BESCHAMEND. In verschillende gemeenten in onze streek heeft men gearresteerde N.S.B.ers, voornamelijk landwachters, overgegeven aan den spot en de hoon der bevolking. Hoe verklaarbaar dit ook is, daar deze menschen ons jaren aan een hebben vervolgd en thans nog in het Westen hun duistere rol spelen, niettemin achten wij zulke vertooningen op verschillende gronden een blamage en een gevaar. In nationaal opzicht is zulks ons volk onwaardig. „Natrappen” is altijd unfair. Een verslagen vijand aan de publieke verachting prijs te geven is onedel en onbeschaafd. Recht is streng en objectief, maar kent geen spot en haat. In geestelijk opzicht valt door zulk een openbare daad een blaam op het Christendom, dat zich door zoo’n optreden op één lijn stelt met hen, voor wie Gods geboden van naastenliefde en barmhartigheid niet bestaan. In juridisch opzicht is dit ontoelaatbaar, omdat hier een soort volksjustitie straffen uitdeelt vóór het bevoegde gezag geoordeeld heeft. In opvoedkundig opzicht valt dit te veroordeelen, eerstens omdat de jeugd in joelend volgen gelegenheid heeft haar instemming met zulke methoden te betuigen, vervolgens omdat op deze wijze een publieke gelegenheid geboden wordt tot bevrediging van haat en wraakgevoelens, die ineen samenleving, gebouwd op de beginselen van het Evangelie (gerechtigheid en liefde) geen plaats mogen hebben. Men ziet. dat wij in geen enkel opzicht een woord goeds voor zulke daden hebben. Wij zien daar alleen schade in. Schade aan de toch reeds zoo ondergraven geestelijke volksgezondheid. Schade aan de christelijke grondslagen onzer samenleving en schade niet het minst aan de hoogheid en waardigheid van het gezag. Een militair gezag, dat zulke vertooningen oogluikend toelaat, verspeelt de achting van het beste deel der bevolking. Wij hopen, dat de bevoegde autoriteiten zulke blameerende tooneelen inde toekomst zullen weten te voorkomen. --- Vaderlandsliefde is een levendig gevoel Vaderlandsliefdeiseenlevendiggevoel van gemeenschappelijke verantwoordelijkheid. Nationalisme is een domme haan kraaiend op zijn eigen mesthoop. (Aldington). --- DE VERJAARDAG VAN H.K.H PRINSES JULIANA. Maandag zal, zoo God het wil, H.K.H. Prinses Juliana haar laatste verjaardag vieren in ballingschap. Het bevrijd Nederland kan uiting geven aan zijn vreugde en wil op dezen dag de gelukwenschen van het volk vertolken. Gezien de sombere slagschaduwen, die over ons land vallen, door de nood van het Westen, wil het ons voorkomen, dat deze verjaardag geen aanleiding kan zijn tot luidruchtige feestviering. We mogen verwachten dat het bevoegde gezag maatregelen treft dat zulks niet kan voorkomen. Zoolang nog één dorp zich bevindt in de klauwen van het barbarendom, zoolang lijdt het heele volk en mag er geen sprake zijn vaneen feestroes. Als één lid lijdt, lijden alle leden. Zoo willen wij dan ook op de verjaardag van H.K.H. onze beden vermenigvuldigen tot uitredding van het gansche volk, opdat Neerland en Oranje weer één mogen zijn. ** * BIDT VOOR HET WESTEN. leder onzer heeft, hetzij in nauwer of verder verband, familieleden of kennissen in het Westen des Lands, dat thans de moeilijkste periode meemaakt van de geheele bezettingstijd. Door honger reeds maanden lang getergd, door het water nu bedreigd, wacht het Westen met angstige harten op de bevrijding. Wij kunnen als landgenooten geen directe hulp bieden, maar wij kunnen de hemel bestormen met onze gebeden om het lijden van het Westen te bekorten. Bidt om de vrede, opdat er ook dageraad moge zijn voor hen, die de geesel van tyrannie en honger, de bedreiging van het water thans nog moeten ondergaan. Moge God ons gebed verhooren en geve Hij, dat Nederland spoedig vereenigd onder het Huis van Oranje eensgezind zijn opbouw mag hervatten. --- West-Nederland in Nood. De blijdschap der bevrijding, die wij thans smaken, wordt sterk getemperd door het medeleven met