Plaatselijk Nieuws. WINTEBSWIM. — Door den architect H. v.d. Schaaf werd Dinsdagavond in het geheelonthouders café van Peters aanbesteed het maken, stellen, beglazen en schilde?.en van 2 tweepersoons ligtenten op het Veneslat alhier. De aanbesteding geschiedde in 2 perceelen. Ie perceel timmerwerk H. J. ten Hakea f 419.— C. J. Maas „ 402. G. J. Slotboom „ 356. J. B. Reaskers „ 345.— Den laagstel! inschrijver gegund. 2e perceel schilderwerk J. W. Meijnen f 94.50 K. C. Kraaijenbrink „ 86.— H. J. ten Haken „ 85.80 E. J. Habers „ 65. G. R. te Gussinklo „ 63.— Den laagste® inschrijver gegumd. De Zutpheasche rechtbank veroordeelde Woensdag J. K. 28 jaar, arbeider, a'hief, tot f 10 boete subs. 20 dagen hechtenis wegea beieediging vas eenen ambtenaar. *T'vrl& A * Fedis” zijn wegens het zomerseizoen op hoog bsvel dg Pontificale plech tigheden ter gelegenheid was den sterfdag vaa Paus Leo XIII van 20 Juii naar 5 November verplaafst ea dia voor de kroning va« Pias X vaa 9 October naar 15 November verplaatst, op welken datum laatstgenoemde zijn wijding als bisschep ontving. Hat Jaarboekje voor de Provincie Gelderland, ten dienste der Gemeente-, Dijk-, Waterschaps- en andere besturen voor 1913, is zijn 37ste jaargasg ingegaan. De samensteller, de beer J. H. de Goede, adj -commies der la klasse ter Provinciale Griffie, was ook door de medewerking van verschilleude besturen en autoriteiten weder in staat om het werkje tot een betrouwbare vraagbaak te maken. Bij de Dinsdag ter Provinciale Griffie gehouden aanbesteding van het onderhouden van- en het doen van herstellingen aan de gebouwen en aarshoorigheden der Rijks Hoogere Burgerschool te Winterswijk, van den dag der goedkeuring van de aasbestediag tot en met 31 Deo. 1914 (rami g f 1600), waren ingekomen 4 biljetten als vaa ; J. W. Wieskamp, voor f 1732; H. J. te Sispe, voor 1597 ; W. J. Streek, voor f 1583 ; G. Wolfs, voor f 1569, alles alhier. Propaganda-Uitvoering Bond voor Staatsponsionnoe* ring afd. Winterswijk. De Winterswijksche strijders voor Staatspensioen, stoere werkers, vurige kampvechters voor huu beginsel, hun ideaal, zitten niet stil, wanneer het geldt arbeidzaam te zijn voor vernietiging der combinatie „Oud en Arm”. Ze propageeren onvermoeid ; ongeacht het schouder-ophalen van spotzieke tegenstanders en hunne propaganda valt nimmer in het water; zij heeft succes ! Zoudt ge willen twijfelen? Had can de uitvoering van j.l. Dinsdagavond bggiswoond en do zaal der sociëteit „De Eendracht” gezien, gevuld tot ia de uiterste hoeken met zoo talloos velen, die niet in hoof zaak om een genoegelijken avond ter bijeenkomst opgetogen waren, doch die door hunne tegenwoordigheid blijk van instemming met _ het streven van den. Boud wilden gaven Dit reeds is «en succes 70or den Bond en dit succes werd verhoogd door het geestdriftig handgeklap, dat het openingswoord vaa den Voorzitter volgde, door den merkbaren indruk, welke het tooaeelstuk „’t Genadebrood” op velen maakte, op zoo menig ontvankelijk gemoed, gevoelig voor aangrijpende tooneelen, als dien avond werden aangeboden. Alvorens het programma werd uitgevoerd, nam da heer O. Brands als afdeelings voorzitter het woord. Op zijne bekende, eenvoudige, veelzeggende en tot het hart sprekende wijze richtte hg zich tot de .vergadering. Het zij mij vergund, een enkel woord tot u te spreken als inleiding tot deze bijeenkomst, zeide de Voorzitter. Een enkel woord slechts; want mijn doel is het niet inden breade uiteen te zetten het streven van den bond ; voor velen zou ik dan in herhaling moeten vervallen. Bovendien het stuk, dat ten tooneele wor it gevoerd, zal krachtiger en pakkender de noodzakelijkheid van Staatspensioen doen gevoelen dan mijn woord. En dan vertelt spreker, hoe hij voor eenige dagen een Wintersweker ontmoette, die hem o.a. zeide: „Al weer eene uitvoering van den Bond voor StaatspeDsionneering I De toon, waarop dözo zulks zeide maakte op spreker den indruk, alsof hij daarmede bedoelde: „Ik zou daarmee maar ophouden; ’t geeft toch niets.” Spreker ging zijns weegs en dacht: „Zie, al weer ééa dier lauwen, die niet warm worden voor een edel beginsel”. Hij constateert echter, wanneer wij een beginsel hebben, dan is het niet slechts ons recht, maar zelfs onze plient om te protesteeren. Daarom is er weer eene uitvoering van den Bond voor Staatspension-RsrFnestrWö.tfk arm” ; maar ook om op te komen, tegen