De Achterhoeksche „Uniedag“. De jaarvergadering van den Bond van Schoolbesturen, Onderwijzers en Voorstanders van Chr. Scholen in Gelderlands Achterhoek em omgeving, te Ruurlo. De Achterhoeksche „Uniedag”. Aldus betitelde onze hoofdredacteur in het nummer van j.l. Vrijdag de jaarvergadering van den Bond van Schoolbesturen, die Woensdag in hotel „Avenarius” te Ruurlo werd gehouden. Met recht mag zij dezen naam dragen. Van heel de omgéving hadden de werkers in en om de Chr. Scholen uit onze omgeving zich aldaar in grooten getale vergaderd. Zelfs was de belangstelling zoo groot, dat de ruime zaal geheel was gevuld. De opening. De voorzitter Ds. G. Renting van Winterswijk opende de vergadering door te laten zingen Ps. 138 : 3 en het lezen van Lucas 18 : o—lB. Naar aanleiding waarvan hij een kort openingswoord sprak. Uit het woord : Laat de kinderkens tot Mij komen blijkt, dat ook hét godsdienstig leven beteekenis heeft voor de kinderen. Daaraan werken wij mede in ons werk voor de school. Het is een heerlijke en een heilige taak, waartoe wij van ons zelf geen kracht bezitten. Daarom moeten wij om die kracht bidden. .. Er bestaat een gevaar, dat wij ons zelf zullen gaan verheffen boven anderen, die den nood van de kinderziel niet kennen. Deze plant tiert welig op den akker van ons menschenhart. Inde gelijkenis van den Farizeër en den Tollenaar leert de Schrifi ons evenwel weer, dat wij hierin niet mogen zondigen. AVij danken dan omdat God ons als zwakkelingen gebruiken wil zelfs voor het geestelijk en hemelsch leven. Ons gebed en dankzegging rijze dan ook tol den Heere om verhooring en vervulling van onze nooden. Spr. ging hierna voor in ge-Na een woord van welkom las de secretaris de heer N. W. van Diemen de Jel van Winterswijk de notulen en na goedkeuring hiervan de Jaarverslagen. Spr. gewaagde van rust en kalmte over de heele linie van het Chr. Onderwijs. Alleen werden pogingen aangewend tot verbetering van de salarisregelingen, doch het „non possumus” het is niet mogelijk weerklonk steeds vanuit den Haag. De bond verrichtte zijn werk weer op de oude wijze. Een tweetal scholen werden inden Achterhoek geopend, terwijl „Het Ouderblad” driemaal met een oplaag van 1200 U ex. verscheen. Het ledental liep iets achteruit en is thans 254 ; 52 scholen zijn aangesloten. Het bestuur doet verder pogingen om een nieuwe brochure te doen verschijnen. . .. De heer A. J. W. Monnik van Aalten bracht vervolgens het financieel verslag uit. De inkomsten bedroegen ƒ 1004.14 ; de uitgaven f 403.33 ; zoodat een saldo in kas is van ƒ 600.81. ... . De heeren G. H. Kappers en Heijink uit Winterswijk controleerden de bescheiden. Bestuursverkiezing. Aftredende bestuursleden waren de heeren N. W. van Diemen de Jel uit Winterswijk; Tuinsma te Varsseveld en Ds. C. J. van Paassen uit Zutphen. Op voorstel vaneen der aanwezigen werden deze heeren bij acclamatie herkozen. . . . Besproken werd de vraag of het niet wenschelijk is, om aan kinderen van Chr. Scholen die naar elders vertrekken een bewijs mede te geven, dat zij Chr. onderwijs genoten hebben. Het komt zoo vaak voor, dat deze naar de openbare school verhui- zen. Getracht zal worden om een meerder verband te leggen, zoodat dergelijke dingen voorkomen worden. De teekenmethode Bakhuizen v.d. Brink—v. Leusden. Mr. J. Bakhuizen v.d. Brink van Utrecht hield hierna een betoog, waarin hij bovengenoemde teekenmethode verdedigde, bij de methode, die bij het onderwijs moet gevolgd worden, aldus spr., moet gevraagd woruen of de methode tot het doel leidt, en ot dat geschiedt langs den eenvoudigsten weg. Lntiscn moet worden beschouwd 01 ue methode juist is, doch vastgenouden moet worden, dat voor elk met uezehde regels geldt. De methode moet uitgaan van het