OFFICIEELE BEKENDMAKINGEN. VACCINATIE. Burgemeester en Wethouders van Hengelo 0.) maken bekend, dat op DONDERDAG 4 . 'CU 1929 van 9 uur des voormiddags tot 12.30 uur des namiddags op de Gemeentesecretarie gelegenheid bestaat kinderen aan te geven voor kostelooze vaccinatie. De aangevers ontvangen aldaar een bewijs, dat bij de vaccinatie, welke zal plaats hebben op Woensdag daaraanvolgende 10 Juli 1929 in school H aan den Waarbekenweg behoort te worden overgelegd. Verzocht wordt bij. de aangifte op de Secretarie trouwboekje of trouwbrief mede te bron-Hengelo (0.), 25 Juni 1929. Burgemeester en Wethouders voorn., G. JANSEN, Burgemeester, VEENHOVEN, Secretaris. --- VACCINATIE IN DE SCHOLEN TE BECKUM, OELE EN WOOLDE. Burgemeester en Wethouders van Hengelo (0.) maken bekend, dat gelegenheid zal bestaan tot kostelooze inenting en herinenting in de scholen te: Beckum, op Donderdag 11. Juli 1929 des voorm. te 10 uur; Oele, op Donderdag 1.1 Juli 1929 des voorm. te 11 uur; Woolde, op Donderdag 11 Juli 1929, dec nam. te 3 uur. Mengel° (0.), 26 Juni 1929. Burgemeester en Wethouder G. JAMIE ,N Burgemecater. VBENECOVEN, Secretarie. • --- STEMMING. De BURGEMEESTER van GOOR brengt ter openbare kennis, dat op Woensdag 3 Juli 1929, van des morgens acht uur tot des namiddags vijf uur, zal geschieden de stemming ter verkiezing van de leden van de Tweede Kamer der Staten-Generaal. Herinnerd wordt aan de verplichting, opgelegd bij artikel 72, tweede lid, der Kieswet, dat ieder, die volgens de kiezerslijst bevoegd is tot de keuze mede te werken, zich binnen den voor de stemming bepaalden tijd ter uitoefening van zijn kiesrecht moet aanmelden bij het stembureau van het voor hem op de kiezerslijst aangewezen stemdistrict. . De kiezer, die aan deze verplichting niet voldoet, wordt, tenzij van een geldige reden van verhindering blijkt, gestraft met geldboete van ten hoogste drie gulden. Indien tijdens het plegen van de overtreding nog geen twee jaren zijn verloopen sedert eene vroegere veroordeeling van den schuldip wegens gelijke overtreding onherroepelijk is geworden, wordt geldboete van ten hoogste tien gulden opgelegd. Tevens wordt de aandacht gevestigd op: Artikel-128 van het Wetboek van Strafrecht luidende: Hij die opzettelijk zich voor een ander uitgevende, aan eens krachtens wettelijk voorschrift uitgeschreven verkiezing deelneemt, wordt gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste een jaar. Artikel 150 a der Kieswet, luidende: Hij die bij eens verkiezing als gemachtigde stemt voor een persoon, wetende dat deze overleden is, wordt gestraft niet hechtenis van ten hoogste een maand of geldboete van ten hoogste duizend gulden. De Burgemeester voornoemd, W. VAN DER SLUIS. --- KAKER VAN KOOPH. EN FABRIEKEN. KIEZERSLIJSTEN. De Burgemeester van Hengelo (0.) brengt ter algemeene kennis, dat de kiezerslijsten voor de Kamer van Koophandel en Fabrieken te Hengelo (0.), ter Secretarie dezer gemeente van 1 Juli a.s. af voor ieder ter inzage liggen gedurende de uren, waarop de Secretarie voor ' het publiek is geopend en dat een ieder bevoegd is tot en met 14 Juli a.s. bij de Kamer verbetering van die lijsten te vragen, op grond dat hij zelf of een ander in strijd met de wee daarop voorkomt, niet voorkomt, of verkeerd geplaatst is. De aandacht wordt er op gevestigd, dat van de bovengenoemde lijsten de eens de kiezers voor het grootbedrijf, de andere die voor het kleinbedrijf vermeldt en dat de kiezers die recht heeft op de eerstgenoemde lijst geplaatst te worden, of daarop geplaatst is, v66r den 14en Juli aan de Kamer kan verzoeken op de in de tweede plaats genoemde lijst geplaatst te worden, aan welk verzoek de "Kamer moet voldoen. Hengelo (0.), 21 Juni 1929. De Burgemeester voornoemd, I G. JANSEN. --- HINDERWET. Burgemeester en Wethouders dar gemeente Hengelo (0.), maken bekend dat door hen voorwaardelijk vergunning is verleend aan: 1. de fa. Gebr. Jagers te Hengelo (0.), tot uitbreiding van een bakekrij, op het perceel gelegen ana de Ensehedeschestraat, alhier en kadastraal bekend in sectie C. no. 8617; 2. de N.V. Hengelosche Bontweverij te Hengelo (0.) tot uitbreiding der fabriek, op het perceel gelegen aan de Deldenerstraat, alhier en kadastraal bekend in sectie B. no. 6430. Hengelo (0.), 25 Juni 1929. Burgemeester en Wethouders ?oom, G. JANSEN, Burgemeester, VEENHOVEN. Secretaris. --- UITOEFENING KIESRECHT DOOR PERSONEN, DIE IN DIENSTBETREKKING ZIJN. De BURGEMEESTER van GOOR herinnert personen bij wie, en bestuurders van bijzondere ondernemingen en instellingen waarbij, personen die den leeftijd van vijf en twintig jaren hebben bereikt, in dienstbetrekking zijn: dat zij, volgens art. 55 der Kieswet, verplicht zijn te zorgen, voor zoover niet bij algemeenen maatregel van bestuur vrijstelling is verleend, dat ieder van dezen, die bevoegd is tot een te houden stemming mede te werken, gedurende ten minste twee achtereenvolgende uren, tusschen acht uren des voormiddags en vijf uren des namiddage, daartoe gelegenheid viade; dat iij, veter* uk 86 vart piaoszade wet, !oor move arbeid wordt verricht in fabriekken of werkplaatsen, verplicht zijn te zorgen dat in het arbeidelokaal en, zoo er meerdere arbeidslokalen zijn, in het grootste ot wel in meer den één arbeidslokaal' gedurende twee werkdagen v66r, en op den tot stemming bepaalden tijd op een zichtbare wijze is opgehangen een door hen of