ADVERTENTIES en ABONNEMENTEN op alle Dag- en Weekbladen worden dag eks aangenomen. De Uitgever. --- VAN WEEK TOT WEEK. De inval in de Transvaal. Een ider nasie heef sijn wet, zingt de dichter van het Transvaalsche volkslied. Nu valt niet te ontkennen, dat de Transvaalsche v etgever de vreemdelingen uitlanders genoemd wel wat stiefmoederlijk heeft bedeeld met politieke rechten. Zoo kan b.v. slechts lid worden van den Eersten Volksraad de geboren Transvaler of hij, die minstens 20 jaar in de Transvaal heeft gewoond, terwijl men zelfs om kiezer voor dien Raad te worden, eerst 14 jaren lang door de Zuid-Afrikaansche zon moet zijn beschenen. Wie evenwel de geschiedenis der oorspronkelijk Hollandsche boeren kent, wie weet, hoeveel opofferingen en bloed hun volksbestaan heeft gekost, die zal het kunnen billijken, dat de Transvaler er slecht toe is te krijgen, dat dure volksbestaan toe te vertrouwen aan de hoede van een allegaartje uit alle natiën, gekomen om goud zulzen, zi.,h yt_lrifg bAu eimende cm het land, dat ze, rijk geworden, zoo spoedig mogelijk weer zullen verlaten. En des t3 minder is de Transvaler daartoe te krijgen, wijl het grootste deel der uitlanders behoort tot een volk, dat hem steeds weinig genegenheid heeft betoond en elk oogenblik zijn bestaan bedreigt. Toch zijn het juist de Engelsche uitlanders, die reeds sedert jaren het hardst schreeuwen om gelijkheid voor de wet en die onderling een vereeniging hebben gesticht, wier woorden en daden duidelijk toonen, dat, waarover men ook in de Transvaal hebbe te klagen, zeker niet over vrijheid van 't woord en vrijheid van vergadering. Reeds voor lang had deze vereeniging National Union genaamd een manifest uitgevaardigd, waarin werd aangedrongen op verschillende politieke hervormingen, als daar zijn: 10, een grondwet, ontworpen door bevoegde personen, gekozen door vertegenwoordigers van het geheele volk, 20. billijk kiesrecht en behoorlijke volksvertegenwoordiging, 30. opheffing van kerkelijke misstanden, 40. instelling van onafhankelijke rechtbanken met behoorlijk bezoldigde rechters, 50. vrijhandel voor Zuid-Afrikaan sche voortbrengselen enz. enz. leder, die dit lijstje met wenschen onbe. vooroordeeld beschouwt, zal moeten erkennen, dat het er voor een Europeaan zeer gewoon uitziet. Wanneer wij dan ook hooren, dat de inwilliging dier in ons oog zoo billijke eischen door den Volksraad is geweigerd, dan maakt een gevoel van schaamte zich van ons meester, schaamte over onze nog zoo achterlijke Zuid-Afrikaansche stamverwanten, met wier strijdbaarheid we graag een beetje geuren. Evenwel die schaamt vliedt oogenblikkelijk, wanneer we ons slechts de vraag stellen: Aan wie worden daa' politieke rechten geweigerd? De Ktilnische Zei.tung antwoord daarop «Aan een uit alle deelen der wereld srmengestroomde bevolking van Engelscher, Amerikanen, Duitschers en Russen, Kaar landers en Hollanders, die gekomen zijn on goud en geluk te zoeken en waarin zo, lang een zekere samenhang kan wordei bespeurd, als het zoeken duurt; want zoodri goud en geluk in vo!doende mate zijn g' vonden, gaan zij terug naar Europa. Toen voor eenige jaren een wet uitg • vaarz-ligd werd, welke -..er?y'd,„ riqt uitlander, die politieke rechten verkrijgen wilde, zich eerst in de Transvaal moest laten inschrijven en naturaliseeren en den eed van trouw zweren, meldden zich van alle schreeuwers nauwelijks