De moeilijkheden in de textielindustrie. Welke zijn de middelen ter verbetering? Onze Enschedesche correspondent schrijft lt 0115; De moeilijkheden in de textielindustrie en / de studiereis van Twentsche industrieelen door Amerika hebben dezen belangrijken tak / van Nederlandsche nijverheid den laatsten tijd g wel in het middelpunt der belangstelling ge- 1 plaatst. En niet ten onrechte! Want een in- 1 dustrie, die alleen in Twente aan ongeveer ( 85.000 arbeiders werk verschaft, die aan ruwe i katoen en garens over 1929 voor 100 miljoen , gulden in- en rond 112 millioen gulden uitvoerde, en die nog tal van nevenbedrijven op de been houdt, beteekent wel heel veel in een betrekkelijk kleine gemeenschap als de Nederlandsche. En het is begrijpelijk, dat als een dergelijk belangrijk organisme ziekteverschijnselen vertoont, er dan spoedig vele doctoren toesnellen, zich beraden en op middelen tot genezing zinnen. Doch waar zooveel belangstelling is, waar zoovelen zich geroepen gevoelen, de ziekteverschijnselen te registreeren en medicamenten voor te schrijven, daar is het gevaar niet denkbeeldig, dat een verkeerde diagnose wordt gesteld, en dat al die belangstelling op den patiënt juist een tegenovergestelde uitwerking heeft. Als een mensch ziek is, doet men het beste, hem in rust af te zonderen; als een industrie in moeilijke omstandigheden verkeert, doet men het verstandigst, niet al te veel schijn-deskundigen aan haar sponde toe to laten en geen alarmeerende berichten te verspreiden, omdat hierdoor een panieksternreing zou kunnen ontstaan, die de kwalen, eerder verergert dan ophef t. Dat was ongeveer de gedachtengang van een bekend en vooraanstaand textielfabrikant te Enschede, wien we dezer dagen om een verklaring van de malaise in dit bedrijf vroegen. Het is niet goed, zoo zeide hij, dat het oningewijde publiek zich al te veel met deze aangelegenheid bemoeit; het kan er toch niets aan verhelpen. Inderdaad, ging hij voort, de textiel maakt op het °ogenblik een ellendigen tijd door. Of er gebrek aan koopkracht is of overproductie, en wat verder precies de oorzaken zijn, dat zijn vragen, die ik graag ter bestudeering aan economen overlaat. Maar de moeilijkheden zijn er. De markten worden overvoerd, en waar er in bepaalde gebieden geen afzet is, daar worden manufacturen, vooral uit Japan afkomstig, in ons Indië en zelfs in Oost-Europa, beneden kostprijs in distributie gebracht. Het kan niet anders, of dat doet zijn funeste gevolgen gelden. Maar dat is geen plaatselijk verschijnsel, het is zelfs niet uitsluitend nationaal of Europeesch -- deze crisis werkt over de heele wereld door én we ondervinden er allen de nadeelen van. Of dat nu lang zal duren? Wie zal het zeggen. Ik waag me daaromtrent niet aan voorspellingen.. We leven oneinding veel sneller dan vroeger; logisch is dus, dat ook de crisissen heftiger zullen zijn, doch dat ze zooveel eerder zullen zijn geëindigd. Voor de toekomst maak ik me althans allerminst bezorgd, al geef ik toe, dat vooral de kleinere bedrijven of zulke, elle zich gespecialiseerd hebben voor bepaalde markten, het zwaar te verantwoorden hebben ook in Nederland. En wat zou u, als man van de praktijk, daartegen nu gedaan willen zien? Daar is niets tegen te doen. Doorzieken, dat is het °enigste. Er is zoo'n geweldige complex van oorzaken, die deze malaise beinvloeden, dat het uiterst moeilijk zal zijn, een remedie aan te geven. Werkt de Twentsche Industrie te duur? Is liet waar, dat de Twentsche industrie te duur werkt, en dat men, zooals we dezer dagen lazen, aan de mogelijkheid denkt, ze over te plaatsen naar gedeelten van ons land, waar de transportkosten veel lager zijn? Mijnheer, zei onze zegsman, hij, die zoo spreekt, heeft geen flauwe notie van de werkelijkheid. Het transport maakt onze producten relatief niet duurder. Wij hier betalen voor de ruwe katoen b.v. niet meer dan in Noord-Amerika, waar men toch zooveel dichter bij de bron zit. Als dit trouwens de oorzaak van de moeilijkheden voor ons was, dan waren er toch al lang fabrieken b.v. te Zutphen gebouwd, waar men bij de groote waterwegen zit en waar de industrie-terreinen als het ware voor niets worden aangeboden. Bovendien, stel u voor, een industrie, die zich hier in den bodem heeft vastgeworteld, die is samengegroeid met de landstreek, zoo'n industrie verplaats je toch maar niet even voor besparing van wat transportkosten. Hoeveel millioenen dood kapitaal zouden daarmede niet gemoeid zijn, nog