van hunnentwege onderteekende lijst, de twee achtereenvolgende uren, bovenbedoeld, vermeldende, voor elk afzonderlijk of groepsgewijze of voor allen gezamenlijk; dat, volgens art. 151 der Kieswet, overtreding van bovenstaande voorschriften wordt gestraft met hechtenis van ten hoogste veertien dagen of geldboete van ten hoogste vijf en zeventig gulden. Bij koninkl. besluit van 27 Mei 1929 (Staatsblad no. 265) is in verband met het vorenstaande bepaald, dat vrijstelling wordt verleend aan de in artikel 55 der Kieswet bedoelde personen en bestuurders van bijzondere instellingen en ondernemingen ten aanzien van bij hen in dienstbetrekking zijnde personen, welke uit hoofde van die dienstbetrekking op den dag der stemming tussehen de in vermeld artikel genoemde tijdstippen niet gedurende twee achtereenvolgende uren vertoeven in de gemeente, waar zij bevoegd zijn aan de stemming deel te nemen. Lijsten, op te hangen in fabrieken en werkplaatsen, als in art. 56 der Kieswet bedoeld, zijn ter gemeentesecretarie verkrijgbaar. Goor, 26 Juni 1929. De Burgemeester voornoemd, W. VAN DER SLUIS. --- TWENTSCH NIEUWS. HENGELO. • 39ste jaarfeest R.K. Werkliedenvereeniging „St. Joseph". Zondag 30 Juni viert de R.K. Werkliedenvereeniging „St. Joseph" haar 39ste jaarfeest. Voor deze gelegenheid heeft des morgens in de St. Lambertuskerk een algemeene U. Communie plaats, waarna met ontplooid vaandel in optocht naar „Het Centrum", waar een gemeenschappelijk ontbijt plaats heeft, gemarcheerd wordt. Des avonds heeft in den tuin een concert plaats, waarbij in de eerste plaats leden en hunne huisgenooten zijn uitgenoodigd. Ovengens zijn ook anderen van harte welkom. Bij slecht weer vindt het concert plaats in de groote zaal. Men zie de advertentie in dit blad. Nieuwe apotheek. Woensdag is door den heer A. Koop, in het perceel F.snschedeschestraat 13 een apotheek geopend, waaraan tevens verbonden een afdeeling optiek. Evenals in andere apotheken zijn bij den heer A. Koop homeopathische geneesmiddelen verkrijgbaar. De zaak maakt in alla opzichten een keurigen indruk. Ren.gelosehe Schoenwinkelierevereeulgiug. In de deze week gehouden vergadering van de Hengelosehe Seheenwinkeliersvereeniging werd besloten de jaarlijksehe vacante voor dit jaar te bepalen op Maandag 29, Dinsdag 30 en Woensdag 31 Juli a.s. Op die dagen zal het sehoenmakerspersoneel dus vrijaf hebben en zullen de zaken der aangesloten leden gesloten zijn. Voor het belanghebbende publiek dato om te noteeren. Jubileum. Donderdag herdacht de heer fl K. Heen> ma, ladingmeester bij de N.8., alhier, zijn 25- jarig ambtsjubileum. De jubilaris werd des morgens op het stationsbureau toegesproken door den heer C, J. J. van Katwijk, inspecteur, die hem in toepasselijke woorden namens de Directie de gebruikelijke enveloppe met oorkonde aanbood. Vervolgens sprak de heer J. Werkman, stationschef. Deze liet uitkomen, dat in den korten tijd, waarin hij tot dusverre in Hengelo ' werkzaam is geweest, hij den heer 11 als een uiterst nauwgezet en plichtsgetrouw beambte had leeren kennen. In de goederenloods werd de jubilaris gehuldigd door het personeel, als woordvoerder waarvan optrad de heer W. Waage, ladingmeester die hem roemde als een prettig en flink kameraad. Namens ambtenaren en beambten werd den heer H. een kamerameublement aangeboden. Van de receptie ten huize van den jubilaris werd een druk gebruik gemaakt. Nieuwe kapperszaak. Het pand Dennenboschweg 13, waarin vroeger gevestigd de kapperssalon van den heer Timmermans Sr., is inwendig geheel verbouwd. ..Na voltooiing der werkzaamheden heeft j.l. Woensdag de heer A. Brouwer in dit pand, dat een ingrijpende verandering ten goede heeft ondergaan, een dames- en heerenkapperszaak geopend. De beide salons zijn op moderne wijze ingericht; het geheel levert een prettigen en frisschen aanblik. Vooral is er naar gestreefd, dat het publiek een hygiënische bediening gewaarborgd wordt. Een- uitgebreide sorteering parfums, zeepen en verdere aanverwante artikelen completeeren de inrichting dezer zaak, welke er in alle opzichten zijn mag. Landbouwdag. De burgemeester, de heer mr. G. Jansen, heeft zich bereid verklaard het eerevoorzitterschap te aanvaarden van het uitvoerend comité voor den Zaterdag 7 September a.s. alhier te houden landbouw- en fokveedag. Bedoeld comité wordt gevormd door de besturen der Fokvereeniging „Hengelo" en der plaatselijke afdeeling van den 8.0.0. Het ligt in het voornemen, dat de Burgemeester het officieel° openingswoord zal spreken. Muziekvereeniging „Excelsior". De muziekvereeniging „Excelsior" is voornemens Woensdagavond 10 Juli a.s, een concert te geven in den tuin van den „Drost van Twente' te Delden. Landdag Liberale Staatspartij „De Vrijheidsbond". Zondagmiddag wordt in den Gemeentetuin, alhier, de aangekondigde Twentsche Landdag der Liberale Staatspartij „De Vrijheidsbond" gehouden. Een drietal sprekers zal 't woord voeren ter behandeling van onderwerpen, in verband staande met de a.s. verkiezingen. De muziekvereeniging „Excelsior" zal haar medewerking aan de meeting verleenen. Belangstellenden vinden nadere bijzonderheden vermeld in een in dit nummer voorkomende advertentie, waarnaar op verzoek wordt verwezen. Eindexamen Rijkskweekschool voor onderwijzers en onderwijzeressen. Voor hot ontman handenarbeid werden voor de tweede groep geëxamineerd 7 candidaten. Geslaagd de -beeren: J. A. Hutten, Rossum, E. J. Sehoneveld, Enschede, G. J, Schutte, Haarloo, B. G. Tukkers, Benekamp, P. C. Velthuizen, Enschede. Amstel-hotel. Wanneer de vordering der werkzaamheden zulks toelaat, ligt het in de bedoeling het „Amstel-hotel" begin Augustus te openen. Naar wij vernemen, heeft de heer G. B. Smit, die thans een leidende functie bekleedt aan het „Zuid-Hollandsch Hotel" te Rotterdam, de nieuwe inrichting gehuurd om deze geheel voor eigen risico te exploiteeren. Internationaal Jeugdfeest. In Juli wordt te Weenen het tweede Internationale Jeugdfeest gehouden. Een 5-tal leden van de afdeeling Hengelo van do A. J. C. zal aan dit feest, dat wordt gevolgd door het derde congres van de Socialistische Jeugd-internationale, deelnemen. Zij vertrekken Zaterdag 6 Juli van hier naar Utrecht, vanwaar den volgenden morgen de 500 A.J.C.-ers en A.J.C.-sters uit Nederland per extra-trein de reis naar de Oostenrijksche hoofdstad zullen aanvangen. De Hollandsche deelnemers(sters) komen in den ochtend van den volgenden dag te Weenen aan' waarna zij een driedaagschen tocht naar de bergen zullen maken. Donderdagavond zijn ze weer in de Donaustad terug en worden daar ondergebracht bij Weensehe partijgenooten in een der moderne woningblokken. De openingsplechtigheid zal Vrijdag 12 Juli 10 uur, op de „Heldenplatz" voor de „Hofburg" plaatsvinden. Dienzelfden avond werden vier kunstavonden belegd en een „Internationale Avond", waaraan ook de Holland-Wie A.J.C. zal meewerken. _ _ Zaterdag hebben publieke politieke vergaderingen plaats, gevolgd door het internationale avondfeest op de „Hohe Wa.rte" en daarna een fakkeloptocht, naar het voor deze gelegenheid feestelijk verlichte stadhuis. Op den Zondag, den sluitingsdag, worden ochtendbijeenkomsten in de verschillende woonwijken, en een internationale meeting voor het stadhuis met een massale zangdemonstratie gehouden. Op 't congres der Soc. Jeugd Internationale wordt de A.J.C. vertegenwoordigd door Koos Vorrink, Piet Schuhmacher, Klaas Toornstra en Herman Molendijk. Ned. Spoorwegen. De heer W. J. Groothui., leerling-machinist, slaagde op het te Utrecht ehouden examen op 28 dezer voor onder-maeluniat. * • Met ingang van 30 J ,ordt de leerling-machinist, de heer 14, 1. verplaatst ras& Zwvllo ziaa£ H•ng•ilesii Goed afgeloopen. 1 Woensdagavond reden op den hoek Beursstraat—Enschedeschestraat een wielrijder en een wielrijdster tegen elkaa2. Hoewel de laatste aanvankelijk kiaagde .over een pijnlijk been, bleek toch achteraf het ongeval goed te zijn afgeloopen. De fietsen liepen nagenoeg geen beschadiging op. 25-jarig bestaan van de S:egelclub „Wij willen". De Hengelosche Kegelclub „Wij willen" viert de volgende maand haar 25-jarig bestaan en heeft naar aanleiding daarvan met toestemming van den „Twentschen Kegelbond", een 10-daagsch kegelconcours uitgeschreven. Reeds werden talrijke, prachtige prijzen, voor dit concours, waarvoor zeer veel animo bestaat, beschikbaar gesteld. De viering van dit concours, dat zal duren van 13 tot 23 Juli, valt samen met de officieele opening der nieuw aangelegde kegelbanen van café Akkerman, Brinkstraat, Ter zijde van genoemd café werd een ruim en modern ingericht kegelhuis gebouwd, dat zijn voltooiing nadert. In dit kegelhuis liggen 2 banen en het door „Wij willen" uitgeschreven concours zal hier gehouden worden. De heer Friezendorp, voorzitter van den „Twentschen Kegelbond", zal 13 Juli des namiddags 5 uur de officieel° opening leiden. Aanwezig zullen o.m. zijn de bestuursleden van den ~Twentschen Regelbond" en afgevaardigden van plaatselijke kegelclubs. Om 6.30 uur zal de eerste worp de eerste verwarring onder de kegels aanbrengen. Gemeenteconcert. „Heng. Christ. Gemengd Koor" geeft Vrijdag 5 Juli a.s. een concert in den Gemeentetuin. Het programma ia als volPt samengesteld: 1. Bede. G. F. Hiindel. 2. Herder's Zondagslied. Conradin Creuzer. . Lentegevoel. Ferd. MOhring. 4. Droomend kind. L. F. J. Zuiderduin. 5. Nacht. F. Schubert. Pauze: 6. Morgenlied. G. v. d. Vlies. 7. Lentekinderen. Ferd. Rillen 8. Een nieuw lied van een Meisje en een Schipper. H. J. den Hertog. 9. Najaarslied. Corn. A. Galesloot. E.K. Tooneelvereeniting „Concordia". Zondag j.l. maakten de leden der booneel– „Concordia" met hunne dames een uitstapje naar Ibbenbiiren en Teckelenburg. Het gezelschap, dat pLm. 30 personen telde, reisde per autobus van den heer Nijhuis. In Ibbenbsren werd natuurlijk de Rodelbaan bezocht en bezichtigde men de omstreken van dit idyllische plaatsje. „Das Hoekende Weib" bij Db'renthe was één der grootste attracties en uren bracht men zoek in het schilderachtige stadje Teckelenburg, alwaar de ruïne van het oude slot der Teckelenburgs, de Bismarcktoren en de Heidentempel spraken van natuur- en cultuurhistorische monumenten. In Teckelenburg werd gemeenschappelijk gemiddagmaald in hotel „Ziir Felsengrotte", hetgeen de geanimeerde stemming zeker ten goede kwam. Des avonds pl.m. 12 uur arriveerde het gezelschap zonder een enkel ongeval wederom te Hengelo na een buitengewoon aangenamen en welbestecien dag. Zerp Wilberteebeel. (1 Door de gemeente zal de uitvoering van het glas- en verfwerk der te bouwen Wilbert, school in eigen beheer geschieden, Bouw 154 Gemeentewoningen. . * Het verf-, en behangwerk voor de 154 woningen der gemeente á gegund 441.1 F. Zanen te iilblasserdara. Btenuning. • Op 3 Juli a.s. zullen 146 kiezers, voorkomende