het wetsontwerp van Minister Talma, dat de volgende week weer in behandeling zal komen. Of is het niet onbillijk, dat van alle loonen, zelfs van de laagste premie betaald moet worden van het 16de tot het 70ste jaar ? Of is het niet onbillijk dat alleen loontrekkenden, van Staatspensioen kunnen genieten, doch geen bazen en baasjes, geen vrouwe». Als eeu arbeider in het graf daalt, dan zegt Minister Talma tot de achterblijvende weduwe : Je hebt trouw betaald, je hebt goed je plicht gedaan want de premie wordt niet betaald door den man, maar door het gezin en nu hij dood is, kun jij ook gaan naar .... het armhuis.” En dit vaneen minister, die dorniné is geweest! Hoe heerlijk staat daartegenover niet het idéé van staatspensioen voor iedereen, vrouwen zoowel als mannen ! j Spreker herinnert er verder aan, dat door welwillende medewerking f van eenige dames en heeren een afwisselend programma kan opgsvoerd voorden, waarvoor hij reeds nu zijnen dank betuigt. Hij besluit mat de wensch, dat deze avond een steentje mag bijgedragen hebben tot het grootsche gebouw van rechtvaardigheid, billijkheid en humaniteit, hst gebouw, waarop in gulden letteren geschreven staat: „Staatspensioen voor iedereen, geen arme ouden meer”. (Applaus). Alsnu nam de zang een aanvang. Een gemengd koor zong een tweetal liederen „Op voor de Grijsheid” naar de melodie van i „Nader tot u, o God”, het zoo weemoedig blinkend lied bij het ; veigian der „Titanic” gezongen en „Zondagmorgen” naar de bekende wijze vaa „Das ist der Tag des Herrn”. 1 Het hoofdnummer van het proj gramma was de opvoering van „’t Genadebrood”, tooneelstak in 4 bedrgven van Mevr Kaastra Bakker, een echt propaganda stuk, pleidooi voor de noodzakelijkheid vaneen pensioen voor ouden van dagen. Over de vertolking van dit tooneelstak wenschen we niet in bijzonderheden te treden, vooral daarom niet, omdat bet doel inde eerste plaatswas dooreen greep uit het laven hier op de planken te laten zien, hoe zeer de omzetting der leus van staatspensioen in een daad, een eisch der noodzakelijkheid was. Hier is dus inhoud hoofdzaak en de rederijkerskunst staat dus meer op den achtergrond. Niettemin heeft de vertolking goed voldaan. Wel leek het in het eerste bedrijf, waarin de verjaardag gevierd wordt van den 75 jarigen arbeider Haasen, die erg bezorgd was voor de toekomst en vreesde, dat hg dan genadebrood zon moeten eten, alsof de dames en heeren niet op dreef en ze niet vast ia de rollen waren, doch ia de volgende bedrijven waren de tooneel* tjes soms zeer roerend, sprak het spel nog meer dan het woord tot het hart. In het 2de bedrijf trof ons die mooie scène, waarin Geertje, de schoondochter van Hansen, als een ware helleveeg, zich met kracht verzette tegen de opname van den ouden man in het gezin. Vooral in het derde bedrijf kwam duidelijk uit, hoezeer diezelfde schoondochter hem deed gevoelen, dat hij van haar genade afhankelijk was. Wat schitterend stak daarbij niet af, het edelmoedig gedrag van Kee, de dochter van Haasen, die trots haar zwaar gezin, deed wat in haar vermogen was, om vaders laatste levensdagen nog te verzachten. En wat een keurig tooneeltje, toen de lieftallige Tine, Köe’s dochtertje, grootvader met een bord pannekoeken kwam verrassen, omdat ze wist, dat zoo iets een lekkernij voor hem was, die hij van tante Geertje niet kreeg. Had hij maar een pensioen gehad, dat hij desnoods bij vreemden kon verteren, dan ware de oude Thomas riet afhankelijk geweest van het genadebrood zijner hartelooze uat «»u zuu troosteloos leven ons in het laatste bedrijf de tragische ontknooping liet zien vaneen ondje, dat, overstelpt door zoo velerlei rampzalige wederwaardigheden, welke ten slotte de deuien van het armhuis voor hem zouden doen openen, aan een beroerte stierf. Zooals we reeds zeiden, er werd vaak mooi spel geleverd en menigeen zagen we, zoo in stilte, een traan wegpinken, bewogen als hij, maar nog meer zij, was door levensomstandigheden, welke hier op het tooneel slechts komedie, doch inde groote maatschappij vaak werkelijkheid zijn. ’t Was een tendenzstuk, dat naar waarheid insloeg. Met een tweetal zangnommers „Strijdt mee” en „Houdt moed”, alsmede een toegiftje van hetdnbbel mannenkwartet was het programma afgeloopen. Alvorens het bal een aanvang nam, meende de afdeelingsvoorzitter een woord van dank te moeten brengen aan de dames en heeren. die ons znlk