Dit nummer bestaat uit 2 bladen Buitenlandsch Overzicht Is er nog kans op vrede ? — Noch afwijzing ervan, noch een werkelijke vrede is spoedig te verwachten. — Vanavond spreekt Daladier, morgen spreekt Chamberlain. — De wereld wacht. Vanavond spreekt Daladier en morgen spreekt Chamberlain. Beide redevoeringen zullen een antwoord inhouden op de Vrijdag door Hitier uitgesproken redevoering. Tot dusverre sprak de Fransche minister-president gewoonlijk eerst nadat z'n Britsche ambtgenoot gesproken had, hoogstens vrijwel gelijktijdig met hem, maar nog nimmer ging hij, bij het afleggen eener gemeenschappelijke Fransch-Britsche verklaring, vooraan. Dat zulks dit keer niet het geval wordt, zal vermoedelijk hieraan zijn toe te schrijven, dat men den Duitschen bewindvoerders nog eens duidelijk de innige verbondenheid tusschen beide groote Westersche democratieën toonen wil en voorts de vastberadenheid van Frankrijk, om daarin geen wijziging te brengen. Want hierop zullen beide redevoeringen — die van vanavond en die van morgen — wel neerkomen, dat zij aan Hitiers vredesaanbod geen gehoor schenken, niet kunnen schenken, omdat zij niet wenschen toe te geven aan de Duitsche politiek, volgens welke Midden-, Zuid-Oost en Oost-Europa behooren tot het Duitsche levensgebied en ordening van dit gebied een Duitsche zaak is, waarbij inmenging van het Westen door Duitschland niet geduld kan worden. In het Westen echter zijn er geen problemen en heeft Duitschland geen wenschen. Eenmaal erkend zijnde, dat de Duitsche historische taak in het Oosten ligt, is verder ieder regeling met het Westen mogelijk; voor een duurzamen wereldvrede is een goede verstandhouding, ja vriendschap met Engeland noodzakelijk. Hier ligt in wezen het kritieke punt voor de tegenstelling tusschen Berlijn en het Westen. Geeft het Westen toe op dit punt, ziet het dus af van de tot dusver gehandhaafde eisch van politiek medespreken in Midden- en Oost-Europa, dan beteekent dat voor Engeland en Frankrijk een nederlaag. Immers de constructie van Versailles met de barrière-politiek in dit gebied, wordt daarmede prijsgegeven, terwijl ook zou worden prijsgegeven een Britsche traditie van vele eeuwen, dat op het continent onder geen beding een groote mogendheid van overheerschenden invloed kan worden geduld. Symptomatisch in dit verband zijn de herinneringen in de Engelsche pers, aan het continentale stelsel, dat tenslotte niet Engeland, maar Napoleon vernietigd heeft. * * ♦ Hierin ligt dus de principieele, concrete moeilijkheid om tusschen Berlijn en het Westen tot overeenstemming te komen. Maar er zijn nog drie andere punten, van minder fundamenteel maar van grooter moreel en propagandistisch belang, welke een overeenkomst in den weg staan. Allereerst zijn daar de door Frankrijk aan Tsjecho-Slowakije en door Frankrijk en Engeland aan Polen gegeven garanties, welke een herstel dezer beide staten in een of anderen vorm eischen. Een vrede zonder deze concessie van Duitsche zijde is niet mogelijk, zeggen Engeland en Parijs, want zulk een vrede zou Engeland en Frankrijk in de oogen van het eigen volk en in die der kleinere neutralen een onherstelbaar prestige-verlies toebrengen. Anderzijds is een herstel dezer beide staten in den ouden vorm, b.v. onder een bewind van Benesj en Smigly-Rydz, voor Duitschland eveneens onaanvaardbaar, daar dan opnieuw het hierboven genoemde principieele punt gevaar zou loopen. Een mogelijkheid tot compromis op dit wel zeer belangrijke punt is 't door bepaalde kringen in Washington gesteunde denkbeeld van een „dominion-status" der beide landen, welke hun een positie zou geven als die van Ierland tegenover Engeland. Hier ligt een weg tot vergelijk, welke ook voor Hitier niet onbegaanbaar moet zijn. De „Telegrafo", het blad van Ciano, wees er reeds