de nood, waarin West-Nederland nog verkeert. Met angst in het hart slaan wij de militaire gebeurtenissen gade. De berichten blijven echter schaarsch. Na de snelle opmarsch, waardoor het heele oosten en midden van ons land be- vrijd werd, staan de Canadeezen thans voor de eerste steike verdedigingsgordel der Duitschers „de Grebbelinie”. De Grebbelinie is niet het voornaamste bolwerk der Duitschers, maar moet gezien worden, als een bolwerk, dat de opmarsch zeer belangrijk vertraagt, waardoor tijd gewonnen wordt om de inundatie’s die West-flolland moeten afsluiten, zoo volledig mogelijk te doen zijn. Tusschen Muiden en Gorinchem willen de Duitschers een onafzienbare watervlakte doen ontstaan, die Holland vanuit het Oosten onneembaar zal moeten maken. Deze gedeeltelijke bezetting van de Grebbelinie dwingt het Iste Canadeesche leger toch in ieder geval zich te hergroepeeren, daar ook hier inundatie’s, met name langs de Eem en de Luntersche Beek, het den aanvaller zeer moeilijk maken. Het is wel een uiterst tragisch noodlot, dat deze sterke natuurlijke stellingen, die Holland voor een aanval uit het Oosten, dus een aanval van Duitschland, moesten beschermen, nu den opmarsch van onze vrienden zoo bezwaarlijk maken. De huidige pauze inde gevechten kan nog een andere reden hebben. Het zou ons niet verwonderen, indien, hetzij door het Geallieerde Opperbevel, hetzij door de Nederlandsche Regeering gepoogd werd, de Duitschers te bewegen onder bepaalde gunstige voorwaarden de vesting Holland te verlaten en zoodoende de ondergang van ons schoone vaderland te voorkomen. Het is slechts een veronderstelling, doch het lijkt ons niet onmogelijk. Er heerscht namelijk een gegronde vrees, dat, wanneer de operaties ter verovering van de vesting Holland voortgang vinden, de Duitschers ertoe zullen overgaan nieuwe uitgebreide gebieden onder water te zetten, ook wanneer de militaire noodzaak dit in geen opzicht motiveert. Uit het lot van de Wieringermeerpolder, die precies 12 jaar geleden in cultuur gebracht werd, blijkt de ernst der situatie. Een werk van 15 jaren, dat millioenen guldens kostte, werd ongedaan gemaakt. Het eerste deel van Nederlandsch vruchtbare, nieuwe, 12de provincie, waar de energiekste en bekwaamste boeren hun bedrijf hadden opgebouwd, staat onder water. De Duitschers kunnen op veel meedoogenloozer wijze van het water gebruik maken dan de Ned. militaire autoriteiten in 1940. In Noord-en Zuid-Hoiland worden als het ware eilanden gevormd, die gebruikt worden als temidden van het water gelegen egelstellingen. Het schijnt, dat men voornamelijk tot den dijkdoorbraak van de Wieringermeer besloten heeft, om de duikbootbasis den Helder dooreen ring van water te beschermen. Want ook de oude polders Beemster en Schermer zijn opnieuw ondergeloopen. De Duitschers hadden ze reeds geruimen tijd geleden laten volloopen, doch sindsdien waren ze weer opgedroogd. De Duitschers hebben het peil van het IJselmeer ongeveer 60 cm. boven het zeepeil gehouden, om de inundaties ten Z.O. van Amsterdam, die een gedeelte van ‘de oude „Stelling Amsterdam” vormen, te verzekeren. Hieruit blijkt, dat zij voorloopig alles in het werk zullen stellen de afsluitdijk ongeschonden te houden. Mocht deze immers vernield worden, dan zou een hooger peil in het IJselmeer niet meer mogelijk zijn, ja zou zelfs het IJselmeer ophouden te bestaan en opnieuw Zuiderzee worden. We mogen voor één ding dankbaar zijn en dat is ’t warme, drooge voorjaar, dat de inundaties ten zeerste bemoeilijkt. Al met al wordt de bevrijding van West-Nederland een van de lastigste operaties waarvoor de geallieerden zich nog gesteld zagen. Tenzij...., tenzij.... Berlijn binnenkort valt en de Duitschers in ons land den strijd staken, wat nog immer onze hoop en onze verwachting is. (Anep-Aneta) --- Algemeene Berichten De textielindustrie in het bevrijde gebied De Textielindustrie in het