normale kind. Op deze algemeene paedagogische beginselen is de teeKenmethode bovengenoemd opgebouwo uoor oe samenstellers, het is de eerste methode, die zuiver psychologisch en mouern paedagogisch is georiënteerd. Vvat is het doel van het teekenonderwijs ? Niet alleen ontwikkeling van oog en nand, doch de geheele ontwikkeling van net waarnemingsvermogen. De middelen uie daarom practisch moeten worden aangewend,-"zijn in bedoelde methode ontleend aan de kinderen zelf. Wij onderscheiden verschillende petiodes in dit onderwijs. le. de krabbelperiode ; 2e. de schemaperiode, die bestaat van het 5e tot het 7e jaar ; ten 3e. komt de periode van het eerste lijn- en vormgevoel, die bestaat in het 8e en 9e jaar. Deze periode wordt gevolgd door die van het silhouet of omtrek. Bijna alle figuren in deze periode geteekend, verschijnen in profiel. Dan komt er meer vastheid, die samenvalt met de hoogere klassen van de lagere school. Teekenen met perspectief wordt door de samenstellers geheel verbannen. De moeilijkheden hiervan zijn inde jaren van de lagere school niet te overwinnen. De krabbelperiode komt voort uiteen willekeurige werking der spieren. Deze Krabbels nemen vaak een vorm aan, die door het kind wordt opgemerkt, waarna het tracht van de gelijkende vorm een schema te krijgen. Het is dan gekomen in de schemaperiode. Het is dan ook niet mogelijk aan een kind op dien leeftijd iets na te laten teekenen volgens voorbeelden. Het schema moet eerst door het kind verwerkt zijn, alvorens het iets tot stand brengen kan. Dan is het mogelijk dat reeds zeer aardige resultaten verkregen worden. Komt het kind evenwel verder van het 8— 10de jaar dan zal het voorkomen, dat dit weer geheel is verdwenen. Dit is geen achteruitgaan in ontwikkeling, doch een vooruitgang, daar het kind gaat begrijpen dat het de moeilijkheden van het perspectivisch teekenen niet begrijpen kan ; het grijpt dan naar de eerste lijnen en vormen. Naast het illustratieve teekenen hebben de auteurs een belangrijke plaats ingeruimd voor het decoratieve teekenen. Dit is gegrond op het feit, dat alle kinderen een neiging hebben om te versieren, terwijl zij met ronde voorwerpen, als centen of sponzendoosdeksels etc., zeer vaak rythmisch dezelfde vormen herhalen. Dat is een zucht tot decoreeren en nu deze reeds in zulk een belangrijke mate aanwezig is, waarom zullen we die dan niet ontwikkelen ? Het groote beginsel van de auteurs is het vrije teekenen, waarin het kind zich zelf geeft en daarmede is de methode van nateekenen, die tegenwoordig veel gevolgd wordt, veroordeeld. Inde silhouet-periode wil de methode het kind dan ook den vorm geven en daarom geeft ze die vormen, die de kinderen niet kennen, zoodat ze er geen andere voorstellingen van kunnen maken. Inde omgeving van de zaal was een algeheele collectie aanwezig, die toelichtte en uitbeeldde wat Mr. Bakhuizen v.d. Brink had medegedeeld. Bij dit alles, aangevoerd door den uitgever Nijgh en v. Ditmar te Rotterdam, gaven de spreker en een helper nog de gewenschte inlichtingen. Van het bezichtigen hiervan werd eendruk gebruik gemaakt. Op de inleiding volgde eenige bespreking, waarna de morgenvergadering werd beëindigd. De middagvergadering. Inde middagvergadering was de zaal nog voUer dan inden morgén. Na ning, die geschiedde met het zingen van Rs. 75 : 1, sprak de voorzitter een woord van welkom tot den oud-minister van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen Dr. J. Th. de Visser, die een rede zou houden over het onderwerp : „Persoonsvorming de noodzakelijke voorwaarde voor volksontwikkeling en volksgemeenschap”. Dr. de Visser aan het woord. Dr. de Visser ontving direct het woord en ving aan met op te merken dat de volksontwikkeling een geweldige vooruitgang