op, dat Hitler's volkomen zwijgen over Tsjecho-Slowakije moet worden uitgelegd als een bereidheid tot nader overleg. En ook de status van het nieuwe „kleinPolen" is door Hitier in het vage gelaten. • » • Het tweede moeilijke punt — eveneens een prestige-kwestie — ligt hierin, dat Frankrijk en Engeland onder geen beding een vrede onder bedreiging zullen aanvaarden. Hoewel van Duitsche als van Russische zijde duidelijk de stok achter de deur is getoond, is dit toch nog niet anders geweest dan een potentieele dreiging op de zwakke plaatsen van het Britsche wereldrijk: afsnijden van den handel met Scandinavië, druk op den Balkan en Turkije, op BritscliIndië via Iran en Afghanistan en op de Britsche positie in het Verre Oosten via Japan. Eenig offensief van Duitschland, op diplomatiek of militair terrein, zal op hec oogenblik ieder kans op vrede doen verloren gaan. En ten derde is er de kwestie van het gebrek aan vertrouwen in Hitler'3 woord. De vraag of een spoedige vrede verwacht kan worden, is met het bovenstaande al ontkennend beantwoord. Evenmin echter schijnt een spoedige afwijzing der voorstellen van Hitier te verwachten. Wel wordt aan de zijde van Labour en van de rechtsche Fransche kringen op snel de gedachte naar voren, dat een spoedig Duitsch offensief verwacht kan worden, maar als dit offensief uitblijft ? Wat zal er dan gebeuren ? En heeft Hitier niet verzekerd op het Westfront niet te zullen aanvallen ? En in dit geval zal het aantal van hen, met name in Frankrijk, die op vrede aandringen, wellicht groeien. In ieder geval kan dan een we,ken- zoo niet maandenlange periode van onderhandelen achter de schermen worden verwacht. En hierin ligt een taak en een kans voor die neutralen, welke bereid zouden zijn een poging tot bemiddeling te wagen. Doch de vraag is of zij haar thans nog zullen aangrijpen. --- EEN MOTIE VAN JOHNSON. Hij wil Roosevelt de vrije hand geven om te bemiddelen. De senator Johnson, de ontwerper van de resolutie, waarin werd voorgesteld, dat Roosevelt, In samenwerking met hoofden van andere neutrale staten, zal trachten, een wapenstilstand te bewerken, heeft een motie ingediend van de strekking, dat het congres voor drie dagen verdaagd zou worden om Roosevelt de vrije hand voor den vredesarbeid te geven. Johnson betoogde, dat een dergelijke verdaging zou worden beschouwd als een teeken, If c de Vereenigde Staten vrede in Europa wenschen en dat het volk er op rekent, dat de president zal doen, wat in zijn vermogen ligt. Op verzoek van de achter de regeering staande leidende senatoren heeft Johnson zijn motie ingetrokken op voorwaarde, dat hij haar opnieuw zou indienen, wanneer de senator, die aan het woord was, zijn rede geëindigd zou hebben. --- HET MIJNONGELUK VAN DE „INDRA". Twee opvarenden verdronken en twee gewonden naar het ziekenhuis. Maandagavond om kwart over elf zijn de twee houtbooten, die zich in de nabijheid van de „Indra" bevonden, toen deze op een mijn liep, te IJmuiden binnengeloopen. Het zijn de Zweedsche vrachtschepen „Eriksborg" en „Karin". Op de „Eriksborg" bevinden zich twintig opvarenden van de „Indra", van wie er zes gewond zijn. Onmiddellijk nadat het schip in de sluis was gemeerd, begaf zich een geneesheer aan boord om medische hulp te verleenen. Op advies van den geneesheer zijn twee der gewonden In het ziekenhuis te IJmuiden opgenomen, zij waren er evenwel niet ernstig aan toe. Naar de schepelingen mededeelden, zijn bij de ramp twee opvarenden, nl. de eerste machinist en de tremmer, verdronken. De „Eriksborg" is hedennacht om even over twaalven met de overige achttien geredden van de „Indra" opgestoomd, met bestemming Amsterdam, waar het schip in de Coenhavên ligplaats zal nemen. De „Karin", welke bestemd is voor Zaandam, is van Finsche nationaliteit. De