijs er van vrij hoog wordt. Het komt evenwel zeer vaak voor, dat 't tin door de rivieren meegenomen wordt en dan reeds schoon gewasschen wordt, waardoor deze bewerking naderhand niet meer noodig is. Men zal zich dan evenwel afvragen, waarvoor de tinbaggermolens noodig zyn. Op Biliton is het namelijk nog anders gesteld. Daar werd het tin in vroeger eeuwen en thans nog "'oor de rivieren mer-snomen naar zee, en aldaar voor de kust in het ondiepe zeewater neergelegd. Immers, zoodra de rivier in zee uitmondt, houdt de strooming op en zakt het zwaardere tin naar de diepte. Zoo is het mogelijk, dat voor de kust van Billiton groote voorraden tin liggen, die slechts met baggermolens naar de oppervlakte gebracht kunnen v,-orden. Het spreekt evenwel van zelf, dat alleen het heel fijrle tin door de rivieren tot aan de zee meegenomen wordt. Het grovere tin zakt reeds hooger op in de rivieren naar den bodem, zoodat het vaak voorkomt, dat in het binnenland van Billiton vrij groote brokken van dit erts aangetroffen worden. Op de eilanden Banka, Eillit'-n en S'ngkevj wordt hït t'n i"-—t«l o-> dezelfde wijze gewonnen, in open kuilen, waarin de ertslaag uitgegraven wordt. Vandaar gaat het tin naar de wasehkanalen, waar het door stroomend water van zand en anders stoffen ontdaan wordt. .Het tin evenwel, dat voor de kust in het ondiepe zeewater ligt, moet met behulp van tinbaggermolens naar de oppervlakte gebracht worden en hoe grooter zoo'n tinbaggermolen nu is, des te dieper kan hij graven en des te meer zeewaarts kan hij zijn werk verrichten. In dit verband is het zeker wel interessant eens te vernemen, hoe zoo'n baggermolen feitelijk werkt. Bij een gewone baggermolen bestaat het schepwerk uit emmers en bakken van plaatijzer met geperforeerden bodem om het meegevoerde water te laten wegvloeien. Zij vormen een ketting zonder eind, die op de plaats, waar de uit te baggeren aarde of klei wordt opgeschept, over een vijf- of zeskantige trommel loopt, verder geleid wordt door rollen, die op den ladder geplaatst zijn en boven in de bek over een vierkante trommel terugkeert. Hier wordt de bagger in een goot gestort, die ze in bakken geleidt. De geheele machinerie is op een vaartuig van eigenaardigen vorm geplaatst; ter plaatse, waar zich de emmerketting bevindt, is een gleuf, om deze door te laten, de beun. Naar gelang men nu dieper wil baggeren, kan men het schepwerk door een vernuftig instrument laten zakken. Natuurlijk kan men het schepwerk slechts zeer beperkt van plaats laten veranderen, daar anders de baggermolen kans zou loopen te kantelen of in ieder geval zijn evenwicht te verliezen. De „Kantoeng", voorheen de grootste baggermolen ter wereld, totdat hij op zoo noodlottige wijze voor de kust van Engeland verongelukte, had een hoogte van 27 meter en langs stalen trappen kon men dit gevaarte beklimmen. Beneden was het vaartuig 68 meter lang, 20 meter breed, terwijl het een diepgang van 3.80 meter had. Wanneer men evenwel de uitstekende emmerladders en de afvoergoten voor water meerekende, kwam de totale lengte op 125 meter. De molen, die 3500 ton woog en een emmcrladder had, die 56 meter lang was, kon tot op een diepte van 28 meter baggeren. De Kantoeng had 123 emmers, die ieder 425 liter konden bevatten. Per minuut konden 28 emmers opgebracht worden. De zeeftrommels voerden de opgebaggerde modder, die tinerts bevat, naar de goten, terwijl de ertshoudende grond dan uitgewasschen werd. Helaas heeft de Kantoeng nooit zijn doel mogen bereiken. Tijdens een vrsese.jjke s.