De Deputatenvergadering der Anti-Rev. Partij. Deputatenrede van den partijleider Dr. H. Colijn over „Wankelen noch Weifelen”. Donderdag werd in „Tivoli” te Utrecht de UePutatenvergadering der A.-R. partij, als leeds voorafgaande aan de Kamerverkiezin-Sen; gehouden. De belangstelling was ditmaal 2°o groot dat inde groote zaal van „Tivoli” ri!Bt allen een plaats konden bekomen, waar°ni ineen der kleinere zalen een luidspreker was aangebracht, teneinde aldus nog eenige honerden partijgenooten inde gelegenheid te stelle11 de vergadering te volgen. Uit het geheele r'nd waren de deputaten in grooten getale ®Pgekomen. Op het podium hadden tal van figuren, w.o. de meeste iA.-R. leden 011 de beide kamers der Staten-generaal en an het Centraal Comité der partij, plaats ge°ttien. Klokslag 11 uur betrad Dr. Colijn met e leden van het C. C. het podium met luid dat ineen ovatie overging, begroet. Ur- Colijn opende de vergadering gisterenmoren oni 11 uur op gebruikelijke wijze. Na vast‘eHing van de notulen van de deputatenvergaering Van 9 April 1931 en de benoeming van en stembureau voor het houden van enkele erkiezingen, hield Dr. Colijn zijn deputatenrede, die ditmaal tot titel droeg : „Wankelen toch weifelen”. Rede Dr. Colijn. i Wanneer zorg en vrees het hart vervullen, amus spr., wordt den mensch de kracht ontken om te doen wat gedaan behoort te gorden en zinkt de moed weg om te dragen „ons te dragen werd gegeven. Als de H. chrift de gevolgen teekent van de bekommerls die het hart des menschen nederbuigt, wijst ons tevens den weg die genezing brengt ; goed woord verblijdt het hart. Indien wij y mans ons door het geloof dit goede woord l|nnen toeëigenen. Zulk een goed woord klinkt >is fegeil uj( het hoofdstuk dat spr. ter ope-2'nS der vergadering voorlas, n.l. Ps. 33 : 18—• jV : „Zie, des Heeren oog is over degenen, die em vreezen ; op degenen, die op Zijne goe'Ttierenheid hopen. Om hunne ziel van den ,°°d te redden, en om hen bij het leven te °uden inden honger. Hij is onze hulp en , ns schild”. Aan dit goede woord wil spr. Minneren nu de omstandigheden waaronder ler> samenkomt drukkender zijn dan waaronder ,olt een deputatenvergadering bijeenkwam. 14 •c'ar na den wereldoorlog gingen voorbij. Na l,lrri 4 jaar van onbeschrijflijke spanning en leed, begon de hoop op een betere gereld inde harten der menschen weer te ®ntkiemen. Het geloof aan zulk een glorie-ol,e toekomst heeft spr. echter nimmer ge°ed. Reeds in zijn deputatenrede van 1921 liet |P.r-een waarschuwend woord hooren en wees I '1 er op, hoe zich een algemeene malaise had "gezet, zoowel op staatkundig als op sociaal errein. In 1925 werd deze waarschuwing nog be.ns herhaald, toen velen de crisis reeds voor. '1 waanden. Metterdaad scheen het inde aren 1926—’29 alsof de weinig bemoedigende j;rognose in 1921 en 1925 uitgesproken, door e feiten gelogenstraft worden zou. Echter gold alleen voor hen die geen schijn van wezen b°nden onderscheiden of den moed misten de Heekenis van den werkelijken toestand te aan- Toen inde 2e helft van 1929 de lr,stmatige factoren die den werkelijken toe. a,ld omsluierden, ophielden te werken, behet economisch leven zich langs een g met sterke helling naar beneden, om erst weer tot rustte komen, waneer het nieu-7 ® en belangrijk lager liggende stabilisatievlak 0j zijn bereikt. Het valt bezwaarlijk te zeggen v dit nu reeds het geval is. Het antwoord dat , °or een paar maanden bevestigend scheen te Utlr>en zijn, moet nu weer onzeker worden Seacht. Spr. wees in dit verband op de ge(Van onzen eigen verslaggever). beurtenissen in het Verre Oosten. Een ont-I wapeningsconferentie, die den wereldvrede