een honderdtal aan. En toen de National Union haar leden bij aanplakbiljet opriep om zich aan te melden ter registratie, toen zeiden de naïeve Engelschen het duidelijk: zij wilden politiek gelijkgesteld worden met de inheemsche boeren, tegelijk echter Engelschen en onderdanen der koningin blijven. Bescheiden menschen toch, die Engelschen. Zij willen in rechten gelijk staan met de inheemsche boeren, maar als oom Paul in tijd van nood zijn trouwe burgers ten strijde roept, dan antwoorden de fiere zonen van Albion met niet weinig gering,- schatting : Dank u, wij zijn Engelschen, onderdanen van de koningin. Hebben de Trans valers geen gelijk, dat, wanneer de uitlanders vreemdelingen wenschen te blij ven ten opzichte van de plichten, zij ze ook als vreemdelingen blijven behandelen ten opzichte van de rechten, hebben ze geen gelijk, wanneer ze op het gemopper der Engelschen spottend antwoorden met de regels van hun Volkslied: Een ieder natie heef zijn wet, Wat goed gebied en kwaad belet; En elk zijn wet is na sijn aard En gaat met sijn natuur gepaard? Och, wie heeft er bij een geschil nu eigenlijk gelijk? Is het, trots onze 19de eeuwsche beschaving, niet nog al te dikwijls de sterkste? En waren de uitlanders in de Transvaal niet het sterkst . . . . in aantal? Maar bovendien, heeft de Engelschman niet altijd gelijk, 't zij hij slaven bevrijdt of slaven maakt? En dan, is het Engelsche volk niet de meest beschaafde natie van Europa en moet het den Transvaalschen boer niet een eer zijn, zijn rijken bodem te zien uitbuiten door de Robinsons, de Taylors en de Bells ? Toen de regeering noch door manifesten, noch door rumoerige vergaderingen was te brengen tot een bevestigend antwoord op die vragen, toen riepen de Engelsche uit'anders de hulp in van dr. Jameson, den administrateur der Britsche Zuid-Afrikaansche Maatschappij. Deze Maatschappij handelt in Matabelen-land, ten N. der Transvaal, met een charter der Engelsche regeering, heeft haar aandeelhouders en commissarissen in de hoogste, zelfs vorstelijke kringen van Engeland en beschikt over een Engelsche bezetting. Met een gewapende bende van omstreeks 700 man overschreed de dokter de grenzen der Transvaal en rukte aan op Johannesberg, de burcht der uitlanders. Nu was evenwel voor Oom Paul het °ogenblik gekomen, den Engelschen andermaal te toonen, over welke uitstekende schutters hij in tijd van oorlog heeft te beschikken. Op den dag, dat men gewoon is, elkaar heil en zegen toe te wenschen, op den 1 Januari tastte hij de indringers aan. Het gevecht duurde van drie uur in den namiddag tot elf uur in den avond. Jamesons ,soldaten deden drie vruchtelooze aanvallen op de sterke stelling der boeren, zij vocht ?in dapper, maar moesten het afleggen tegen de «kinders van Suid-Afrika». Van de Engelschen waren een 80, van de Transvalers slechts een vier- of vijftal gesneuveld, toen Jameson zich den 2 Januari overgaf en met 550 zijner manschappen als krijgsgevangene naar Krhgersdorp werd gebracht. Evenals in den vroegeren oorlog tegen Engeland heeft de Transvaal ook thans weer de sympathie van Europa aan haar zijde. De Duitsche keizer heeft zich zelfs niet kunnen weerhouden, Paul Krhger het volgende telegram te doen toekomen. «Ik druk u mijn oprechten gelukwensch uit, dat het u, zonder op de hulp van bevriende machten een beroep te doen, met uw volk gelukt is, door eigen inspanning