-c./a voer ö ■ kust vin Engeland geraakte het enorme gevaarte onklaar en binnen weinigen tijd lag de eens zoo trotsche baggermolen op den bodem van de zee. Heel wat fortuinlijker was men mst den bouw en het overbrengen van de „Doejoeng", die vervolgens 's werelds grootste baggermolen werd. Uit den naam Doejoeng, welke zooveel als „zeekoe" beteekent, kan men wel afleiden, welk een gevaarte deze baggermolen is. In ieder opzicht was de Doejoeng wat grooter. De lengte er van is ruim 69 meter, de breedte 23 meter, de baggerdiepte ervan bedraagt 25 meter. De inhoud van elk der emmers bedraagt ruim 400 liter, terwijl het grondverzet per jaar' ongeveer 2.400.000 kubieke meter is. De aandrijving geschiedt electrisch met 380 volt draagstroom, waartoe een Diesel-centrale aan boord ingericht is, zcoöat de ba ~ marmolen r « meer vanaf de kust bediend behoeft te worden. Maar ook met de „Doejoeng" was men niet tevreden en daarom bouwde men een nog veel grooter gevaarte, de „Karimata", thans 's werelds grootste baggermolen, waarbij de „Kantoeng" slechts een schuitje zou zijn geweest, terwijl zelfs de „Doejoeng", die toch een forsche knaap is, het tegen zijn grooteren broer moet afleggen. De Karimrta is 75 M. leng en 23 meter breed, terwijl hij 30 meter diep zal kunnen graven met 130 emmers, die ieder weer een inhoud van 400 liter hebben. Met het oog op de gevaarlijke tocht over den Atlantischen en Indischen Oceaan heeft men het vaartuig zeer stabiel gemaakt; want het geheel rust ci een ponton van waterdichte vakken. In ieder van die vakken komt een „watermelder", die onmiddellijk alarm maken, wanneer er water in het ruim komt. Ook hier wordt de emmerladder electrisch gedreven door drie dieselmotoren van 600 P.K. elk. Het is wel duide'ijk, dat Nederland, wat betreft het bouwen van tinbaggermolens een eerste plaats in de wereld inneemt en dit is hoofdzakelijk te danken aan het feit, dat wij Nederlanders van oudsher een zeevarend volk geweest zijn en ons dus steeds hebben moeten toeleggen op den bouw van zeewaardige schepen of andere instrumenten, die daarmee in verband staan. Binnenkort, wr.n~.ecr do Karimata zijn werkzaamheden bij het baggeren naar het Lutine-goud .voltooid heeft, zal het geweldige gevaarte zijn reis naar Nederlandsch Indië aanvaarden. --- UIT HET PARLEMENT TWEEDE KAMER Naar een spoediger herverkaveling. — De nieuwe Ruilverkavelingswet aangenomen. , DEN HAAG, 8 Maart '38 De Tweede Kamer heeft heden nuttig v/erk gedaan door „even" in een middagvergadering het wetsontwerp, houdende nieuwe bepalingen omtrent ruilverkaveling, te behandelen en af te doen. Dit was een materie, welke in de Kamer hu eens nérgens bepaald verzet ontketende en zelfs bij de toch meestal afzijdige N.S.B.groep sympathie wist te wekken ! En ook uit het „tegenovergestelde" communistische kamp sloot men zich bij de algemeene instemming aan Welke Excellentie wist dit wonder te bewerken ? Minister Steenberghe, de bewindsman voor onze economische aangelegenheden, was het, hoewel hij de eer van de totstandkoming der regeling voor een goed deel overdroeg op zijn voorganger, naar hij uitdrukkelijk verklaarde in zijn beantwoording van de algemeene beschouwingen, welke van verschillende kanten woorden van lof hadden doen klinken. Maar de waarheid gebiedt te erkennen, dat mr. Steenberghe ten slotte het oorspronkelijk' niet zoozeer voor allen aanvaardbare ontwerp heeft „geschaafd en bijgewerkt" — in overleg met de speciale cpmmissie van voorbereiding — en waardoor het gunstige eindresultaat bereikt kon worden. De degelijke voorbereiding maakte dan ook mogelijk, de eigenlijk nogal ingewikkelde zaken in vlug tempo af te doen. Want men weet, dat in Nederland aantasting van den particulieren eigendom niet licht wordt geteld en dat de groote meerderheid streng tegen ondergraving gekant is. De nieuwe ruilverkavelingswet nu is een zooveelste voortgaande beperking van het persoonlijke vrije beschikkingsrecht over onroerende goederen, en daarom mag de algemeene instemming wel bijzonder worden gewaardeerd. De term „ten algemeene nutte" — grond van de Onteigeningswet ! — doet ook in dezen opgeld. Sinds een jaar en dag zitten wij hier in