Kalimeststoffen. In het Pruisische district Magdeburg, aan het riviertje de Bode ligt eene stad van ongeveer 16000 inwoners, die vermaard is dooi» hare steenzoutbeddingen. Die stad is Staszfurt. In het jaar 1839 werden die zoutbeddingen het eerst door boring ontdekt en in 1851 werd de eerste mijnput geopend. Bet groote zoutbekken bestond aan de oppervlakte uit zouten die men niet kon gebruiken, men zocht namelijk keukenzout, en die men onder den naam van Abraumsalz op zij zette. Later bleek echter, dat dit Abraumsalz voor een groot gedeelte uit kalizouten bestond en sedert men de kali als een zoo noodwendig bemestingsmiddel heeft leeren kennen is Staszfurt nog meer door die kalizouten dan door het keukenzout, waar liet in liet begin slechts om te doen was, bekend geworden. Kali, eigenlijk een metaal, is een zeer voornaam bestanddeel van de asch dei planten en ook al weer een, precies als het phosphorzuur, dat uit den grond moet worden opgenomen, dus ook in den grond moet aanwezig zijn. Kali, als metaal, is weinig bekend en komt ook alleen als zoodanig in scheikundige laboratoria voor. Beter bekend is echter eene verbinding van kali met koolzuur, cl. de potasch. Toen de soda (koolzure natrium) nog niet in de mode was bij de wasch, gingen eenvoudige menschen de potasch, die ze moesten gebruiken, zelf bereiden. Hoe ze dat deden ? Ze verbrandden daartoe plantenstengels, liefst paardeboonenstroo en uit de aseh, die ze daarvan overhielden, verkregen ze de potasch. Deze menschen wisten toen dus reeds dat de planten bevatten potasch, kali. Men vindt echter niet in de asch van alle planten evenveel. Terwijl de asch van paardeboonenstroo 3001 e potasch bevat, bevindt er zich in die van aardappelloof 60%. Terwijl het phosphorzuur vooral voorkomt in de zaden en gunstig werkt op de zaadontwikkeling, schijnt de kali voor te komen in de bladeren, stengsels en de wortels en knollen. Vandaar dat knolgewassen als aardappels, knollen en rapen veel kali uit den grond halen. Terwijl een tamelijk gewas rogge uit de H. A. ongeveer 28 KG. kali haalt, dat is ongeveer zoo veel als voorkomt in 2 balen kaïniet, heeft een middelmatig gewas aardappels er ruim 60 KG. noodig. Men noemt aardappels knollen en rapen dan ook terecht kaliplanten. Nu hebben deze planten het vermogen de kali uit verbindingen in den grond op te nemen, waaruit andere planten het niet kunnen. Deze geschiktheid komt de behoefte aan kali van deze gewassen dus zeer te stade. Het is in den regel zelfs af te raden deze gewassen met kaïniet of karnaliet te bemesten. Men doet beter dit bij de voorvrucht te doen. Men heeft namelijk opgemerkt, dat vooral de ruwe kali zouten een slechten invloed uitoefenen op de knol. Vooral het zetmeelgehalte van de aardappels schijnt er zeer door verminderd te worden. Let men echter meer op de hoeveelheid dan op de kwaliteit van 't geen men oogst, dan kan men gerust een kalizout toedienen aan den grond ook daar, waar men knolgewassen als eerste gewas wil laten volgen. (Wordt vervolgd.) --- BUITENLAND. Van Lombok ontving het Soer. Hand, van betrouwbare zijde berichten' die een heel ander boekje opendoen van den toestand, dan de onlangs in een ander blad verschenen vermakelijke mededeeling omtrent goeroe Bangkol, het voornaamste Sasaksche hoofd, dat zoo overtuigd heette te zijn van de juistheid van ons streven om de bevolking van Lombok tot welvaart te brengen. Aan beloften zijnerzijds heeft men geen gebrek, maar tusschen beloven en doen is nog eenig verschil. Zijn benden heeft hij nog