Aalten. — Vergadering van den Raad der gemeente Aalten op Woensdag 22 Januari 1912 voormiddags tien uur. Agenda: 1. Ingekomen stukken. 2. Wijziging instructie ontvanger. 3. Verordening schoolgeldheffing. 4. Ontslag onderwijzend personeel. 5. Wijziging Provinciaal wegenreglement. 6'. Verordening inzake het vangen van mollen. 7. Benoeming gemeente-geneesheer. 8. Verhuur post- en telegraafkantoor. 9. Verordening hondenbelasting. 10a. Benoeming financiëele commissie. b. Benoeming leden commissie tot wering van schoolverzuim. 11. Verkoop gemeente eigendommen. 12. Kohier schoolgeld 4de kwartaal 1912. 13. Comptabiliteit. 14. Reclames Hoofdelijken Omslag. 15. Hetgeen verder ter tafel zal worden gebracht. Waar dr. Haverkorn van Rijsewijk verhinderd werd op 27 Jan a.s. te komen, zal de lezing met lichtbeelden van de Tuberculose-vereeniging gehouden worden op Vrijdag 7 Februari a.s., ’s av. 7 uur. Het mankeert dezer dagen niet aan de noodige afwisseling op het gebied van vergaderen. Bijna alle avonden is er een samenkomst. Wij willen nog even wijzen op de vergadering van de S. D. A. P. Zaterdagavond] inde Sociëteit en op de lezing van den heer Fokker op Maandagavond in ’t hotel Voordeman. Vanaf Zondag a.s. zullen de godsgienstoefeningen der Geref. gemeente alle inde Westerkerk gehouden worden, en wel Zondags ’s morgens om half 9, om half 11, en ’s middags om half 3. De godsdienstoefening van ’s middags half 3 is gezamenlijk, terwijl maandelijks om de beurt de Oosterwijk en Westerwijk ’s morgens om half 9 of half 11 wordt verwacht. Aan het slachthuis van Leeser werd dezer dagen een stier geslacht van 1200 pond, afkomstig van den landbouwer Doornink op Sinderen. De Vereeniging van oud-leerlingen van den Rijkslandbouwwintercursus zal op a.s. Maandag hare jaarvergadering houden. We wekken een ieder op, die belang stelt inden bloei der vereeniging, deze vergadering bij te wonen. Ook voor de tegenwoordige leerlingen van den landbouwcursus is deze vergadering een schoone gelegenei . om met [jeze vereeniging kennis te maken. Ze is voor ieder belangstellende toegankelijk Voor verdere bijzonderheden Zi’e men de advertentie. Inde Donderdagmiddag in het hotel Voorderman gehouden vergadering van poldermeesters en belanghebbenden bij denormaliseering der Slinge, werd tot schatter door de belendende eigenaren benoemd den heer Joh. Obbink, welke de benoeming heeft aangenomen. Donderdagmiddag brandde op de Haart dein het vorige jaar nieuw gebouwde schuur van den landbouwer Seinhorst op Drenthel tot den grond toe af. Verzekering dekt de schade. De onwelkome gast, welke de vorige week inde schuur inden Boomkamp het zich zoo genoeglijk had gemaakt, is Woensdagmiddag te Bocholt by het station gearresteerd door drie politieagenten en een spoorarbeider, bij welke gelegenheid de vluchteling vaneen revolver gebruik maakte. LJit de rekening en verantwoording der Ziekenverpleging over het jaar 1912 bleek dat er is uitgegeven f 1474.26. De ontvangsten beliepen f 1532 91, waarin begrepen is de bijdrage van f 150 van de diaconie der Hervormde kerk, aan de Ziekenverpleging verstrekt, wilde zij niet komen te staan voor een tekort. Onder de ontvangsten was een bedrag van f 855.591/, als opbrengst van de lijsten, die jaarlijks inde gemeente rondgaan. Aan buitengewone giften kwam in f 216.39; aan verpleeggeld f 78. ; voor het gebruik van verplegingsartikelen f 10.90; voor verleende hulp f 74.13, en voor het gebruik der operatiekamer f 6.60. Da uitgave der twee preeken van wijlen ds. Barneveld gaf een nettoopbrengst van f 93 10. Het comité mag dankbaar zijn voor den genoten steun. Evenwel, brengen de lijsten en de buitengewone giften geen stijging van inkomsten, zoo kan het zoo gewaardeerde werk der Zusters niet blijven gelijk het is. Zouden alle leden der gemeente dat goed willen onthouden en ook willen toonen dit te begrijpen, wanneer hun de lijsten worden voorgelegd of de hulp der Zusters wordt genoten. Immers, het werk is aller steun zeer ten volle