Nederland — arm aan goeden cultuurgrond — met zeer oneconomisch verdeelde gronden, welke door willekeurige versnippering lang niet die rentabiliteit opleveren, als in normale omstandigheden bereikbaar zou zijn. De Regeering trachtte in 1924 aan het euvel tegemoet te komen door een Ruilverkavelingswet. Maar groote resultaten bleven uit, het zou misschien nog wel duizend jaren duren, eer aan de verkeerde toestanden een einde zou zijn gekomen. De wet van '24 liet namelijk het initiatief om tot ruilverkaveling te komen, over uitsluitend aan de betrokkenen-zèlf. De Regeering begreep, dat overheidsingrijpen in deze te hulp moest komen. En aldus ontwierp zij een regeling, welke het recht van initatief evenzeer verleent aan publiekrechtelijke lichamen (rijk, gemeenten, provinciën, waterschappen) en aan land- en tuinbouworganisaties. Tevens werd bepaald, dat voortaan niet % der betrokkenen ruilverkaveling kunnen aanvragen, maar 1/5, dus ook hier een verruiming ! Als het door welke initiatiefnemers ook opgeworpen plan geen goedkeuring van de betrokkenen kan verkrijgen, en de zaak heeft een ,,algemeenen" kant van dringenden aard, dan kan de minister de verkaveling toch doen doorgaan, als op z'n minst V\ der betrokkenen het plan steunen. Maar Vadertje Staat kan nóg dwingender optreden, en wel indien de oplossing als „zeer dringend" (immers, sinds de nieuwe Pachtwet, een nieuwe juridische term !) wordt beschouwd. Dan kan de ontworpen regeling wettelijke bekrachtiging erlangen, en dan helpt er geen lieve moedertje meer aan !.... Als pikante bijzonderheid van het heden gevoerde debat moge gelden het socialistische amendement-Van der Sluis om die bekrachtiging niet bij de wet, doch door middel van de Kroon te doen geschieden. Op het eerste gezicht leek deze actie van een democratische partij uiterst-zonderling, doch genoemde afgevaardigde zette nadrukkelijk uiteen, dat men in zijn kring in deze aan de Kroon de voorkeur gaf, wijl de procedure daardoor ongetwijfeld bespoedigd zou worden en ook bij een dergelijke regeling genoeg, waarborgen tegen willekeur overblijven. Minder logisch was weer de opmerking, dat, als het gaat om wettelijke bekrachtiging, de betrokkenen in 'Ie Kamer altijd wel pleitbezorgers weten te vinden. 'n Ietsje meer vertrouwen in de onbevangenheid onzer volksvertegenwoordigers leek geen overbodige luxe ! Van de verdere debatvoerenden mag genoemd worden de heer Weitkamp (c.h.) als de eenige afgevaardigde, die in deze een waarschuwend geluid inzake de aantasting van het eigendomsrecht liet hooren. Hij zou thans nog steunen, mits men in de toekomst niet weer verder zou willen gaan. Minister Steenberghe wees er voorts in zijn korte verdediging nog op, dat in de onderhavige materie nog een belangrijk stuk werkverschaffing schuilt. De leden Ebels (v.d.), Van den Heuvel, Bierema (lib.) en Droessen (r.k.) hadden aangedrongen op een kosten-garantie door het Rijk, want zij vreesden, dat de kosten van een en ander de rentabiliteit zouden aantasten, waardoor de wet impopulair zou kunnen worden. Minister Steenberghe kon moeilijk aan deze bezwaren tegemoet komen ; het Rijk neemt reeds alle administratieve kosten voor zijn rekening. Ook achtte Z.Exc. het ondoenlijk, vooruit te bepalen, wat een verkaveling zal kosten. En daarbij wordt de gansche procedure door een plaatselijke commissie geleid en op die manier zou de centrale Overheid telkens in den strijd tusschen commissie en belanghebbenden moeten ingrijpen. Dat achtte de bewindsman ook niet bevordelijk voor een juiste afwikkeling van zaken. Voorts had de heer Van den Heuvel critiek geuit op het geven van macht, in deze, aan „wie weet, wie ?" De minister was om deze opmerking verbaasd, wijl Ged. Staten en de Rechtbank steeds kunnen worden ingeschakeld, als de belangen der betrokkenen ermee gemoeid zijn. Z.Exc. deed een beroep op