moest helpen verzekeren, dreigt onder eindeloos gehaspel in mislukking onder te gaan. De groepsvorming onder de staten van Europa begint zich dagelijks scherper af te teekenen. De machteloosheid der van de medewerking van parlementen afhankelijke regeeringen, welke parlementen op hun beurt weer gevangenen zijn van den angst voor de kiezers leidt al meer tot uitbreiding van openlijke of bedekte dictatuur. De wereld-economie verkeert ineen overgangstijd met van week tot week wisselende aspecten. De geldomloop van land tot land is uitermate bemoeilijkt door de geringe waardevastheid van de munt in meer dan één rijk. tlooge tariefmuren, invoerverboden of invoerbeperkingen, drukken de uitwisseling van producten tusschen land en land en nog holt men op dat onzalige spoor steeds verder voort. De terugslag van deze wijzigingen inden algemeenen economischen toestand in Europa doet zich bijzonder scherp gevoelen in ons eigen land. Spr. toont dit nader aan met eenige cijfers, zijn betoog illustreerend. De handelspolitiek der groote industrielanden heeft op onze bodemproductie verwoestend gewerkt. Het verschil met de industrie is, dat er generaal genomen hier meer kans is de uitvoerpositie te herwinnen. De neiging om op agrarisch gebied tot z.g. „autarkie” te komen is bij onze voornaamste afnemers zóó sterk en ontwikkelt zich nog voortdurend in zulk een ' mate, dat de vooruitzichten voor een herstel | van onzen agrarischen export uitermate gering i genoemd moeten worden. Naast deze stoffelijke zorgen van ernstigen aard, waarbij de lichtpunten ontbreken, is er niet minder zorg als we letten op de algemeene \ geestesgesteldheid onder ons volk. Een ver- ; deeld volk, een morrend volk dat in breede i kringen aan zelfvertrouwen verloor en den moed zag wegzinken. Bovenal een volk dat in j breeden kring van den hoogen God afviel en \ inplaats van de knie te buigen voor den Heilige Isiaëis, in weerbarstige verbolgenheid de vuis- j ten naar den hemel heft. Dit verschijnsel is, j naar spr. nader uiteenzette, niet nieuw. De j grondgedachte van het A.-R. levensbeginsel : ! de volstrekte Soevereiniteit Gods en Zijne door ; niets beperkte vrijmacht om over al het geschapene te beschikken zooals Hij wil, ons ten i goede of ten kwade, werd reeds meer dan een ! eeuw in alle volkskringen ondermijnd door de j natuurwetenschap met haar z.g. nieuwe waar- j heden” tegenover de Goddelijke Waarheid, J alsook door de Schriftcritiek. Toen naar den i raad des Heeren dan ook de stormen over de ' wereld ontketend werden, bleek dra dat traditie alleen de geestesgesteldheid vaneen volk niet behoeden kan voor verwarring, verwording en verval. Daarbij kwam dat bij die toenemende geestelijke verzwakking, de driestheid van de ontbindende krachten toenam. Ook hier bleek dat de door spr. in zijn Deputatenrede van 1925 gegeven waarschuwing inzake de opvattingen op het gebied van het strafrecht, op het terrein van het huwelijksleven etc. niet overbodig was. Hoezeer de wildste ideeën ook in ons land ingang vinden, toont Wibaut’s Wordend Huwelijk op overtuigende wijze aan. Ook heeft de aantasting van de grondslagen van het gezag sinds 1925 ontstellende afmetingen aangenomen. Het denkbeeld dat de Overheid, naar Kuyper’s teekenend woord, een heerschende macht ontvangen heeft, kwam al meer in gedrang. Het proces van de afnemende autoriteit der Regeering heeft zich al verder ontwikkeld. Het gebeurde met de Zeven Provinciën wilde spr. hier niet bespreken maar volstaan met den dank der A.