MIDDAG-EDITIE. Arbeidsverruiming Door toet Nederlandsch Verbond van Vakverenigingen is zijn werkloczendienst de samenstelling opgedragen van een rapport, dat de mogelijkheid van werkverruiming in ons land behandelt. I Het is onlangs verschenen. Het is een flink, ■welverzorgd, boekwerk geworden, waarin een opsomming wordt gegeven van tal van werken, die, naar de meening van het Verbond zouden kunnen worden uitgevoerd, of waarvan de uitvoering zou kunnen worden versneld. Een en ander zou een rond duizend millioen eischen. Hoeveel tijd er mede gemoeid zal zijn om dit groote bedrag te verwerken, hangt voor een belangrijk deel af, aldus het rapport, van de Overheid, die het tempo van de uitvoering der werken sterk kan beïnvloeden. Natuurlijk, want de Overheid zal tenslotte voor de financiering der uit te voeren werken moeten zorgen en het al of niet over de daartoe noodige middelen beschikken, zal het tempo van uitvoering mede bepalen. De vraag of het verantwoord is een bedrag als hierboven genoemd in de uitvoering der door het Verbond genoemde werken te steken, meent het, aan de hand van de practijk, met „ja" te mogen beantwoorden. Immers, zoo gaat het Verbond verder, de tot nu toe uitgevoerde werken hebben er het bewijs van geleverd, dat de daarin gestoken gelden economisch verantwoord zijn, hetgeen ook geldt voor de werkverschaffingswerken, waardoor veel woeste grond tot vruchtbare weiden en akkers is gemaakt. De in het rapport opgenomen werken zijn van den meest uiteenloopenden aard. Verreweg de meeste behooren tot het bouwbedrijf. De werken zijn in alle deelen des lands opgenomen en worden in het rapport achtereenvolgens opgesomd. Daarbij is rekening gehouden met de provinciale indeeling des lands. Het rapport maakt niet op volledigheid aanspraak. In dezen volledig te zijn is ook wel uitermate moeilijk. En toch zou zulks met een rapport als dit eigenlijk het geval behooren te zijn. Maar er is iets dat, voor een rapport als dit, erger is, nl. dat er allerlei werken in opgenomen zijn die a) reeds gereed — b.v. het tunnelplan te Enschede of de voor de gemeente Schaesberg opgesomde werken, — of al reeds in uitvoering zijn, zooals b.v. de verbouwing van de ambachtsschool te .Assen. En al deze plannen behoorden in het Rapport van het Nederlandsch Verbond van Vakvereenigingen niet te worden vermeld, omdat ze den op het oogenblik bestaanden nood r.iet meer kunnen verbeteren. Tenzij dan dat men de uitvoering der reeds in uitvoering genomen werken zou willen — en kunnen — versnellen. In de derde plaats ziju in het rapport werken genoemd, die gereed zijn om uitgevoerd te worden en tevens werken, die wel in plan gereed zijn, maar waaromtrent de datum van aanvang nog niet is vastgesteld. Vervolgens worden plannen aangewezen, welker uitvoering nog overwogen moet worden en tenslote worden vermeld de eigen vindingen, waarvan de „N. R. Ct." verklaarde, dat zij op meer of min losse gedachten berusten ; of, zooals de „Limburger Koerier" opmerkte, beslist improductief zijn. Van anti-revolutionaire zijde weer wordt er op gewezen, dat de in het plan vermelde kostenberekening niet betrouwbaar is. Ja zelfs wordt met betrekking tot de Overijsselsche werken door een schrijver in de „N. R. Crt." gesproken van „een ontstellende oppervlakkigheid", waarop het rapport „de cijfers van bijdragen voor de in Overijssel genoemde werken aan de provinciale begrooting heeft ontleend". Ook zouden de in het rapport met nieuw aan te merken vermelde werken niet ernstig onder het oog zijn gezien, getuige o.m. het feit dat onder Zwolle vermeld wordt het aanleggen van een begraafplaats, terwijl Zwolle in het geheel geen behoefte aan een nieuwe begraafplaats zou hebben. Voor wat Drenthe betreft — voor welke provincie het rapport vaststelt, dat er neg