MARKEN: magneet voor vreemdelingenverkeer Maar hoe zal het na de Zondagssluiting zijn? hoe zal het na de Zondagssluiting zijn? Wanneer een Amerikaan Holland „gedaan" ft spreekt hij eenmaal terug in zijn land r ' Marken. Dat is logisch en begrijpelijk. Al km aar moge zijn - overigens ook al bezigde __ kaasmarkt hebben, Amsterdam zijn Rijksmuseum met de Nachtwacht, Limburg zijn steenkolenmijnen en Noord-Holland en Friesland hun afsluitdijk, Marken is en blijft Marden en daarmee een brok folkloristische traditie dat zijn weerga niet heeft. pe voortschrijding der moderne techniek overal in de wereld gaat ook Nederland niet •oorbij. Radio- en telefocn-organisaties breiden zich allengs uit ; Dieseltreinen snellen door het land en zelfs de televisie, al staat zij nog in jiaar kinderschoenen, heeft een plaatsje binnen onze grenzen gekregen. Dit alles.... laat den Marker koud. Op Marken staat de tijd 6 tii • de Marker bevolking kleedt zich heden ten' dage zooals zij dat vroeger deed ; de eeuwenoude traditie leeft er voort zonder zich ook maar een enkel oogenblik uit haar evenwicht te laten brengen en het eenige „moderne" dat men bij den Marker zou kunnen ontdekken, is zijn cosmopolitische aanleg ten aanzien van de taal. De Marker die sinds jaar en dag zijn „kijkhuisje" bewoont spreekt tegenwoordig vloeiend Engelsch, velen van hen zijn zelfs Fransch en Duitsch machtig. Maar hoe kan dat ook anders wanneer het eiland een groot deel van het jaar door duizenden en nog eens duizenden vreemdelingen wordt overstroomd die weten dat hun verblijf in Holland niet compleet is zonder een bezoek aan het „vreemdelingen-eiland" ? Er is wel eens beweerd, dat de Marker zijn tradities en zijn kleeding handhaaft voor den vreemdeling ; niets is minder waar en ge zoudt u den toorn van den Marker op den hals halen door het zelfs te durven veronderstellen. Dat de bevolking van dit merkwaardige eiland zich jn den loop der jaren aan het immense bezoek heeft aangepast en dat een klein gedeelte daarvan er zelfs van leeft is een andere kwestie die uit de omstandigheden groeide, maar de Marker blijft zijn traditie wel degelijk trouw omdat die een kostbaar en heilig bezit voor hem is. Dat Marken van het vreemdelingenbezoek leeft is evenzeer een dwaling; de Marker had — en het is jammer genoeg dat hier de verleden tijd moet worden gebruikt — een degelijk en eerzaam beroep c!at van grootvader op Vader en van vader op zoon overging: de visgcherlj. Maar de tijden veranderden en met hen tle omstandigheden. De Zuiderzee, althans een groot gedeelte ervan, werd drooggelegd en de Zuiderzee-visscherij behoorde daarmee tot het verleden. Terwijl het landbouwende deel van onze bevolking met diep ontzag en groote vreugde het nieuwe terrein zag groeien, daar waar eens het Zuiderzee-water spoelde cn zich voorbereidt op een nieuwe toekomst met tal van mogelijkheden, zag de Marker zich zijn „terrein" ontnemen en hij' begreep het gevaar dat zijn eeuwenoud beroep bedreigde. Dat gevaar was niet te stuiten en het beroep verdween. Er voor in de plaats kwam.... de Zuiderzee-steun, de geldelijke troost van het Rijk voor het gederfde inkomen, maar zoo daarmee al in economisch opzicht veel werd goed gemaakt, voor het visschersberoep zelve kon niets enders in de plaats worden gesteld. „Kunnen de bakens dan niet verzet worden; Styn er geen andere mogelijkheden b.v. een Industrie?" is er dikwijls gevraagd. Die zijn er niet en alle in die richting reeds ondernomen pogingen leden schipbreuk doordat er te veel practische bezwaren zijn verbonden aan het vestigen van een industrie op het eiland. Immers Marken is een deel van het jaar, in den winter, volkomen geïsoleerd, zoodat elk bedrijf dan noodgedwongen stilliggen zou en bovendien zijn aan de transport-mogelijkheden zooveel moeilijkheden verbonden, dat geen ondernemer het aandurft! Met deze en dergelijke omstandigheden voor oogen is het begrijpelijk dat eens te meer het