bevrijde gebied (Noord-Braband) begint langzaam aan weer op gang te komen. Grondstoffen, kolen en electriciteitsgebrek doen nog wel hun druk gevoelen, doch reeds zijn en worden niet onaanzienlijke hoeveelheden linnengarens vanuit België aangevoerd en toegewezen aan Brabantsche linnenweverijen, zoodat het zich laat aanzien dat de linnenindustrie alhier eerder op gang zal zijn dan bij onze Zuiderburen, waar de grondstoffen en kolen grootendeels inde zwarte markt verdwijnen. Ook de Belgische bleekerijen liggen nog stop, terwijl een firma in bevrijd gebied reeds in staat is belangrijke hoeveelheden te bleeken. De gefabriceerde linnengoederen gaan langs den weg der Rijksbureaux, naar de evacué’s, getroffenen en degenen die van de ’distributiebureaux daarvoor een toewijzing ontvangen. De bevrijde vlasgebieden van Zeeland en West-Brabant hebben niet onbelangrijke hoeveelheden vlas uit de handen der Duitschers weten te houden en nu zullen deze grondstoffen eerlang weer worden aangewend om de ruiltransacties met België tegen linnengarens nog verder uitte breiden. Dit product van eigen bodem is dus van onschatbare beteekenis met het oog op den deviezennood waarin ons uitgeplunderd land verkeert. Daarbij gevoegd de ruim 400 ton textielgoederen die vanuit Amerika ons bevrijd gebied zijn binnengekomen, mogen wij met vertrouwen de toekomst tegemoet zien. De Engelsche soldaten ontvangen een Bijbel. Alle soldaten van het Engelsche leger ontvingen dezer dagen vier zakboekjes met de vier Evangeliën. Voor in elk Evangelie staat deze boodschap van Z.M. den Koning: Aan allen die dienst verrichten in mijn land-, zee- of luchtmacht en tevens aan allen, die bijdragen inde verdediging van het Koninkrijk, beveel ik dit boekje ter lezing aan. Eeuwenlang heeft de Bijbel een gezonde en versterkende invloed gehad op ons nationale leven en het betaamt dat wij in deze beteekenisvolle dagen ons met vernieuwd geloof richten tot deze goddelijke bron van troost en ingeving. Parijs weer lichtstad. (Anep Aneta) Zondagavond zijn in Parijs voor het eerst na het uitbreken van den oorlog de lichten weer aangegaan. De Are de Triomphe en de Notre Dame waren door schijnwerpers verlicht. Parijs is opnieuw „ville lumière”. De conferentie van San Francisco. De Nederlandsche afgevaardigden. De Nederlandsche delegatie voor de Conferentie te San Francisco bestaat uit onze Minister van Buitenlandsche Zaken Van Kleffens, voorzitter, Jhr. Loudon, ambassadeur te Washington, luitenant gouverneur-generaal van Ned. 0.1. den heer van Mook, C. L. L. Helfrich, A. E. van Tricht en Pater D. Beaufort, --- Dagorder. Aan de Binnenlandsche Strijdkrachten Nu eindelijk het uur van bevrijding is aangebroken, is de taak, die U oorspronkelijk was toebedeeld, ten einde. Op voorbeeldige wijze hebt gij U ondanks schier onoverkomelijke moeilijkheden daarvan gekweten. H.M. de Koningin, Uw eigen landgenooten, zoowel als onze bondgenooten, hebben de grootste bewondering voor Uw fier en onversaagd verzet en mijzelf heeft het met trots vervuld het bevel over U te mogen voeren. Nu onze vijand en onderdrukker verdreven en verslagen wordt, roep ik U op voor een nieuwe taak, die gij op grondslag van vrijwilligheid zult kunnen blijven uitoefenen. Ik zie deze voorhands aldus, dat gij als militaire eenheden de geallieerde autoriteiten en het wettig gezag zult bijstaan bij hun arbeid met betrekking tot het lenigen van den nood. Zonder herstel van rust en orde is dit niet mogelijk en ik doe daarom een dringend beroep op Uw hulp om aldus de eerste voorwaarde voor den wederopbouw van het Vaderland te vervullen. Evenals in bezettingstijd zal ieder eigenbelang moeten wijken voor het algemeene. Zoo wordt ook Uw kracht dienstbaar gemaakt aan de belangen van onze hongerende landgenooten. Ik weet, dat ik niet tevergeefs een beroep behoef te doen op Uw Vaderlandsliefde en plichtsbetrachting en ben ervan