niet ontbonden, zijn geweren heeft hij nog niet ingeleverd. In het geheel ontvingen onze autoriteiten van de Sasakkers 26 geweren, oude onbruikbare dingen en dat, ofschoon het vaststaat dat zij over duizende goede geweren beschikken. – De toestand is op Lombok zeer ongunstig, en deze is, zooals door een ambtenaar officieel werd gemeld: ',voornamelijk veroorzaakt, doordien bij het einde der expeditie door politieke overreding is verkregen, hetgeen, hetgeen door geweld van wapenen had moeteri'• worden afgedwongen." En die ambtenaar heeft gelijk. Een zweepkunstenaar, Pisksing genaamd, vertoont tegenwoordig te Weenen zijne vaardigheid. Hij begint met muzikaal zweepgeklap, onder begeleiding van een orkest. Dan neemt hij een korten zweep in de hand met een langen, zweren slag. Er wordt een met kalfsvel bespannen houten raam gebracht, waarop roode, ronde plekken geschilderd zijn; en met zijn zweep slaat hij slag op slag de aangewezen roode stukken uit. Eindelijk wordt er een geldstuk gelegd op de kurk van een flesch, welke op den rand van een tafel staat en met zijn zweep, slaat hij behendig dat geldstuk weg, zonder dat de flesch valt of eenigszins beschadigd wordt. ,- Pisksing doodt ook ratten met zijn zweep. Met iederen slag laat hij een rat dood neervallen. Hij onderneemt eerlang ook al een kunstreis naar Amerika. Prins Alexander van Pruisen is Zaterdagavond overleden. Keizer Wilhelm en Keizerin Victoria Augusta bevonden zich aan het sterfbed. Prins Alexander van Pruisen, in 1820 te Berlijn geboren, was de zoon van prins Ludwig, den broeder van keizer Wilhelm's overgroot-vader, koning Frederik Willem 11. --- BINNENLAND. Te Amersfoort ontstond Maandagavond een groote volksoploop. Eenige militairen, die gebelgd waren over de mishandeling welke een tamboer der infanterie Zondagavond in het gebouw van tiet Hèilleger had ondergaan, waarbij hem een rib stukgetrapt of een breuk geschopt zou zijn vervolgden nu den van die mishandeling verdachten heilsoldaat H., die, om aan ergere kastijding te ontkomen, ten huize van den heer 8., aan de Langestraat, een onderdak moest zoeken. Tot zeer laat in den avond bleef men op hem wachten, doch gelukkig verscheen hij niet meer. Verbazend veel volk vulde den geheelen avond de straten, waarbij het aan roepen en sebreeuwen niet ontbrak. Tegen halfelf was het weer kalm. De politie trad kalm en verstandig op. Dinsdag heeft bij een geneesheer te 's Gravenhage een belangrijke diefstal plaats gehad. Een zg. patiënt zou op den dokter wachten en wist zich in « dien tijd van een trommel met eenige duizenden aan effecten meester te maken en daarmede te verdwijnen. Men meent den dief te kennen. Men schrijft aan De Tel. : Tien jaar geleden teekende J. Grooters, uit Gramsbergen, als militair schrijver naar Indië. Na twee jaar ontving zijn vader geen bericht meer van hem en bleven de gezonden brieven onbeantwoord. Thans na acht jaar, wendde de oude Grooters zich tot den burgemeester, om te hooren, of hij ook gewaar kon worden, waar zijn zoon was. De burgemeester verzocht aan het ministerie van. koloniën inlichtingen en kreeg die ook. Ze luidden dat J. Grooters in 1887 op de terugreis naar Nederland was overleden, nalatende een bedrag van pl. m. 30 gulden, dat alsnog voor de erven beschikbaar was. Was niet gevraagd, wie weet of ooit, en zoo ja, wanneer de kennisgeving van overlijden zou gezonden zijn vanwege het departement. We vragen : behoort het zoo? In de Drentsche gemeente Vries, waar reeds één zuivelfabriek met succes werkt, znllen binnenkort