een succasvollen avond hadden bezorgd. Namen wensebte hij niet te noemen, maar toch meende hij eene uitzondering te moeten maken met Mej. Klaren beek, die bijna geheel oubevooroereid hare medewerking had verleend ; want ze had door ziekte vaneen der dames, eerst don vorigen dag het verzoek gekregen om mede te spelen en jongejuffrouw Riekje Streek, die haar kinderrol zoo aardig vervuld had. Tenslotte deelde de voorzitter nog mede, dat op Maandag 24 Februari eene propagandalezing zou gehouden worden, door den hr. Sohuitema van Rotterdam. Om ongeveer half twaaif wa3 da uitvoering afgeloopen en nam het bal een aanvang. Zang&vondje Kinderzangkoor H. Rijks. We hebben ze weer gehoord, die lieve kinderstemmen, die zoete geluiden zoo streelaod voor het oor, zoo verkwikkend voor het gemoed. We hebben steeds veel gevoeld voor die kinderzanguitvotèriDgen en dat deze opvatting niet slechts door ons gehuldigd wordt, bewees da stai-npvolle zaal, die we Woensdagavond inde sociëteit „da Vrijheid” mochten aanschouwen. En eigenaardig is het zeker, dat een aiot onbelangrijk deel van het aanwezige publiek bestond uit kinderen, jongens ea meisjes, die waarschijnlijk aspirantleerlingen van de zangoursus varen en van te voren eens poolshoogte wilden nemen of die zelve een cnrsns hadden meegemaakt en zioh nu wilden overtuigen van de bekwaamheden hunner opvolgers van beiderlei geslaoht. En, ze kregen wat te hooren ! Verbeeldt u eens een programma, dat de aandacht der aanwezigen, gaande hield van 7 lot 11 uur. Maar bet was ook eene heele hoeveelheid zang, die de kinderen ten beste gaven. Niet minder dan 27 liederen door de drie klassen behalve nog het tooneelstukje in 2 bedrijven „bij de dwergen” uitgevoerd door de leerlingen der 2de klasse. Het eerst kwamen de leerlingen der eerste klasse voor den dag. Ze zongen liedjeß van Uendrika van Tussenbroek uit het bundeltje, „wie geen „r* kan zeggen die blgft thuis”. We zullen ze nu maar niet één voor één opnoemen. Maar toch meenen we niet onvermeld te mogen laten de nommers „Dansliedje1* „Vogeltje, fuït, fait* en „de kleine toovenaar”. ’t Was niet alleen de aardige melodie, doch vooral het kinderlijke spel en de echt leuke bewegingen die een enthousiastisch applaus der menigte te voorschijn riep, zoodanig zelf dat hetnommer „de groote toovenaar" gedeeltelik gebiseerd moest worden. Niet minder succes had de heer met zine tweede klasse, welke ons eerst vergastte een 7 tal liederen van Hendrika van Tussen oroek, nummers, zeer geschikt om de kinderen va-rdigheid in woord en zang te leeren. Van deze zangnummers vermelden we in het bizonder „de optocht komt" dat alleraardigst gezongen werd. JEn het slotnummer „Klaas Vaak" van Catharina v. Rennes was stellig een waardig beslu t van dit deel van het programma. Wat klonk het niet lief „Goeden nacht, rust nu zacht, lieve kleinen". Het alleraardigst en het meest succesvol nummer bi deze klasse was het tooneelstukje ,Bg de dwergen", dat tot moraal had het goede te beloonen en de slechtheid te straffen, ’t Was een zeer treffand gezicht die iverige kabouters halt in het schemer in hun costuum aan den arbeid te zien inde hut van het Jposch,. _En_ hg%_liet,.gq„ hgg slecht Wiesje niet hare roll ’t Was voor volwassenen, om er van te leeren Men kon haast niet merken dat hier kinderen op de planken stonden ; want in haar optreden en opvatting toonden ze duidelijk het verschil tusschen goede en slechte karakters. De oudere kinderen kwamen het laatst aan de beurt, eerst met een drietal zangnummers en vervolgens met een 9 tal liederen van H. van Tussenbroek als Chineesche schimmen vertoond. Men kon hierin al aanstonds merken, dat de zangeressen reeds langeren tijd onder de degelijke leiding van den heer Rijks gestaan hadden. We denken daarbij o.a. aan de onberispelijke wijze waarop „Kerstzang weergegeven werd. Daar zat gevoel in; een mooi ensemble, goed in toon en volgens maat gezongen. En „last, not lest" vermelden we met lof „de Chineesche schimmen", zooals we ze hier reeds bij eene vroegere gelegenheid gezien hebben. De heer Rijks mag tevreden zijn met het succes van dezen avond, vooral omdat opnieuw gebleken is, zijne tact en vaardigheid in het leiden vaneen kinderkoor en het vormen hunner stemmen. leder, die dezen avond heeft bijgewoond zal met ons begrijpen, wat al moeite verbonden is aan het iastudeeren der zangnummers en de voorbereiding