een belangrijke werkgelegenheid is en dat, als alle particuliere ontginningen zouden zijn afgewerkt, met de herontginning zou kunnen worden begonnen — wordt gezegd, dat in deze provincie nog kunnen worden uitgevoerd, respectievelijk sneller kunnen worden uitgevoerd (dat is met inbegrip van de voornaamste gemeentewerken) : honderden particuliere ontginningen ; heide-ontginningen in de geheele provincie; vervening — die in het tegenwoordige tempo nog veertig jaar kan doorgaan — in sneller tempo; ontginningswerken in de boschwachterijen Smilde en Appelscha tot een oppervlakte van in totaal 3500 ha. ; ontginningswerken in de boschwachterijen Borger, Odoorn, Geeserveld ; nog 300 ha. aan ontginningswerk in het Vledderveenscheveld ; ontginning van het Ruiner-, Echtensche- en Koekangerveld; ontginning van het Buinerveld ; verbetering der Hoogeveensche vaart — een belangrijk provinciaal werk, aldus het rapport, waarbij de uitgegraven grond verwerkt wordt bij den aanleg van een grooten weg rondom Meppel, weike beide werken een object van i 1.000.000.— vormen — ; aanleg van een nieuwen weg door Hoogeveen; verbetering van zandwegen — waarmede naar het oordeel van toet Verbond ten onrechte nog steeds geen begin wordt gemaakt — ; snellere uitvoering van toet Rijkswegenplan in Drenthe ; verbreeding van bijna alle wegen; aanleg van den weg Coevorden—Groningen ; aanleg van den weg Emmen—Ter Apel; oplossing van het kanalenen bruggenvraagstuk — in Drenthe zijn, naar schatting, 2 a 300 bruggen, welke verbetering behoeven, alleen in de gemeente Emmen reeds plm. 160 —; verbetering van een gedeelte van den weg en van alle bruggen op het traject Meppel—Hoogeveen—Nieuw-Amsterdam—EricaKlazienaveen—Duitsche grens ; bouw van 200 nieuwe bruggen ; aansluiting van den NoordOost-polder (Zuiderzeewerken) op het groote verkeersnet; het maken van de waterverbinding van Drenthe met het IJsselmeer en het eventueel aanleggen van een strekdam; verbetering van een vijftal waterschappen — de Wold A, de Riete Kraak, de Koekanger A, de Oosterboer en de Ruiner A — ; het maken van een afwateringskanaal van de Hoogeveensche vaart naar de Reest bij Meppel; kanalisatie van de Reest; aanleg van een aantal rijwielpaden — waartoe het plan uitgaat van de Centrale Vereeniging voor den Opbouw van Drenthe —; bestrijding van de waterverontreiniging — door de fabrieken — in de Veenkoloniën ; uitvoering van spoorwegwerken — waai- I voor een bedrag van f52.000.— Is uitgetrokken — voltooiing van den Staphorsterweg en voltooiing van de omgeving van de Pijlebrug, waarvoor f225.000.— is uitgetrokken. Verder worden in het rapport genoemd de verbouwing van een openbare school en van de ambachtsschool en aanleg van een nieuwe begraafplaats te Assen ; aanleg van een vliegveld en verbetering van een daarheen leidende weg en bouwen van een nieuw raadhuis te Eelde; talrijke belangrijke openbare werken te Emmen — o.a. de rioleering van het dorp (kosten geraamd op f300.000.—), wegverbeteringen, bouw van een nieuw gemeentehuis, aanleg van een nieuwe begraafplaats en aanleg van een centrale rioleering te Hoogeveen ; rioleringswerken, grondverbeteringen, uitvoering van een uitbreidingsplan, uitdieping van wateren te Meppel — waarmede een bedrag van f55.000.