-R. partij aan de Regeering uitte spreken voor haar tegelijk beleidvol en krachtig optreden alsook voor de kloeke wijze waarop zij het eerste deel harer taak heeft vervuld. Dit geeft vertrouwen dat men ook het tweede en derde deel der te vervullen taak zal verstaan : de uitzuivering van alle ongewenschte elementen, bij hoog en bij laag en de bestrijding van de oorzaken, die dit beschamend diep verval ineen der gezagsorganen van de Overheid bewerkt hebben (luide bijval). Voorts betoogde de Min. van Staat nog eens dat de voor 10 jaar uitgebroken crisis veel meer een structueel dan een conjunctureel karakter vertoonde. Spr. wees er al eerder op dat het staatinkomen een deel van het volksinkomen is. Maar bij het streven naar inperking der uitgaven stuitte de Regeering veelszins op ernstig verzet. De maatregelen tegen toenemende verwildering konden maar even een meerderheid verwerven. De ondermijning van het gezag kon ongestraft voortgang hebben. Zoo werd druppel na druppel het vergif dat ontwrichting van alle autoriteit brengen moest, en dat onder aller oog, toegediend. En het Ned. volk zelf staat hier schuldig door het toespitsen van onwezenlijke splinterige kwesties en door steeds verder gaande verkruimeling van de parlementaire kracht. Daardoor wordt een effectieve regeerkracht onmogelijk. Een in tallooze fracties opgelost parlement is een blok aan het been voor een krachtig bewind. Een sterk parlement is geen beletsel voor een krachtige regeering. Juist de zwjakheid van de vertegenwoordiging des volks leidt tot een karakterloos en zwak bewind. De gevolgen daarvan roepen in het eind verhoudingen in het leven waarbij óf de volksvrijheden opgeofferd worden aan de orde, óf wat nog erger is orde en vrijheid beide in chaos ondergaan. Onder zulke omstandigheden wordt de A.-R. partij geroepen bij de stembus te getuigen van haar inzicht en wat krachtens dat inzicht inde komende wetgevende periode in het belang van land en volk behoort te worden verricht. In haar verkiezings-manifest gaf de partij daarvan blijk. Spr. wees er op waarin dat manifest van vorige afwijkt en stond vervolgens inden breede bij den inhoud er van stil (herstel der ontredderde financiën, het zooveel mogelijk uit zijn verval opheffen van ons economisch leven en de bekamping van het euvel der werkeloosheid). T.a.v. het eerste bepleite spr. beperking van de uitgaven ; wat het tweede betreft krachtigen steun aan het bedrijfsleven, waarbij rekening moet gehouden met de afzetmogelijkheden van onze productie en wat het derde betreft directe verschaffing van werkgelegenheid door de Overheid, v.n. door uitvoering van productieve werken, die zelve nieuwe werkgelegenheid scheppen, zooals met de inpoldering van het Yselmeer het geval is. Daarnaast zal met beslistheid moeten worden opgetreden tegen alle invloeden die het Overheidsgezag ondermijnen. Principieel wederstaan van de destructieve krachten die hier werken is niet een eisch van gezagsfanatici, maar eisch van hen die naar Prof. Anema’s woord niet een stap omlaag willen doen op de ladder der politieke ontwikkeling. Zullen we inde toekomst niet orde en vrijheid beide moeten missen, dan moet er zijn een juiste toepassing van de constitutioneel-parlementaire verhoudingen. Een Regeering die metterdaad regeert. Een Kamer die pleit voor het volksbelang en die controleert, maar die zich niet op den stoel der Regeering plaatst. Een verhouding tusschen Regeering en Kamer alzoo naar A.-R. Staatsrecht. Dan zal er naast orde en tucht in het volksleven ook een gepaste mate van vrijheid bestaan wat iets anders is dan bandeloosheid. De A.