voor deze uitvoering. Gedachtig aan het, „eere, wien «ere toekomt” meenen we ook hier ter plaatse een woord van hulde aan zijn adres te mogen neerzetten. Naar we uit goede bron vernemen, hoopt de Chr. Zang vereen. „De Lofsteu" alhier inde volgende maand hare uitvoering te geven in Irene Als we denken aan de goede reputatie, welke deze Ver. bij onze ingezetenen heeft, durven we haar wel een ei volle zaal voorspellen. Datum en uur zullen nader bekend gemaakt worden, zegt de Graafschappen. Onze plaatsgenoot, de heer B. G. Klegberg, beambte bij de H. IJ. S. M., is met ingang van den len Februari verplaatst naar station Terborg. De jacht op hertebokken wordt inde provincie Gelderland heden gesloten met zonsondergang. Zaterdagavond wordt te Ratum 6en propaganda-rede gehouden over het onderwerp: „Wordt lid van de 1 Jong Vrijzinnigen”. Tevens vernemen wij, dat de bedoeling is hetzelfde onderwerp te behandelen te Miste (bij Kammaijer) en in Henxel (bij Huiskamp). Het winkelhuis van Mej. de wed. J. H. A. E. Grimmelt en kinderen inde Wooldstraat, is Woensdag ingezet op f 5939,39 door G. H. Kappers. Woensdag werd alhier ten gemeentehnize eene bijeenkomst gehouden van eenige Dnitsche autoriteiten met vertegenwoordigers van het Tramcomité Borcnlo—Winterswijk—Dnitsche grens. Van Dnitsche zijde werd daaraan deelgenomen door de heeren Freiberr | von Schorlemer Alst, landraad van | Ahans; Tentschbein, Landesbauinspector; Bohnenkamp, Amtmann i des Amtes Stadtlohn en Ed. Pass j van Oeding. Van het Tramcomité ! waren uitgenoodigd de voorzitters dar plaatselijke comité’s, de heeren Burgemeesters van Winterswijk, Groenlo, Eibergen en Borculo, de heer ten Houten Sr. en de concessionarissen de heBren Haitsma Mulier, Tieman en Lefèber. 1 Behalve de heer Burgemeester van Groenlo, die wegen" huiselijke omstandigheden verhinderd was, waren alle heeren tegenwoordig. ? De heer Landraad van Ahaus, j op wiens verzoek de vergadering ' werd gehouden, gaf de verzekering, dat het plan der doortrekking in Prnisfen aldaar veel belangstelling geniet en hg voor zich gaarne zou medewerken om dit te doen slagen. Hiertoe werd een comité samengesteld, bestaande uit 5 Duitschers eu 2 Hollanders en wel de heereu Jhr. G. A. van Nispan en H. P. J. Bloemers, resp. Burgemeesters van i Winterswijk en Borculo. Verleden Woensdag hield het Chr. Fanfarecorps „Excelsior” haar Jaarvergadering, die door één lid vau de commissie van advies (de . heer G. J. Streek, werd bijgewoond. ■ De verslagen van Secretaris en penningmeester werden goedgekeurd. Besloten werd in Maart weder eene uitvoering te geven. Van het bestuur was aan de beurt van aftreden G. Boesveld, in wiens piaats tot secretaris werd gekozen L. Westera. Uitgeloot werden 8 aandeelen, de nnmmera 21, 38, 52. 91. 107 109 Als leden van de commissie van advies werden herkozen de heeren: Ds. G. Renting, G. J. Streek Sr., J. B. Smalbraak, Th. Eberstadt en H. J. Mentink. j —’t Heeft weer een paar dagen | gevroren. We gebruiken, zooals l men ziet, den verleden tijd, zeker j tot spijt van de sohaatsenlief heb, bers, die gehoopt hadden hun hart < nog eens te kannen ophalen. Er zijn nog enkele die geprofiteerd hebben Woensdag- en Donderdagaiddag en op de Ambachtsschool en de R. * K. School kregen de leerlingen Donderdag nog z.g. ijs } vacantie, maar reeds toen waren j de eerste teekenen van dooi te * bespeuren en dit was in vergelij' king met andere plaatsen in ons j land nog laat; want daar was de dooi reeds Woensdagavond begonnen, doch werd toen tevens gevolgd door vorst, ’t Had ’s nachts zoo gegeeld, dat men niet kon loopen en talloos veel menschen hebben door eene buiteling eene onaanname kennismaking gedaan met den grond. We spraken personen nit Arnhem en omgeving, die eene zoodanige ervaring hadden opge; daan. j In hst Handelsblad van Don j derdagavond lazen we zelfs van ongel ukken, gebroken armen en beenen van personen die tegen deze gladheid niet bestand waren. De schrijver van „Onder de Streep” heeft een heel artikel geschreven over dit gladvriezen, een j natuur-verschijnsal, dat in ons land l veel minder voorkomt dan het feitelijk behoorde voor te komen, want gladvriezen is een gevolg van het bevriezen van den konden neerslag, ’t Was natuurlijk vaak vermakelijk te zien de ónmogelijkste pogingen der voorbijgangers om zich voor vallen te vrijwaren, . Wg ontvingen het eerste jaarverslag der Coöp. productieen verbruiksvereeniging „De Dageraa(*” alhier, welk verslag bij de verschoning van dit nommer, onder de leden der vereeniging zal verspreid worden. Enkele mededeelingen, aan dit verslag ontleend, meenen we in ons blad te mogen plaatsen. Na eene inleiding, waarin de vraag: „Is ééne Coöp. Prod.