motorreddingsboot „Nicolaas Marius" is in den laten Maandagmiddag op haar post te Midsland teruggekeerd. Gerapporteerd werd, dat niemand van de bemanning van de „Indra" meer aan boord was. De „Indra" ligt met het voorschip onder water en helt sterk voorover, maar voor zinken schijn geen gevaar te bestaan. Het Finsche schip bevindt zich zes mijl uit den wal, dus juist in het Engelsche mijnenveld. Ondanks deze gevaarlijke situatie is de sleepboot „Stortemelk" van de reederij Doeksen ter assistentie uitgevaren. Indien het zou gelukken een verbinding tot stand te brengen, lag het in de bedoeling de „Indra" naar IJmuiden te sleepen. --- 1.500.000 JONGE MENSCHEN WILLEN DE ENGELSCHE REGEERING STEUNEN. Daartoe behooren ook de Padvinders. Twaalf nationale organisaties in Engeland, waarvan in totaal 1.500.000 jonge menschen lid zijn, hebben een plan uitgewerkt, waardoor zij het land van den grootst mogelijken steun der jeugd willen verzekeren. Tot deze organisaties behoort ook de padvindersbeweging. --- DE SIEGFRIEDLINIE NOG STEEDS NIET VOLTOOID. Wat een Britsch vlieger vertelde. Een ooggetuige bij de Britsche luchtstrijdkrachten ergens in Frankrijk seint aan Reuter het volgende: Een slanke jonge vlieger-luitenant, die deelgenomen heeft aan een verbazingwekkende vlucht boven de Siegfriedlinie, in den loop waarvan de vliegtuigen zelden hooger vlogen dan dertig meter en slechts éénmaal beschoten werden, heeft mij eenige vreemde dingen verteld, die hij gezien heeft achter de vijandelijke verdedigingslinie Tijdens de verkenning hebben de vliegers een prachtige reeks foto's genomen van de Duitsche verdedigingswerken. Wat op mij den meesten indruk maakte zoo vertelde de iuiter~nt — was de zichtbaar onvoltooide toestand van de Siegfriedlinie. Zij is idioot gemakkelijk te identificeeren, omdat het gras nog geen tijd gehad heeft over de omgewoelde aarde tes groeien. Op vele plaaten zagen wij hopen versch opgedolven aarde, maar nergens zas;en wij iemand, die werkelijk aan de fortificaties aan den arbeid was. Op één plaats vlogen wij over een geweldig kanon, dat door een groeo mannen werd gecamoufleerd. Ik zag ze duidelijk naar ons staren met hun verlootten in de hand, klaarblijkelijk niet in staat een beweging te maken. Wij vlogen over vele dorpen, maar zagen geen enkelen burger-inwoner in de straten, die bijna steeds verlaten waren. De vlieger -luitenant, die geen verklaring wist voor het feit, dat het eenige vuur, dat op hem was gericht, afkomstig was van een enkel gewoon machinegeweer, kon evenmin een verklaring geven van de vreemde schoorvoetendheid der Duitschers om de geheimen achter de linies te beschermen. Onder de dingen, die hem verder verwonderd hebben, noemde hij een reeks merkwaardige, niet te identificeeren aardhopen en kuüen in de velden en bosschen; voorts merkwaardig groote schuren van gelijk model aan den buitenkant van vele dorpen, verdacht uitziende nieuwe gebouwen en betonnen geschuttorens aan den buitenkant van dorpen, merkwaardige experimenten met camouflage en soms, wat men volledige, nagemaakte dorpen zou kunnen noemen. --- RUSSISCHE MASSA-EXECUTIES IN POLEN ? Grondeigenaren en geestelijken zouden de slachtoffers zijn. In welingelichte kringen op het Vaticaan wordt medegedeeld, dat de Heilige Stoel thans inlichtingen heeft ontvangen uit het door het Roode Leger bezet deel van Polen. Deze inlichtingen bevestigen, dat massaexecuties zijn uitgevoerd, waarvan vooral de grondeigenaren en de geestelijkheid het slachtoffer zijn geworden. --- BRIEFWISSELING TUSSCHEN PADEREWSKI EN SIKORSKI. Instelling van een geestelijke Continuïteit. De Poolsche regeering te Parijs heeft een brief gericht tot Paderewski, waarin o.a. wordt gezegd, dat naast de presidentieele macht van Polen een geestelijke continuïteit van Polen bestaat, welke