-R. partij verlangt van de Overheid dat zij rekene met de wet van dien God, van Wien zij hare macht ontving en aan Wien zij verantwoording schuldig is voor de wijze waarop zij de overheidsmacht heeft uitgeoefend. Zij is Overheid over ons,_ maar tegelijkertijd Overheid onder Hem, Wien alle macht gegeven is zoowel op de aarde als inden hemel. Ons volk is in zijn overgroote meerderheid een Christelijk volk, in dezen zin, dat de grondslagen van ons maatschappelijk leven gelegd zijn door het Crhistendom. Daarom is handhaving van de Chr. grondslagen van ons staatkundig en maatschappelijk leven door de Overheid, beveiliging te zoeken tegen de ontbindende krachten, die ook in ons volksleven werkzaam zijn en die in het eind alle op één punt uitloopen : de vernietiging vaneen vrije Christelijke volksgemeenschap. Het Manifest der A.-R. partij vraagt terecht1 voortdurende aandacht voor de geestelijke en zedelijke volksbelangen, want aan negatieven weerstand tegen de ontbindende krachten hebben we niet genoeg. Is er zoo veel bekommernis en zorg, er is pok het goede woord dat het hart verblijdt. Immers de A.-R. partij staat niet alleen. God zelf wii haar Hulp en Schild zijn. Zoo onze ziel slechts Hem verbeidt. Hij is de machtige. Hij is onze levenskracht. Voor wien of wat zouden we. dan vervaard zijn ! Niets kan ons scheiden van de liefde Gods in Jezus Christus, onzen Heere. Met zulke verzekeringen toegerust is er geen plaats voor moedeloosheid en neerslachtigheid. De wetenschap dat God Zijn hulpe zenden wil roept ons allereerst tot eigen werkzaamheid. Ook met het oog op de stembus. Onze begeerte, aldus spr., naar een volksvertegenwoordiging, die bereid is om op te treden inden zin van het verkiezings-manifest, kan alleen wat beteekenen als zij rust op den wil om er voor te werken. Al weten wij dat een meerderheid in ons volksleven voor de eigen beginselen, evenmin als vroeger ook nu niet is te vinden, de beteekenis van de beginselen die de ‘A.-R. partij voorstaat wordt niet bepaald door het cijfer. Het vuur en de kracht waarmede men er voor ijvert, buiten en binnen de Kamer, bepaalt mede de uitwerking er van. Daarin ligt onze onmiddellijke roeping. De vaderen uit vervlogen eeuw, waarop wij, aldus spr., ons gaarne beroepen, waren aanvankelijk, inde donkerste dagen onzer volkshistorie, niet talrijker dan wij thans zijn. Maar hun geloofskracht, hun bezieling en onbezweken trouw maakten hen tot de leidende groep in ons volksleven. Het geslacht dat nu bijna weggestorven is, heeft door volharding en onverzettelijkheid een ongenaakbaar schijnend doel weten te bereiken. En ook nu gaat het om de hoogste volksbelangen. Als uit het geprangde hart in dezen tijd de vraag stijgt : „Wachter, wat is er van den nacht?”, zij ons antwoord op die vraag: de Heere is mijn Licht era mijn Heil, voor wien zou ik vreezen ? Dan is er voor wankelen noch weifelen plaats. Dan putten we nieuwe bezieling uit het lied van Psalm 27 : „Zoo ik niet had geloofd dat in dit leven, Mijn ziel Gods gunst en hulp genieten zou”, enz. Staande hief de vergadering hierna dit 7de vers van Psalm 27 aan. --- Van het parlementaire front. De houding der Sociaal-democraten inzake alles wat zich op en om de Zeven Provinciën heeft afgespeeld, is toch wel een zeer eigenaardige geweest. Men herinnert zich, dat de Soc.-democraat Cramer het „verduiveld” aardig vond, toen hij voor het eerst hoorde, dat de muiters zich van het schip meester hadden gemaakt. Na dien besteedde de Tweede Kamer eerst twee dagen aan het drama, bij de behandeling der interpellatie-Drop. En toen ging men er inde Eerste Kamer nog eens rustig en lustig over praten. Zelfs moesten daar vijf Soc.