-vereeniging voor de arbeiders van Winterswijk gewenscht” bevesti- j gend wordt beantwoord, volgt een ! algemeen overzicht. Hieruit blijkt, dat het ledental, 1 hetwelk op 1 Jan. van het vorig jaar 144 bedroeg,door vertrek met 3 en door bedanking met 2 verminderde. Het vermeerderde echter met 32, zoodat op het einde van het jaar 171 personen als lid ingeschreven stonden. Bovendien steeg het aantal verbruikers,] niet-aandeelhouders, van 19 tot 121. De omzet bedroeg f 18500; de wekelgksche verkoop steeg van f 275 tot f 400 per week. Zoo wijst o.a de maand Dec. op eenen vooruitgang van i 496 of rnim 41 % *D vergelijking met Dec. 1911. In het eind van het jaar is een kneed- en mengmachine aangekocht, waarmede dus de eerste machine hare intrede heeft gedaan. Na eene bespreking van d@ wijze, waarop de administratie gevoerd wordt, vinden we mededeelingen omtrent het bestuur, waarin de heer P. A. Koopal als secretaris door den heer L. F. Lobbes vervangen werd en van het college van Commissarissen, dat bij besluit der algemeene vergadering tot 5 is uitgebreid. Het personeel aanvankelijk bestaande uit een meester-bakker, een bakker en een looper, werd successievelijk uitgebreid en bestaat thans uit 1 meester-bakker, 2 bakkers en 2 broodbezorgers. Door de coöperatie werd deelgenomen aan de kiesrecht-betooging in den Haag op den rooden Dinsdag. De exploitatie rekening wijst een ontvangst aan van f 18 578 337* en van f 16957 137* aan ahgaven, zoodat een saldo-winst van f 1621.20 gemaakt werd. De uitgaven bestonden uit : Kantoorbehoeften f 176.12 Winkeibenoodigdheden „ 83.18 Grondstoffen „ 12683 82 Loonen en salarissen n 2837 94 Vrachten „ 2 78 Premiën en contributies „ 78 92 Onkosten „ 544.756 Provicie „ 155 88 Brandstoffen „ 393.74 Van het saldo-winst ad f 1621,20 zal afgeschreven worden voor den oven, kantoorinventaris, inventaris winkel en bakkerij, gereedschappen en oprichtings kosten en reserve dnbiense crediteuren f 436 226, zoodat eene zuivere winst van f 1184.976 overblijft, waarvan 20 pCt. in het reservefonds wordt gestort en dj --flj f Q4-7 SR -U —*• -— wordt. Hiervan krijgt de arbeidersbeweging 10 pCt., het bestuur en de Commissarissen 3 pCt. van de rest en het personeel 1 12.50, zoodat f 815.08 te verdeelen valt onder de leden en de verbrnikers. Aan de algemeene vergadering welke Maandag 10 Febr. a.s. in café Piek gehouden zal worden, zal het bestuur voorstellen aan de leden een dividend van 6 pCt. en aan de verbruikers van 4 pCt. toe te kennen. De balans sluit in actief en passief met f 6891 09. — Da heer M. Wieringa, amb tenaar ter Secretarie alhier is door B. en W. benoemd tot le ambtenaar ter Secretarie in plaats van den heer S. Toebes. Tevens zal de Raad voorgesteld worden, hem in zijne plaats ook te benoemen tot ambtenaar vau den burgelgken stand. — Voor de loting der nationale militie, lichting 1914, hebben zich in deze gemeente 142 jongelieden laten inschrijven, allen geboren in 1894. — Donderdagmiddag werd in het gebouw „Irene” de jaarvergadering gehouden van de Ver. voor Christelijk Nationaal Schoolonderwijs onder presidium van ds. O. Reüting. De vergadering werd door ongeveer 50 personen bijgewoond. Uit ’t verslag van den Secretaris bleek o.a. dat de Ver.’p.Im 170jtelt. In het onderwijzend personeel kwam eene kleine wijziging, doordien de heer Kuypers vervangen werd door den heer Janssen van Doorn. De rekening van den Penningmeester sloot met een batig saldo van pl.m. f 100. Er werden verder 20 rentelooze aandeelen van f 10 uitgeloot. De heer J. B. Smalbraak werd tot bestuurslid herkozen. Besloten werd o.a. dit jaar wederom op 31 Augustus een kinderfeest te organiseer©*. BREEDEVOORT. — Een arbeider O. B., van den fabrikant Peters keerde Dinsdagavond te ruim 10 uur van Aalten naar zgn woning op den Hollenberg huiswaarts. Ofschoon de grintweg breed genoeg is, liesp hg op de trambaan. De machinist stopte, toen hij hem zag, terstond, doch de locomotief was reeds te dicht bg. Het lijk 'ean G. B. werd een half nar later tbnis gebracht. D© man laat een weduwe zonder kinderen achter. DINXPERLO. — De