op de kiezerslijst dezer gemeente in een andere gemeente aan de stemming deelnemen, terwijl 257 kiezers van elders alhier zullen stemmen. Personeel Gemeentewerken. • Door B. en W. ia de heer P. Th. Jansen, teekenaar bij den dienst der Gemeentewerken bevorderd tot opzichter 2e klasse ia tijdelijken dienst. Overijselsche Ingenieurs naar de Zuiderzee'werken. – Vrijdag 21 en Zaterdag 22 Juni werd door de Vereeniging van Ingenieurs, werkzaam in . de provincie Overijsel, een excursie geronA kt t naar de Zuiderzeewerken. – Vrijdagavond vertrok het gezelschap, bestaande uit 58 personen waarvan 35 leden en 23 dames- en heeren-introduce's, per D-trein in een gereserveerd rijtuig van hier via Amsterdam naar den Helder, waar men om 23,13 uur arriveerde. Hot gezelschap werd hier ondergebracht in de hotela „Den Burg", „Belle. vue en „Huisduinen". : Den volgenden morgen ging men in autobus' sen via Ewij cksluis naar het vliegveld De Kooy, waar druk werd geoefend door de vliegeniers. Van hier ging het over den nieuwen dijk, die een onderdeel vormt van den afsluitdijk, naar Wieringen. De tocht over dit eiland was voor vele bezoekers, die hot nog niet eerder bezochten, een openbaring. Na aankomst , te Den Oever begaf het gezelschap zich naar hei ontspanningslokaal daar ter plaatse, waar door den heer ir. J. C. N .Ringeling, ingenieur bij den dienst der Zuiderzeewerken, een korte uiteenzetting over de verschillende te bezoeken werken word gegeven. Eerst werd nu -oei bezoek gebracht aan de i in 3 groepen van 5 gebouwde uitwateringsslui_ zen te Den Oever. De sluisput op de oost_ punt van Wiering,en werd nog bij vrij goed _ weer bezichtigd, evenals een schutsluis voor de scheepvaart. In de voordracht van den heer Ringeling, die een duidelijke technische _ uiteenzetting gaf, en de belangstelling der hoorders ten zeerste wist op te wekken, werd 3 nog gememoreerd, dat de vele kranen en hefwerktuigen, geleverd door de N.V. Machinefabriek Gebr. Stokk tt Co., uitstekend voldeden. • De tocht werd vervolgens voortgezet met het s.s. „Dageraad", dat het gezelschap bracht naar het nieuw gevormde eiland op het Breezand. Daar men oenige vertraging had gehad, werd alleen om het Breezand gevaren, waardoor toch alles goed kon worden waargenomen. Zoo zag men, hoe reeds aan ; weerszijden van het eiland begonnen is met ' het leggen van den afsluitdijk. Het in wording zijnde eiland Breezand leverde een indrukwekkend gezicht met de vele grijperkra, nen, zandschepen en lichters' die de keileem ( onder de grijpers brengen. Het eiland zal over 1, eenige maanden gereed zijn en aan 4000 uienschen woonplaats bieden. c Van hier ging het naar den in aanleg zijnden dijk en de werkhaven van de Oude Zeug. Daar het intusschen vrij hevig was gaan waaion Pn oenige leden yan, het gezefsehap een ,waixiidy-4, met zee2-idkte te kampen. Op de Oude Zeug F; wbrjen de keien der dokwerkers, welke zeer 1? ruim en frisch gebouwd zijn, in oogenbehouvr genomen. Nadat men de in uitvoering zijnde e werken, o.a. het Zuidelijk sluisgat, had be- r, zichtigd, ging men per boot naar Medemblik, 11 waar een, bezoek gebracht werd aan het ge- 1' maal aldaar, en in de groote betonnen afvoer- v buizen een wandelingetje werd gemaakt. Hoe- g, wel het gebouw nog in de bekisting stond, kon '; men zich toch over de royale afmetingen een a oordeel vormen. Tijdens den boottocht was v _ aan boord geluncht, -terwijl thans in het ontspanningslokaal dor Zuiderzeewerken te Men demblik de thee werd gebruikt. De voorzitter der vereeniging, de heer ir. I. C. F. Laurillard, / sprak hier eenige waardoerende woorden tot den leider van den tocht, ir. Ringeling, hem I/ dankend voor zijn uitstekende, inleidingen en o vooral voor zijn organisatie, waardoor de geheele tocht prompt op tijd kon worden afgelegd, en de belangrijkste punten konden wor– den bezichtigd. 1 Per autobus werd daarna naar den proefpolder nabij Andijk gereden, waar een der 1 landbouwkundigen van den polder de noodige uitleggingen gaf omtrent de verschillende 1 cultures, die daar worden beproefd. Verschil– lende boerderijen werden nog gepasseerd, welke alle een gasklok bezitten, zoodat voor ei-1 gen verlichting kan worden gezorgd. – LAngs den weg, die nu gevolgd werd, kon men de cultuurgronden zien, waaraan ZOOVOOI k gebrek heerscht. Daarom wordt, niettegen– staande de afsluitdijk nog lang niet gereed is, de Wieringermeer reeds droog gelegd, hetgeen 5 natuurlijk extra kosten meebrengt. Het was een aardig gezicht, midden op de Wieringer- • meer 20 groote baggermachines te zien, dikke rookwolken uitblazend, bezig de geulen te baggeren, die later de tochtslooten in den polder , zullen moeten Vormen. Het is in den proefpolder gebleken, dat de gebgggerde hoofdtocht bij het droogkomen gehbel zijn goeden vorm behouden had, hetgeen wel als een knap staaltje van techniek kan worden beschouwd. Wederom te Medemblik aangekomen, begaf het gezelschap zich per extra-trein naar Amsterdam terug, waardoor de aankomst aldaar 1 uur vervroegd was, pa dag werd besloten met een gezellig diner, in de restauratiezaal van het Centraal Station, waaraan ook de heer I en mevrouw Ringeling als gasten der Vereeniging mee aanzaten. In een gereserveerd rijtuig van den D-trtdin keerde het gezelschap daarna naar °verijsd terug, uiterst tevreden over het uitstekende overzicht, dat men door dit bezoek van de nit voering der