waard. Woensdagavond gaf de Aaltensche Gymnastiek- en Athletiekvereeniging in het feestgebouw haar eerste uitvoering. Het programma, dat een zestal nummers bevatte, werd prachtig uitgevoerd. Niettegenstaande de vereeniging nog zoo jong is, mag ze zich gerust weer voor het publiek vertoonen. Flink is er gewerkt, en, mocht zich alles wat gegeven werd gerust laten zien, toch vonden we dat de oefeningen aan de rekstok en de standen bovenal waren te bewonderen. Ook waren ' als gasten eenige Duitsche sportbroeders aanwezig, die verschillende nummers ten beste gaven, o. a. het tillen van gewichten en het rekken van de gummislangen. Er waren er zelfs die tot 220 halve kilo’s konden tillen boven hun hoofd. Tc ongeveer half elf nam het bal een aanvang, waaraan door de aanwezigen bijna algemeen werd deelgenomen. Tusschen de dansen gaven een paar Duitsche coliegas nog eenige nummers ten beste, die, evenals alle andere toeren, een daverend applaus mochten verwerven. ’t Is te hopen dat vele jongelieden lid dezer vereeniging worden, want het is een nuttig werk zich te oefenen inde gymnastiek. De voorstelling werd wel dooreen tamelijk publiek bijgewoond, doch wij vonden het jammer dat de vereeniging van de zijde der meer gegoede inwoners niet meer belangstelling mocht ondetvinden. Zij, die deze uitvoering hebben bijgewoond, kunnen met genoegen op dezen avond terug zien, want ze hebben waarlijk genoten voor hun entrée. Toen dan ook het klokje van gehoorzaamheid sloeg, gingen allen noode huiswaarts. Aan den leider dezer vereeniging, evenals aan de leden, komt zeer zeker een woord van lof toe voor de flinke wijze, waarop zij zich van hunne taak hebben gekweten. Dinsdagavond vergaderde in het café van L. Heersink het Veefonds Dale tot het houden harer jaarvergadering. De voorzitter opende de vergadering en heette allen hartelijk welkom, waarna het jaarverslag werd gelezen en vervolgens de penningmeester aan het woord kwam. Het ledental bedraagt 142, het aantal verzekerd stuks vee 410, voor een waarde van f 42,760. In het afgeloopen jaar zijn gestorven en afgemaakt 24 stuks vee voor een waarde van f 1463. De inkomsten bedroegen f 1642 32V2 met inbegrip van saldo vorig jaar, de uitgaven f 1524.12, alzoo een batig saldo van f 118 201/2- De heeren H. Weikamp, H. Voskuil en W. Schenk werden aangewezen om de rekening en verantwoording na te zien, welke alles in orde bevonden, waarna een woord van dank werd gebracht aan den penningmeester voor zijn accuraat beheer. Aan de beurt van aftreden was H. Rensink als schatter, welke met 45, bijna algemeene stemmer, werd herkozen en zich de benoeming liet welgevallen. Door het bestuur werd medegedeeld, dat een aanzoek is ingekomen van de Stierenvereeniging Dale om den stier in het fonds te mogen doen. Werd besloten dezelve niet op te nemen. Omtrent een zieke koe van ter Horst ontspon zich eenige discussie of de eigenaar deze zou mesten of het fonds ze zou overnemen. Werd besloten zich aan het advies van den veearts te houden. Niets meer aan de orde zijnde werd de vergadering onder dank aan de aanwezigen voor hun opkomst gesloten. Van 19 -26 Januari moeten de lichten aan rijwielen worden aangestoken om 450 en aan voertuigen om 5 20. --- Dinxperlo. Maandagavond gaf de vereeniging van oud-militairen ~Juliana” in het Feestgebouw een uitvoering, welke voor menschen die nu eens een prettige avond willen hebben, wel in den smaak viel. Het eerste stukje „Bie den scheerboas” werd herhaaldelijk onderbroken door het gelach van het publiek, a! had het met den rentenier Stoffer, wien het mes op den keel werd gezet, danig medelijden. Daarop volgde een komisch duet: ~twee moderne dienders” dat wel goed gekozen was. Het kluchtspel: „Wel te rusten” was een pakkend pleidooi voor de drankbestrijders, want men kon er uit zien hoe het eene borreltje voor en het andere na, zelfs een deftige vergadering als die van Kraaiendorp welmd maakt. Tot slot werd een komische voordracht : „Mettertijd” gegeven, waarbij de