inde laatste jaren heeft gemaakt, vvie herinnert zich niet hoe op de scholen net standsverschil hoogtij vierde. De slagooom van den stand verhinderde vaak veruere en breedere ontwikkeling. Hoe is dit alles veranderd. Breed sloeg de boom van net onderwijs zijn takken uit. Krachtig verneft zich de boom op den gronslag van net L. 0., waar thans ieder Nederlander 7 jaren gebruik van maken moet. Verder plant de boom zich voort in alle takken van Nijver-, Middelbaar-en Hooger onderwijs. Zijn uitlooper vindt hij op Hoogeschool en Universiteit. Vergeten wij dan ook de kleine takjes niet, die wij buitengewoon onderwijs noemen, en dat gegeven wordt aan achterlijken en ongelukkigen. Er zijn nog tal van andere organen, die medewerken aan de volksontwikkeling. Ik denk daarbij aan de pers, die hoog staat en niet alleen in nieuwsverzorging haar hoofddoel ziet, doch door allerlei artikelen van allerlei aard, weder haar medewerking verleent om het heele volk in zijn breede lagen te ontwikkelen. Noem ik dan nog alle kringen, ambachten .geleerden enz., dan voelt ge de machtige beweging van de volksontwikkeling. Deze machtige stroom wordt versterkt door verbetering van onderwijsmethode, lichamelijke ontwikkeling enz. Zelfs deinst men niet terug voor degenen, die we met den naam van boefje noemen. Ook daar wil men het goede in doen zegevieren. Tot zooverre zing ik den lof van dezen tijd. Dan treedt in onze dagen sterk de gemeenschapsidee naar voren. Wij drinken haar in. In het gezin is de gemeenshapssfeer waarin we opgroeien. Ook de maatschappij is een gemeenschap. Het is geen serie atomen, die het op zekeren dag eens goed vonden mét elkaar in zee te gaan, doch van nature samengevoegde schepselen. De hand heeft de voet van noode, alzoo het eene lid het andere. Door de revolutionaire theorie, elk een persoon aan den disch, randde men den levensader v.d. Maatschappij aan. De reactie hierop is er reeds, ze is in vollen gang, want nooit heeft het vereenigingsleven gebloeid als heden. Steeds grooter worden de massa’s die we samengevoegd zien. Alles is een associatie en men stelt zich het doel, zuurdeeg te zijn. Een net van vereenigingen breidt zich over ons land uit. Overal openbaart zich de gemeenschapstaak. Overal, ook op het politiek terrein ; wij I behoeven slechts te wijzen op de sociale wetgeving, die een gevolg is van de gemeenschapsgedachte. Waarlijk ons volkskarakter openbaart, karakteriseert zich in volksontwikkeling en volksgemeenschap. Het is het schoone dezer eeuw. Maar in dit alles moet er gewaakt, dat we niet vastloopen op de klip van verlies van eigen persoonlijkheid. Wij leven mee. Het is niet mogelijk om bij het kennisnemen van alles wat er geschiedt het eigen der meening naar voren te doen brengen. De beschaving schaaft teveel. Men denkt na, maar men denkt niet in. Wij worden geleefd in plaats van te leven ons eigen leven. Niet meer als de populier recht om hoog te groeien, de zon, God, als het ware, in het aangezicht. Door het opgaan inde gemeenschap kan men de individualiteit verliezen. Zoo werd met de Fransche revolutie, de tijd van de broederschap, de ééne broeder na den andere naar het schavot gesleept. Zeker we moeten ons zelf wel eens ten offer brengen, maarde parel die het zeewater noodig heeft voor haar vorming, gaat in waarde het water verre te boven. Elk offer gebracht ten offer aan den reëlen mensch ontadelt en verlaagt hem. Toch is het individualisme, dat ik wii, niet het Übermenschliche, dat de Duitsche philosophie kenmerkt. Het is slechts hel eigene dat ieder mensch van den andere onderscheidt en dat om waardeerïng vraagt: Hoe groot is de verscheidenheid. leder mensch heeft een geheugen, doch hoeveel beter onthöudt de één dan de ander. leder heeft gevoel, doch