nog vier zulke inrichtingen gevestigd worden. De 85-jarige Dr. H. te Leiden, die sedert eenigen tijd kindsch was, is plotseling krankzinnig geworden. Hij wierp alles wat onder zijn bereik was de straat op. Men heeft den ongelukkigen grijsaard naar Meerenberg moeten overbrengen. In het afgeloopen jaar werden 3535 vreemdelingen zonder middel van bestaan over de grenzen gezet. -- Te Dokkum heeft de dochter eenar weduwe z.ch door middel van rattenkruit van het leven beroofd. Teleurgestelde liefde schijnt de oorzaak geweest te zijn. Een 8-jarig meisje in den Haag droomde dat men haar moeder vermoordde en sprong, ontwaakt onder den indruk uit het raam. Het kind bekwam geen ernstig letsel. Te Utrecht is een vrouw moeder geworden van een drieling, twee meisjes en een jongen. Allen zijn in blakenden welstand. De heer P. Hondendors, te Broek in Waterland, heeft het zeldzame feit herdacht van 40 achtereenvolgende jaren dienst als ouderling in die gemeente. Door een jager op Texel is een zeldzaam vogel geschoten en naar Artis te Amsterdam gezonden. 1-lij ontving de mededeeliug, dat de geschoten vogel een eidereend was, welke in het hooge Noorden te huis behoort. Te Zeddam (Gelderland) heeft een jachtopziener, bij het afnemen van zijn revolver van den wand, het ongeluk gehad zjjac vrouw in het hart te treffen ; tij was onmiddelijk dood. Over het deelen van eene kleine erfenis te Zuidwolde ontstond. dezer dagen groote twist. Een der erfgenamen is daarbij volslagen krankzinnig geworden en zal naar het gesticht te Zuidlaren opgezonden worden. In het afgeloopen jaar 1895 werden door de brandweer te Amsterdam gehlusehst: 72 schoorsteenbranden, 111 kleine binnenbranden, 9 zware binnenbranden, 11 uitslaande branden en 11 buitengewone branden. In het gasthuis te Gorichum is gerechtelijk geschouwd het lijk van een 12-jarige meisje uit Heukelum, waarvan vermoed wordt, dat het overleden is aan de gevolgen van een bekomen klap op het hoofd. – M. Sanders, wei kzaain in de stoom- en handweverij van de firma Bogaers en Zonen te Helmond, was 2 Januari 75 jaar in dienst van genoemde firma. Dit zeldzame feit is feestelijk herdacht. Te Zwolle á de oudste ingezetene, de weduwe Huyer, jl. Zaterdag in 99-jarigen ouderdom in het Oudemannen- en vrouwenhuis overleden. Het Kerstfeest had zij nog met opgewektheid medegevierd. De 82-jarige Margaretha van Es, te flaastrecht, deed dezer dagen nog een tochtje op schaatsen. Het speet haar erg, dat de dooi inviel, want het ritje was haar goed bevallen. Te Dokkum heeft een bakker in drift zijn knecht, dien hij slapende bij den oven vond, dermate met een bezemstok op het hoofd geslagen, dat geneeskundige hulp is moeten worden ingeroepen. De gewonde heeft zich bij de politie beklaagd. • Onder Zeist is in een sloot gevonden liet lijk van den heer van 8., die den vorigen avond, door de duisternis misleid, te water was geraakt. Te Gorichem werd dezer dagen een reeds bejaard man betrapt op stelen. Den volgenden morgen vond zijn zoon hem dood in zijn woning; hij had door ophanging een einde aan zijn leven gemaakt. -- Op 1 Januari 1896 bestond de bevolking van het krankzinnigengesticht te Zutphen uit 371 patiënten waarvan 189 mannen en 182 vrouwen. --- Twensch Nieuws,. GOOR. De openbare uitvoering der Gymnastiek Vei eeniging „Excelsior" alhier onder leiding van den Heer K. 1-1. de Boer, op Dinsdag 7 Januari 1896 in de Groote Societeit, mag als goed geslaagd beschouwd worden. De verschillende oefeningen werden op verdienstelijke wijze uitgevoerd. Vooral ~zangrei der adspirantenklasse" en „Groepen naar Schutzer," vielen blijkbaar zeer in den smaak van het publiek. Gerust meenen wij dan ook te mogen zeggen dat de Vereeniging met deze uitvoering goed succes heeft behaald. De Gymnasten kweten zich uitstekend van hun taak. De uitvoeringen werden door muziek van *Het Goorsche Strijkkwartet" opgeluisterd. Een geanimeerd bal besloot den zeer gezelligen avond. Door de heeren Zwanenberg en Vecht zal alhier een exportslachterij worden opgericht. Reeds Maandag zal de eerste verzending als proef geschieden. Mocht zulks slagen dan kunnen tegen het najaar groote verzendingen van varkens, uit deze streken verwacht worden. --- VERSLAG van het verhandelde in de , VERSLAG van het verhandelde in de Openbare Vergadering van den Raad der gemeente Goor, gehouden 3 Januari 1896. Afwezig : de heer J. B. Grooters. Voorzitter de heer V. Cats, Burgemeester. Met enkele hartelijke woorden bij het begin van het jaar, opent de voorzitter de vergadering. De notulen der vorige vergadering worden gelezen en nadat de gemaakte opmerking van den heer E. Jannink Az. door den voorzitter is toegelicht, goedgekeurd en geteekend. Voor kennisgeving aangenomen : a. Schrijven der Commissie van de gemeente-bewaarschool, houdende bericht dat in plaats van Mejuffr. wed. ten Bruggencate, die aan de beurt van aftreding was, als lid dier Commissie is benoemd Mejuffr. L. G. Grooters. b. Resolutie van Gedep. Staten, houdende goedkeuring der geldleening tot dekking der kosten van het daarstellen van het terrein tot het houden van paardenmarkten. e. Proces-verbaal van opname der kas en boeken van den Gemeente-ontvanger, waaruit blijkt dat alles in de beste orde was. Tot onderwijzer aan de o. 1. school wordt met algerneene demrnen benoemd de heer A. van der Wal, thans onderwijzer te Bathmen, zijnde no. 1. der voordracht. Tot omroeper wordt met algemeene stemmen be'hemd A. Smit, gemeentebode. liet verzoek van Keinna, om van de gemeente een perceel weiland in huur te hebben, wordt aangehouden; in eene volgende vergadering zal het Dag. Bestuur betreffende deze zaak een voorstel doen. De voorzitter sluit hierna vergadering. Bij Ministerieele beschikking van 6 Januari 1896 no. 42 P., is tot besteller van het post- en telegraafkantoor alhier benoemd J. Gerritsen te Rijssen. Jl. Donderdagmiddag werd het stoffelijk overschot van onzen geachten oud- geneesheer Dr. Jean Sanauel Theodore Moquette, ter aarde besteld. De kist was met vele kranzen bedekt en eene talrijke menigte volgde de lijkbaar. De overledene was van 1855 tot 1890 als docter werkzaam en diende gedurende die jaren velea met raad en bijstand. Dr. Moquette deed als mensch zeer veel in deze gemeente. Aan de groeve werd het woord gevoerd door twee familieleden die in treffende woorden den overledene herdachten en hem een laatsten groet brachten mede nrimens 5 zijner zonen die in het verre Oosten waren. Door Ds. Cannegieter werden in 't sterfhuis zeer aartelijke woorden van troost gesproken. DTEPENHEIM. Tot veldwachter dezer gemeente s benoemd de Haas van Arnhem. MARKELO behoort tot die gemeenten, die in 1896 'aa de ijk en herijk der maten en gewichten zijn ;rijgesteld. Velen neringdoenden zal dit genoegen loer), want het is zeer lastig voor hen een dag onder maat of gewicht te zijn, daar de ijk voor de gemeente steeds te Goor plaats vindt. De bevolking dezer gemeente bedroeg op 31 /ec. 1894 4203 personen. In 1895 werden er geboren 111 en vestigden er :e1) 161 totaal 272; het getal der overledenen be'meg 75, dat