voordrager met zijn wensch op de vereeniging Juliana veel applaus inoogstte. De lange pauzen werden aangevuld met het pianospel van Willem Lieber en da muziek van de kapel-Vreeman. Tot slot was er een bal, dat vele danslustigen tot middernacht bijeen hield. De zaal was niet zoo bezet als anders, wat we wel toeschrijven aan de vele bijeenkomsten, welke zoo in één week worden gehouden. Juliana heeft dilettanten zooals de heeren H. Vreeman, Luimes e. a., waarmee men voor den dag mag komen. Dinsdagavond hield de afdeeling van het Groene Kruis in het Feestgebouw hare jaarlijksche vergadering. De secretaresse mej. E. C. van Dijk bracht het verslag uit, waaraan we het volgende ontleenen en waaruit blijkt dat de vereeniging wel aan haar doel beantwoordt. Nu wij het eerste volle jaar hebben doorgebracht, sedert onze vereeniging is opgericht, zal ik gaarne een kort verslag uitbrengen. Kort moet het zijn met het oog op de iezing; die we aanstonds te hooren krijgen van dr. Kooien. Dachten wij nu een jaar geleden dooreen vrij groot tekort, dat wij weinig geld voor vernieuwing en aanvulling van het magazijn mochten gebruiken; dank zij de ruime jaarlijksche bijdragen, is niet alleen het tekort aangevuld, maar zijn er zelfs een vierentwintigtal nieuwe voorwerpen bijgekomen, en zijn wij nu bezig, evenals zoovele zustersvereenigingen, bakeremmers beschikbaar te stellen. Mej. Arriaans, de verloskundige, heeft thans ook briefjes tot afgifte van die emmers aan het magazijn ter harer beschikking. In den loop van 1912 werd door heeren doktoren voor hunne zieken 211 maal van onze artikelen gebruik gemaakt. Tien keer werden vanwege het Groene Kruis kamers ontsmet en negen keer werden goederen opgezonden naar de Provinciale ontsmettingsoven van het Groene Kruis. Ons ledental is ihans gestegen tot 534. Bij de ophaling der contributies zal aan elk lid één der bekende Groene- en Witte Kruisgeschriftjes worden uitgeréikt. Het zal zeker ook aller belangstelling wekken, dat onze vereeniging ook voornemens is de tuberculosebestrijding ter hand te nemen. Een kleine wijziging der statuten is daarvoor noodig; de toestemming daartoe wordt aanstonds van al de hier aanwezige leden gevraagd; wij sluiten ons dan aan bij de Ned. Centr. Vereen, te ’s Hage, door wier tusschenkomst wij ook gratis de lezing van hedenavond erlangden. Overal in ons land maakt men zich daarvoor op; de Regeering gaat voort met subsidies te verleenen aan de vereenigingen, die zich daarvoor aanmelden. Namens de Geld. vereen, tot bestr. der Tub., wordt gratis een gediplomeerde huisbezoekster beschikbaar gesteld, om een er.quetrice voor hier bekend te maken met de wijze van Tuberculosebestrijding. Het Gr. Kruis wil ook een deel zijner inkomsten daarvoor besteden. Mogen die pogingen, aller,vege in het werk gesteld, rijke vruchten afwerpen, en de Volksgezondheid daardoor bevorderd worden. Vervolgens bracht de penningmeester, de heer H. Th. Bosman, het financieel verslag uit. De rekening wijst aan voor ontvangsten f 452,11 ea de uitgaven f 454.35. Nadeelig saldo f 2 24. Men houde wel in het oog dat de rekening 1911 met een nadeelig saldo van f 112.16 sloot. Tot de inkomsten behooren o. a. aan contributie f 355.46, waarvan f 18 78 uit Suderwick en f 63 60 voor den verkoop der tuberculosebloem. Deze rekening werd goedgekeurd evenals de begrooting 1913, welke aan inkomsten en uitgaven een eindcijfer van f 323 aan wijst. Tot de uitgaven behooren f 100 aanvulling materiaal en f 25 voor tuberculose-vereeniging. Aangenomen werd het voorstel om de statuten der afdeeling zoodanig te wijzigen, dat zij hare werkzaamheden ook kan uitstrekken tot bestrijding der tuberculose. De afiredende bestuursleden mej. E. C. van Dijk en mej. J. Boland-Kraayenbrink, werden met bijna algemeene stemmen als zoodanig herkozen, met welke herkiezing de voorzitter deze dames, zoowel als de vereeniging, geluk wenschte. Na afloop dezer vergadering hield de heer dr. Kooien uit Schijnde! eene lezing over de