overtuigd, dat ik van U alle noodige medewerking zal ondervinden. Omdat Nederland nog operatiegebied is, vallen nog tal van moeilijkheden te voorzien en te overwinnen. Van mijn steun kunt gij daarbij verzekerd zijn. Weest dus bezield met het vertrouwen ook thans Nederland te kunnen helpen dienen en daarmede een eereplicht te vervullen tegenover hen, die inden strijd gevallen zijn. Ik gedenk hunner in eerbied. Leve de Koningin. Leve het Vaderland. De Bevelhebber der Ned. Strijdkrachten, De Luitenant-Generaal, BERNHARD, Prins der Nederlanden. --- De nieuwe moraal. In een blad als het onze wordt de aandacht niet uitsluitend gericht op de stoffelijke problemen, waarvoor de nieuwe tijd ons stelt, maar zullen ons allereerst en met nog grooter ernst de geestelijke vragen ter harte gaan. Zoo min als reeds een totaal-indruk te vormen is van de materieele schade, die aan ons land en ons volksbezit is toegebracht, zoo min is bij benadering te schatten hoe groot de geestelijke schade zal zijn, die ons volk door de oorlogsjaren heeft geleden. Een schade in elk geval die ontstellend groot zal blijken en waaraan alle geestelijke krachten tot herstel zullen moeten aantreden. Elke oorlog brengt met zich een sterke daling van het zedelijk peil, een verslapping van orde en tucht, een ontbinding van voordien als hecht en sterk beschouwde inzichten en normen. Zoo was het in den vorigen oorlog en zelfs nog jaren daarna,, in ’t bijzonder in de oorlogvoerende landen, (men denke aan het zedelijkheidspeil van Duitschland na 1918), zoo zal het na dezen oorlog ook blijken. Hier ligt in de eerste plaats een taak voor de Christelijke kerken, aan wie de verkondiging van het Evangelie en de daarin vervatte zedelijke geboden is opgedragen. Daarnaast zal de Staat zijnerzijds al het mogelijke hebben te doen om de zedelijke beginselen van het Christendom opnieuw ingang te doen vinden. Wij weten, dat de kerken over het algemeen in de afgeloopen jaren meer het oor des volks gehad hebben, dan tevoren. Dit beteekent echter geenszins, dat zij ook haar invloed sterker dan tevoren heeft kunnen verwerkelijken en het zedelijk leven krachtiger dan voorheen hebben kunnen leiden. Het zal haar taak zijn de nieuwe tijd met zijn gevaren en mogelijkheden scherp te doorzien en daarbij in de eerste plaats haar prediking te richten op den terugkeer tot een ernstige en verantwoorde zedeh'jke levenshouding van het Nederlandsche volk. Het zedelijk inzicht heeft immers in den oorlogstijd een niet te loochenen zwenking gemaakt. Wat voorheen op zedelijke gronden verwerpelijk werd geacht, werd eerst als noodmaatregel aanvaard, allengs algemeen goedgekeurd eri eindelijk zelfs geprezen als nationaal noodzakelijk. Wij denken aan de merkwaardige waardeering, die de z.g. noodleugen verkreeg, aan het verflauwen van de grenzen tusschen mijn en dijn, aan de sportieve wijze, waarop clandestiene levensmiddelen werden bemachtigd, enz. Deze feiten vonden — en terecht — in vele gevallen hun rechtvaardiging in den toestand van ons land als bezet gebied. Hoe meer de onderdrukking toenam, hoe meer men algemeen ging inzien dat ontduiking of sabotage van de uitgevaardigde verordeningen uit een oogpunt van zelfverdediging en volksbescherming niet alleen gerechtvaardigd was, maar zelfs als nationale plicht beschouwd moest worden. In het omzeilen of verdraaien van de waarheid werd niet langer een ontoelaatbare zedelijke fout, maar een zeker sportief genoegen gezien. De eigendommen van den vijand, maar spoedig ook die van eigen landgenooten waren veil voor ieder, die zich direct of indirect door de vijandelijke bezetting al te zwaar gedupeerd achtte. In deze omstandigheden — vele ernstige menschen hebben het ervaren — was het vaak uitermate moeilijk om zedelijk-zuivere onderscheidingen te maken. Veel wat in vredestijd als ontoelaatbaar moet beschouwd worden, is in oorlogstijd als sabotagemiddel