No. 167. Zaterdag 21 Juli 1923 DE GRONDWET. TWEEDE BLAD. VERZAMELEN. . Iedere Katholieke vrouw weet nu wel., dat het op 27 Juli „onze'' dag, d. L: de „Vrouwenlanddag'' is. Maar, zooals er „verzamelen'' wordt geblazen bij de oefeningen tot weerbaarheid, wanneer allen zich op één punt moeten samentrekken, zooals de kerk-' klok nóg eens over het land klinkt wanneer de godsdienstoefening gaat beginnen, — zöö roepen en dringen wij een laatste 'maal: „Komt Vrijdag 27 Juli naar Utrecht, vrouwen!'' Ge hebt allen zoo dikwijls blijk gegeven, dat ge het nut en de noodzakelijkheid van onzen Vrouwenbond hebt begrepen. Ons Vrouwenblad kan daarvan het best getuigen. Iedere week kwamen de verslagen uit het Noorden en uit het Zuiden, uit het Oosten en het Westen des lands en spraken er van hoe de vrouwen in de steden en op de dorpen en tot in de kleine ycrgeten plaatsen werkten voor eikaars ontwikkeling, voor eikaars tijdelijk en eeuwig heil. Iedere week waren daar ook vrouwen, die iets te zeggen hadden tot hare zusters, die wilden voorgaan en leeren, opbeuren en troosten, waarschuwen en vermanen. Die kring is steeds wijder geworden. Eb als daar soms getwijfeld werd aan uw echt Roomschen geest, aan uw warm gevoel voor vrouwelijk werken en streven, aan uw diep besef van de rechten en pllehten in onze tegenwoordige maatschappij, — hoe zijt ge dikwijls opgestaan in verontwaardiging, die ten slotte wèl deed, omdat ze sprak van geestdrift. We hebben geestdrift hard noodlg in onze lage landen. Maar nu kunt ge van dit alles getuigen in het openbaar. Nu moet ge komen, Roomsche jonge Meisjes, en bewijzen, dat ge overal op uw post staat in het» sociale werk, dat ge v oelt en weet, onze opvolgsters te moeten worden in de Katholieke Vrouwenbeweging. Als een onafzienbare schare moet ge komen de hoop onzer toekomst, de ^grijpende handen, waarin wij wij onze brandende fakkels moeten achterlaten. Nu moet ge komen, Roomsche Moeders, die uwe huisgezinnen wilt maj.; n tot „kesteelen'', vfraar het materialisme van onze dagen vergeefs zal aankloppen. Het materialisme, dat even goéd de nooit voldane genotzucht, de overdadige weelde en de schaamteloosheid omvat als den honger naar geld, de jacht op eer en 'den afschrik van stag? arbeid. Ge moet komen, dèar, waar ge de kracht verzamelen kunt, als koninginnen te zetelen; ge moet komen om'te zien en/te hooren zoovelen uit alle oorden des lands, die de Christelijke levensopvatting mèt u willen behouden. Gij moet komen, moeders, opvoedsters, want aan u ls het gegeven om het geslacht, dat komen gaat te maken tot mannen en vrouwen van de daad, óf Itot willoozen, halfslachtigen, die als buitenstaanders minder aanstoot zouden geven, dan als kinderen der H. Moederkerk. Ge moet komen, ongehuwde'vrouwen, de groote kracht van ons werk, de nijvere handen, het heldere verstand, het warme hart. Gij, die de beste gevoelens der vrouw hebt gewend tot de noodlijdende schare buiten de poorten van uw huis. De schare, die evenzeer hongert naar het geestelijk als naar het tijdelijk brood, die heeling behoeft voor haar lichamelijk lijden maar ödk voor haar zielenood. Ge moet allen komen, want daar staan er nog zoovelen in ons midden, die de Katholieke Vrouwenbeweging met een smalend glimlachje beschouwen. Stelt tegenover die onverschilligheid, waanwijsheid en Ingeroeste vooroordcelen do bstooging van uwe bneede rijen, de betooging van uwe onvcrdeelbare eensgezindheid, de betooging Van uw woord, van uw» lied, van uw gebed. Wanneer we eens weten hoe sterk we zijny dat zal onze "kracht en ons zelfbewustzijn groeien. Wanneer we eens voelen onze kracht, dan zullen we kunnen bereiken wat we willen* In Utrecht kunnen we Vrijdag 27 Juli wetén en voelen, Wanneer ieder van ons maar doet wat zij kan. ALB. STEENHOFF—SMULDERS. --- FEUILLETON Het Testament van Germaine de Montrond. 