tuberculose. Spr. begon te schetsen hoe men sedert 10 a 12 jaar reeds ailerwege aan het werk is om deze zeer gevreesde ziekte te bestrijden, welke 10 k 12000 menschen inde kracht van hun leven ten grave sleept en dat er zeker 60,000 menschen in ons vaderland aan deze ziekte lijden. De Fransch-Duitsche oorlog kostte Duitschland in 1870 40000 menschenlevens, doch veel meer offers eischt de tuberculose, welke in Duitschland jaarlijks 120,000 menschenlevens vraagt. Spr. verklaarde uitvoerig hoe prof. R. Koch in 1872 de oorzaak der tuberculose, bestaande uit kleine, levende plantaardige vezeltjes, ontdekte, en hoe deze kleine staafjes zich voortdurend voortplanten zonder dat men dit met het bloote oog kan zien en allerlei soort tuberculose doet ontstaan, niet alleen aan de longen, maar ook aan buik, beenen enz. Nu eenmaal de oorzaak bekend was van de gevreesde ziekte, moest worden onderzocht op welke wijze de ziekte ontstaat en hoe ze moet worden bestreden. Prof. Cornzr in Lyon nam tot dit doel proeven op konijnen. Bewezen werd dat de ziekte wel besmetteüjk maar gelukkig niet erfelijk is. Proeven genomen bij jonge kinderen door prof. Hopner en bij lijkopeningen door prof. Virchow hebben dit aangetoond. Vervolgens besprak spr. de verborgen tuberculose, welke zich eerst na verloop tijd openbaart, wanneer de mensch geen weerstandsvermogen meer bezit om da bacillen hun kracht te ontnemen, zooals door slecht voedsel, slechte woning en ziekte. Verder werd aangetoond dat de neus en de mond de organen zijn waardoor de ziekte wordt overgebracht. Ook de melk van koeien is veelal de bacillenverwekker, daarom is het zeer geraden de melk behoorlijk te koken, waardoor de bacillen gadood worden. Die bacillen krijgen toegang tot het lichaam door openingen van de huid zooals bij zweertjes, het uitwerpen van speeksel en slijm. Uitvoerig werd verklaard op welke wijze de bacillen in het longenweefsel hun verwoesting aanrichten. Waar nu de tuberculose geen famfiieziekte is, kan ieder veel doen om de ziekte te beperken en te genezen. Want tuberculose is niet meer ongeneeslijk. De zon is geschikt om de bacillen te dooden. Men leere hen, die aan de ziekte lijden, elk speeksel te vernietigen. Het misbruik van alcohol, overmatigen arbeid, en onreinheid, zij kweeken de tuberculose. Laten wede kinderen daarom reinheid leeren, zorgen dat ze voor het eten hun handen wasschen en buiten het bereik blijven vaneen vader of moeder, welke aan tuberculose lijdt. Het is een gevaar voor de kinderen wanneer ze door tuberculose-ouders worden geliefkoosd. Ook sla men acht op meiden en knechts, welke men in dienst heeft, of deze tuberculose hebben, late men maandelijks de schoolkinderen geneeskundig onderzoeken, teneinde maatregelen te nemen voor die kinderen, welke mochten zijn aangetast en moet in het huis ven den zieke al het mogelijke worden in acht genomen dat de reinheid, ventilatie, verlichting en verwarming zoodanig is, als dit behoort. Spr. beval voor dit doel aan de aanstelling eener verpleegster, welke in het gezin van den lijder die maatregelen moet nemen welke voor dezen gewenscht zijn en om verdere besmetting voor zijn gezin te voorkomen. Zoodra men zich vooral in den winter niet wel gevoelt, door hoesten en verkoudheid, doet men beter bijtijds de raad vaneen geneesheer te vragen, welke bij tijdige hulp groot gevaar kan afwenden. Spr. ried met kracht aan het Groene Kruis zoodanig te steunen, dat zij een verpleegster kan aanstellen en al het mogelijke te doen waardoor de tuberculose kan worden bestreden. Spreker werd luide toegejuicht. Na hem voerde de heer P. Geldermans het woord, teneinde den spr. te bedanken voor zijn leerrijke voordracht en om met nadruk aan te dringen om ieder naar zijne krachten het schoone menschlievende werk van het Groene Kruiste steunen, waarvan hij van nabij in zijn gezin zooveel heeft kunnen aanschouwen. Ook bracht hij hulde aan zijn medebestuurders voor de wijze waarop zij bun taak vervulden, en verheugde zich dat het