afgezien van de tienduizenden geschoolde arbeidskrachten, die zouden moeten worden overgeplaatst. Dat is dus onzin in 't kwadraat. Er is ook gesproken over trustvorming? was onze vraag. Ook dit is verre toekomstmuziek, was het antwoord. We hebben hier nog bijna uitsluitend met industrie in particulier of familiebezit te doen. De oude generatie wil er zelfs niet van boren'; het geslacht, dat thans de leiding heeft, heeft er misschien weleens een moment aan gedacht, maar wil het zeker ook nog niet, en het is misschien voor de toekomstige generatie weggelegd, zich er eens met elkaar over te beraden. Er is dus van lets, dat ook maar °enigszins in die richting wijst, nog geen sprake. Misschien zou het nog eens mogelijk kunnen zijn, zich met onderling overleg meer te specialiseeren, zooals ook in Amerika. Doch dit zou in ons land alleen niet mogelijk zijn, daarvoor is het te klein. En wilde men zich voor de wereldmarkt in die richting gaan oriënteeren en op specialisatie toeleggen, dan mochten wel eerst de tolbarrières worden afgebroken en moet er eerst komen een vereenigd Europa. Doch ook daaraan zijn we waarschijnlijk nog lang niet toe. Door de moeilijkheden hemt Neen, het eenigste wat er op zit is, dat we ons trachten door de moeilijkheden heen te vrorstelen. Misschien is nog een factor van beteekenis, dat we hier zoo gebonden worden door sociale wetgeving, die zware lasten aan de industrie oplegt. Versta me goed: ik zeg niet, dat ik te dien aanzien den toestand veel veranderd zou willen hebben. In de meeste andere landen kent men de sociale wetgeving eveneens. Doch het groote verschil is, dat de wetten, die wij hebben' moeten worden nageleefd. Maar in andere landen wordt.veelal bij de uitvoering der bepalingen sterk de hand gelicht. Dit geldt van Frankrijk, van België, dat geldt ook van Amerika, en dit is natuurlijk relatief in ons nadeel. Als nu maar eerst alle staten van eenig belang tot de conventie van Washington waren toegetreden, dan waren we ook ten aanzien daarvan een heel stuk verder, want dan waren de omstandigheden in dit opzicht zoowat voor allen gelijk. Zoo zou ik nog wel heel wat factoren kunnen noemen, die mede hun invloed doen gelden op de malaise in de bedrijven. Bijvoorbeeld het feit, dat vele levensbehoeften aan de productiebron lager genoteerd staan dan véér den oorlog, terwijl de consument daarvoor toch zeer veel meer betaalt. Die hooge consumptieprijzen hebben weer invloed op de hoogte der bonen, enz. Maar hoe het ook zij, zoo besloot de industrieel, ik ben nog vol vertrouwen voor de toekomst. We zullen die crisis te boven komen, al zullen er misschien ook enkele zwakke broeders te gronde gaan' hetgeen nu eenmaal als een noodzakelijk maatschappelijk verschijnsel dient te worden aanvaard. Een ding is er slechts waarover ik me wel eens ongerust maakt. slechts, vroeger een werkman iets verknoeid had, kon hijl er werkelijk spijt van hebben. Maar het jonge geslacht staat daar veel onverschilliger tegenover. Het heeft blijkbaar geen interesse meer voor zijn werk. Misschien een gevolg van te veel bescherming of een symptoom van den tijd, waarin we leven. Maar werkt dit door' dan komt dit stellig niet ten goede aan de Industrie. --- ALGEMENE NEDERLANDSCHE BOND VAN TEXTIELARBEIDERS ,,DE EENDRACHT". Jaarverslag. Het algemeen verslag van den Algemeenen Bond van Textielarbeiders „De Eendracht", uitgebracht door den secretaris, den heer H. Voogsgeerd, is verschenen. Wij ontleenen er het volgende aan: Op 1 Januari 1928 werd begonnen met 10.335 leden, welk aantal op 31 Dec. 1929 was gestegen tot 11.650, dus een vooruitgang in de beide voorafgaande jaren van 1315 leden. De financieele positie van den Bond kan niet ongunstig genoemd worden. Niettegenstaande de aanzienlijke uitgaven voor strijd en andere uitkeeringen is de positie belangrijk verbeterd. Met betrekking tot den toestand in de textielindustrie meende men ditmaal niet zoo'n optimistischen toon te mogen aanslaan als in het vorig tweejaarlijksch verslag. Toen werd de toestand „in het algemeen gunstig" genoemd, wat na hetgeen in 1929 gebeurde, niet herhaald kan worden. In de eene branche gaat het natuurlijk wat minder goed dan in de andere, terwijl meerdere ondernemers bitter over den toestand klagen. Maar er zijn ook bedrijven, die in het afgeloopen tijdperk goede zaken hebben gemaakt. Neemt men den toestand in het algemeen, dan kan niet ontkend worden, dat alles niet zoo florissant is als in 1928 en het