allen, wijl wij hier hebben — zoo zei de bewindsman — een typisch samengaan van algemeen en particulier belang. Bij de behandeling der artikelen deed de heer Van den Heuvel zeer zijn best om een aantal van zijn bezwaren via een amendement opgeheven te krijgen, doch zijn pogingen mislukten alle. Zoo poogde hij allerlei objecten buiten de ruilverkaveling te houden, als de eigenaar bezwaren heeft, doch zijn lijstje van uitsluitingen was veel te groot, vond mr. Steenberghe, verzekerend, dat de ruilverkaveling zeker niet willekeurig zal geschieden. Trouwens, van verwezenlijking der denkbeelden-Van den Heuvel vreesde de minister gedurige inschakeling van de Onteigeningswet. Mr. Van Dijken (a.r.) deed ook een (evenzeer mislukte !) poging om zijn naam aan het ontwerp te verbinden, en wel door een amendement, dat ook de goedgekeurde verkaveling aan beroep op de Kroon wilde blootstellen. Het ontwerp sprak in deze alleen van afgewezen verkavelingen. Dit amendement duikelde echter op 't nippertje 35—34 ! Bij art. 37 kwam de heer Van der Sluis met zijn reeds eerder besproken amendement om wettelijke bekrachtiging eener ruilverkaveling uit te sluiten, en in deze met een machtiging door de Kroon te volstaan. De minister had er geen bezwaar tegen (natuurlijk niet !), maar de Kamer wenschte haar rechten niet af te staan en keurde het denkbeeld met 22-46 af. Waarna het ontwerp zonder stemming, wat ditmaal waarlijk eens algemeene instemming beteekende, de eindstreep passeerde. --- Prins Joachim Albrecht van Pruisen, een kleinzoon van den broeder van keizer Wilhelm Prins Joachim Albrecht van Pruisen, een kleinzoon van den broeder van keizer Wilhelm i, is te s-Gravenhage aangekomen. --- NIEUWS UIT HET BUITENLAND COMPLOT VAN OPPOSITIELEDEN EN MILITAIREN. Vier communisten gedood. Tijdens een huiszoeking, die door een afaeeling militairen verricht is in een huls nabij Cojimar, ten Noorden van Havanna, zijn vier communisten gedood. Twee hunner waren burgers, de twee anderen waren onderofficieren der marine. Een sergeant is gewond. Het zou hier gaan om een complot, waarvan men niet weet hoe uitgebreid het is geweest. Volgens de veiligheidsdiensten echter is het mogelijk, dat op den voorgrond tredende leden der oppositie en verscheidene subalterne officieren der marine en van het leger er bij zouden zijn betrokken. Voorts zijn nog verscheidene arrestaties verricht. De politie zet het onderzoek in oppositiekringen voort. Luitenant-kolonel Julio Velazco, de ordonnansofficier van kolonel Batista, heeft tegenover den correspondent van Havas verklaard, dat de in het buitenland in omloop zijnde geruchten, dat op Cuba een revolutie zou zijn uitgebroken, ongegrond zijn. Velazco zeide nochtans, dat de veiligheidsdienst een poging tot opstand tegen de regeering in den kiem had gesmoord. --- ELECTRISCHE GOLVEN Het operatie-terrein der electriciteit en electrische energie is in de laatste jaren haast onmetelijk groot geworden. En nog zijn alle mogelijkheden van deze geheimzinnige kracht lang niet geheel in toepassing gebracht. Van tijd tot tijd hoort men steeds weer van nieuwe verschijnselen en verbruiksmogelijkheden van electriciteit. Vooral de electrische golven vallen tegenwoordig zeer in de gunst bij natuurkundige onderzoekers en uitvinders. Ook leeken kennen een groot aantal soorten golven, tenminste van hooren zeggen, zoodat de electrische techniek de spreektaal aanzienlijk heeft verrijkt. Uitdrukkingen als radiogolven, lichtgolven, kortegolven, om maar enkele te noemen, behooren tot den gewonen woordenschat. Als men van golven spreekt, zijn de stralen niet ver. Lichtstralen, ultraviolette stralen, Röntgenstralen, radiumstralen, warmtestralen, louter nieuwe begrippen, welke deze eeuw der techniek geschapen heeft en welke ook spoedig het oor van den eenvoudigen man kon veroveren. Men heeft echter niet