de een is overdreven, de ander versteend. Hoe gevoelt de een voor kunst, die op den ander geen invloed uitoefent. Bij al die menschen is het hart echter uitgangspunt en midden uit het hart komen de machtige umpulsen voort, daar rijpen de plannen tot daden. Het menschelijk hart is het middelpunt van onze persoonlijkheid en in zooverre zijn alle menschen toch weer gelijk. Toch draagt ieder zijn bepaalde inborst, zijn eigenaardig temperament, zijn bijzonder humeur. Dit eigene te drenken inden Heiligen Geest, ziedaar het karakter, de persoonsvorming, die wede eerste vereischte voor ontwikkeling en gemeenschap noemden. Het karakter moet men zuiver houden en gebruiken. Wat men niet gebruikt, blijft niet zuiver en wat niet zuiver gehouden wordt, schimmelt. Spr. gaat dan na hoe hij zich de persoonsvorming voorstelt. Het geldt een zeer teer zielsproces. Een harde hand kan vee! bederven. De lawine doodt het groen, dat de dauwdroppel opheft. Bovenal moet de zucht om te weten uit waarheidsliefde ontstaan. Het schoonheidsgevoel speelt ook een groote rol. De kunst schept eenheid tusschen vorm en inhoud. Over de stukken van het leven zien we dan de harmonie. Alles zal alleen kunnen geschieden als het hart gericht is naar boven. Als over heel het levenden adem gaat van den Heiligen Geest. Inde teere persoonsvorming treedt het geweten op. Of men dit nu in engeren of ruimeren zin neemt, het geweten wijst op het betere inden mensch. Het wijst altijd naar het Wonder, naar boven. Ten slotte : wat is de mensch ? Hij moet niet alleen alles doen omdat het hem bevolen werd, doch de liefde moet de prikkel zijn tot het hoogere. Er moet liefde tot het goede zijn, zal er ooit aan goeddoen worden gedacht. Liefde alleen doet den mensch de ruïne opruimen en bouwen aan het schoone. De liefde trekt de stralen van de zon van het leven van den mensch tot zich. Boven alles, boven het beste staat voor mij de stille zielsgemeenschap met den Christus Gods. Zonder zulk een persoonsvorming verdort de volksgemeenschap en volksontwikkeling. Op paedagogisch gebied blijven wij uitgaan van het beginsel, den mensch te vormen naar zijn aard. Het karakter, de persoonlijkheid bepaalt de waarde van het leven. Houdt dan het ideaal hoog, discipel, mensch Gods te zijn. (Applaus). Op dit onderwerp volgde geen bespreking. Ds. Renting dankte den spreker hartelijk voor zijn schoon woord en wenschte hem den rijken zegen Gods toe. Nadat gezongen was Ps. 72 : 11, eindigde Dr. de Visser met dankgebed den goedgeslaagden schooldag. --- Raad van Eibergen Nogmaals, de vroedvrouwenkwestie. De raad handhaaft zijn standpunt. Het streekuitbreidingsplan. De bijdrage blijft vastgesteld op ƒ 300. Het bosch „Het Kerkloo” verzekerd tegen brandschade. Het maximum aantal vergunningen vastgesteld op 13. Verordening op bosch-, hei- en veenbranden. – Vergadering op Dinsdag 20 Mei nm. half 3 ten gemeentehuize. Voorzitter de burgemeester. Aanwezig zijn alle leden. De Voorzitter opent de vergadering, waarna goedkeuring der notulen volgt. Ingekomen zijn : Eenige stukken van Ged. Staten, houdende goedkeuringen der vorig genomen raadsbesluiten. V. k. a. Schrijven van Ged. Staten begeleidend een protest van den heer B. Vrieze over de toepassing van art. 13 van de L. O. Zooals bekend, ontvangt V. 2/3 van de spoorkosten voor zijn schoolgaand kind ; adressant wil het geheel vergoed hebben. B. en W. stellen voor dit aldus te handhaven. Aldus besloten. Schrijven van Ged. St. begeleidende een schrijven van den geneeskundigen inspecteur omtrent de instructie voor de vroedvrouwen. Bij de stukken is neergelegd een ontwerp-schrijven, waarin nogmaals het standpunt van den raad wordt uitééngezet. De Secretaris leest dit stuk voor. De heer ORDELMAN zegt dat achteraf