-democraten over de kwestie hun meening zeggen. En nu kwam de heer Albarda, de leider der S. .D A. P., nog weer met een nieuwe interpellatie. Die óf te laat, óf te vroeg was. Te laat vooral na het uitvoerige debat inde Eerste Kamer; te vroeg, wanneer men alles precies wilde weten. Immers, het uitvoerige en diepgaande onderzoek is iïi vollen gang. De Regeering zal straks een Witboek doen verschijnen, waarin niets verheimelijkt wordt. Dan komt dus alles op tafel. Doch de heer Albarda moest interpeileeren en hij haalde alles nog eens van a. tot z. overhoop. Vandaar, dat hij aan de Regeering niet minder dan 16 (niet kleine!) vragen stelde. Zij kon daarbij weer van voren af beginnen, alsof er nog niets gezegd en niets bekend was. Allereerst weer over de salariskorting en de mededeelingen daaromtrent van de marinenutoriteiten in Indië aan de betrokkenen. Daar ligt, volgens den heer Albarda, feitelijk dé schuld van alles. Volgens hem zijn dan ook feitelijk niet de muiters de schuldigen, maar de regeering in Indië en de regeering hier. De muiters hebben slechts een „demonstratie” bedoeld tegen de salariskorting, meer niet. Hij keurde hun doen als illegaal (onwettig) af, maar hij had voor hen zooveel verontschuldigingen bij te brengen, dat de regeering steeds schuldiger kwam te staan. De heer Albarda keerde de rollen om. Natuurlijk is Minister Deckers ook heelemaal verkeerd opgetreden tegenover den Marinebond en had men het conflict met de Zeven Provinciën heel anders op moeten lossen. En ten slotte nam de heer Albarda er geen genoegen mee, dat dé muiters straks voor den Zeekrijgsraad terecht staande, alleen maar bijgestaan kunnen worden dooreen officier en niet dooreen advocaat (in hooger beroep kan dit wel). Om met dit iaatste te beginnen, Minister Deckers wilde dat ook wel gewijzigd zien, maar straks. Niet nu, want dan zou het al te veel lijken op een gelegenheids-wetgeving a Ia minute. Een motie over deze (zeer ondergeschikte) kwestie, welke de heer Albarda gesteld had, werd door de Kamer verworpen met de stemmen der Soc.-dem., der Vrijz.-dem. en van de communisten voor. Overigens had Minister Deckers niet veel nieuws te zeggen. De rotte plekken zullen uitgesneden worden en niet alleen over de muiters, maar ook over de officieren zal de tucht gaan. En alles wordt haarfijn onderzocht en komt te lezen ineen Witboek. Wat wil men op het oogenblik nog meer ? De interpellatie-Albarda was dan ook op dit moment absoluut voorbarig en nutteloos. En ook als rood verkiezingsmateriaal beteekende ze niets, daar was ze veel te dood en te omslachtig voor. Alleen had ze dit goede gevolg, dat we een pittige rede kregen van den heer Til anus (C.-H.). De R.-K. en de A.-R. fractie vonden het niet noodig te spreken bij dezen stand der ,:aken en dat was volkomen begrijpelijk, maar de heer Til a n u s gaf enkele zeer juiste opmerkingen. Hij zocht naar de diepere oorzaken, waarom het op de vloot mis is met het gezag. Hier komt men er niet met een uitspraak sis die van mr. Marchant dat het consigne op de vloot was : maak geen kwesties 1 De oorzaken grijpen veel dieper. De heer Tilanus wees naar Groen van Prinsterer : ongeloof en revolutie gaan altijd samen. Het gezag is in de kern aangetast, wanneer er gespot wordt met den bron van het gezag ! sprak de heer Tilanus. En hij wees op het bericht, dat op enkele schepen, wanneer er tijd was om te bidden, de Internationale werd gezongen. Zulke dingen zijn toch wel zeer treurig. De interpellatie, die de heer Vliegen (S.-D.) Woensdag hield, sloot zich vrijwel bij die van den heer Albarda aan, alleen was er inde Kamer wel wat meer opwinding bij. Zij ging over het verbod van Minister Deckers aan militaire ambtenaren om lid te zijn van Soc.