commissie ter viering van het eeuwfeest van Nederland’s onafhankelijkheid kreeg van de algemeen© vergadering van ingezetenen op 21 dezer gehouden, machtiging om de commissie aanjte vullen. We vernemen, dat op het oogenblik stappen worden gedaan, om de commissie uit te breiden. De namen der commissie hopen we als ze volledig is, nader te kunnen mede deelen. — Loop der bevolking 1912. Op 1 Jan. 1912 bedroeg deze 3047 zielen. De vermeerdering bedroeg door geboorte 99 en vestiging 181 – samen 280, De vermindering bedroeg door overlijden 58 vertrek 232 samen 290. De bevolking verminderde totaal met 10 en bedraagt thans 3037. Daaronder zijn 2182 Ned. Harv. 557 R. Kath, Geref. 206, Ned Israël 59, en tot geen der genoemde kerkgenootschappen beboerend 33. — Zaterdagavond hield de coöp. winkelvereeniging, „Eigen Hulp” in het feestgebouw eene algemeens vergadering, waarin het financieel verslag over het afgeloopen jaar werd uitgebracht, hetwelk zeer gunstig luidt. In bedoeld boekjaar, loopende van 1 Maart tot 31 Deo. 1912, bedroeg ie omzet f 14052 766. Het batig saldo was zoo groot, dat besloten werd aan de leden 7 pOt. nit te keeren. VAR8SETELD. — In de vergadering der Boerenbrand verzekering werd verslag uitgebracht over den toestand der maatschappij. Dit lnidt als volgt. Op 31 December was voor f 2 055730 verzekerd, welke som gedurende 1912 met f 1010 70 vermeerderde. Op 31 Dec. 1911 was in kas f 19,227.647a- De ontvangsten gedurende 1912 bedroegen f 5624.637a, en de uitgaven f 3706 10. — Naar we vernemen is in plaats van den heer Kolkman benoemd tot commies bij de H. IJ. S. M. alhier de heer Swijter van Rotterdam. LICHTENVOORDE. — Nader vernemen wij dat het getal sollicitanten voor hoofd der school in stad nog met vier is vermeerderd en thans bedraagt 31. — De landbouwer Spijkers te Lievelde, die Zondagavond gezond en wel ter ruste ging, werd des morgens dood in rijn bed gevonden. — Aanstaanden Maandag en Dinsdag is in de consistorie der Hervormde kerk alhier een Bijbelsch museum te zien. Het bevat tal van voorstellingen nit het Heilige land en zeer vele voorwerpen (tempel, tabernakel, Oostersch huis, graf van Jezus, schaapskooi, gebedsriemen, sprinkhaan, schorpioen, enz. enz.) Opdat de bezoekers er zooveel mogelijk kennis door opdoen, zal het meer dan eenmaal voor een beperkt getal hoorders worden besproken, die het dan na bespreking nog eens kunnen bezichtigen. Maar die het op deze wijze, des Maandagamiddags of avonds, willen zien moeten zich in den loop dezer week aan de Hervormde pastorie aanmeJdea. Dinsdag- voormiddag kan het bezichtigd worden zonder voorafgaande verklaring. Een bezoek aan dit Bijbelsch museum zal ongetwijfeld zeer leerzaam zijn ea voor de bezoekers over menig Bijbelwoord nieuw licht doen opgaan. GROENLO. — Bij de Dinsdag gehouden stemming ter verkiezing van één lid van den Gemeenteraad werden nitgebracht 402 stemmen, van onwaarde 14, volstrekte meerderheid 195. Van de candidaten verkregen de heeren A. J. Nales 167 stemmen, J. B. Baks 107, O. J. Stottelaar 74 en H. Kruiasirik 40. Tusschen de twee eerstgenoemden moet alzoo herstemming plaats hebben. NEEDE. — Tot lid van het college van zetters voor ’s Rijks directe belastingen (vacat. wijlen R D. Soeters) is benoemd de heer A. L. O. J. Soeters, koopman alhier. — J. 1. Donderdag kwam iemand : in de school te Loghuizen en ver- \ zocht het hoofd dier school om de borden te mogen verven. Aangezien er een paar bij waren welke wel j een verfje noodig hadden, gaf hg dea man een briefje voor den burgemeester mede waarin hg verdocht om twee borden te mogen laten verven. De burgemeester echreef onder dit briefje: „Goed ; laat maar 2 borden in orde maken, doch indisn het bedrag meer dan f 3 is, moet ge een kwitantie vragen” Met dit schrijven ging de verver weer naar de buurtschap L., doch bezocht onderweg eerst een café waar hg van de 2 een 8 maakte en voor de f 3 een 1 plaatste. De onderwijzer zag nu, dat met 2, doch 8 borden geverfd moesten worden, waarmede hij wat in zijn schik was. Toen het verven gedaan was, werden de borden gemeten en bleek dat zij eene oppervlakte van 10 M3 hadden, zoodat de werkman dus f 15 ontving na vooraf eene kwitantie afgegeven te hebben. Vrijdagmiddag kwam toevallig de burgemeester inde school en toen bleek het dat men met een bedrieger te doen had gehad. De veldwachters en marechauseas werden overal