blijkt, dat Ged. Staten zeggenschap uitoefenen over de instructie. Hoe zit dat ? De VOORZ. : Ged. Staten maken geen bezwaar, doch zij geven slechts weer wat de inspecteur als bezwaar aanmerkt. De heer ORDELMAN : Als Ged. Staten dit alles nu niet goedkeuren, wat dan ? De VOORZ. : Zij zulen wel moeten. Weth ASSINK : Ik wil thans een voorstelt doen om wederkeerig een vergoeding uitte keeren. Ik doe het alleen om de zaak op te lossen. Dr. SLOT : De heer Assink is in barensn°Wethï ASSINK : Als ik in barensnood was, zou ik naar de vroedvrouw gaan en dan heb ik geen dominee noodig. Dr. SLOT : De heer Assink is in barensnood, om inde terminologie te blijven, om tot een oplossing te komen, maar er is niets op te lossen. Weth. ASSINK : Dat ontneemt mij het recht niet om een voorstel te doen. Dr. SLOT : Dat weet ik wel, maar werp toch niet iets op dat niet bestaat. De heer SCHAPERCLAUS : Het schrijven is toch aan de orde en niet dat voorstel De VOORZ. : Als dit voorstel wordt aangenomen, vervalt het schrijven. De heer SCHAPERCLAUS: Ik wil toch wel eerst eens stemmen over het schrijven, dan is alles in orde, indien het wordt aangenomen. De heer PRAKKE : Laten weden raad nu niet belachelijk maken. Het gaat toch niet aan om zoo te vergaderen. De heer ORDELMAN : Het reglement van orde schrijft toch voor, dat de raad moet beslissen of een voorstel in behandeling genomen kan worden. Wij zullen dus eerst daarover moeten beslissen. De VOORZ. : Het reglement spreekt van voorstellen die vreemd zijn aan de orde van den dag. De heer ORDELMAN : Het is alleen saboteeren vaneen raadsbesluit. Weth. TEN CATE vindt het voorstel verbazend vreemd en zal er beslist tegen stemmen, De VOORZ. : De beide voorstellen sluiten elkaar uit. Als het ééne wordt aangenomen, vervalt het andere. De heer SCHEFFERS zal ook tegen het voorstel-Assink stemmen. Het voorstel van B. en W. wordt eerst in stemming gebracht en aangenomen met 7 tegen 3 stemmen. Vóór stemden de heeren Prakke, Slot, Ordelman, Schaperclaus, Scheffers, Hesselink en Weth. ten Cate. Blanco stemden de heeren Beusink Schurink en Timmer. Naar aanleiding vaneen vraag van den heer Schaperclaus deelen B. en W. vervolgens mede dat het Nijverheidsonderwijs op de Openb. L. spholen niet kan worden gemist. Goedgekeurd. Voorstel van B. en W. om een verklaring af te geven, dat een landbouwhuishoudcursus inde gemeente gewenscht is Goedgekeurd. 1. Aanvaarding voorschot Landarbeiderswet. Het voorschot is maximum ƒ 3600. Aldus besloten. 2. Subsidieering van Kinder-, Herstellings- en Vacantiekolonies. B. en W. stellen voor in het tijdvak van de zomermaanden ƒ 0.25 per dag en per kind en ƒ 0.50 per dag en per kind gedurende de wintermaanden. Aldus besloten. 3. Verzoek om subsidie voor de R.-K Bewaarschool in het Dorp. B. en W. stellen voor ƒ 1.75 per kind toe te kennen met ingang van 1 Jan. 1930, evenals andere scholen dit krijgen. Aldus besloten. 4. Verhooging bijdrage inde kosten van het opmaken vaneen streekplan voor Oostelijk Gelderland. Volgens percentage moet de gemeente Eibergen ƒ 520.67 opbrengen, doch de raad besloot het bedrag op maximum ƒ 300 vast te stellen. B. en W. stellen voor om ƒ 220.67 meer uitte keeren. Een schrijven is ingekomen van Winterswijk, waarin verzocht wordt een poging te steunen om de helft door de provincie betaald te krijgen, zij betaalt thans Va. In het schrijven wordt er op gewezen dat de provincie bij dit streekplan zeker zooveel belang heeft als de gemeente. De heer PRAKKE heeft er bezwaar tegen, dat er meer wordt betaald. Het wordt te bezwaarlijk. De kosten worden van de provincie naar de gemeenten verschoven temeer, daar wij niets van de provincie hebben en alles zelf moeten betalen. Dé heer SCHAPERCLAUS sluit zich hierbij