— is gemoeid — ; weg verbetering te Schoonebeek; wegverbetering en arbeiderswoningbouw te Smilde en eindelijk het ontginnen van 1600 ha, veen en plassen te Vries. Eigenaardig is dat zoowel de waterwegen als de landwegen, welke Overijssel met den NoordOostpolder zullen moeten verbinden, onder Drenthe worden vermeld. Maar overigens ziet men er uit, dat het Verbond heel wat werk aan den Drentschen winkel weet te brengen. Maar, — zoowel voor Drenthe als voor de overige provincies, en dus vöor ons land, is het Verbond ervan overtuigd, dat de werkloosheid zoo groot is, dat het wel onmogelijk zal blijken te zijn, alle werkloozen door middel van openbare werken en van de daardoor bereikte secundaire werkverruiming aan arbeid te helpen. En daarom heeft het Nederlandsch Verbond v?n Vakvereenigingen zich thans met een adres tct den Voorzitter van den Raad van Ministers gewend, waarin de aandacht van dr. Colijn wordt gevraagd voor de volgende mogelijkheden : een verkorting van den wekelijkschen werktijd tot 48 uur voor al die groepen van werknemers, die nu nog, óf geheel buiten de Arbeidswet vallen, öf aan welke een langeren arbeidstijd dan 48 uur per week is toegestaan ; het tegengaan van overwerk, door slechts in hooge uitzonderingsgevallen overwerkvergunningen en dan nog voor een zeer beperkten tijdsduur, te verleenen ; een verder gaande verkorting van den wekelijkschen werktijd voor de groepen van werknemers, die thans 48 uur per week werken ; verlenging van den leerplicht met daarbij aansluitende verhooging van den toelatingsleeftijd tot het verrichten van beroepsarbeid ; verlenging van den tot twee jaar teruggebrachten cursusduur op ambachtsscholen en nijverheidsscholen tot drie jaar, en ten slotte het verstrekken van een premie of bijslag aan particulieren, die overgaan tot het laten uitvoeren van enderhouds- of verbeteringswerken aan hun fabrieken, werkplaatsen, woonhuizen en andere bezittingen. Wat zal de minister-president op dit alles antwoorden ? Het is niet moeilijk het antwoord reeds in groote lijnen te raden. De stemmen uit het anti-revolutionaire kamp over het rapport van het Verbond stelle daartoe reeds voldoende in staat. De socialistische leuzen, zoo zegt de Nieuwe Drentsche Courant bij het noemen van het Rapport, waaraan het weinig waarde blijkt te hechten, zinken zoo maar in het niet. En als er naar gehandeld zou worden, aldus het antirevolutionair orgaan, loopt alles in de war.... --- EXAMEN NUTTIGE HANDWERKEN. De minister van O., K. en W. heeft in de commissie, welke in 1938 belast is met het afnemen van de examens ter verkrijging van de akte van bekwaamheid voor hulsen schoolonderwijs in de nuttige handwerken voor meisjes, benoemd, voorzoover de te Groningen af te nemen examen betreft: tot lid en voorzitter mejuffrouw A. Keuning, inspecteur van het lager onderwijs in de inspectie Dokkum, te Leeuwarden en tot plaatsvervangend voorzitter mevrouw H. A. van Riel—Smeenge, inspecteur van het lager onderwijs in de inspectie Assen, te Assen. —o— --- NEDERL. REISVEREENIGING. Door het hoofdbestuur van de Nederlandsche Reisvereeniging is benoemd tot consul voor Assen en omgeving, de heer J. Postema. --- SUCCESSEN VOOR DE MUZIEKVEREENIGING „ORANJE". De christelijke muziekvereniging „Oranje", directeur de heer K. Moed, wist op het te Zweeloo gehouden jaarlijksch muziekconcours, uitgaande van den bond van christelijke harmonie- en fanfarecorpsen in Drenthe eenige fraaie successen te behalen, n.1. in den marschwedstrijd evenals in den concertwedstrijd den eersten "prijs. Voor directeur en vereeniging een fraai succes. --- OVER BIJGELOOF. In een gisteravond in het Parkhotel gehouden bijeenkomst van de afdeeling Assen van den Ned. Chr. Vrouwenbond, welke gepresideerd werd door mevr. M. Tichelaar —Hilberts, sprak ds. H. van der Loos, Ned. Herv. predikant alhier, over het onderwerp „Bijgeloof". Na er op te hebben gewezen, dat het bijgeloof een algemeen menschelijk verschijnsel is, dat zich overal en ten allen tijde openbaart en in dit verband te hebben aangehaald een gezegde van prof. Obbink, n.1. dat de „wortels van het bijgeloof liggen in de practisch menschelijke behoefte om door te dringen in de onzichtbare wereld, die men vreest", stond spr. uitvoerig stil bij de verschillende vormen en uitingen van bijgeloof, zooals die zich in den loop der tijden bij verschillende volkeren hebben geopenbaard. Daar het bijgeloof wordt bepaald door den inhoud van het ware geloof, hebben Protestantsche Christenen in deze, volgens spr., een groote roeping te vervullen. Zij kunnen het bijgeloof temperen en tegengaan door het waarachtige geloof te belijden en uit te dragen, en zoodoende vertrouwen te geven en vrees weg te nemen. Nadat nog eenige bespreking was gevolgd, sloot de inleider met dankgebed. --- Moderne Bruidsfoto's Moderne Bruidsfoto's Foto „ARTI" - Marktstr. 