Zuiderzeewerken had verkregen. Lezing Mr. Maxchant. Dinsdagavond sprak in hotel Eulderink voor de afd. Hengelo van den Vrijz. Dom. Bond de heer mr. H. P. Marchant, lid van de Tweede Kamer. Er was veel publiek aanwezig. Het viel ons op, dat er ook zeer vele dames in deze bijeenkomst aanwezig waren. Door den heer P. G. J. Pino Post, voorzitter van de afdeeling, werd het inleidend woord gesproken. Hij riep den aanwezigen het welkom toe en herinnerde er aan, dat volgende week Woensdag een gewichtige dag voor het 'Nederlandsche volk zal zijn. Over het algemeen wordt er geklaagd over gebrek aan belangstelling voor de verkiezing. Maar wij hier, aldus spr., kunnen zeker niet over gebrek aan belangstelling klagen, integendeel. Als men zijn verkiezingsprogram moet dekken met variété-programma's, dan zijn dat po-Mieke vergaderingen, die blijkbaar op zich-L zelf geen aantrekkingskracht hebben. spreker , gaat na, welke programpunten op de lijst van de Vrije. Dem, staan, n.l. o.a. Ontwapening; vooral dit punt 'werkt als een roode lap op een stier, op den tegenstander. Do voorzitter begroette hierna den spreker van den avond, nar. Merchant, en dankte hem zeer, dat hij ook naar 'jengel° had willen komen (applaus). Thans was het woord aan den heer Var, chant. Hij koos als motto: „Democratie boven geloofsverdeeldheid". Vele tegenstanders beweren, dat ze „ook democraat" zijn, maar dikwijls weten zij4niet wat ze zijn, of ze weten niet wat democratie is. Naar zijn aanleg moet ieder gelegenheid hebben tot ontwikkeling. Zijn er wettelijke belemmeringen daarvoor, dan dient de wetgever die uit den weg te ruimen. Als door ongebreidelde baatzucht een aantal menschen lijdt; als men velen vernedert tot machines, dan dient de wetgever daarin eveneens te voorzien en zich aan te passen aan den maatschappelij... – -- ken vooruitgang. Overigens dient het geheele volk deel te nemen aan de samenstelling van de vertegenwoordiging van het volk. Het ge' wichtigste element in dit tijdperk van het • maatschappelijk leven is, dat de wet zich aanpast aan den vooruitgang van de maatschappij. Dit standpunt zegt spr. wordt door onze tegenstanders verworpen. spr., zon niet juist zijn, den vooruitgang te laten afhangen van de ongebreidelde krachten, die er in het maatschappelijk leven werken. Want dat doet ons terugvallen tot de toestanden van het midden der vorige eeuw, waarin misbruik werd gemaakt van vrouwen- en kinderarbeid. De Soc. Democraten verzetten zich daartegen met hun Marxistische theorieën, maar er is ook een andere reactie tegen die misstanden uit de vorige eeuw geweest, namelijk die der Vrijzinnig Democraten. Zij achten het privaat-bezit een factor voor den vooruitgang van het maatschappelijk leven. Doch daarnaast stelden zij, dat de misbruiken uit het privaat-bezit voortkomende, moesten worden tegengegaan. Uit dit standpunt is voortgekomen de democratie, die eischt dat het volk deel neemt aan het openbare leven en dat het voldoenden invloed heeft op de samenstelling van de volksvertegenwoordiging. In het buitenland hebben de democratisch voelenden zich in één partij georganiseerd; maar hier orgsmiseerden de christelijken zich in afzonderlijke partijen, al werkten ze ook voor een bepaald doel in coalitie samen. Intusschen sleet het democratische element bij de rechtsche partijen af, ten gevolge daarvan ontstond de Vrijz. Dom. Partij. Zij is, volgens prof. Colenbrander, de voorhoede en de trekkracht van de liberalen geweest. Dit compliment, aldus spr., accepteeren wij. We zijn het ook werkelijk geweest in den goeden tijd der liberalen. De Soc. Dem. zijn intusschen gekomen op de paden van de gewone hervormingspartij. Wat Louis de Visser thans in de Kamer zegt, dat is 20 jaar geleden door Troelstra c.s. gezegd. Als men ons verwijt, dat wij naar de Soc. Dem, zijn toegegroeid, dan is dit in zooverre juist, dat niet de Vrijz. Dem, van hun plaats zijn gekomen, maar preetisch genomen de Soc. 'Dem. geworden zijn tot een hervormingspartij. Waar een partij als de Soc. Dam., die machtig is, zich aanbiedt om de regeeringsverantwoordelijkheid te dragen, daar is het een fout, die af te stooten, wijl men ze daardoor op het revolutionnaire terugstoot. Het zou een daad van wijs baal zijn, ze in de regeering op te nemen, wijl se• daardoor juist verder gaan op den weg van de hervormings.partij. Zouden zij socialistisch willen gaan regie. ree de 'i re-tfl er _e t=...1:11,1, Aan de ;twee» kg,k4./ag sPoe henll;vh-n--' Iw),,t raker , Went trim a w,.-1 wil socialistisch resawasrd worden. Zoo dreigt er d•eq geen gevaar van het socialisme en het comalunisme. T-ret feevaar voer I revolutie dreigt veeleer van den kant van ban. die zich er tegen verzetten, dat de wetgever ten goede ingrijpt in het maatschappelijk leven. Als er achterstand is in de sociale wetgeving, dan bestaat er gevaar voor revolutie. Dit gevaar, aldus 'spr., dreigt van den kant der liberalen, omdat zij zich altijd hebben verzet tegen den vooruitgang. In 1918 hebben ze alleen om den vrees voor revolutie toegegeven aan de revolutionnaire eischen der arbeiders. Maar later, toen het gevaar geluwd was, zijn ze weer teruggekrabbeld. De liberalen verzetten zich nu ook tegen de evenredige vertegenwoordiging. Waarom doen ze dat? Omdat ze weten, dat hun fulnhitng steeds kleiner wordt. Zij zien daarin een gevaar voor hun politieke positie. Tegenwoordig neemt het heele volk deel