aan. De heer PRAKKE verzet zich heftig. De VOORZ. : Als we hier nu eens de mijnindustrie krijgen, is het toch alleszins gewenscht om een plante hebben. De heer PRAKKE : Dan moet het heele land daarvan maarde kosten dragen, en niet de naburige gemeenten drukken. Ik ben niet tegen een streekplan, maar tegen de financieele regeling. De provincie zit er beter bij dan wij. De heer SCHEFFERS zal ook tegenstem men. De heer BEUSINK : Heeft de gemeente nog medezeggenschap in het plan ? De VOORZ. : Er zitten vijf burgemeesters inde commissie, waaronder ook de burgemeester van Eibergen. Het voorstel van B. en W. in stemming gebracht wordt met 11 tegen 2 stemmen verworpen. Tegen stemden de heeren Prakke, Ordelman, Schaperclaus, Scheffers, Hesselink Beusink, Ribbers, Schurink, Timmen, Slot en Harbers. 5. Verzekering van het bosch „Het Kerkloo” tegen brand. Het bosch komt inde laagste gevaarafdeeling tegen een premie van 75 ct. per ƒ 1000 of een totaal bedrag van ƒ 9.90 per jaar. Aldus besloten. 6. Verzoek van H. Snijders om een vergoeding als bedoeld in art. 13 der L. 0.- Wet. De afstand bedraagt 3650 M., dus valt S. niet inde termen. Aldus besloten. 7. Verzoek van L. H. Bomers betreffende het opdragen van gemeentewerk. ■ B. en W. stellen voor dit verzoek in hun handen te stellen voor afdoening. Aldus besloten. 8. Verzoek van B. Ch .ter Braak om de verordening op de hondenbelasting te wijzigen. B .en W. stellen voor dit verzoek voor kennisgeving aan te nemen. Aldus besloten. 9. Verlaging maximum Drankvergunningen. B. en W. stellen voor de Koningin te verzoeken het maximum, dat thans 14 is, vast te stellen op 13. In het geheel zijn er thans 15 vergunningen inde gemeente. Aldus besloten. 10. Verordening tot voorkoming van bosch-, heide- en veenbranden. Bij de stukken heeft een ontwerp ter visie gelegen. De heer ORDELMAN verwacht van de verordening die vrij scherp is 'niet veel. De VOORZ. : De verordening is belangrijk minder scherp dan de bepaling gemaakt door de provinciale staten. De heer PRAKKE zou graag zien dat van zulke verordeningen een doorslag werd gemaakt, dan kon die thuis rustig overwogen worden. Spr. vraagt verder waarom Juli en Augustus niet inde verordening is opgenomen als tijden waarin er tusschen heidevelden niet gerookt mag worden. De VOORZ. : Dat is ter sprake gekomen. In April—Juni komen de meeste branden voor. Verdere droge tijden zullen verboden worden en afgekondigd op de borden, die bekend zijn. De heer ORDELMAN : Op het bord bij het -gemeentehuis kijk ik nooit. De VOORZ. : Dat valt tege,n doch het wordt ook wel inde pers opgenomen. Verschillende leden betoogen dat er praktisch niets van terecht zal komen, doch geen der leden heeft bezwaar tegen deze verordening, waarom ze wordt aangenomen. Eenige reklames schoolgeld worden afgedaan. Rondvraag. De heer BEUSINK wijst op den slechten toestand van den Groenloschen weg. De VOORZ. : Die zaak heeft onze volle aandacht. Er zijn reeds plannen, waarover ik mij nog niet kan uitlaten. De heer SCHEFFERS wilde pogingen in het werk stellen om dezen weg en den weg naar Haaksbergen kwijt te raken. De weg wordt vernield door het doorgaand verkeer van Twente naar Winterswijk. De VOORZ : De provincie is volkomen op de hoogte. De heer SLOT wil het kleine stukje weg over het spoor teeren. De VOORZ. : De raad besloot een proef te nemen, als de'proef geslaagd mag worden beschouwd, zal er direct aan gewerkt worden. De VOORZ. geeft verder nog eenige inlichtingen omtrent de waterleiding, waarna sluiting volgt. --- FEUILLETON Terug naar Huis door W. ESTLANDT. 