-democratische organisaties, of deze te steunen. Had de heer Albarda den Minister 16 vragen gesteld, de heer Vliegen liet het bij 6. En wel deze : 1. Acht de minister zijn legerorder no. 59, waarbij aan militaire ambtenaren der land- en zeemacht wordt verboden aangesloten te zijn b.j Óf op eenigerlei wijze steun te verkenen aan groepen of vereenigingen op sociaaldernocratischen grondslag in overeenstemming met den geest van art. 9 der Grondwet ? 2. Waar het bedoelde verbod hier niet geldt het lidmaatschap van of steun aan eenige bepaald aangewezen vereeniging, maar algemeen gericht is tot alle vereenigingen op een bepaalden grondslag, onverschillig welke hare gedragingen zijn, kan de minister dan meenen, dat gebruikmaking van de hem bij art. 17 van het Reglement op de Krijgstucht verleende bevoegdheid hier een redelijke toepassing vond ? 3. Waar de minister blijkbaar meent, dat zijn verbod motiveering vindt in gevaar voor de krijgstucht, kan hij dan mededeelen, uit wélke feiten het bestaan van dat gevaar en het verband tusschen die feiten en de sociaaldemocratie is gebleken ? 4. Acht de minister het in overeenstemming met goede politieke zeden, dat de regeering midden ineen verkiezingsstrijd zoo’n banvloek uitspreekt tegen een bepaalde politieke richting? 5. Wil de. minister mededeelen wat te verstaan valt onder het „op eenigerlei wijze steun verleenen aan groepen of vereenigingen van personen op sociaal-democratischen grondslag”? O.m. of daaronder ook te verstaan is het 'stemmen op candidaten van zulke groepen of vereenigingen ? En zoo ja, op welke wijze hij dan aan het verbod uitvoering denkt te geven ? 6. Acht de minister het verbod aan militaire ambtenaren om de bladen der „Arbeiderspers” te lezen, en hetwelk leidt tot een controle ook op -de ontvangst van deze bladen buiten de kazerne en schepen, niet een hoogst afkeurenswaardige inmenging in het private leven van deze personen ? Ook bij de beantwoording van deze interpellatie was Minister Deckers rustig en zakelijk. Als het moet, slaat hij van zich af, maar hij houdt vast. Zeer sterk betoogde hij, dat hier niemands vrijheid wordt aangerand. Immers, men wordt vrijwillig militair ambtenaar én belooft dan niet alleen trouw aan de Koningin, maar oók, dat men geen lid is, of zal worden van, ook niet op eenigerlei wijze steun zal verleenen aan groepen of vereenigingen van personen, welker doel of handelingen in strijd zijn met de plichten van den militair. En de S. D. ,A. P. ondermijnt het gezag. Uit haar pers toonde de Minister dat duidelijk aan en hij hekelde scherp de journalistiek der Arbeiderspers. Dat de Soc.-democraten en hun pers uit het leger geweerd worden, is niet de : schuld der regeering, doch van de S. D. A. P. en haar pers zelf. Het leger is instrument in handen van het wettig gezag en een overtuigd Sociaal-democraat kan geen goed beroeps-militair zijn. Vandaar dit verbod, dat de Minister krachtig en geargumenteerd verdedigde. Hem vielen bij de heeren Tilanus (C.-H.) Van Dijk (A.-R.) en Mr. Boon (Lib.). Van de R.-K. fractie voerde niemand het woord, doch men is het daar met dit beleid natuurlijk eens. En van de Vrijz.-dem. sprak ook niemand. Naar de houding van die fractie moet men gissen. Intusschen waren het twee goede dagen voor de Regeering en vooral voor Minister Deckers. Van de S. D. A. P. kunnen we dat niet zeggen. Over de handhaving van het wettig gezag en de steun harerzijds aan die handhaving praatte ze weer wat in en uit. Aldus bewijzend haar onbetrouwbaarheid. De leider der S. D. A. P., de heer Albarda, vond nu weer iets anders uit. Bij een eventueele mobilisatie laat de S. D. A. P. de beslissing aan haar consie n t i e. Dat is een vreemd ding, want in dit geval beteekent consciëntie klassenbelang. En dat is toch al een heele vreemde vertaling van dat woord. J. H. --- Gebroken Bakken door H. ZEEBERG. 