der vertrokkenen 200 totaal 275, : zoo is het zielental met 3 verminderd en bedroeg 31 Dec. 1F95 4203. Er werden 5 kinderen ,evenions aangegeven en 28 huwelijken voltrokken. HENGELO. Naar wij vernemen, hebben eenige dames het plan opgevat om eene loterij te houden ten voordeele der Bewaarschool in de Nieuwstraat, wier gewone inkomsten niet toereikend zijn om de noodige uitgaven te bestrijden. Zij zullen den ingezetenen lijsten aanbieden, waarop zij door de toezegging van prijzen en de inteekening op laten, die 50 ct. zullen kosten, van hunne vriendelijke belangstelling en medewerking blijk geven kunnen. Door dit plan onder de aandacht onzer lezers te brengen, bedoelen wij het aan te bevelen aan veler vrijgevigheid. Aan de Rijkspostspaarbank van het postkantoor Hengelo werd gedurende de maand December ingelegd f 2013.48; terugbetaald f 3368 36. Het laatste, door dat kantoor uitgegeven, boekje draagt het nummer 2152. Op het Rijkstelegraafkantoor alhier werden in het afgeloopen jaar behandeld 20073 telegrammen, namelijk: -Verzonden 5053 Ontvangen 7281 Opgenomen en verder geseind 7739 In 1892, 1893 en 1894 waren de totaalcijfers resp. 17141, 19945 en 18760. Loop der bevolking, Gemeente Hengelo 1895. m. v. Totaal. Bevolking op 31 December 1894 6073 6074 = 12147 Vermeerderd in 1895 : m. vr. door geboorte 232 234 = 466 r vestiging 308 260 = 568 -- -- samen 540 494 r.--• 1034 Verminderd in 1895: m. vr. door sterfte 128 113 = 241 » vertrek 243 181 =. 424 samen 371 294 = 665 in. vr. Vermeerdering 169 200 = 369 169 200 = 369 --- Bevolking op 31 December 1895 6242 6274 = 12516 Onder de geborenen komen voor 4 onechten, als : 2 in. en 2 vr. 6 paren tweelingen waarvan levend aangegeven 6 in. en 4 vr. =lO levenloos >i 2 m. en vr. = 2 -- 8 m. en 4 vr. = 12 In het geheel werden levenloos aangegeven 14 m. en 10 vr. .= 24. Onder de overledenen kwamen voor: ongehuwden 86 m. 71 vr. = 157 gehuwden 33 rn. 24 vr. = 57 in weduwenstaat 9 ni. 18 vr. = 27 -- Totaal 128 in. 113 vr. = 241 Gehuwd B'l paren als: Jongmens en jongedochters 68 Jongmens en weduwen 3 Weduwnaars en jongedochters 5 Weduwnaars en weduwen 4 Gescheiden mannen en weduwen 1 _- 81 ALMELO. Bij het agentschap der Nederlandsche Bank alhier is de heer Mr. 0. H. Stork aangewezen als plaatsvervanger agent, aan wien mede door de directie verzocht is als adviseur op te treden. OLDENZAAL In de woning bewoond door fl. J. Wageman en de wed. Stakenkamp, gelegen in de Achterstraat alhier, ontstond brand, die echter door de hulp van buren spoedig werd gebluticht, zoodat de brandweer geen diensten behoefde te doen. --- Van alles wat. Lady Beresford, een rijke Engelsche dame, houdt er niet minder dan 150 katten op na. Ze kent ze allen bij den naam. 's Middags houdt zij plechtige kattenreceptie. Dan zitten al de katten in een kring om haar weldoenster heen, en het poesje, dat zij roept, komt naar haar toe. lemaral, wiens hart warm klopt, niet voor de katten maar voor zijn inedemenschen in Friesland, heeft de Friesche vereeniging «Door arbeid tot verbetering», door eene gift van f2OOO, in staat gesteld om 4 bunders heidegrond aan te koopen. Deze gronden zullen:geleidelijk worden ontgonnen. -- 't Is te wenschen dat ook menig hart warm klopt voor den ongelukkigen Stap, den wegwerker onder Doetichem. De man is 44 jaar als zoodanig werkzaam geweest en diende 6 jaar als soldaat. Uit den militairen dienst is hij zonder pensioen ontslagen en als wegwerker moest hij met vrouw en kinderen van f 6.50 in de week leven. Thans, na 50 jaren lang