14) „Is u lid der S. D. A. P. geweest ?” vroeg Jo. „Ja, langen tijd dacht ik, dat alleen het socialisme redding brengen kon aan de arbeiders, maarde praktijk heeft me anders geleerd”. „Vertel me daar eens iets van, als u wilt , vroeg Jo. O dat wil ik wel doen, ’t verhaal zal met lang zijn. U moet weten, dat ik inde laatste jaren altijd los werkman geweest ben. ’k Werkte aan de groote zeebooten. Vroeger heb ik voor mezelf gewerkt ineen zaak van mijn vader”. Hij knikte inde richting van den ouden man, aan de andere zijde van de tafel. „Maarde zaken gingen niet al te best meer en op zekeren dag ging ik over den kop. Toen ben ik bootwerker geworden. Niet omdat ik het zoo’n aantrekkelijk baantje vond,- maar inschoot mij niets anders over, er moest geld verdiend worden. Door den omgang met andere bootwerkers ben ik socialist geworden. Dit stelsel vond in mijn hart een vruchtbaren bodem. De tegenslag in zaken had me wrevelig gemaakt en in mijn ontevredenheid begon ik de schuld te geven aan andere menschen. ’t Samenwerken met mijn collega’s ging goed. We konden best met elkander opschieten. Maar op zekeren tijd kwam er verandering in. Er was een conflict uitgebroken tusschen de scheepsbazen en de bootwerkers over het lossen vaneen Deensch schip, ’t Lieep op een staking uit. Nu had ik het juist in dien tijd niet erg breed, ’k Was lang zonder werk geweest en er stonden heel wat schulden te betalen, zoodat een staking me niet erg welkom was, Daar kwam ook dit bij, dat ik altijd een groot bezwaar gehad heb inde organisatie. Je wordt teveel aan banden gelegd, ’k Zou maar 'liever hebben, dat ieder je vrij liet in je doen en laten”. „Dat zijn anders geen erg socialistische neigingen”, viel Jo hem inde orde. „Neen, dat is wel waar, maar u zult wel met mij eens zijn, dat, wanneer de hooge heeren uit de vakorganisaties in overleg met politieke leiders niet van bovenaf de stakingen decreteerden, er heel wat minder gestaakt zou worden. Mijn ondervinding is geweest, dat verreweg de meeste stakingen voor de werknemers niet anders dan groote ellende brachten. En nu is niets gemakkelijker, wanneer men zelf niet alleen een vast, maar ook een hoog salaris heeft, dan tot gesjochte jongens te zeggen : „Jullie moet gaan staken”. Geloof me, m’nheer, uit eigen beweging staakt een werkman niet zoo gauw. Maar goed, er werd gestaakt en de lading van het schip bleef in ’t ruim. Den volgenden dag echter werden we één voor één op ’t kantoor geroepen en ons medegedeeld, dat we te kiezen hadden tusschen ’t aannemen van ’t werk of op de zwarte lijst geplaatst te worden. Toen heb ik eieren voor m’n geld gekozen en ging aan ’t werk, hoe ik ook gewaarschuwd werd door m’n socialistische kameraden. Eerst spraken ze lieve woordjes om me over te halen. Daarop werd ik bedreigd en uitgemaakt voor ’n „onderkruiper” en toen niets hielp, werd er geroepen : „Dat zullen we je inpeperen, onthoud je dag I” Nou, mijn lieve socialistische vriendjes hebben ’t me „ingepeperd”. Een half jaar later werkte ik bij een andere ploeg. We moesten een Engelsche boot met machineonderdeelen lossen. En toen bleek me, dat het toch nog maar beter is bij een kapitalistischen baas op de zwarte lijst te staan, dan bij een wraakzuchtig proletariër. ’k Stond bij een katrol in ’t ruim en had niet anders te doen dan de zware kisten inde lus te haken. Jist had ik weer een kist opgelaten toen deze van ruim drie meter hoogte naar beneden tuimelde. De bedoeling was geweest me te verpletteren, maar dooreen handigen sprong ontwam ik dien toeleg, hoewel mijn been ’t niet redden kon. Ze hebben me er uitgedragen en half bewusteloos van pijn ben ik in ’t ziekenhuis aangekomen. Zes weken ben ik daar onder behandeling geweest, maar veel hebben ze er niet aan kunnen doen. ’t Been is versplinterd en ruim vier weken lig ik er nu al mee op een stoel. Van werken, dat eenige beteekenis heeft, zal wel nooit meer sprake zijn. Misschien kom ik