63) Peinzend staarde Elsa Dolf aan, die sinds °eders dood en begrafenis nog méér ver,uderd was. Hij leek een oud man, zonder mVenslust. Hij tuurde in het boek vóór zich, aar z>jn gedachten zweefden, ja waar ? I Met zekerheid wist Elsa alleen, dat Dolf de datste vier weken ontzettend geleden had. Zooee' als mogelijk was, waren Egbert en zij . hem in contact gebleven. Eenvoudig was altijd niet, daar Cor hun samenzijn schier maakte. Zij overlaadde Dolf, in het 'lZ'jn der beide anderen, met allerlei ongemotiveerde verwijten en beklaagde zich, dat z!i met 11601 getrouwd was. Het was een ont, toestand geweest. Gerda had, nadat b®1 drietal van Kerkwijk teruggekomen was, sa het een enaanjercjer meegedeeld over ge-Hllekken, die zij met Cor gehad had. Elsa ■ 011 alles haast niet gelooven, maar daarna ac* zij veel met eigen ooren gehoord ; dinen' die zij liefst niet vernomen had. Éénmaal 'as het Egbert te kras geworden en hij had sSd : „Wij gaan weg, Elsa". Waarop Cor kamper had opgemerkt : „Ik zou maar met ving” *eruBk°men in zoo’n goddelooze omge&,^l3 waren wel teruggekomen. Dolf moest eutl hebben. Hij verkeerde ineen zware geestelijke crisis, die bovendien nog verergerd werd door de ellende thuis. Ook al zouden zij niet beloofd hebben; dat zij Dolf bij de hand zouden leiden, dan zouden zij het toch hebben gedaan. Elsa had hem immers niet los gelaten ? Zou zij het dan doen, terwijl er een heftige strijd gestreden werd, die het best kon worden gekarakteriseerd met het : er op of er onder ? Dolf voelde ook wel, welk een krachtige steun hij aan Egbert en Elsa had. Als hij kans zag, thuis er even uitte. breken, was hij in hun woning, waar het jonge geluk heerschte, dat hij benijdde. En dan sprak hij met Egbert. En dan praatte hij met Elsa. En dan was het hem soms, of hij zonder moeite grijpen kon het zielsgeluk, waarnaar hij haakte. Dan was het hem, of hij de handen vouwen kon en smeeken om genade. Maar hij durfde niet en keerde terug naar huis, waar hij door Cor met verwijten overladen werd. Zij schold op hem en was buiten zichzelf van woede, omdat zij, die altijd haar eigen fladderweg was gegaan, aan huis gebonden was. Hij zag zijn toestand als een straf van den levenden God, een straf op zijn zonden, die zwaar waren, veel zwaarder nog dan Egbert en Elsa ooit konden vermoeden. Hij wis t immers van kindsbeen af? den weg, om van de zonde verlost te worden. En hij wilde dien weg opgaan. Maar hij durfde niet. Het was die ontzaggelijke strijd, die hem afmatte ; het was dat dualisme, dat hem terneer sloeg. Dan zocht hij weer steun bij Egbert en Elsa. Doch hij wist het wel : al meenden zij het goed met hem en zij meenden het goed, anders kwamen zij niet meer bij hem op de kamers, zoolang Cor hen zoo onheusch behandelde 1 tenslotte kon hij bij menschen niet terecht. Hij moest de handen vouwen. Hij, de zondaar, moest zich voor God vernederen. Hij was er zich ten voile van bewust, dat zijn zonden vele waren. Hij wilde zich vernederen. Hij durfde alleen niet. Egbert en Elsa, hoewel zij niet in Dolfs hart konden lezen, vermoedden het. Zij waren er van overtuigd, God alleen wist, op welke wijze, dat Dolf eenmaal de overwinning zou behalen en dat hij, als een gebrokene, den Heere om ontferming smeeken zou. En dan zou God hem opheffen uit het stof. Met eenig ongeduld verbeidde Elsa dien tijd. Het wachten viel haar lang. Het was steeds Egbert, die waarschuwde voor forceering. Alleen oip Gods tijd kwam de verandering. Zij hadden alleen