tegenover de gewapende bende, die als vredeverstoorster in uw land gedrongen is ,de onafhankelijkheid van uw land tegen aanranding van buiten te beschermen. Wilhelm». En dat telegram werd verzonden na overleg met den rijkskanselier, den minister van buitenlandsche zaken en de chefs van het Duitsche vlootwezen, zoodat we hier niet te doen hebben met een opwelling van den ridderlijken keizer, maar met een politieke daad, aan welke nog meer kracht werd bijgezet door het bevel aan de Condor, om voor Delagoabaai zich te voegen bij een ander Duitsch oorlogschip, dat daar reeds kruisende was. Bovendien behoeft men slechts een paar regels te lezen in de hoofdorganen der Fransche en Duitsche pel s, uto tot de overtuiging te komen, dat er meer dan een bevriende natie Europa bewoont, op wier hulp de heer Krhger een beroep had en, bij voorkomende geleger 'aeid, nog zal kunnen doen. John Bull heeft wat moeten hooren in de laatste dagen. Mischien kan hem dat voorloopig nog minder schelen, maar het is zelfs voor het machtigste volk gevaarlijk, alle sympathie te verliezen. Door de Engelsche regeering is een beroep gedaan op 's heeren Krhgers zachtmoedigheid en vergevensgezindheid bij het straffen van Jameson en zijn genooten. Nu, dat zal wel goed afloopen, al had de dokter volgens krijgsgebruik zeker den kogel verdiend. De oude president der Zuid-Afrikaanzehe Republiek is een te verstandig man, dan dat hij de sympathie, door hem en zijn volk thans overal genoten, op het spel zou zetten door een barbaarsche behandeling zijner gevangenen. Zoo een, dan is Oom Paul best vertrouwd, dat hij los loopt. De geschiedenis der laatste dagen is ook voor de kleinmoedigen onder ons van groote waarde. Duidelijk is het toch weer aan den dag gekomen, dat de tijd voor goed achter ons is, toen een groote mogendheid onder een of ander voorwendsel een kleinere kon overrompelen en knevelen. Een volk, dat onafhankelijk wil zijn en voor die onafhankelijkheid offers over heeft, kan rekenen op dn zedelijken en stoffelijken steun der beschaafde wereld en is veilig binnen de wallen van het respect. --- FEUILLETON,. Op weg naar de zee. DOOR. W. K. CLIFFORD• 3. ,En dan ?» ,Dan kom ik om elf uur te Plymouth aan, mijne koffers zijn al vooruitgestuurd, en dan zal ik aan boord wezen net tegen den tijd dat u trouwt. En dan vaart het schip af en dan zie ik u nooit meer terug, meneer Dick ! Nooit, nooit meer zie ik u terug !» ~En heb je mij nog altoos lief, mijn engel ?» zeide hij, terwijl eene zonderlinge ontroering hem naar het hoofd steeg. (Meer, meer dan ooit !" antwoordde zij. ~En ik zal u liefhebben zoolang ik leef, al zult u het mij nooit meer hooien zeggen. En als ik dood ben, en als ik er iets van weet, dan zal ik u nog liefhebben.» «Laat ons dan bij elkander blijven en looi elkander leven !» sprak hij met vuur : «want ik heb jou óók lief, meer dan iemand anders op aarde !" Zij keek hem half verbijsterd aan. ,Zeg toch zulke dingen niet! Dat maakt het nog maar erger," sprak zij. Doch hij lette niet op hare woorden. -- yWij trouwen nog, mijn engel!" voer hij voort: ~Nog is het niet te laat. Nog ben ik aan niemand gebonden." Zijn hoofd stond in vlam. Slechts ééne gedachte hield hem op dit oogenblik bezig: dat hij verliefd op haar was, verliefder dan ooit. ,Neen neen het is wèl te laat. U moogt aan mij niet meer denken, meneer Dick." Hik denk aan mijzelven !" riep hij, met eeuen glans van geluk op zijn gelaat: ~Morgen reizen wij samen naar Melbourne." #0 neen, neen, meneer Dick!" Zij was geheel verward. ,Hoor eens, Mary! Is het niet beter dat ik jou tot vrouw neem, die ik liefheb, dan iemand die ik niet liefheb, alleen omdat zij rijk is? Laat ons samen naar het andere eind van de wereld gaan! Wij zullen gelukkig zijn ten minste als je mij liefhebt —.a „Ja! ja lm en zij vouwde hare handen en keek hem schier aanbiddend aan. .. «Maar o, meneer Dick--.» ~Nu, stribbel dan maar niet tegen. Ik doe het. Een goede engel heeft het mij onderweg ingegeven. Wij vertrekken van avond nog, op staanden voet. ' Den sleutel kan je hier laten. Wij halen den nachttrein naar Plymouth nog. Kom, kom mee, mijn zoete- ' lief ! Wij gaan terstond aan boord. Misschien kar, de kapitein ons op zee wel trouwen; of anders gebeurt het zoodra wij aan wal stappen en dan wacht ons het leventje van een paar vogels in de lucht lm en hij lachte van vreugde bij de gedachte, terwijl Mary hem verbaasder dan ~oit stond aan te kijken. ,Gelukkig heb ik al mijne wereldsche rijkdommen in mijnen zak.» «Ik heb veertig pond en mijnen overtocht betaaldm, zeide Mary. «Dan beginnen wij met den heelen weg naar den trein te voet af te leggen!» riep hij, en eene golf van vreugde overstroomde zijn hart. 1,0, meneer Dick !ll riep zij, met een zacht kreetje van verrukking. Gauw 1” zeide hij : «Er is geer, tijd te verliezen. Is dit je mantel? Ik zal hem je omhangen, vrouwtje Mary !» en hij kuste haar terwijl zij zich omwendde. ~En is dit je hoed, Mary vrouw Pm «0 maar —m, stiet zij uit. «Geen o's, en geen maren 10 riep hij : ~Het staat vast. Leven en geluk liggen voor onze voeten. Laat ons verstandig zijn en er naar grijpen «Ben je dan zeker —» «0, volmaakt zeker 1» —en toen lachten zij samen van vreugde. «Is er in die mand wat te eten?» «Wat gebak, en eene flesch melk.» «Halfje mijn !» riep hij als een schooljongen. «Alles voor u 1» antwooidde zij, en hare stem was als de toon van een vogeltje. ,Goed, goed! Maar nu moeten wij ook gaan", hernam hij. «Wij zeilen de lamp uitblazen en de deur sluiten. Het is vijf kwartier loopens naar het station. Is dat niet te ver voor je, mijn lief?» «0, wel duizendmaal verder zou ik kunnen loopen !» «Vooruit dan nu maar !» Pene minuut later waren zij op weg. Dick Grantley knoopte zijne overjas toe, om zijne fijne kleeren te verbergen. «Ja», begon hij «en wat zullen wij daarginde nu pan doen. Koeien houden 7» «Ik weet het waarlijk niet», antwoordde zij. „Maar ik kan nog alles leeren." «Ik niet», zeide Dick Grantley : «Huurkoetsier, dat is nog het eenigc waar ik geschikt voor ben. Of, als er goudmijnen zijn, dan ga ik er in graven, en dan worden wij binnen enkele jaren fabelachtig rij k . » (Ik wou liever arm blijven», antwoordde zij, «om u altijd zelve te kunnen dienen.» «Jou lieveling I» En zij bleven stilstaan, buiten adem als zij waren, en kusten elkaar. «Wat een heerlijke bloemengeur I» zeide hij, een poosje later: ~Dat zijn de laatste Engelsche doornheggen die wij zien." Een gevoel van heimwee begon hem alreeds te bekruipen. „Kijk toch nog eens om naar Longford ! Misschien zien wij het nooit van ons leven terug." Zij stonden plotseling stil en keken om over de grauwe velden en tusschen de donkere boomen. Doch het was slechts voor een oogenblik, en toen liepen zij weer verder. „Wat een prachtig avontuur is dit !" zeide hij, zoo gelukkig als een koning. »0, het kan niet waar zijn !" riep zij : »Het kan niet waar zijn 1" ~Het is toch waar !" lachte hij : „Nog twintig minuten dan zijn wij aan het station." «0, meneer Dick», hernam zij «wat zullen ze wel zeggen, als zij merken dat wij weg zijn ?» «Zij zullen eene geweldige keel opzetten, denk ik.