werk der dames van Dijk en Boland door haar herbenoeming was gewaardeerd. Hierna vertoonde dr. Kooen een aantal lichtbeelden, die de werking en vernietiging der bacillen duidelijk maakten, alsmede verschillende statistieken omtrent de nadeelige werking der tuberculose. Ook verschillende sanatoria, lighallen in ons land en te Davos werden op doek gebracht, alsmede eenige woningen uit de Jordaan te Amsterdam, waar men zoo duidelijk kon zien hoe een slechte woning en onreinheid het grootste gevaar voor de tuberculose zijn. Het publiek toonde zich met deze lezing zeer ingenomen en kreeg nog eenige geschriften mede naar huis, welke de lezing overwaard zijn en waarvan de daarin voorkomende wenken voortdurend dienen te worden behartigd. Ten gemeentehuize terug te bekomen voor den rechthebbende een glacé handschoen. De Minister van Oorlog heeft den loteling J. Th. Schreurs voor den tijd vaneen jaar ontheffing van den militairen dienst verleend. lnde Dinsdagavond gehouden vergadering der kiesvereeniging „Nederland en Oranje” werd de mededeeling ontvangen, dat de heer J. A. Smits als voorzitter had ontslag genomen. Een paar maal werd gestemd voor een opvolger, doch zonder resultaat. Om deze reden werd de verkiezing vaneen voorzitter tot een volgende vergadering uitgesteld. De Rechtbank te Arnhem eischte Dinsdag tegen G. B. uit de buurtschap Voorst wegens poging tot doodslag op den veldwachter Tiemens toen hij wegens stooperij werd ontdekt, vier maanden gevangenisstraf. Nu de tijd komt om het land te bemesten, mogen landbouwers hun leege zakken tijdig onder dak brengen. Van den landbouwer S. in de Heurne werden dezer dagen 80 leege zakken ontvreemd. Woensdagmiddag kwam hier een automobiel uit de richting van Bocholt, waarop de politie al direct haar aandacht had gevestigd. Er zat een net heertje in, naar welke de justitie te Zutphen sedert 17 Februari 1909 vlijtig zocht. Eindelijk had men hem dan. Met moeite werd de gezochte, zijnde F. K. u t Bocholt, in arrest gesteld en Donderdagmorgen door onze beide veldwachters naar Zutphen overgebracht, waar hij een maand, wegens diefstal te Aalten gepleegd, zal moeten logeeren. Deze gearresteerde heeft zich, terwijl hij hier in arrest was, erg vlijtig betoond. Trouw was hij aan het werk om een bies inde celmuur te maken, teneinde te kunnen uitbreken. Deze poging mislukte, om Jat ons gemeentehuis nog wel solied gebouwd is. Voor de volgende week staat slechts een vergadering op onze agenda en wel die van Dinsdagavond in het Feestgebouw, opgeroepen door onze burgemeester om de feestviering in het jaar 1913 te bespreken, ter gelegenheid dat Nederland voor 100 jaar onafhankelijk werd verkaard. Alle ingezetenen zijn tot deze vergadering opgeroepen. Dinsdagavond had de eerste algemeene vergadering van leden der Chr. zangvereen. „Soli Deo Gloria” in het cathechiseerlokaal alhier plaats. De voorz. bracht in zijn openingswoord hulde aan den directeur der vereen, voor de trouw en ijver, waarmede deze steeds zijn taak vervulde. Tevens uitte hij zijnd mk aan de leden voor de getrouwheid waarmede de repetities geregeld werden bijgewoond en sprak den wensch uit dat de ver. moge voortgaan in groei en bloei. Uit het verslag van den secr. bleek dat de vereen, thans 93 leden telt, waarvan 72 werkende en 21 kunstlievende, voorzeker een getal, waarvan bij voldoende studie en toewijding inde toekomst nog wat te verwachten is. Het verslag van den penningmeester deed blijken, dat de vereen, door aankoop vaneen en ander nogal belangrijke uitgaven had te doen. Toch mocht de stand der kas nog al bevredigend heeten. Na de verslagen van secr. en penningmeester werd tot bestuursverkiezing overgegaan, waarbij bleek dat het oude bestuur werd herkozen. Daarna werd o. m. besloten om a.s. zomer een „Ausfluc'nt” te maken, waartoe een commissie buiten het bestuur benoemd werd, die zich met de regeling daarvan za! belasten. Verder geen belangrijke zaken meer te behandelen zijnde, werd de vergadering gesloten. ---