62) „Ja, ik wist wel, dat die lade een dubbelen bodem had," zei hij op zegevierenden toon. „Het is alleen maar jammer, dat die lade niets bevat," zei Germaine met gemaakte teleurstelling. „Neen, de lade is niet ledig, zuster Rosalie," riep Louis Barosson uit, terwijl hij een gouden ring er uit haalde, dien hij Getmaine toonde. „Er zijn letters in dien ring gegraveerd," .'Voegde hij erbij. „Het is een verlovingsring". Robert nam den ring, en schoof dien aan den vinger van zijne verloofde. Nu begreep Louis Barasson, dat zijne tegenwoordigheid hier overbodig was. Hij trok zich daarom terug, na aan Robert op diens verzoek te hebben beloofd, onj hem voorloopig eiken morgen in de Rue Mazarine te komen bezoeken, tot op den 1 dag. dat hij zijn werk weer zou hervatten. „Wat wilt gij toch van dien jongen?" vroeg de markiezin verwonderd aan haar zoon. „Waarom 'moet hij u zoo dikwijls komen bezoeken?" „Het is alleen, omdat de tijd mij in de ochtenduren zoo lang zal vallen, in afwachting dat wij(f germaine ons dagelijksch bezoek zullen gaanb rengen," antwoordde de jonkman. „Het zal voor mij een aangename afwisseling iijn,. met hem te spffken, En kan ik het dan vergeten, dat hij het léven van mijne verloofde heeft gered? Met eigen levensgevaar heeft hij het mes van haar algewend." En voor mij is hij een trouwe vrieBd en medewerker geweest," voegde Germaine er bij. „Hij is zoowel schrander als rechtschapen." „En wat zijt gij dan $an plan, voorh em te doen, kinderen?" vroeg de markiezin. Robert zag zijne verloofde vragend aan. alsof hij aan haar de beslissing wilde overlaten. „Wij zullen hem altijd dankbaar blijven," zei Germaine. * , „Maar denkt ge dan, dat dat voldoende i8- vroeg de markiezin. „Moet hij dan altijd slotenmaker blijven? Hij is immer* zulk een Schrandere jongen." „Ik ben zekér, dat hij niets liever zal willen, dan bij zijn beroep te blijven," zei Germaine. „Zijne schranderheid kan hem daar goed te pas komen, en wanneer hij in bekwaamheid zijne vakgenooten overtreft, dan wacht hem eene'goede toekomst." „Ik geloof, dat gij volkomen gelijk hebt, Germaine" zei Robert. „Het komt mij voor, dat Louis Barasson meer weet dan andere werklieden van zijn leeftijd. Hoe slim was het van hem, dat hi] dadelijk den dubbelen bodem van de lade in bet bonheur du jour heeft ontdekt" „Maar hadt gij geen enkd vermoeden van het bestaan van dien dubbelen bodem, Germaine?" vroeg de markiezin. „Ja, mevrouw, ik had er een zeer onbestemd vermoeden van, cn de ontdekking daarvan verwonderde mij niet zoo buitengewoon" aatwrwlcje Qernair.e, Toen verhaalde ze de vergeefsche pogingen, die hare moeder, toen ze sprakelocs op haar sterfbed lag uitgestrekt, gedaan had, om haar het geheim te openbaren. En die herinnering deed weer eene menigte andere herinneringen bij haar ontwaken. Ze sprak over hare overleden ouders, over het ongeluk van haar -vader., over al hare lotgevallen, toen ze als ouderloos jong meisje zonder fortuin was achtergebleven, over alle^ wat de eerwaarde heer Martinot voor