6, Assen (INGEZ. MEDEDEEL ING). --- VAN ASSEN ALLEEN VAN ASSEN ALLEEN kunnen onze winkeliers niet bestaan. Koopers uit de Provincie moeten den verkoop mee goed maken. Daarom adverteert een goed zakenman geregeld in de Prov. Dr. en Ass. Courant en haalt daarmee uren ver uit de provincie zijn clientèle. --- Advertentie HEEMAF STOFZUIGER met den beroemden S.K.A. motor één model één prijs f 9Q.Alleenverkoop voor Assen KOOS GODSCHALK, Kerkstraat 26, Tel. 569 Voor Smilde en Veenhuizen bij J. OFFRINGA te Smilde. (INGEZ. MEDEDEELIHG). --- WEERBERICHT Telegrafisch weerbericht, naar •waarnemingen, verricht in den morgen van 20 Mei, medegedeeld door het Kon. Ned. Met. Inst. te De Bilt. In het gebied van de waarneming was de hoogst bekende barometerstand 768.6 m.M. te Ingoe. De laagst bekende barometerstand was 753.0 m.M. te Genua. Verwachting : Aanvankelijk nog uiteenloopende wind, later matige tot zwakke Noord-Oostelijke tot Oostelijke wind, overdag gedeeltelijk bewolkt, nog kans op eenige regenbuien, lichte nachtvorst, overdag weinig verandering in temperatuur. --- BUITENLANDSCH WEEROVERZICHT. Medegedeeld door het K.N.M.I. te De Bilt. Het hoogedrukgebied ln het Noorden beweegt zich langzaam Oostwaarts en breidt zich over Zweden en Noorwegen uit. Over IJsland daalt de barometer, onder invloed van een naderende Oceaan-depressie. Het blijft over Finland, Zweden en Denemarken nog zeef guur. Langs de Noorsche kust over de Britsche Eilanden, ons land, Frankrijk en West-Duitschland is het nog frisch weer. Onder invloed van een as van lage drukking is het nog buiig over onze omgeving en Noord-West buitschland. Twee vlakke lagedrukgebieden brengen over Zuid-Duitschland en Oost-Frankrijk nog regen. In het Zuid-Westen neemt de Azorenhoogedruk nog een weinig in beteekenis toe. Het is te verwachten, dat ten onzent bij het draaien van den wind naar het NoordOosten het weer nog vrij guur zal blijven. De kans op regenbuitjes blijft nog bestaan. Voor hedennacht is nachtvorst waarschijnlijk. Zon op 5.00, onder 8.51. Maan op —, onder 10.17 v.m. Lichten op tot 'sm. 4.30, 'snam. op 9.21. --- Witte tanden, gezond tandvleesch, schoont tong en frissche mond Wille landen, gezond landvleesch, schoont long en frlssche mond indien U poetst niet Ivorol (vorens nieuw recepi). Deze geeft een ware mondwassching. Heerlijk schuimend. Frisch van smaak en,., zeer zuinig. Tube 60,40 ct. Doos 20 ct. * {INGEZONDEN --- IBIS ELKEN DAC gaat de zon op. Oen eenen dag verlangen wij naar de zon. Dan anderen dag niet Een kieskeurig rooker verlangt eiken dag naar »jn pijpje.... O Dobbelmann.... lekker, man! (INGEZ. MEDEDEELIHG). --- ASSEN. (Uit de avond-editie van gisteren). IN HOOGER BEROEP. Bij de rechtbank te Assen is door Hendrik B., caféhouder te Enschede, thans te Assen, hooger beroep aangeteekend tegen het vonnis dier rechtbank, waarbij hij wegens vernieling en beschadiging van een horlogeketting is veroordeeld tot 6 maanden gevangenisstraf. De eisch van het O.M. was 1 jaar gevangenisstraf. --- BURGERLIJKE STAND. geene. geene. BURGERLIJKE STAND. Aangifte van 19 Mei 1938, Geboren : Ondertrouwd: Gehuwd • Jan Kuis en Hendrikje Eisen ; Hendrik Heres en Zwaantje Boer; Jan Talen s en Luchien Berends; Gosen Oldenziel en Anna Kraan. geene. Overleden : --- R.