daaraan voorafgaande jaar. Dit blijkt ook uit de grootere bedragen die voor werkloozenondersteuning den laatsten tijd uitgekeerd moesten worden. Het verslag memoreert vervolgens uitvoerig de verschillende acties, welke zijn gevoerd. Daarvan noemen wij in het bijzonder de vacante-actie. Het „grensgeschil" met den Fabrieksarbeldersbond, betreffende het organiseeren van de arbeiders, werkzaam in de Kunstzijdefabrieken, kwam nog steeds niet tot een oplos. sing, daar het bestuur van genoemden bond niet bereid was zich aan een arbitrageuitspraak + e onderwerpen. ,De Eendracht" heeft zich daartoe wel bereid verklaard. De kwestie is echter weer opnieuw bij het N.V.V. in behandeling, mede als gevolg van een besluit op het jongste congres van het N.V.V. genomen. Met de besturen van beide bonden heeft het N.V.V.-bestuur in Jan. 1930 weer 'n bespreking gehad en het laat zich aanzien, dat eerlang wel een definitieve uitspraak door bevoegde instanties zal volgen. Met betrekking tot de Werkloozenkas heeft het Hoofdbestuur verschillende pogingen bij den Rijksdienst aangewend om eenige bepalingen van het reglement dier kas in het voordeel der leden verbeterd te krijgen, waarvan de resultaten dan ook niet zijn uitgebleven. De voortdurende mooie groei in ledental der Woeling Enschede, maakte het noodzakelijk, dat voor de afdeeling Enschede een vrijgestelde moest worden aangesteld, daar de districts-propagandist Stuvé, naast de vele werkzaamheden, welke hij voor deze Woeling verrichtte ook nog belast was met drukke werkzaamheden in andere plaatsen van Twente. De heer J. Jasink werd daarop als vrijgestelde benoemd. In het verslag 1926-1927 werd mededeeling gedaan van de .pogingen die waren gedaan om tot herstel der samenwerking te komen met de beide christelijke organisaties, maar dat die pogingen waren mislukt. Van de zijde van „De Eendracht" is in 1929 weer opnieuw getracht tot samenwerking te komen, mede in verband met de ernstige en belangrijke actie in Twente. In 't voorjaar van 1929 gelukte het de samenwerking tot stand te brengen, zij het dan ook, dat zij alleen zou gelden voor de Twentsche actie. Een of andere verklaring, waarop de Christelijke organisaties steeds hadden aangedrongen, ie niet afgelegd. Nadien is ook bij een andere kwestie met de Christelijke organisaties samengewerkt. De totstandkoming en inwerkingtreding der Ziektewet, op 1 Maart 1980, maakte het voor het Hoofdbestuur noodzakelijk, om zich met de uitvoering en wat daarmede in verband staat, te bemoeien. De Ziektewet werd in zoo goed als alle afdeelingen op de ledenvergaderingen uiteengezet. In deze belangrijke aangelegenheid werd samengewerkt met de beide christelijke organisaties. Eenige volwaardige bedrijbvereenigingen met de Werkgevers kwamen tot stand, in welke besturen een paar vertegenwoordigers van het Hoofdbestuur zitting hebben. Ook voor den „ledenraad" werden vertegenwoordigers van den bond aangewezen, terwijl ook leden van den bond in de afdeelingskassen als lid van bet bestuur deel uitmaken. _ Met verschillende Werkgevers hadden succesvolle besprekingen_plaats, om de verschillende bepalingen der Wet zoo gunstig mogelijk voor de arbeiders uitgevoerd te krijgen. In 1928 bereikte den Bond een verzoek van de Commissie van Toezicht op het Nijverheidsonderwijs te Enschede, om financieele medewerking voor de stichting van een lagere Textielschool, aldaar. Het Hoofdbestuur besloot een bedrag van f 500 bij te dragen, mits de organisatie bij de totstandkoming der school een vertegenwoordiger in de leiding zou kunnen aanwijzen. Op het °ogenblik echter, dat deze regels worden geschreven, is het nog niet bekend, of met den houw der school zal worden begonnen. Voor het Vacantieoord te Losser, dat in 1928 tot stand kwam, werd een bedrag van f 200 gestort ais bijdrage in de kosten van het meubilair, tadat een jaar tevoren voor den bouw dezer ving, rentelooze aandeelen waren genomen tot 'n bedrag van f 1500. Eveneens werd medewerking verleend voor de stichting van een nieuw vereenigingsgebouw te Veenendaal, door een rentelooze leening van f 800. Voorts werd in 1929 voor f 20.000 obligaties genomen tegen 4 % rente, ten behoeve van de N.V. ~De Arbeidspers". In 't begin van 1930 besloot het Hoofdbestuur opnieuw om voor f 20.000 obiigaties te nemen tegen een rente van 41/11 %. De Bond bleef aangesloten bij het N.V.V. en bij de Int. Vereeniging van Textielarbeiders. De organisatie sloot zich aan bij de Jeugdherberg-Centrale en bij