haar had gedaan, en over hetgeen zij hem had beloofd. Ook vergat ze den goeden kolonel de Lemoncourt niet, en zijne uitmuntende vrouw, die haar zooveel belangstelling haddeif getoond, en evenmin mevrouw de .Maisey, de vriendin van hare jeugd, aan wie ze voornemens was, nog denzelfde« avond een uitvoerigeh brief te schrijven, om haar het geluk mede te deelen, dat haar na zoovele beproevingen ten deel was gevallen. Robert luisterde met de grootste aandacht naar alles wat ze sprak, en hij vergat, dat de duisternis begon te vallen. Mevrouw de Sommerviller bemerkte dat het eerst Ze stond op, ea zei,: „Het is nu tijd voor ons, om te vertrekken, kindlief. Het is te laat, om vandaag nog eenige beslissing te nemen, maar ge begrijpt toch we!, dat wij u niet in deze woning kunnen laten. Neen, voor niets ter wereld zou ik etin willen toestemmen, dat ge hier blijft." Germaine antwoordde niet. Ze zag mevrouw de Sommervillcrs vragend aan. „Ge süt zeker nieuwsgierig te w^ten, welke plannen wij met n hebben" vervolgde de 'mark' '\ ,.Het eenvoudigste zou natuurlijk zijn, dat wy u al vanavond naar de Rue Mazarine meenamen, maar dat gaat nu eenmaal niet, ge begrijpt dat evengoed als wij. Ik zou zelfs niet durven bekennen, dat ik aan die oplossing een oogenblijc gedacht heb. Maar er zijn nog andere oplossingen, en dam; over zal ik nadenken.- En ook gij, kindlief, moet daarover eens ernstig nadenken. Morgen kom ik u met Robert weer een bezoek brengen. Wij zullen dan elk met ons plan voor den dag komen, en'wij zullen het beste uitkiezen, en dan geleiden wij u dadelijk naar uw nieuw verblijf." Toen namen allen afscheid. . . .« «• •• •• •• >* •• •• •• • • •• Toen Germaine alleen in hare kamer was achtergebleven, begon ze een brief te schrijven aan hare vriendin, mevrouw de Maisey. Waar nauwelijks had ze eenige regelen op het papier gézet, of er werd aan hare denr geklopt. „Wie zoo dat nu kunnen zijn" dacht ze bij zichzelve. ' > Het waren hare jeugdige vrienden. Zij kwamen Immers eiken avond bij haar. Hoe had ze Mat dan nu al kunnen vergeten! „Is het waar, zuster Rosalie?" riepen allen ■tegeli>k al weenende uit, terwijl ze zich om haar heen verdrongen. „Is het dan waar, wat Louis ons gezegd heeft? Zult gij nu voortaan eene dame uit de groote wereld zfjn? En zult gij ons huis gaan verlaten? En zulten wij o dan nooit meer terugzien?" „O, wat moet er dan van rail worden!" riep Tanny veenend alt «egt .wdurtej, dat ze mij van de school wil nemen, omdat die schooi te veel uren ln beslag ^ïeemt, en ik dan niet genoeg tijd overhoud v^or de huiselijke bezigheden. Zij laat mij alleen op die school, omdat zij u niet boos wil maken, maar als n er niet meer zijt O, ik moet er niet aan denken. En' wie zal ons dan voorbereiden voor onze eerste H. Communie?" Jün het ls zelfs niets eens zeker, dat wö onze eerste H. Communie zullen doen" zei HenrL „Papa heeft het wel aan Thérèse beloofd, dat hij zijne toestemming daartoe zon geven, maar Thérèse ls er nu niet meer, en als u er ook niet meer zult zijn, Zuster RosaUa, dan weet Oc niet, of hij woord zal bonden." Toen Germaine den naam van Thèrése hoorde uitspreken, richtten hare oogen zich nowiüekeurlg naar den ledigen stoel, en het was, alsof de herinnering aan dat arme'kind haar herinnerde aan de plichten, die ze op zich had genomen. Neen, no konden hare jeugdige vrienden nog de grootte van het offer niet begrijpen, dat ze hun zou brengen, door nog