-K. Onderwijzersdag voor Groningen en Drenthe Naar nieuwe banen in het godsdienstonderwijs en de godsdienstige opvoeding? Onder presidium van den heer S. J. Eskes, hoofd der B. K. school voor 1. o. en u.l.o. te Assen, werd heden in de Drentsche hoofdstad de twaalfde R.K. onderwijzersdag voor Drenthe en Groningen gehouden. Des morgens werd in de R.K. kerk door den zeereerw. heer rector W. R. de Jong te Hilversum, algemeen inspecteur van het R. K. bijzonder onderwijs in het aartsbisdom, een plechtige heilige mis opgedragen, geassisteerd door pastoor Mets te Assen als diaken en pastoor Schoemaker te Groningen als subdiaken, waarbij het orgel werd bediend door den heer N. J. W. Versteeg uit Groningen. Tegen elven kwam men bijeen in „De Hertenkamp ', waar de voorzitter, de hr. S J. Eskes, hoofd der R. K. school te Assen, een welkomstwoord sprak tot de plm. 100 collega's, waaronder eenige eerwaarde zusters en speciaal tot rector De Jong, deken Veltman, de pastoors Mets en Schoemakers, den voorzitter der St. Lebuïnusvereeniging, den heer W. Wiltschut te Arnhem, dien hij feliciteerde met de hem verleende onderscheidingen der kerkelijke en wereldlijke overheid. Het Wilhelmus werd gezamenlijk staande gezongen. Het woord was daarna aan rector De Jong, die een rede hield over het onderwerp : „Nieuwe banen in het godsdienstonderwijs en de godsdienstige opvoeding". --- Nieuwe banen Spr. heeft zich gerealiseerd dat in dezen tijd allerwegen een opleving ls waar te nemen met betrekking tot het godsdienstonderwijs. Daarom kan het nut hebben zich eens te bezinnen over zijn onderwerp. Ook in het Noorden, waar de katholieke onderwijzers zoover uit elkaar wonen, is het gewenscht dat van de nieuwe banen wordt kennis genomen. Spr. begon met een kort historisch overzicht van de oude banen. Het gewichtigste verdeelpunt in de historische lijn ligt in wat hij noemde de pseudo-reformatle der zestiende eeuw. Daarvóór is alles gericht op het beleven van den godsdienst, daarna vooral op het van bulten leeren van godsdienstwaarden, dogmatische begrippen. In de eerste eeuwen der kerk was het godsdienstonderwijs onverbrekelijk verbonden met de lithurgie, vocral ook door het feit dat zooveel volwassenen godsdienstonderwijs moesten ontvangen. De lithurgie overheerschte. In de Middeleeuwen domineert de bijbel in het godsdienstonderwijs en de godsdienstige opvoeding. Het beleven van den godsdienst was echter nog de hoofdzaak. Dan komt het groote keerpunt, waarvan wij vandaag den dag nog den Invloed ondervinden, aldus spr. De katholieke mentaliteit wordt verdrongen uit het openbare leven. In plaats van de aanschouwelijkheid en het beleven gaat nu het catechismus-boekje overheerschen, waarin een kort begrip is samengevat van den katholieken geloof- en eeredienst. Luther is volgens spr. de eerste geweest, die een catechismus samenstelde. Ook de katholieke kerk gaf een catechismus uit, welke was bedoeld als een wapen in de hand der eenvoudigen tegen de dwaalleer van hen die die R. K. kerk waren afgevallen. Het catechismusboekje gaat zich echter langzamerhand meer en meer uitbreiden, daalt in onderdeelen af. In het katholieke gezin, dat zijn geloof binnenshuis moet belijden en zoo weinig contact heeft me de kerkelijke overheid, is de catechismus dan de geconcretiseerde en gecondenseerde leer der kerk. Er heeft een verstarring plaats gevonden. Het godsdienstonderwijs wordt beschouwd als „vragen leeren", een term, die nog wel in gebruik is. Er is nu een nieuwe catechismus op komst. Zelfs aannemende, dat deze volmaakt zal zijn, meent spr., dat dit boekje een veel minder groote plaats moet innemen dan nu het geval is. In het verleden ging het nog wel goed, omdat het gezin steeds nog zorgde, dat de godsdienst beleefd werd, doch de laatste