heen gezonden, doch de vogel was reeds lang gevlogen. (Vrijdag hebben wg die persoon hier gezien. Red.) --- Tweede Kamer. Dinsdag werd de behandeling voortgezet der Bsgrooting van Binnenlandsehe Zaken, afdeeling onderwijs. De beer Schaper bestreed het pleidooi van den heer ter Laan, voor vrijheid van spelling op school. Dit zou een ondnldbaie anarchie veroorzaken. Spr. wilde niets weten van het onlogische stelael-Koliewija, maar drong wel aan op vereenvoudiging van de spelling van de Vries en te Winkel. De heer de Klerk ondersteunde dit betoog, bestreed ’s Ministers onderwijspolitiek en sloot zich aan bij hen, die geklaagd hadden over bemoeilijking van de openbare lagere school. Ook keurde hij af, de kinderen op de bijzondere school te laten bidden voor den uitslag der verkiezingen. De heer van Wijnbergen verdedigde het Regeeriagsbeleid van Minister Heemskerk op onderwijsgebied, tegenover de aanvallen van de linkerzijde, die blijkbaar meer en meer terug wil naar een tiranniek opdringen van de neutrale Staatsschool aan de natie. Met de principieele voorstanders vaneen godsdienstlooze school, omdat zij volgens spreker ten onrechte het kind niet rijp voor den godsdienst oordeelen, wilde spreker niet in debat treden over het bidden op school. De bedilzucht van de linkerzijde gaat ten dezen aanzien trouwens veel te ver. De hesren v.d. Voort v. Zijp en Rutgers bestreden verschillende grieven van da linkerzijde. Met den schoolopziener Wirtz, was spr. voor een consequente vereenvoudiging van de schnjiwijze, overscbillig welke De Minister bepaalde zich voor Dinsdagmiddag tot bespreking van eenige speciale punten, o.a. het spellingvraagstuk. Voor instelling eener nieuwe commissia bestaat geen rede. Ia overweging is aau de subsidieering van het bijzonder onderwijs te verbinden het voorschrift tot het volgen der oude spelling bij bet ouderwijs. Deze zaak eischt echter nauwgezette overweging. Dinsdagavond was de Marinebegrooting aan de orde. De heer Snoeok Henkemans (c.-h.) verzette zich tegen opheffing der Rijkswerf te Amsterdam. Je heer Hugenholtz (s.-d.), die zoowaar een woord van lof bracht aau den minister voor verschillende genomen maatregelen welke deze afgevaardigde goedkeurde, protesteerde bij voorbaat tegen ’n plan om 5 dreadnoughts te bouwen, die 150 millioen zouden kosten, over 4 jaar te verdoelen. Dan zouden we komea tat 90 millioen per jaar voor militaristische uitgaven. Scherp veroordeelde hij d@ onlangs bekend geworden geheime circulaire, waarbij gelast werd tot ontslag voor te dragen het mindere marinepersoneel dat lijdelijk verzet pleegt. Nu de passagiers bepalingen zijn ingetrokken, heeft het personeel oog heel wat andere grieven welke hg inden breede ontwikkelde. Vooral had hg grootss grieven tegen de geneeskundige behandeling van ’t marine-personeel en de voeding aan boord. Da heer Jansen (u.-l.) stemde ia met het voorstel om de Rijskwerl te Amsterdam op te heffen; als minister is hem gebleken wat voor moeite het gaf steeds werk voor de werf te vinden. De heer Dfcymaer van Twist (a.-r.) weet dea revolutionnairen geest van het marine personeel aan de verwaarloozing van het geestelijke welzijn van het personeel, aan het niet voldoen inde godsdienstige behoefte Woenspag werd wederom voortgezet de behandeling der Begrootiug van Binnenlandsehe Zaken. Bij het algemeen lager onderwijsdebat vervolgde Minister Heemskerk ®gn redevoering. De schoo opziener Kuys verbood niet aan de Apel•che onderwijzeres om in besloten kring „Allerzielen” op te voeren, doch ODtraadde het hun als zijnde eöQ ongepast protest tegen de bonding van den burgemeester. In dit opzicht was da minister het met dien schoolopziener eens. Da minister verklaarde zich tegen het gezag uitoefenen van de klasse-onderwijzers inde school; wel was hij voor het plegen vau overleg. Da critiek op de bijzondere scholen aitgeoefend, kwam aan don minister voor, meer te zijn een eisch van dwingelandij om het bestaan en de ontwikkeling van het bijzonder onderwijs te belemmeren. Ia de quaestie van het gebed voor de verkiezingen op een r.