aan de verkiezingen. Het gaat er echter niet om, of er een democratische Kamer is, maar hoofdzaak is, dat de regeering is een afspiegeling van de volksvertegenwoordiging. Dit is het wezen van het parlementaire stelsel, en dat is ook wat Thorbecke destijds wilde. De regeering, zooals die de laatste drie jaar existeerde' is geen parlementaire regeering, want als het er op aankomt, lapt ze de wenschen van de Kamer eenvoudig aan haar laars. Spr. behandelt vervolgens het amendement.. Kersten, betreffende de vertegenwoordiging bij den Paus, waardoor de coalitieregeering van 1925 gestruikeld is en de coalitie werd uiteengeslagen. Men maakt spr. en zijn partij . er een verwijt van, dat zij aan den val van 7 het kabinet-Colijn hebben medegewerkt Maar spr. aanvaardt dit verwijt gaarne, wijl hij er . daardoor aan heeft meegewerkt een niet-parlementaire regeering te doen vallen. De samenstelling van het kabinet-Colijn klopte niet , met de uitspraak van de kiezers, hetgeen bleek uit het feit, dat dit kabinet steunde op de oppositie. Spr. acht het een voorwaarde voor de democratie' eenheid vormt een regeeringskabinet een vormt met de volksvertegenwoordiging zelve. De liberalen zeggen: we kunnen geen liberaal kabinet krijgen, welnu laat ons dan maar genoegen nemen met een zakenkabinet. Doch hiermede zijn de liberalen van het standpunt van Thorbecke afgestapt. Spr. bespreekt vervolgens de wijze, waarop hij zich denkt, dat een parlementaire regeering moet worden gevormd. Dan zal men moeten beginnen met een regeer-program samen te stellen. Dit heeft hij ook in 'November 1925 gedaan, toen hem de samenstelling van een -democratisch kabinet werd opgedragen. Door de Soc. Dem. werd dit aanvaard, maar de R.K. partij wilde dit niet aanvaarden. Toen is de formatie van het parlementaire kabinet mislukt. Niet, omdat er geen program was, en ook niet omdat er geen meerderheid was, maar omdat de Kath. niet wilden. Zij waren dus verantwoordelijk voor de mislukking en spr. achtte het geen daad van wijs regeeringsbeleid om de partij, die zich aanbood deel te nemen aan de regeering, (de S.D.A.P.) af te stooten. Dat hebben de R.K. gedaan. Over het staatspensioen sprekende, zegt de heer Merchant, dat iemand, die zijn heele leven gewerkt heeft, wel heeft willen sparen, maar het niet kon, eveneens recht heeft op staatspensioen. Maar hij acht het niet juist, zooals de heer Salines dit wil, pensioen uit te keeren uit geldmiddelen, die voor een ander doel zijn bijeengebracht. Dit standpunt heeft de heer Sannes verkeerd uitgelegd, en de Vrijheidebond heeft dit heibeltje tusschen de Soc. Dem. en de Vrijz. Dem. voor propagandistische doeleinden uitgebuit. Spr. zet dit nog nader uiteen. De Vrijz. Bern. willen, alvorens Staatspensioen te beloven, eerst de middelen aanwijzen, waaruit dit pensioen betaald moet worden. De Vrijh.bond belooft echter maar' zonder de middelen aan te wijzen, waaruit alles moet worden betaald. Ze willen belasting afschaffen en meer bewapening; dat kost honderden millioenen. Als de Vrijh.bond wil doen wat het belooft, dan stuurt hèt Nederland regelrecht paar het faillissement. Spr. eindigt het eerste deel van zijn rede door te zeggen, dat de democratie gehandhaafd moet blijven. Gebeurt dat, dan bestaat er zekerheid, dat ons geheele volk weer interesse voor het parlementaire leven zal gaan ] krijgen en hij waarschuwt er voor, het extraparlementaire kabinet in ons staatsbestel niet tot regel te maken, omdat we dan zonder twijfel de democratie kwijt raken (applaus). Na de pauze sprak de heer Marchant over het vraagstuk der ontwapening. Men moet scheiding maken tusschen nationale en internationale ontwapening. De internationale ontwapening heeft ten doel door de rechtsorde de oorlogen tusschen de volkeren onmogelijk te maken. Met nationale ontwapening is dit anders. . Hoe is de internationale ontwapening te bereiken, In Genève zijn studiecommissies, maar die schieten niet op. De volkeren zijn over dat redekavelen aldaar ontevreden; ze zijn er beu van, en ze dringen er op aan, naar Gen&e menschen te sturen, die met de internationale ontwapening ernst maken. Vroeger gold als wet de macht en het geweld; maar het vuistrecht heeft afgedaan; we moeten internationaal, evengoed als dit nationaal reeds het geval is, naar de orde door het recht. Zoolang er bewapening is, is er gevaar voor oorlog, en vermindering van bewapening draagt evengoed het gevaar van conflicten in zich als volledige bewapening. Geschillen dienen onderworpen te worden aan verplichte internationale rechtspraak. In Genève wil men van het protocol van Genève, hetwelk die rechtspraak regelt, niets meer hooren. En ook Colijn heeft zich ervan afgekeerd, uit vrees, dat de volke- , ren hun vrijheid kwijt raken. Doch dit laatste is een dwaling. De volkeren raken alleen hun vrijheid kwijt om kwaad te doen. Noodzakelijk is, dat er naar Genève gestuurd worden geen militairen of diplomaten, die nog in het voetspoor der militairen loopen) maar wel vertegenwoordigers, die werkelijk voor ontwapening zijn. De stembus-uitslag moet in deze helpen. Waarom is ook nationale ontwapening noodie vraagt spr. Nederland mag geen oorlog 1 meer willen voeren. In 1914 stond men nog op het standpunt, dat neutrale volkeren buiten den oorlog moesten blijven; wat van de oorlogvoerenden over de grens kwam, werd ' ontwapend en geïnterneerd. De taak van ons Leger was om te