nog op de been, maar dan zal ’t met een stokje zijn, waarmee ik dan als een oude man van tachtig jaar wat over de straat kan strompelen. Kijk, m’nheer, als je zulke ondervindingen opgedaan hebt van je socialistische kameraden, dan gevoel je nou niet zoo heel veel lust meer, om eens geestes met ze te zijn, vindt u wel ?” „Maar weet u wel zeker, dat uw makkers dat met opzet deden ?” vroeg Jo. „Ja, dat weet ik zeker, ’t Ging natuurlijk voor een ongeluk door en niemand zal ooit kunnen bewijzen, dat het dit niet was, daar zorgen die lieve jongens wel voor. Maar bovendien, in dien tijd, dat ik niet mee deed aan de staking, kreeg ik een ongeteekend briefje thuis, waarin men een aangenaam ongelukje van dit soort mij voorspelde, wanneer ik het werk niet onmiddellijk neerlegde”. „Maar u zult toch niet ontkennen, dat er reden was voor de verbittering uwer kameraden, al kan ik de revanche natuurlijk niet goedkeuren”. „Reden voor verbittering ? Absoluut niet, m’nheer. Er was voor hen reden om in mij te billijken, dat ik werken bleef. Ze wisten in welke omstandigheden ik mij bevond, ’k Heb toch een roeping voor m’n vrouw en kinderen inde eerste plaatste zorgen ?” „Ja, wel zeker rust die plicht op u, maar door middel van de staking zorgt u ook voor uw gezin. Wel niet direct, dat geef ik toe, maar toch indirect. Want staking is eender weinige middelen, waardoor de arbeidersklasse haar positie kan verbeteren. En wanneer er nu geen solidariteit is onder de arbeiders, dan verzwakt dit haar, in plaats dat ze versterkt wordt”. „Dat ben ik met u eens. Maar zooals ik reeds gezegd heb, worden de meeste stakingen geproclameerd door de politieke voormannen. Zoo zag ik het toen in. Die stakingwas beslist onnoodig. En bovendien moet er ook in het socialistisch stelsel plaats zijn voor de persoonlijke meening van den mensch. leder heeft ten slotte een eigen overtuiging en die moet geëerbiedigd .worden. De S. D. A. P. denkt er echter anders over. Alles is voor de „gemeenschap”, heet het daar. Maar wat eigenlijk die gemeenschap is? lets waar geen mensch wat aan heeft. De gemeenschap zijn een paar hooge heeren, die over de ruggen der arbeiders een fijn leventje weten te bemachtigen. Ddt is de gemeenschap, de arbeider wordt er slaaf, aan handen en voeten gebonden. Niets heeft hij meer te vertellen. De dictatuur, die er in naam der gemeenschap wordt uitgeoefend, maakt het tot een schrikbewind, ’t Is daarom te hopen, dat de S. D. A. P. nooit haar ideëen werkelijkheid ziet worden, want dan zal er er voor ons landje treurig uitzien. Uit hetgeen ik u verteld heb, blijkt het duidelijk. Wanneer je niet naar de pijpen der heeren danst, sturen ze je om het hoekje, als ze de kans schoon zien 1 De gemeenschap zegt u ? Maar dan moet er eerst gemeenschapszin zijn, anders geef ik geen halve cent voor heel die gemeenschap. En juist die gemeenschapszin ontbreekt. Er is niemand, die iets voor de gemeenschap voelt, ’t Egoïsme speelt allen parten. U sprak van solidariteit onder al de arbeiders, m’nheer. U is zeker niet in arbeiderskringen bekend ? ’k Geloof het niet, anders zou u weten, dat er onder de arbeiders inde eerste plaats van geen solidariteit sprake kan zijn. Samen gaan ineen staking, wanneer er geen belangen in botsing komen onderling, dat is bij mij nog geen solidariteit 1 Ten minste niet de echte. Solidariteit is het, wanneer ik van het mijne weet af te staan aan mijn buurman, hem wil helpen, wanneer hij hulp noodig heeft. Kom daar eens om bij je kameraden. Wanneer je op je werk bent, zorg dan maar dat je jas, als er iets van waarde inzit, goed opgeborgen is, anders vind je ’m uitgeplunderd of soms in ’t geheel niet terug. Ziet u, mijnheer, dat is de solidariteit inde arbeidskringen”. (Wordt vervolgd). ---