onsterfelijk is door zijn grootheid en waarvan het beeld leeft in de harten van millioenen Polen. Hiervan is Paderewski, volgens het schrijven, thans de meest schitterende incarnatie. Op het oogenblik, waarop de regeering zich voor een onmetelijke taak en verantwoordelijkheid staat, voelt zij zich genoopt steun te zoeken bij de hooge autoriteit, welke Paderewski in het nationale leven heeft en veroorlooft zij zich den wensch uit te spreken met hem in voortdurend nauw, vertrouwend contact te blijven. Paderewski heeft geantwoord met een telegram aan Sikorski, waarin hij zeide, diep getroffen te zijn door de boodschap, welke de ministerraad hem heeft gezonden en hij verzoekt Sikorski zijn dank over te brengen aan de leden van de regeering. Verder verklaart hij zich gaarne bereid met de regeering samen te werken, waardig aan het glorierijke en ongelukkige land. PADEREWSKI. --- Uitvoering van het pact tot wederzijdschen bijstand tusschen Rusland en Estland. Volgens een officieele mededeeling kan in de eerstvolgende dagen de uitvoering verwacht worden van het in Moskou gesloten pact tot wederzijdschen bijstand tusschen Rusland en Estland. Nadat de leiders der delegatie van Rusland die voor besprekingen met haar regeering naar Moskou waren gegaan, Maandagavond naar Tallinn teruggekeerd zijn, zal vandaag de Estlandsch—Russische gemengde commissie opnieuw bijeenkomen. Daarbij zal vermoedelijk de kwestie van het zenden der Sovjet-Russische troepen en het onderbrengen dier troepen op Estlandsch gebied definitief worden opgehelderd. Intusschen hebben Estlandsche officieren tezamen met leden der Sovjet-Russische delegatie zich ter plaatse op de hoogte gesteld van alle bijzonderheden in verband met de uitvoering van het verdrag. De beraadslagingen en de overige voorbereidingswerkzaamheden hebben in vriendschappeliiken geest plaatsgevonden. --- WEER EEN DUITSCH VLIEGTUIG IN DENEMARKEN GELAND. De inzittenden geïnterneerd. Een Duitsch militair vliegtuig met vier inzittenden heeft Maandagmiddag om vijf uur een noodlanding gemaakt nabij Nymindegab aan de Westkust van Jutland, op 27 mijl ten Noorden van Esbjerg, zoo meldt een telegram uit Ringkobing, dat voorts mededeelt, dat de vliegers hun toestel hebben verbrand. Zij vertelden de politie, dat zij vertrokken waren van de Lüneburger heide ten Zuiden van Hamburg „voor een vlucht over de Noordzee" en dat zij op hun terugreis gebrek aan benzine kregen. Zij zullen in Varde in ZuidJutland geinterneerd worden. --- BESPREKINGEN OVER REPATRIEERING VAN DUITSCHERS. Uit Estland en Letland. Officieel wordt uit Berlijn medegedeeld, dat overeenkomstig de door den Führer aangekondigde maatregelen tot repatrieering van Duitschers besprekingen zijn geopend tusschen de Duitsche regeering en de regeeringen van Estland en Letland, welke ten doel hebben deze repatrieering tot stand te brengen met handhaven van de vermogens. In verband met deze repatrieering van de Duitschers uit Letland heeft de leiding van de „Duitsche Volksgemeenschap in Letland" een oproep gepubliceerd, waarin o.a wordt gezegd, dat in verband met de uitgebreide repatrieeringsmaatiegelen ook de genoemde volksgroep ziin woonstede moet verlaten. Zij blikt met trots terug op een opbouwend werk van vierhonderd jaar, aldus de oproep. Door het groote geheel van het volk wordt thans ex nieuwe opgave gesteld. Aaneengesloten ial de groep werken aan den wederopbouw en bevolking van het door Duitschland teruggekregen gebied in het Oosten. De verhuizing zal worden uitgevoerd in nauwe samenwerking tusschen de Duitsche regeering en de regeering van Letland. De oogen van de volksgemeenschap, zoo besluit de oproep, in Letland zijn met trotsche verwachting gericht op de historische taak. De meerderaeid der 16.000 Duitschers in Estland, zoo verneemt