voorkomen, dat er hier gevochten werd. Maar de toetreding van Nederland in 1920 tot den Volkenbond heeft de situatie veranderd. Hiermede werd in de eerste plaats het neutraliteitsbeginsel prijs gegeven; sedert Nederland lid is van den Volkenbond, zal het zich eventueel hebben te mengen in internationale geschillen. Dat de Nederlandsche grens in 1914 niet geschonden werd, kwam niet door ons sterk leger, maar wijl de partijen er belang bij hadden Nederland neutraal te laten. Maar als er nu nog eens een oorlog zou komen tusschen Duitschland en Frankrijk, dan zou Nederland, krachtens zijn lidmaathap van den Volkenbond, verplicht zijn, zich partij te steilee. Dan he.ret geen enkele i partij c.r dus nog belang bij, de Nederlandsche grenzen te ontzien. Mocht Duitschland weer een oorlog beginnen, dan zal stellig onze grens geschonden worden. Dan zal de taak van het Nederl. leger zijn, den eersten stoot op te vangen, met het gevolg, dat ons leger en ons land onder den voet zullen worden geloopen.Dan zullen niet alleen onze jongens-vernietigd worden,, maar dan zullen ook onze burgers geteisterd worden door den oorlog in de lucht. De toekomstige oorlog is geen strijd meer van soldaten tegen soldaten, maar een strijd tegen de geheele bevolking, een strijd tegen alles wat leeft. Dat is geen overdreven voorstelling, maar het is ellendige werkelijkheid. Spr. toont .dit aan met verschillende feiten uit den afgeloopen oorlog. Tegen stikgassen is geen bescherming mogelijk. Zooals de oorlog op het °ogenblik gevoerd zou kunnen worden, is het eenvoudig volksverdelging. Nu staan de Vrijz. Dein, op het standpunt, dat het °ogenblik is gekomen om te zeggen: „daar doet het Nederlandsche volk niet aan mee". (applaus). Is 't afschuwelijke, menschonteerende werk van oorlogvoeren als een gode-welgevallig werk te beschouwen? Spr. antwoordt hierop, met een hartgrondig „neen". De Liberalen verwijten spr. en de zijnen dat zij de werkelijkheid niet zien. Maar liet is toch werkelijk- heid als wij beweren, aldus spr., dat we ons eenvoudig niet beschermen kunnen. Zouden we dat wel willen doen, dan beteekende dit ook reeds in vredestijd de financieele ruïne van ons volk en in oorlogstijd, dat ons geheele land en ons geheele leger verwoest wordt. Er is geen enkele wettelijke en moreele grond denkbaar, waarom we zouden moeten afzien van nationale ontwapening. Men verwijt spr., dat hij in Nov. 1925 de ontwapening niet als no. 1 op het program had gezet. Maar dat was practisch niet mogelijk met het oog op de mogelijkheid tot samenstelling van een kabinet. Intusschen stond er wel degelijk heel wat in het program omtrent ontwapening. Tenslotte sprak de heer Merchant over Curaçao. Wat is de les van Curaçao? We geven per jaar 100 millioen uit voor onze weermacht en we zijn nog niet eens in staat 100 bandieten van het lijf te houden. Wat onbereikbaar is heeft men nagestreefd, maar wat te bereiken was heeft men verzuimd. Dit, aldus spr., is de les van Curaçao. Wat we noodig hebben is een politieleger, dat ons beveiligt tegen overvallen van slecht-willende elementen. Uit de legers komen de revoluties voort; dat is in Duitschland, dat is in 1918 ook in Nederland gebleken. Maar toen de regeering op een goeden Zondag het leger demobiliseerde, toen was het gevaar voor revolutie ook in ons land bezworen. Wie beveiligd wil zijn tegen binnenlandsche revolutie, aldus spr., dient het leger af te schaffen. Spr. hoopt tenslotte, dat de uitslag der ver-,I ldezing een duidelijke taal zal spreken, en dat ze de toekomstige regeering zal nopen tot nationale ontwapening. De eer van Nederland ligt niet in den omvang van zijn oorlogsweermacht, maar de eer van Nederland ligt hierin dat het opmarcheert gaar de spits der beschaving. Van de gelegenheid tot debat maakte gebruik de heer Huiskes (oud-raadslid), die uitvoerig door den heer MArchant beantwoord werd. Om ruim half twaalf sloot de voorzitter de geanimeerde vergadering met een opwekkend woord om op 3 Juli te stemmen op lijst 15) en met dank aan mr. Merchant voor zijn rede en aan den debater, den heer Huiskes. Openluchtvérgaderingen Comanauniatiaolla Partij Holland. Woensdagavond werden door de C. P. Holland hier ter stede 3 openluchtvergaderingen gehouden nl. in de Langelermaatstraat, op 't Wilderinicsplein en bij het Lutjeveld. Als sprekers zouden optreden de heer G. van Burink uit Rotterdam en de heer A. J. Frederiks uit Almelo resp. met tot onderwerp: „Het bedrog der burgerlijke partijen en helaas ook der S.D.A.P." en „Waarom het 3 Juli gaat". Voor een niet zeer groot aantal toehoorders sprak de heer G. de Bruin, voorzitter der afdeeling Enschede der C. P. op de samenkomst aan de Langelermaatstraat, welke wij bijwoonden, een korte inleiding, mededeelend dat de heer van Burink, door de vele redevoeringen, de laatste dagen door hem gehouden, zijn stem geforceerd had en zoodoende niet in staat was hedenavond aanwezig te zijn. Wanneer wij spreken tot de massa, vervolgde hij, is dit niet om den arbeiders gouden bergen te beloven, want tot de vervulling daarvan zijn wij niet in staat, evenmin als er iets terecht komt van de schoon.e beloften welke de andere partijen doen. Zoolang wij leven in een kapitalistische maatschappij, aldus spreker, en de arbeider in fabrieken en werkplaats niet meer te zeggen heeft dan op het °ogenblik, zal zijn positie niet verbeteren. Daarom zullen wij trachten