cog gevestigd blijft op de toeristische beteekenis die het eiland Marken althans in de zomermaanden heeft. En daarom ook ligt het voor de hand dat er een ware oppositie is ontstaan nu het Marker-gemeentebestuur in een onzalig oogenblik het besluit nam dat voortaan café's en lunchrooms (en het eenige hotel dat zich er bevindt) op Zondag gesloten zullen moeten zijn. Nog steeds regent het adressen aan Gedeputeerde Staten ten einde dit nog niet door de Kroon bevestig-besluit ongedaan te maken omdat men terecht vreest dat aan de ontvangsten die aan het vreemdelingenbezoek verbonden zijn een geduchten knauw zal worden toegebracht indien het besluit van kracht blijft. Ware het gewraakte raadsbesluit een uitvloeisel van een beginselkwestie omdat de Zondagsheiliging de sluiting dezer inrichtingen vorderde, men zou er vrede mee kunnen hebben. Maar in en buiten Marken is het sinds lang een publiek geheim, dat deze beginselkwestie niet meer dan camouflage is, waar achter zich funeste partij-belangetjes verschuilen, die niets maar dan ook niets met het algemeen belang van doen hebben. Het is hier niet de plaats daarop nader in te gaan; niets is eenvoudiger dan vast te stellen dat de uiterlijke rust van dit pittoreske eiland maar schijn is omdat in werkelijkheid onderlinge haat en afgunst en meeningswrijvlngen de sfeer op Marken sinds lang bedorven hebben. En wat te zeggen van een Zondagssluiting, terwijl men niet schroomt om op dien zelfden Zondag van iedereen die het eiland bezoekt een dubbeltje „koppengeld" als gemeentelijke belasting te vragen,'een tol die elkeen te betalen heeft alvorens voet aan wal te zetten ? Een tol die aanvankelijk alleen gold voor dagen in de week maar die juist ook voor den Zondag werd vastgesteld, omdat gebleken was dat het bezoek dan bijzonder groot was ? Nóg is Marken het vreemdelingen-eiland; nog bezoeken vrijwel alle Amerikanen die in de hoofdstad komen ook het eiland (verleden jaar waren dat er omstreeks 15.000), maar het ziet er naar uit dat daarin verandering komt. Een verandering die een merkbare verslechtering beteekent en waarop nu eens geen enkele noodgedwongen omstandigheid van invloed is dan de wil van enkele kortzichtige raadsleden. Een groot deel van Marken heeft protest aangeteekend en velen buiten het eiland, die eveneens belang hebben bij het bezoek, hebben dat protest gesteund. Binnenkort zal in Haarlem de definitieve beslissing vallen en wij kunnen slechts de wensch uitspreken dat het besluit ongedaan gemaakt wordt en de Zondagssluiting wordt opgeheven. In het belang van het grootste deel der Markensche bevolking; in het belang van vele neringdoenden en voor alles in het belang van het prestige van ons land dat ver uitgaat bgven alle partijtwist en groepsbelangetjes van dit kleine maar beteekenisvolle eiland! --- Nog een beeld der verwoesting in Spanje. Een veelzeggend detail Nog een beeld der verwoesting in Spanje. Een veelzeggend detail in Malaga. ° * — --- Kapitein ter Zee J. E. Meijer Ranneft, de nieuwe marine-attaché Kapitein ter Zee J. E. Meijer Ranneft, de nieuwe marine-attaché te Washington, is Donderdag naar Amerika vertrokken. De heer Meijer Ranneft met zijn gezin bij het vetrek uit Den Haag. --- KERK- en SCHOOLNIEUWS Slijtage van onderwijzerscorps Belangrijke gegevens der statistiek. Het Centraal Bureau voor de Statistiek, afd. cultureele (onderwijs) statistiek, heeft een zeer belangrijke uitgave het licht doen zien. Voor de eerste maal werd thans cijfermateriaal gepubliceerd betreffende de z.g. slijtage van het onderwijzerscorps. Voor een juist begrip van deze zaak diene opgemerkt, dat de slijtage van het korps bepaald wordt door het aantal uit den vasten dienst ontslagenen te verminderen met het aantal van hen, die opnieuw een vaste aanstelling verwierven. In de onderhavige publicatie zijn nu de cijfers opgenomen betreffende g.l.o. en u.l.o. in 1936. Hieruit blijkt, dat in het verslagjaar bij het gewoon lager onderwijs de netto-slijtage 1393 leerkrachten bedroeg of 4.6 pet. van de totale bezetting. Voor de u.l.o.