altijd een juiste voorstelling van al deze mooi-klinkende uitdrukkingen en slechts zeer zelden worden de wetenschappelijke en de technische beteekenis juist samengevat. Maar hoe veelzijdig ook de namen en de practische soorten van toepassing mogen zijn, toch verbindt iets gemeenschappelijks al deze begrippen. Steeds hebben wij hier te doen met electrische energie. Of wij nu spreken van radiumstralen of van radiogolven, in wezen zijn het dezelfde electro-magnetische trillingen, die in staat zijn de meest verschillende en sprookjesachtig-aandoende invloeden te bewerkstelligen. De atomen der electriciteit, de oer-deeltjes der energie, volbrengen bepaalde trillingen, evenals een slinger, welke steeds in één bepaalden vorm draait. De baan van zoo'n slingering noemt men golf, en de baanlengte van een dergelijk beweging, de „golflengte", lende werkingen der electrische wolven bepaalt haar bij zonderen aard. De verschil - worden altijd veroorzaakt door de verschillen in hun golflengten.. Op het gebied der electrische energie is enkel en alleen de quantiteit toonaangevend. In qualitatief opzicht zijn alle stralen, en golven, hetzij radiogolven of lichtstralen, trillingen der alles-vermogende electrische energie. Slechts door de grootte der golf-banen komen de verschillende werkingen tot stand. De lengte der golven bij de electrische stroomen, zooals zij in de techniek worden gebruikt voor het aandrijven van machines, voor verlichtings- en andere industrieele doeleinden, bedraagt meer dan duizend kilometer. Er worden technische wisselstroomen ontwikkeld, welker golflengte zelfs 20.000 kilometer bedraagt. Deze eindelooslange trillingen worden gebruikt voor de draadlooze telegrafie. Golven van vele kilometers lang staan in dienst van het transatlantische telegraaf-verkeer. Heel in de verte sluiten zich dan de radiogolven, die enkele honderden meters lang kunnen zijn en vaak zelfs de lengte van een kilometer bereiken, bij deze reuzenstroomen der electriteit aan. Zoo zijn er bijvoorbeeld zenders, die werken met een golf-lengte van 200 meter. Daarentegen werken kortegolf-zenders met electrische golven van iets meer dan tien meter. De ultra-korte-golven, die bekend zijn geworden in de televisie-techniek en in de geneeskunde, zijn slechts enkele meters lang. De golven der warmtestralen, ook een sector in de groote scala der electrische energie, meten slechts enkele tientallen milimeters. Ook ons licht, of het van de zon of van de gloeilamp komt, is een electrische golf, hoewel van minimale lengte. Zij bedraagt slechts enkele tienduizendste deelen van een millimeter. ... De electrische golven, die beginnen met een lengte van duizenden kilometers, hebben ook bij de trillingen van het licht nog geen eind gevonden. Want nu volgen nog de röntgenstralen en de stralen der radio-actieve stoffen, weike golflengte weinig meer dan het millioenste en milliardste gedeelte van een millimeter bedraagt. De kortste stralen, welke heden ten dage bekend zijn en welke .niettegenstaande ongehoorde hindernissen, vanuit de eindelooze kosmos door de sferen van het heelal heen de aarde bereiken, zijn de kosmische hoogtestralen, die eveneens in golf-vorm tot ons komen als apostels van den aether. De wonderlijke invloed der warmte op het verzwakte en zieke lichaam zal een ieder wel eens aan zijn eigen organisme hebben ondervonden. Van oudsher was men er reeds aan gewend om bij bepaalde ziekte-symptomen de warmte als geneesmiddel te gebruiken. De diathermie der moderne geneeskunde berust eveneens op een goede warmtebestarling der zieke lichaamsdeelen. Gecompliceerde apparaten produceeren electrische golven, welke de patiënten doorloopen, en een belangrijke warmtewerking uitoefenen, zonder echter tegelijkertijd het beroemde en gevreesde gevoel van het electriseeren te verwekken. De diathermie vertoont tegenover