Reuter, bereidt zich voor op vertrek naar Duitschland. Volgens geruchten wachten buiten de Estlandsche havens ïeeds Duitsche schepen om de Duitschers aan boord te nemen. Lutze, de leider der Duitsche gemeenschap, is per vliegtuig uit Berlijn naar Estland teruggekeerd en heeft onmiddellijk een vergadering bijeengeroepen om den toestand uiteen te zetten. --- VRIJDAG RUKKEN RUSSISCHE TROEPEN ESTLAND BINNEN. Vrijdag zullen de eerste Russische troepen Estland binnenmarcheeren om zich naar de aan de Sovjet-Unie toegekende vloot- enluchtbases te begeven. --- Vóór 25 jaar 10 October 1914: Antwerpen gevallen! Ziedaar het groote nieuws voor heden. Niemand heelt waarschijnlijk gedacht, dat het nationale bolwerk der Belgen in betrekkelijk zóó korten tijd. slechts in een tiental dagen, zou vallen. Doch het ieit ligt er thans. Hevig is de strijd om het bezit van Antwerpen geweest; tienduizenden zijn gevallen. De Duitschers hebben voor de havenstad hun geweldige macht ten volle getoond. 10 October 1939: Zelfs wanneer ladingen, bestemd tot steunverleening aan de Duitsche oorlogsinspanning, via Belgische havens op weg zijn naar Duitschland, zal Engeland trachten deze ladingen te onderscheppen. Hieruit vloeien problemen van de grootste ingewikkeldheid voort, doch Engeland wil de uit deze maatregelen voor België voortvloeiende nadeelen tot den kleinst mogelijken omvang terugbrengen. --- ASSER RADIOCENTRALE Lange avonden ...? Maak ze gezellig met 'n aansluiting op de ASSER RADIOCENTRALE (INGEZ. MEDEDEELING) • --- Tsjang Kai Sjek beloont zijn troepen voor het behaalde succes. Maarschalk Tsjang Kai Sjek heeft 150.000 Chineesche dollars uitgedeeld aan de overwinnende Chineesche troepen aan het front van Hoenan, als belooning voor het succes. --- HEDENAVOND 7.20 UUR SPREEKT DALADIER. Hedenavond om 8 uur Fransche tijd (dat is 7.20 uur Nederlandsche tijd) zal de Fransche minister-president Daladier een belangrijke rede houden, welke door alle Fransche zenders zal worden uitgezonden. --- DE TURKSCHE BESPREKINGEN IN MOSKOU. Nog deze week een beslissing. Berichten uit Ankara geven te kennen, dat Turksche kringen optimistisch blijven ten aanzien van het resultaat der besprekingen van Saradjogloe in Moskou. Terwijl officieele kringen nog de meest strikte geheimhouding betrachten ten opzichte van den aard en de vorderingen van de besprekingen, is in welingelichte kringen de opvatting overheerschend, dat deze besprekingen definitief de houding van Turkije zullen bepalen met betrekking tot den Balkan en de Zwarte Zee. Dit zou dan moeten leiden tot de afsluiting en onderteekening in Moskou van een nieuw Turksch—Sovjet-Russisch pact, mogelijk in den loop van deze week, en zou het mogelijk maken, dat de verdragen tot wederzij dschen bijstand van Turkijk met Engeland en Frankrijk tezelfdertijd eveneens zouden worden onderteekend in Ankara. --- VERKLARING VAN SALAZAR. Trouw aan Engeland, maar een eerzame neutraliteit. Maandagmiddag heeft de eerste minister, Salazar van Portugal, opnieuw de trouw van Portugal aan het Engelscli—Portugeesche bondgenootschap bevestigd, evenals den Portugeeschen wensch tot handhaving van een eerzame neutraliteit. Salazar heeft geweigerd toespelingen te maken op den internationalen toestand, waarbij hij echter twee uitzonderingen maakte: een woord van diepe sympathie voor Polen en de uitspraak dat Portugal zal medewerken ten gunste van een vrede onder omstandigheden welke Europa veiligheid en rechtvaardigheid geven. --- Luidsprekers aan het Westfront. Uit Parijs wordt onthuld, dat de Duitschers Zondagavond voor den eersten keer aan het Westelijk front machtige luidsprekers hebben gebruikt voor de verspreiding van uitgezochte passages uit de redevoering van Hitier. De uitzending geschiedde in het Fransch en Duitsch. ---