-scholen waren deze cijfers respectievelijk 141 of 3.9 pet., voor het lager onderwijs in zijn geheel 1534 of gemiddeld 4.5 pet. Onderscheiden naar het geslacht bedroeg de slijtage bij de mannelijke leerkrachten 3.7 pet., bij de vrouwelijke daarentegen 5.6 pet. Ds oorzaak van dit groote verschil moet voornamelijk gezocht worden in de omstandigheid, dat naast de andere redenen van vertrek van de school voor de vrouw ook nog het huwelijk geldt. In hoeverre dit van invloed geweest is, toont het volgende staatje, waarin de reden van het ontslag wordt aangegeven; In % van de Absolute totale Slijtage wegens cijfers bezetting (g.l.o. + (g.l.o. + u.l.o.) u.l.o.) Pensionneering , , 774 2.2% Overlijden .... 89 0.3% Huwelijk v. onderwijzeres 361 1.1% Aanvaarden van een betrekking buiten het l.o. 85 0.2% Andere redenen 0.7% Totaal netto-slijtage .... 1534 4.5% Wat de netto-slijtage betreft, onderscheiden naar de schoolrichting, most worden opgemerkt, dat het openbaar onderwijs het hoogste percentage te zien gaf met 6.4 pet. Hierop volgen de neutrale bijzondere scholen met 5.1 pet., de Roomsch-Katholieke met 3.5 pet. en de Protestantsch-Christelijke met 3.3 pet. Procentueel was de slijtage het hoogst bij het openbaar g.l.o. (6.7 pet.), het laagst bij het Prot.Chr. u.l.o. (3.1 pet.). Ten slotte kwamen alleen die ontslagen voor de statistiek in aanmerking, wanneer hierdoor ,cok een functie voor een nieuwen onderwijzer geschikbaar kwam. In dit verband werden de opheffingen van de vaste betrekking als reden van ontslag niet in beschouwing genomen. Het nut van de slijtage-statistiek is vooral hierin gelegen, dat de overheid aan de hand van de statistieken vrij nauwkeurig kan bepalen hoeveel personen met redelijke kans op succes tot de kweekscholen kunnen worden toegelaten, tevens met gebruikmaking natuurlijk van de geboorte- en sterftestatistieken en de statistieken der zittenblijvers. Het volkomen nuttelooze opleiden van jonge menschen voor een ambt, waartoe ze toch nimmer zullen geroepen worden, kan hierdoor worden voorkomen, al ligt hier geenszins in opgesloten, dat men hiertoe nu ook werkelijk zal willen overgaan. In ieder geval, de mogelijkheid is er nu om het aantal plaatsen, dat ln de toekomst vrijkomt, bij benadering vast te stellen. --- HOOGERE BURGERSCHOLEN. Wijziging in de eischen van toelating. Een nieuw Koninklijk besluit. Verschenen is een nieuw Koninklijk besluit tot vaststelling van de eischen voor toelating tot de openbare en de gesubsidieerde bijzondere Hoogere Burgerscholen met vijfjarigen cursus. In de eerste plaats is wijziging gebracht in artikel 1, dat tot dusver luidde : „Om als leerling tot de eerste klasse te worden toegelaten, moe de candidaat zich onderwerpen aan een onderzoek naar zijn kennis in de vakken Nederlandsche taal, rekenen, aardrijkskunde en geschiedenis en naar zijn vaardigheid in het schrijven". Thans is ln dezen eisch het geschiktheidselement tot het volgen van middelbaar onderwijs op den voorgrond gesteld, terwijl de candidaat naast kennis ook inzicht der vakken moet bezitten, zoodat het nieuwe artikel luidt: „Om als leerling tot de eerste klasse te worden toegelaten moet de candidaat zich onderwerpen aan een onderzoek naar zijn geschiktheid tot het volgen van middelbaar onderwijs en ln het bijzonder naar zijn kennis en inzicht in de vakken Nederlandsche taal, rekenen, aardrijkskunde en geschiedenis". Ook in de wijze, waarop het bovenbedoelde onderzoek wordt ingesteld, is eenige wijziging gebracht. Geschiedde dit volgens het tot dusver geldend besluit door een commissie uitsluitend uit de leeraren der school, thans is bepaald, dat aan deze toelatingscommissie ten hoogste vie» hoofden of onderwijzers van lagere scholen met raadgevende stem kunnen worden toegevoegd, die daartoe jaarlijks worden uitgenoodigd, door den