eenige weken haar verblijf te midden van hen to verlengen, maar later zouden zij het arfaschlen begrijpen. In elk geval wflde ze, dat ze zichzelve later nooit zon kunnen verwijten, hun vertroo= wen te hebben beschaamd. „Weest maar niet bezorgd" zoo antwooe& de za Jk cal o alten niet verbeten." (Wordt >ejvQtg/L) --- 't Leste Nieuws. Plaanke Wammes, 19 Julie ^923. Meneer de Riddekteur, Nou, «m ik 't geraoje gat,, of em ik 'tnie gelaoje gat, toen ik in mene lesten brief schreef: ,'k Dèenk aclat ie — da waar de zomer — nou wel *n tèdje blijve zal, nou ie er toch tfn langen leste is. En dat de. peremieter nog wel ne graod of wa omhoog zal klimmen oak: zevuen en tachtig gfcaode kan t makkelèk worre..." Zeuven en tachtig graode. Oonde:t cn twientig graode waar 't bij oons achter op 't nletske in de zon. En toe kos de kwiek "ie óager in 't buiske, aanders aar ie nog ooger gegaon gat, waant ie vloot? omoag, om 't zoa is uit te drukke... (Jonde rt en twintig graode! En in die vetsmelters-temperetuur, om 't is eel geleerd te zeège, stong ik vleeje week eèrepels te butte bij oons veur in den of. Gaatverjenne, wa aar ik 't benaauwd! 'it Zweet da liep, mee permissie, mee straoltjes, ooncier m'in zije pet uit, die 'k opgouwen aar, waant ik waar bang veur ne zonnesteek. En as 't op de riek viel. waarmee a"k aon 't butte waar, dan kieste 'n 't finaol van de waarmte... Nerjenne, 't waar toch zoa afgeraözend eet! Maor we mosse 's middags toch ete en daorom zee Mie zoa tege me, Nil, zee ze zoa, ge most is 'n zooike petatte steke. As ik jou waar — maor 2c waar mijn nie, waant ze bleef lekker, metter muts af op de koele moös zitte — ?ee zei zoa, dan pembeerde ik de schoolmeesters is, da'si alle jaors nog al 'n lekker eèrpeltje. I, ■ < ' ■ 'k Zeg, goed Mie, as 't mot dan jnottet en zoa waar ik dan vleeje Vrijdag in de braandende zon bij oons veur in den of, ("achter de buuken eg, waor gen loafke wiend stong, aon 't schoolmeesters rooie. Tjonge, jonge, wa aar 'k 't benaauwd.. Nen aonge naom veur eèrepels, vinde da aok nie. meneer de Riddekteur, schoolmeesters. eei?,... Kenne ze die bij jullie in 't laand oak? Of "teulez e daor nog Wolkammers en Blaauwputjes en Rooistarre en Janne? Oak goei sort, orre, da verastereer ik oe, maor terreworrig ier een bietje uit de mode Jao, jao, d'eerepel gaon oak mettc mode op en neer, zoa goed as de -okkc van 't vrouwvolk: van daog zèn 'ze lang en breed, giestece ware ze kort en smal... Da lappe ze 'm in Parijs, oar ik. As daor strak zo'n „daam" op stroat komt mee nen oepelrok aon, krèk lèk oons Mie droeg, toen ik ze veur den eersten keer zaag op^ de Wouwsche kaa.temis, dan draoge* in miender as geen tijd, alle vrouwe en mèskes van Pars nen oepelrok en eer 't 'n week laoter Ls, loapc ze d *r In Bbussel oak af mee! en binne de maond ziede ier ö.ak niks mee.* as oepelrokke deur de straote drijve, net lochtballonne, meei 'n kopke derop Maor 'wette, meneer de Riddekteur, wa*om da sort eèrepel, da 'k vleeje Vrijdag in die onbarmartige waarmt^ aon *t stek»» waar, schoolmeesters weet? Nie? Dan za'k 't oe zeège, zoois ze 't mijn vertelt emrae: liege zulüe 't dan lieg ik in kompenie. Die eèrepel weette schoolmeesters, omda ze laot in de grond gaon en vraug d'r weer uit zen. Snapte 'm Vind 'm aotelèk, meneer de Riddekteur? Och, waorofti? 