-kath. school wilde de minister zich niet mengen ; dit is eea zaak van Christelijke paedagogie waaromtrent een minister geen lessen heeft uitte deelen. De minister verdedigde zich tegen 't verwijt van verwaarloozing van het openbaar onderwijs; die verwaarlozing bestond z.i. alleen in de verbeelding der klagers. Een afdoende oplossing der salarisregeling, waarvan de onderwijzers een politieke agitatie maken, is op ’t oogenblik om financieele redenen absoluut onmogelijk, voor elk Kabinet, van welke richting ook. In den kindertoeslag ligt niets vernederends. Uitbreiding der leerstof kwam den minister beter voor dan plotselinge uitbreiding der leerplichtige schooljaren. Hierna vingen da replieken aan. --- Cursus Groenteteelt 1912-'13. 8e les. Meiraap. Gtemakkelijk verbouw, dat in N.-Holland hier en daar voor den handel wordt geteeld. Vroeg (Maart; zaaien liefst op rijen van 20 c.M. afstand. Inde rij de overtollige uitdunnen. Kannen ook zeer goed breed werpig gezaaid. doch we moeten zorgen, dat de planten flink hol komen te staan , oy vistiuuimu jji&acs gozaaia Kunnen eind Mei begin Juni de rapen worden geoogst. Verschillende gewassen kannen dan nog worden naverbouwd. Meiknollen kunnen b.v. ook tezamen met tninboonen geteeld. Bloem-, sprnitkool, wittekool en augurken kannen na meiknollen nog geteeld. In Dnitschland wordt de meiraap nogal gevaagd, vooral de soort: Platte witte. Voor den binnenlandschen handel worden ook geteeld de halflange soorten. Zaadteelt! Koolraap. Alhoewel meer speciaal voor veevoer, worden ook koolrapen als groente verbouwd. Voor dit doel 'bezigt men gele en vooral gladde soorten. De zaaitijd valt in Mei begin Juni. Wanneer niet wordt verplant, kunnen wij nog eind Jnni zaaieo. Evenwel is verplanten het meest geschikte en dat wel met het oog op een korter groeitij – perk, waar ze dan als tnsschen- of beter als nagewas kunnen worden verbouwd. De afstand dient circa 40 c.M. te zijn. Oogsten laat inden herfst en niet te warm in kuilen bewaren. Uitstekend naverbouw bij vroege aardappelen. Soorten : Oladde gele, Zweedsche. Zaadteelt! Kroten of bieten. Deze groente wordt bij groote hoeveelheden verbouwd, vooral op meer zware gronden. Op de lichte zandgronden zijnde bieten minder glad, er zitten te veel zij wortels aan. Bij voorkeur niet verplanten. Rijenafstand 30 c.M. inde rij 20 c.M. Vooral niet te hol inde rij, wijl de bieten alsdan licht te groot worden en daardoor minderwaardig. Zaaitijd niet vóór Mei. ’t Is een wintergroente, doch wordt op de markt ook reeds vanaf Juli aangeboden. Wie voor de markt des zomers wil verbouwen. kan nog dichter zaaien. Zulke bieten worden in bossen van 3—5 stuks verhandeld. De bieten voor wintergebruik bestemd moeten half-eind October gerooid en vorstvrij bewaard in kuilen. Het loof niet afsnijden, doch afdraaien. Verhandeling meestal per H. L. of per 1000 stuks. Soorten met klein blad en fijne nerven en dezulke, die een weinig boven den grond groeien, zijn het beste. Soorten: Non plus Ultra, Bleekblad, Zwijndrechtsche. Zaadteelt P Schorseneer. Wortelgewas voor meer hooge gronden. Diep iosmakeß van den giond, doch vooral da beste grond boven houden. Moeten zorgen, dat de wortels lang en onvertakt worden. Zandigen bodem beter dan kleigrond. Is de bodem ia goeden toestand, dan met kunstmeststoffen bemesten. Vooral veel kali en stikstof. Meststoffen niet te laat aanbrengea. Wordt met stalmest bemest, dan liefst zonder stroo of een herfstbemesting. Zaaien uit volle hand of op rijen. Laatstgenoemde zaaiing om bekende redenen ’t beste. Rijenafstand 20 c.M. Inde rijen uitdunnen tot de planten B—lo c.M. ruimte hebben. Wie zorgt voor geregeld los- en schoonmaken van den bodem zal de meest gunstige resultaten hebben. Doordat de planten inden beginne niet veel ruimte ncodig hebben kunnen ze worden gecombineerd met vroege wortels, spinazie, raapstelen, plnksla enz. Zaaitijd eind Maart, begin April, vooral riet te diep. (Zaad 1 j. kiamkrachtig). Sommige zaaien ook in Angnstus en worden den tweeden herfst de planten ougstbaar. Op goeden grond goed bewerkt en schoongehouden, kunnen wij evenwel in 1 j. flinke wortels krijgen. Kleine wortels hebben zeer weinig waarde, doch dikke zijn over ’t algemeen zeer prijzig. Niet zelden maken de schorseneeren ’t eerste jaar reeds bloemstengels, die voor ’t bloeien moeten worden verwijderd. Is dit niet gebeurd, dan niet meer afsnijden. Schorseneeren zijn winterhard, kannen das gerust inden grond bewaard worden. Evenwel wia ze wil verkoopen, dient ze te rooien en in te kuilen. Het 2e jaar worden de wortels eenigszins voos, doch zijn nog verkoopbaar indien ze ’t eerste jaar niet voldoende zwaar zijn geworden. Wordt vervolgd. ---