minister voor zoover het een rijks hoogere burgerschool, door B. en W. voor zoover het een gemeentelijke en door het schoolbestuur voor zoover het een bijzondere hoogere burgerschool betreft. Verder is wijziging gebracht in de omschrijving der eischen, waaraan de candidaat bij het onderzoek voor de genoemde vakken moet voldoen. Voorts wordt in het leven geroepen een commissie van advies, waarvan de leden voor den tijd van vijf jaar benoemd worden door den minister van onderwijs. Deze commissie stelt opgaven samen voor het schriftelijk onderzoek van welke opgaven de toelatingscommissies kunnen gebruik maken. O.m. is nog als nieuwe bepaling voorgeschreven, dat degene, die op een onder het besluit vallende H.B.S. aan het einde van het schooljaar niet tot een hoogere klasse is bevorderd en zich daarna aan een andere H.B.S., die voor hetzelfde eindexamen opleidt, aanmeldt om zich aan het toelatingsonderzoek voor de overeenkomstige klasse van deze school te onderwerpen, niet tot dit onderzoek mag worden toegelaten, tenzij in bijzondere gevallen, ter becordeeling van den inspecteur, die met het toezicht op de school, tot welke toelating wordt gevraagd, is belast. Meldt hij zich aan vooreen andere H.B.S., welke niet voor hetzelfde eindexamen opleidt, dan geldt het voorgaande verbod slechts, indien de gevraagde toelating een van de laagste drie klassen betreft. --- Persil - iMi - ATA Persil. hel van ouds bekende zelfwerkende waschmiddel voor alles wat gewasschen kan worden iMi, het ideale afwasch- en reinigingsmiddel voor Uw kristal, porselein, aardewerk, tafelzilver, enz Ata, het radicale schuurpoeder, voor de reiniging van bad. waschbakken, tegelvloeren, potten en pannen, keukengerei e.d (INGEZONDEN MEDEDEELING). midde J iMi, h % Uw kr Ata, i ging v \ en pa --- MEPPEL ASSISTENT-APOTHEKER. De heer A. v. d Wedden, werkzaam ten kantore van de N.V. Kon. Pharm, Fabrieken v.h. Brocades—Stheeman en Pharmacia, slaagde Donderdag te Groningen voor het examen assistent apotheker. Ambachtsschool Meppel Uitreiking diploma 's. Woensdag en Donderdag werd aan de Catharlna-ambachtsschool voor Meppel en Omstreken de traditioneele openbare les gegeven alsmede een tentoonstelling van teekeningen en gemaakte werkstukken der leerlingen gehouden. Zooals telkenjare bestond hiervoor ook thans weer een groote belangstelling. De ouders der leerlingen kwamen de werkstukken van hun kinderen bekijken, oud-leerlingen grepen de geboden gelegenheid graag aan nog eens weer door de school te dwalen en een praatje te maken met de verschillende leeraren, terwijl ook verder tal van belangstellenden aanwezig waren. Wanneer men zoo door de leslokalen dwaalt, door de smederij, door de timmerwerkplaats en door het schilders-atelier, dan komt men onwillekeurig onder den indruk van het vele dat de jongelui, die staan aan het begin van hun levensloop, meekrijgen. Tenminste is zulks het geval in den tegenwoordigen tijd nu de verschillende overheids-bemoeiïngen zoover strekken dat geëischt wordt dat jongelui die zich wenschen te vestigen in een of ander bedrijï, een zekere scholing hebben. De ambachtsschool is een der inrichtingen waar de leerlingen op degelijke wijze vakbekwaam worden gemaakt, waar ze een schat van kennis opdoen die hun in liet verdere leven zeker op een gegeven moment van pas komt. Donderdagmiddag werden door den heer A. N. Kruikemeyer, directeur der school, de diploma's aan de verschillende hiervoor in aanmerking komende leerlingen der Ambachtsschool en Avondschool voor Nijverheidsonderwijs uitgereikt. Voorts werd het woord gevoerd door den directeur. Hij wekte de leerlingen, die het diploma hebben gekregen, op om hun kennis uit te breiden door verder te studeeren. Namens de leerlingen bracht A. de Graaf den directeur en leeraren een woord van hulde en dank voor de moeite, die zij zich hebben getroost, om de leerlingen datgene te leeren, wat zij niet kennen. Ook de voorzitter van de