geoorloofd en geboden. De woede en machteloosheid, die uit de al scherper wordende maatregelen van den vijand sprak, getuigen ongewild van het succes, dat een heel volk met schijnbaar onbeteekenende sabotagedaden kan bereiken. Zooals wij echter eerst langzaam aan de voorrechten en diepe vreugden der herwonnen vrijheid wennen, zoo zal het ook tijd en ernstig streven kosten om weer tot een zedelijk verantwoord spreken en handelen terug te keeren. De massa des volks is ten allen tijde geneigd den weg van den minsten weerstand in te slaan. Het tot alle kwaad geneigde menschenhart gevoelt zich beter thuis in tijden, waarin het er naar algemeen inzicht niet zoo nauw op aankomt, dan wanneer het volkswelzijn en een vrije geordende samenleving een ernstige zedelijke levenshouding met de daaraan verbonden opofferingen vergen. Deze ziekteperiode van het zedelijk bewustzijn van ons volk is nu echter afgesloten. De komende algeheele verdrijving onzer vijanden beteekent ook de keer in de crisis der moraal, die een oorlog pleegt te vergezellen. Ons volk moet zedelijk weer gezond worden, d.w.z. dat wij zelf weer verantwoord en eerlijk moeten gaan leven. De geestelijke volksgezondheid is een taak, die in belangrijkheid nog boven het materieele herstel uit gaat. Een zedelijk ontwricht en ontspoord volk kan geen toekomst bouwen. Het zal zijn krachten versnipperen en uitputten in een egoïstisch en voor de gemeenschap doodelijk jagen naar eigenbelang. Hier is een ieder persoonlijk verantwoordelijk. En hier kan ook een ieder in eigen kring en door eigen wandel medebouwen aan de verheffing van het gezonken peil der algemeene zedelijkheid. Wij mogen vijf jaar lang getraind zijn in het fantaseeren van uitvluchten en onjuiste waarschijnlijkheden, in het vrije Nederland mag de waarheid niet meer struikelen op de straten. Eerlijkheid en nauwgezetheid in woorden en daden worden van nu af opnieuw tot de eerste plichten van den Nederlander in bevrijd gebied gerekend. Wij mogen vertrouwd geworden zijn met het ontduiken van officieele verordeningen, het nieuwe ge zag heeft recht op onverkorte gehoor i_, Jinheid aan zijn bevelen. Wij zijn van groot tot klein getrouw en naar vermogen doende geweest als smokkelaars van aan den vijand onttrokken voorraden, vanaf heden behooren die voorraden aan het geheel van het Nederlandsche volk. In het bijzonder geldt dit, om slechts één ding te noemen, dat voor onze streek kenmerkend is -— het door ons allen zoo vlijtig en met zoo gezegend resultaat beoefende melkhalen of melkleveren aan particulieren. Het is een van de toetssteenen van een goed Nederlanderschap of dit nu gestaakt wordt of nog rustig voortgezet. In het laatste geval is dit een aanwijsbare onzedelijke handeling, die de Nederlandsche volksgemeenschap schade doet (wij schakelen gevallen van ziekte, zoo daarin van overheidswege nog niet is voorzien, uit). Het centrum en westen des lands buigt zich onder den geesel van een in ons vaderland ongekenden hongersnood. Wat hier maar eenigszins gemist of gespaard kan worden, moet in reserve gesteld worden voor die deelen van het Nederlandsche volk, die zoodra zij bevrijd zijn, misschien nog eenigermate geholpen kunnen worden. Indien zij door onze bondgenooten van de vijanden gered zijn, zullen wij vooreerst hen van den honger moeten trachten te redden. Hier ligt -— zoo zeiden wij — allereerst een taak voor de kerken. Dat wil zeggen: de zedelijke verheffing van het volk zal zijn stuwkracht en norm moeten vinden in Gods geboden. Met sympathieke aanbevelingen en goede bedoelingen valt hier weinig te bereiken. Geestelijke volksgezondheid is gegrond in gehoorzaamheid aan de ordinantiën, die God voor het samenleven van Zijn menschenkinderen genadig heeft gesteld. Het volk heeft toekomst als het wederkeert tot het Woord des Heeren. De beste burger is degene, die wandelt naar uitwijzen van het Evangelie. ---