jaren is het gezin, ook het katholieke, in hooge mate ontwricht door allerlei oorzaken. Herstel van het Katholieke gezin is noodzakelijk om te bereiken, dat weer de juiste opvoeding der kinderen zal plaats hebben. De eerste zeven jaren van het menschenleven, dus de periode vóór den schoolleeftijd, zijn de belangrijkste. Het karakter ls veelal reeds gevormd of misvormd vóórdat het kind op school komt. Een deugdzaam katholiek gezin is van onschatbare waarde voor het leggen van den juisten grondslag en dus moet ten zeerste het streven gericht zijn op herstel hiervan. Men zou kunnen zeggen — maar alleen theoretisch — dat de school alleen onderwijsinstituut moet zijn, doch in de practijk kan het niet anders of aan het onderdeel der opvoeding moet op school ook aandacht worden geschonken, anders zou van het onderwijs niets terecht komen. Ook hierom al moet de school opvoedingsinstituut zijn, omdat ze een milieu vormt, waar de kinderen een flink deel van hun leveiv vertoeven. Door de kerk is de school dan ook steeds beschouwd als een opvoedings- en onderwijsinstituut. Spr. noemde dan enkele kwalen van de school wat betreft de godsdienstige opvoeding nl. Ie. het intellectualisme. Er wordt z.i. teveel gedaan aan verstandelijke ontwikkeling en te weinig aan de vorming van den wil. De kinderen hebben naar de heerschende opvatting' met goed gevolg het godsdienstonderwijs gevolgd als ze alle vragen en antwoorden van den catechismus kunnen opdreunen, maar dat wil nog niet zeggen, dat ze opgevoed zijn tot goede katholieken. Na eenige jaren is deze onvruchtbare kennis door de natuurwet van het vergeten weer verdwenen en wat is er dan over? De groote waarheden moeten vleesch en bloed der kinderen worden en wel door beleven. De bijbelsche geschiedenis is de gewijde aanschouwelijkheid, de lithurgie, de geheiligde zelfwerkzaamheid, beide paedagogische begrippen van den eersten rang, maar toch overheerscht de catechimus die voor kinderen in velerlei opzicht zoozeer abstract is. Spr. wil echter niet alle memoreer-werk overboord gooien, daar men nu eenmaal eenige kennis hebben moet. Dit moet echter middel zijn en blijven ter bereiking van het doel: de inlijving van het kind in de waarachtige gemeenschap van Christus' kerk op aarde. Dit geheel overboord werpen van hei memoreer-werk zou kunnen lelden tot voluntarisme, dat het eenzijdig aankweeken van den wil beoogt en dit is ook weer niet absoluut aan. bevelenswaardig. Spr. zou een zoo volkomen mogelijke samenwerking van geestelijken en onderwijzers in de school willen zien. Daarvoor is noodig een zoo hoog mogelijk opgevoerde didactische opvoeding van den geestelijke en een zoo hoog mogeiyk ontwikkelde godsdienstige opvoeding van den onderwijzer. Volgens spr. zijn de bijbelsche geschiedenislessen nog te veel leesles of geschiedenisles, terwijl ze godsdienstlessen moeten zijn, door een godsdienstige strekking in die les te leggen. Op de scholen zijn nog te veel lees boekjes in gebruik en geen leerboekjes. Spr. ideaal i S een klein leerboekje, waarin staat wat de kinderen van den bijbel moeten kennen. Als tweede kwaal noemde de rector het formalisme, waarmee hij bedoelde de onevenredige waarde die wordt gehecht aan bepaalde (gebeds) formules en het gebruik dat van deze formules wordt gemaakt. Bidden is soms niet anders dan het „aframmelen", van de formules, hetgeen bij het kind licht leidt tot de opvatting, dat de formule hoofdzaak en het echte gebed bijzaak wordt. Het bidden wordt dan sleurwerk en het meditatieve gebed, het voornaamste, komt op den achtergrond. In de plaats van den sleur moet echter een geconcentreerde aandacht komen, te beginnen bij de onderwijzers. Als derde kwaal noemde spr. het negativisme. Teveel wordt nog met ver boden gewerkt, wordt het kwade verboden en te