school, de heer H. A. Stheeman, wees er op dat, indien de leerlingen in hun verder leven willen slagen, zij al hun energie zullen moeten aanwenden. De burgemeester dezer gemeente, de heer B. Baron Mackay, zeide, dat de gemeente veel belangstelling heeft voor het onderwijs van de leerlingen, terwijl tot slot door den heer H. M. Wateier, penningmeester der school, een toespraak werd gehouden. Ambachtsschool Meppel. Auto-techniek: C. Amsing, R. Frankot, J. Hendriks, R. Hendriks, K. D. Krist, K. v. d Meulen, L. Roos en Z. Steenbergen, allen te Meppel; H. Ennik en K. Scheper te Balkbrug; J. H. Slootheer te Dalfsen; J. Boer te Dwingeloo; J. Kijk in de Vegt te Lichtmis; B. van Duren te Nieujvleusen; J. Bouwknegt en J. Meijer te Nijeveen; R. Tempelman te Ommen; A. Kelly te Ruinen; J. Smilde te Ruinerwold; G. J. Bloemen en B. Rutten te Staphorst; L. J. Tissingh te V/anneperveen; R. Kremer te De Wijk; A. de Graaf en G. Vinke te Zwartsluis; H. B. A. Dellemijn te Zwolle. Aan twee leerlingen werd geen diploma uitgereikt. Machine Bankwerken: H. Boxma, R. de Haan D. J. v. d. Kolk, C. J. Meijer, H. Roos en J. Rijkeboer, allen te Meppel; E. Bierman te Havelte; J. Wortel te Ruinen; W. Westra te Staphorst; H. Huisman, J. Smit en W. v. d. Veen te Wanneperveen; H. Venema te De Wijk. Aan 1 leerling werd geen diploma uitgereikt. Electriciens: J. H. List, H. O vervliet, J. E. Remmelts, K. Stroobach en J. Vos, allen te Meppel; B. Zwiers te Avereest; H. J. Westsrbaan te Dedemsvaart; H. M. v. d. Veer te Hasselt; J. S. Spit te Vollenhove; H. R. Knol en K. Klijnsma te Ds Wijk; J. Lenderink te Zwart sluis. Aan 1 leerling werd geen diploma uitgereikt. Timmerlieden: E. van Veen en J. Langelo te •Oppel; J. Brinkman te Avereest; J. Kassies en H. J. Nimberg te Havelte; H. J. Snijder en K. Stolte te Nieuwleusen; H. Beugeling, K. Bouwknecht en L. Muggen te Nijeveen; R. Wemmenhove te Ruinen; H. Snijder te Ruinerwold; H. Bonte en H. Tuin te Staphorst; B. Dijkstra te De Wijk. Aan 3 leerlingen werd geen diploma uitgereikt. Schilders: K. Kuik, T. Schoon, J. ter Wal en D. Westera, allen te Meppel; A. de Jong te Avereest; A. de Boer te Ruinerwold; H. J. Zwiers te Staphorst. Avondschool Meppel. Autc-techniek: A. Grooten en A. Haasjes te Meppel. Machine-bankwerken: B. Ulrich te Meppel. Electriciens: H. Breman, en R. J. Schipper te Meppel; R. Boverhof te Nijeveen. Timmerlieden: K. Akkerman, G. Jansen en H. Plceger, allen te Meppel; P. Hoekman te Nijeveen; A. Smilde, J. Smilde en R. Smilde te Ruinerwold; J. Guichelaar te Staphorst; J. Eisen en K. ten Hoeve te De Wijk. Schilders: K. Kraal, Ruinerwold; R. de Boer en H. Veneman .te De Wijk. Het eindexamen van de cursus in electrisch lasschen werd afgenomen ten overstaan van den heer Seegers, bedrijfschef van de machinefabriek, voorheen Huisman alhier. Het diploma verkregen: J. Kaat en M. Mulder te Meppel; D. Boxum te Ambt-Vollenhove; J. Veerman en J. Wijbenga te Nieuwleusen; H. Pot te Zuidwo'.de; K. Eikelboom en B. Vinke te Zwartsluis. Na gehouden eindexamen ten overstaan van een gedelegeerde van de afdeeling Meppel van den bond van Smedenpatroons, den heer J. Lammerts te Meppel, werden diploma's uitgereikt aan: L. van Dijk, L. Doorten, G. de Jonge, D. Kroes, H. Kwint, P. Smid, J. K. de Wit en S. Zoethout, allen te Meppel; D. W. Wanninge en J. Zantinge te Avereest; K. Matter te Havelte; H. ten Stege te Hoogeveen; W. Bloten, G. Boers, B. Westerik te Nieuwleusen; J. Ganzekoele, J. Roo en L. Stegeman te Staphorst. Tenslotte werd nog het diploma auto-techniek uitgereikt aan: L. Benning, J. Heite en J. Meijer te Meppel; J. Reiber en W. Wijnands te Dwingeloe; A. Huisman te Rouveen; H. Kuik, H. J. Schulting te Ruinen; G. Heinhuis te Steenwijk; K. Rijkeboer, W. Wemmenhove en H. Zandman te Zuidwolde. --- Zwijgen, offer, behoud, eeuwigheid Zwijgen, offer, behoud, eeuwigheid — zij staan met elkaar in vast levensverband, dat slechts doop daad ver* staan wordt. ---