> «Nu zal er morgen niemand in de kerk getrouwd worden.» «Jawel I Mark Bassett en je nichtje Jane . . . • Daar zijn de stationslantarens. . . . Zeg, zouden ze ons herkennen ?" vroeg hij, terwijl hij voor het hek bleef stilstaan. Zij keek hem verschrikt aan. «0, meneer Dick natuurlijk doen ze dat.» «Zeg eens --- zou je mij niet eindelijk eens Richard noemen, als Dick ineens je te moeilijk valt ?» zeide hij, terwijl hij zich voorover boog en haar lachend in de oogen keek, zich verwonderend hoe hij haar ooit ontrouw was kunnen worden «Dus je dacht», hernam hij, «dat de man die de kaartjes afgeeft mij herkennen zal ?" «0, zeker ! En mij ook. Het is Robert Graves en hij zal het wel erg vreemd vinden, als u een biljet neemt voor mij." «Nu, dan zullen wij elk voor zich er een nemen, en dan stap ik later bij je in den wagen.» «0 neen, meneer Dick! Laat mij liever alleen anien lpaiieseti eoe nen is: Whbbeijeatstefh elkandereevee zitten want ik ken den portier, en den conducteur, Mza—iiit;y:ll»porsiei positie hij, en sgzaoogennee zonderlingheid eet rkzlviei tannt gned nhe den ei7dn trein en els zij in hem op. Er was echter geen tijd te verliezen. De trein werd reeds gemeld. Vijf minuten later zat Dick goed en wel in den hoek van eeneu coupé eerste klasse. De portier was z66 verbassd, dat hij niet opmerkte hoe er eene donkere gestalte in eene derde klasse sloop aan het andere einde van den trein. ',Wat is ditt nu ?ii bromde de man, terwijl hij den trein in de verte zag verdwijnen : ~Meneer Grantley op reis? En hij moet morgen ochtend trouwen 1 Of zouden ze ruzie hebben gehad ?" Dick Grantley was alleen geheel alleen met zijne opgewondenheid. „Dit is leven !" zeide hij bij zichzelven „liet andere zou de dood zijn geweest I . . . . Lieve engel! Wat zou zij getreurd, wat zou zij geleden hebben !" Hij luisterde naar het ratelen van den trein en zag de telegraafpalen voorbijvliegen. Welk eene ververandering was er zoo plotseling in zijn bestaan gekomen ! Eensklaps was hij een vrij man geworden, die een nieuw leven zocht in een onbekend land, met het meisje dat hij liefhad ! Wat een kostelo vooruitzicht ! Hij begon op en neer te loopen in den coupé, en hief van louter blijdschap een liedje aan. Daar zag hij zichzelven in den spiegel onder het koffernet. ~Ik wou dat ik dit bespottelijke avondtoilet niet aanhad 1" zeide hij bij zichzelven : Zoo kan ik toch niet aan boord komen. Dat zou ál te dot wezen lik moet te Plymouth andere kleeren koopen. . . En ook voor haar zal ik het noodige aanschaffen. Lief kind ! Zij is voor alles zoo dankbaar. Wat zal ik haar gelukkig maken! . . . . Maur het is toch maar goed, dat wij vliegensvlug het land uit gaan. Het zou anders heel wat voeten in de aarde hebben gehad 1" Nu ging hij zitten denken over de heerlijkheid van die groote zeereis, die zij samen zouden maken en over de wandelingen bij maneschijn op het dek, en over het gezellige zitten onder de zonnetent; en te midden van deze aangename gepeinzen sliep hij een weinig in. (Slot volgt.) ---