de vijanden van den arbeider, den proletariër, die zwoegt en kweet voor een atdkje brood, aan de kaak te stellen; veel meer zullen wij niet kunnen doen. Spreker wekte allen op, te stemmen op den I heer D. Wijnkoop, die met taaie wilskracht 1 reeds sedert zooveel jaren werkte in het belang der arbeiders, waarna hij het woord gaf aan den heer A. 3. Frederiks. Deze begon met te herinneren aan de tijden, onmiddellijk volgende op den wereldoorlog. I Toen was de bourgeoisie bereid tot inwilliging van alle eischen der arbeiders. Men verzocht om sociale voorzieningen, men kreeg ze; men wilde den 8-uren dag, het werd toegestaan; ouderdomsrente en ziekteverzekering, alles ]kreeg men gedaan. Doch nu, vervolgde spreker, zijn we 10 jaren verder en zijn we ondanks deze wetten, nog even ver als voordien. Van den 8-uren dag is niets terecht ge• komen; vele arbeiders zijn zelfs in bedrijven, . waar 8 uur werken reeds veel te lang is, meer • dan 10 uur werkzaam, terwijl, wat de ouderdomswet betreft, deze ook nog lang niet volmaakt is. Want zoo vervolgde hij, indien men het werkelijk zoover heeft liiinnen brengen, dat men voor zijn 65ste jaar met gestorven, is van den honger, krijgt men f 3 per week en met de echtgenoote samen je 5. Is men dan zoover gekomen. dat men niet meer werken kan en natuurlijk niet alleen van die vijf guldentjes kan leven, zoodat van armenzorg getrokken moet worden, dan blijkt het, dat deze schamele guldens door Armenzorg van de toelage worden afgetrokken. en men op deze manier niet voor zichzelf, maar voor Armenzorg heeft geplakt. Ook de ziekteverzekering, aldus spreker, laat nog veel te wenschen over, daar slechts een. gedeelte van het Nederlandsche volk daaronder valt. Ziehier, sprak hij, dit is slechts terecht gekomen van de schoone beloften, ons door de bourgeoisie gedaan in de tijden toen de schrik haar om. 't hart sloeg; dit is alles, wat onze Christelijke regeering tot stand heeft weten. ite breng-en. – Ook de belastingen vond spreker veel en i veel te hoog. Is Lat niet oz-,r, schande, zoo 1 vroeg hij, dat voor elke pijp tabak, die gerookt wordt, belasting moet worden betaald, evenals voor elk. kopje thee, pondje suiker en het rijwiel, waarop men genoodzaakt is naar het werk te rijden? Spreker deed een spottend verhaaltje, waarin hij de oorzaak vertelde van de hooge belastingen. • Staande aan den vooravond der verkiezin• gen weten alle partijen tezamen niet, hoe luid , ze over de ontwapening zullen roepen. Een belofte volgens spreker' die nooit in vervulling k zal gaan; niettegenstaande er een permanente Volkenbond knusjes zit te confereeren hoe , eigenlijk de ontwapening zijn moet. ; Wanneer men bedenkt, dat Amerika meer . dan 6 milliard guldens voor militaire doeleinden besteedt en Frankrijk nu in vredestijd b over een grooter leger beschikt, dan Duitscht land voor den oorlog ooit heeft gekend, terwijl . Engeland 7n vloot bezit, waar men van duizelt, 3 om zich allen toch maar met elkaar en met Japan – te kunnen meten zal men begrijpen, dat, zoolang de kapitalisten niet ontwapend zijn, van r. wereldvrede den eersten tijd nog geen sprakE ; kan en zal zijn. Spreker herinnerde aan dE 1, schandelijke wijze, waarop de Groninger land– arbeiders door de marechaussees waren uit– eengejaagd, waarbij een persoon gedood werd .- De burgemeester van Finsterwolde, aldin spreker _is een heereboer, die belang heeft bij de staking der landarbeiders. Voorta sprak de heer Frederiks over het conflict in het houtbedrijf te Zaandam, waar de soc.-dem. K. ter Laan, burgemeester is. Hier werden de stakende houtbewerkers, die de onderkruipers aan de kaak wilden stellen, door de politie op straat niteengeranseld. Toen men zich over zulk een beestachtige behandeling beklaagde bij den burgemeester, aldus spreker, sprak deze: „De politie moet de baas blijven op straat", een antwoord in lijnrechte tegenstelling met diens vroegere opvattingen. , Daarom arbeiders, zoo riep spreker, vertrouwt uw belangen niet toe aan de socialis• ten, die' zoo spoedig zij een betere, hoogere L positie hebben weten te veroveren, met de ; bourgeoisie roepen „Oranje boven". Gebleken • is dit uit het gedrag van den heer Wibaut, • die wegens een ongesteldheid van burgemees• ter de Vlugt, den Amerikaanschen vlootvoogd , die een bezoek aan Amsterdam bracht, moest ontvangen en toen een heildronk op dezen – richtte. 3 Spreker besloot met de opwekking zich aan 1 te sluiten bij de Communistische partij en 3 1 Juli te stemmen op David Wijnkoop, opdat – eveneens de heer Burink, de voorvechter der s Rotterdamsche arbeiders den strijd tegen het – kapitalisme kan aanvaarden. Propaganda-fietstocht N.0.G.0.V. Wegens onvoorziene omstandigheden zal inplaats van heden, de propaganda-fietstocht der N.C.G.O.V. naar Goor, Zaterdag 6 Juli worden gemaakt, terwijl de tocht bij ongund stig weer op Zaterdag 13 Juli zal plaats hebben. Het vertrek van het 40-tal deelnemers ~. zal geschieden vanaf het gebouw voor Gemeen>. tewerken en Bedrijven des namiddags te half drie. Te Goor aangekomen zullen daar op verschillende punten door eenige leden toespraken worden gehouden waarna tegen half 7 a de terugtocht zal worden aanvaard. --- Advertentie -' -- 01 ' I 00 .2e • van Huid en Voeten 1.,. Doorzitten bij Wielrijden, Zonnebrand en Smetten, verzacht en geneest men met 16 r. Doos 30-60 en 90 ct. Tube 80 ct Bij Apotti. en Drogisten 539', ---