een normale verwarming van het lichaam van buitenaf, bijvoorbeeld door warme lucht, bijzondere voordeelen. Wij zijn namelijk niet in staat een bepaald lichaamsdeel boven de gewone lichaamstemperatuur te verwarmen zonder direct brandwonden te veroorzaken. Zelfs wanneer wij ons bevinden in het warmste stoombad, dan behoudt de mensch toch de normale temperatuur van het bloed,, want de natuur heeft ervoor gezorgd, dat het uitbreken van zweet en dergelijken de overvloedige warmte weer teniet doet. Maar de electrische golven in de diathermie ontwikkelen de warmte niet aan de oppervlakte deihuid, doch in het innerlijk van het organisme, zoodat wij in stata zijn bepaalde zieke plekken ook onder de huid op de juiste plaats te verwarmen. Eenigen tijd geleden heeft men opgemerkt, dat het personeel, dat bepaalde technische apparaten moet bedienen, welke in dienst stonden van ultra-kortegolfzenders, aan eigenaardige gezondsheidsstoringen leed. Na nauwkeurig wetenschappelijk onderzoek van dit verschijnsel is men tot de conclusie gekomen, dat de speciale korte electrische golven, die slechts enkele meters lang zijn, het levende lichaamsweefsel langzamerhand geheel kunnen verwoesten. Na langdurige onderzoekingen op levende proefdieren vond men eindelijk, dat de ultra-kortegolven zeer geschikt waren om zieke weefselcellen, die besmet zijn door schadelijke bacteriën, te dooden en zoodoende het organisme beschermen tegen een verdere uitbreiding der infectie. Natuurlijk kan deze genezende werking slechts bereikt worden bij toediening van een bepaalde dosis ultra-korte-golven, welke dosis nauwkeurig bepaald moet worden naar de ziekte en de geheele constitutie van den patent. Eveneens spreekt het vanzelf, dat alleen een vakkundig geneesheer deze dosis kan berekenen en vaststellen. In tegenstelling tot de diathermie, de electrische volledige verwarming, is er bij de ultra-kortegolfbehandeling geen warmte te bespeuren. Deze geneeswijze berust juist geheel op de specifieke werking der electrische golven. Deze electrische stroomen, welke naar verhouding zeer kort zijn, zijn namelijk in staat om zonder meer direct door te dringen in de isoleerende lagen der verschillende weefsels en hierdoor direct op de eigenlijke sappen der cellen in te werken. Dit is een groot voordeel tegenover de lange golven der diathermie; voor laatstgenoemde golven is het namelijk onmogelijk om door de scheidende wanden der cellen heen te dringen, terwijl hun verwarmende invloed alleen kan worden uitgeoefend op de buitenste gedeelten van het reefsel. Daar wij, wanneer het een behandeling met ultrakortegolven betreft, te doen hebben met een directe werking op het innerlijke der cellen, is het begrijpelijk, dat de zeer groote electrische energie, zooals de ultra-stroomen kunnen ontwikkelen, de schadelijke bacteriën en infectiehaarden volkomen kan vernietigen. --- WYBERT --- De ondergang van de Baleares Een torpedo trof het benzine reservoir Omtrent den zeeslag, die Zondag bij Kaap Palos tot den ondergang van de ,3aleares" heeft geleid, wordt nog het volgende vernomen: De republikeinsche vloot begeleidde een convcoi naar Carthagena, toen zij een rechtsoh smaldeel ontmoette. In de tweede phase van 't gevecht schoten de republikeinsche torpedobooten 14 torpedo's af, terwijl de rechtsche kruiser „Canarias" werd getroffen door het geschutvuur van den kruiser „Liberta-d", doch geen ernstige schade opliep. Toen de „Baleares" een manoeuvre maakte om de slaglinie der republikeinsche schepen te breken, kwam hij dwars voor de vijandelijke torpedojagers te liggen. Deze vuurden torpedo's af op het schip: een daarvan trof het benzinereservoir, een andere raakte den kruiser onder de waterlijn. Ondertusschen hadden de republikeinsche kruisers zich verder gewijd aan de bescherming van het convoci, dat veilig te Carthagena aankwam. ---