geduld te oefenen en te bidden voor hem, die worstelde, zóó worstelde, dat de innerlijke strijd op zijn gelaat zichtbaar was en hij vaak niet in staat was, behoorlijk zijn werk te verrichten. Als een totaal afwezige zat hij inde wachtkamer van het ziekenhuis op den Bergweg. Met diep medelijden staarde Elsa hem aan. Dien middag was zij aan de telefoon geroepen.. En Dolfs heesche stem hij was geheel van streek geweest had gevraagd, of zij onmiddellijk wilde komen. Een ijlings geroepen dokter uit de buurt had gelast, dat Cor met den meesten spoed naar een ziekenhuis moest. Hij had voor een plaats gezorgd. Een verpleegster zou komen. Of Elsa even helpen wilde. Zij was, na Egbert op het kantoor gewaarschuwd te hebben en na Gerda te hebben opgebeld, gegaan. Niet om te helpen. Zij behoefde niet te helpen, zooals zij wel vermoed had. Er was personeel van het ziekenhuis. En Cor was gedwee als een lam. Maar zij was de steun van Dolf geweest, van Dolf, met wien niet te praten viel, al trachtte zij hem dan ook te troosten. Zij waren naar het ziekenhuis gegaan, maar na een uurtje had Elsa het weer verlaten, om thuis Egbert op de hoogte te kunnen stellen. Dolf had niet willen vertrekken. Later op den avond had hij uit „Eudokia” gebeld en Egbert en zij waren gegaan, omdat ook Gerda, die op de eerste waarschuwing gekomen was, had gezegd, dat zij weer naar den Bergweg zou komen. Eenige uren verliepen er. En toen werd hen gezegd, dat er inde afdeeling van den kundigen dokter een strijd op leven en dood zou plaats vinden Het waren emotievolle momenten. Waarin geen woord gesproken werd, behalve dan dat Egbert en Elsa zoo nu en dan even fluisterden. De deur werd behoedzaam geopend. Als geeiectriseerd sprong Dolf op, om dan onmiddellijk weer op den stoel te vallen, toen hij zag, dat niet een verpleegster, maar dat Gerda binnenkwam. Zij behoefde niets te vragen. Een blik op het drietal, maar vooral op Dolf, zeide haar voldoende, dat er nog niets te zeggen viel. Zoodat zij niets anders had te doen dan vergrooten het gezelschap, dat in angstige spanning wachtte. Een half uur later werd de deur weer geopend. Maar nu was het inderdaad een verpleegster. „Mijnheer Van Lankeren”, zeide zij met een welluidende stem, „het is een flinke, gezonde jongen, hoor”. „En mijn vrouw ?” steunde Dolf. Met een veelbeteekenenden blik zag Elsa naar Egbert. Hij ving dien haastigen blik op. In zijn oogen las zij een vraagteeken. Dat vragen van Dolf, vóór alles, naar den toestand van Cor was toch het meest klare bewijs, dat er in zijn hartliefde voor haar school, hoewel zij hem onheusch en liefdeloos had behandeld. Er was geen trek van vreugde gekomen op zijn gelaat, toen hij vernam, dat hem een flinke, gezonde jongen geboren was. Er was alleen de angst, die uitkwam in zijn vraag naar den toestand van Cor. Zijn oogen hingen aan die van de verpleegster. „Van Mevrouw kan ik u nog niets zeggen, mijnheer”, antwoordde de zuster met een klank van medelijden in haar stem. „Ik kan alleen meedeelen, namens den dokter, dat haar toestand niet ongunstig lijk t, maar dat zegt nog niets. Er wordt vrees voor complicaties gekoesterd. U zult geduld moeten oefenen, mijnheer. In ieder geval acht de dokter het raadzaam, dat u dezen nacht in het ziekenhuis blijft. Ik zal u straks een ander vertrek geven, waar u rusten kunt. Uw zoontje is gezond en flink, hoor”, voegde zij er nog, troostvol, aan toe, om dan, tactvol, de wachtkamer voor een wijle te verlaten. Met een wezenloozen blik staarde Dolf Elsa aan. „Nu weten wij nog niets”, kreunde hij. „Kom, Dolf, moed houden, jongen. Je hebt een flinken zoon en wie weet ” (Wordt vervolgd). ---