weinig het gcede aanbevolen. Men zij meer in positieven zin werkzaam. Tenslotte sprak rector De Jong over de dressuur. Het paedagogische beginsel der gewenning gaat, dat bewijst de practijk wel, niet geheel op. Te weinig wordt gelet op de vormin? van den wil door de motievencultuur, m.a.w. te zelden worden de kinderen overtuigd van het nut en het goede van bepaalde gewoonten. Eenige „dressuur" is echter wel noodig om het lager streefvermogen te overwinnen. Het hooger streefvermogen moet echter worden versterkt door verstandelijke overwegingen, motieven dus en hieraan bestede de onderwijzer ook vooral aandacht. Op de beide laatste punten ging de spr. om des tijds wille maar even in. De heer Eskes bracht hem een hartelijk'dank-' woord voor zijn gloedvolle, schitterende rede. Het gemengde Groninger koortje zong daar» na, begeleid op de piano door den heer Ver« steeg, „Rozen uit het Zuiden" naar Strauss. Du uitvoering was heel verdienstelijk en verwierf eveneens een hartelijk applaus. Het slotwoord werd gesproken door den heer Wiltschut, die opmerkte, dat rector De Jong het eerste werk in het openbaar aan de vergadering heeft voorgelegd, van plannen, welke ln hem leven. Nu van de zijde van den inspecteur klanken opgaan dat er plannen zijn tot reorganisatie van het godsdienstonderricht, kan men deze plannen z.i. rustig afwachten. De rector heeft grootsche perspectieven geopend. Het geheele onderwijs roept om reorganisatie, misschien meer dan de vergadering wel weet. Men zal daarvan wel meer hooren. De hem verleende onderscheidingsteekenen beschouwde spr. als een eer, aan het korps bewezen. De heer Eskes sloot de voormiddagbijeenkomst met den christelijken groet, waarmee ook werd geopend. --- De namiddag-bijeenkomst werd gevuld door een demonstratie van den wichelroedelooper Dovens uit Lieshout in Noord Brabant. Eerst ging hij in het kort de geschiedenis en de eigenschappen van de wichelroede of liever van de gevoelige personen, die een wichelroede kunnen hanteeren, na, om voorts een groot aantal frappante persoonlijke ervaringen mee te deelen. Daaruit bleek dat de menschen en ook de dieren in het algemeen een onaangename invlced ondergaan wanneer z'J langen tijd vertoeven, b.v. geregeld slaper, boven plaatsen, waar de wichelroede doorslaat. Heeft men hier te doen met aardstralen van nog onbekende eigenschappen? Zelfs ziekte en dood zouden volgens sprekers ervaringen door deze „aderen" zijn veroorzaakt. Beterschap werd steeds verkregen wanneer deze plekken werden gemeden. Met betrekking hiertoe deed spr. aan de vergadering waarlijk frappante mededeellngen, alles met naam en plaats genoemd. Het meest interessant was nog haast de demonstratie in de zaal van de Hertenkamp. Er bleek dwars onder door een sterke waterader op plm. 20 M. diepte te loopen, welke een krachtige cverslag der wichelroede veroorzaakte. Aan den lijve hebben velen kunnen ervaren dat de roede met kracht overgaat. Er bleek geen mannenof vrouwenhand aanwezig die haar draaiing na contact met den heer Dovens kon tegengaan! Do verbazing werd echter nog algemeener toen de roede ook op allerlei den heer Dovens niet bakende kwaaltjes der aanwezigen bleek te reageeren. Ook hier was de diagnose onfeilbaar 1" zooverre dat de plaatsen werden aangewezen waar iets niet in orde was. De animo voor dit onderzoek was natuurlijk ook algemeen! E r werden tenslotte nog enkele vragen gesteld, waaruit bleek hoezeer de heer Dovens zijn publiek met zijn Interessante causerie en demonstratie had geboeid. De heer Eskes bracht hem een hartelijk woord van dank. Het verdere van den avond was een gezelUS samenzijn. De piano werd bediend door den hs« J. Groenewold te Assen. Ook deze bijeenkom 5 was zeer geanimeerd. . Deze 12e onderwijzersdag mag zeer geslaas genoemd worden. ---