'k Geloof nie dat ééne schoolmeester zen eige dt iets van oan trekt, dat die eèrepel rtao zullie genoemt zèn: ze beginne dt niks vruuger om en scheie d'r gèn menuut laoter om Oit.... O! ' En ik zijn maor nen boer, die boerewaark doe van 's maarges vruug toe aoves laot, maor 'k zo mee genne schoolmeester m'n piosje wille ruile, dèr!.... Of deènkte nie da 'k liever eèrepel butte mee die braandende itte, vlak in de laaiende zon, as in 'n bedompte ,school te staon, midde tusse nen oap kleèn manne, die mee zon weer nog peer pufifcn as aanders en waorvan „de onschuldige aassempies" as 'n wolk over de klas ange? 't Is om te stikke. dèr! En dan zouwe die meesters nog lang in zon vergiftige locht motte zitten oak! Neeje, meneer de Riddekteur, oatelèk vin ik 't nie, 'k zou 't aotelèk vinnej at aanders waar en as de^ meestens — en de zusters en de broeders natuurlijk oak — mee zon waarmte school mosse doen. Maor da zal in Rozendadl oak wel nie zijn, eei? N _ Bij oons, In Wouw, mogte we-n-aattij vroeger, at tachtig graode waar, naor uis g^on 's middeges en dan oefde we niemeer trug te kome, zee den bovemeester: 't waar dan te waarm om te leere, zee ie. En oons vaoder waa.^ d'r blij om: die zeei dan aattij: strakke mee nao 't ooilaand, orre! Of we mosse ertjes gaon plukke of wiejen in t eèrej>elveld. Daor waar 't noat te waarm veur, wette, da Roste nog doen, al stong de perremieter negetig gaode of nog oager.... 'k Wil maor zeège, da eeat en eeat t^ee is. • Wa waar da vleeje Zondag 'n op— lochting, eei, meneer de Riddekteu-, toe 't begos te reèngele... 'k Waar d'r straól aon en 'k zijn, meei mennen bloote kop en befaanst dn m'n em bui te gaon zit|e, bij oons achter op 't pletske, en daor em 'k m'n eège kletsnat Jaote reèngele... Da waar wèt aanders as oondert en twintig graode waarmte, die we daor Saoterdags nog aare.... En op 't laand kosse we 'n buike oak gebruike:' de peeje laage met d'r blaaikes plat op de grond, krek as de musse, die met uitgespreide vleugels en deren bek ope in 't stof zatei te gaope, allef doad van d*itte..., ■ Maor nou is alles weer opgeinontert zelf zijde oak nen eelen aandere meens. Ge kan nou temienste 's nags weer slaope, waant da koste toen oak al nie: ielke keer, kroopt uit oew bed, om aon 't raorn logt te gaon appe,'die er nie waar, fries.se temienste niet. Maor muggé, die waare d'r genoegt: oeoeoeoe klets! misl da wil zegge: de mug mis, maor oew gezicht nie: da waar raok.... En zoa laagde te martéle, dagge s maareges nog moeier opstong agge 's aoves nao bed gegaon waart. Maor, affijn, 't leed is geleeje! I ' v O, révwaer,. NIL VAN DEN HIL. P. S. We-n-emmen ier aon 't Plaanke Wammes 'n zwemklup opgericht, tegen af weer is zoa waarm word. N. v. d. H. --- BUITENLAND. DUITSCHLAND. ZIJN WElNSCH. In Kehl heeft een zekere Max Fladt onlangs met eigen levensgevaar twee Fransche soldaten uit den Rijn gered. Generaal Mlehcl, de gedelegeerde van de, Rljnlandoommissie, heeft Fladt zijn hulde gebracht en hem verroeht een wensoh tc kennen te geven. Fladt verdocht genade voor de geven ter dood veroordeelde Dult»chert.' Dit verzoek l» naar Koblcnz overgebracht. EHRHARDT..WO BIST DU? Eiken Duitscher vraagt het zich dagelijks af: Elhrhardt, wo bist du? Hij is nog steeds zoek. Het onderzoek wordt weliswaar krachtig door de politie van Leipzig en Berlijn voortgezet, matir tot duiver is er weinig aan het licht gekomen Men heeft wel ontdekt, wie de chauffeur was van de auto, waarmee Ehrhardt is ontkomen. J)e ze chauffèur is echter eveneens onvindbaar. Te Leipzig zijn nog 4 lieden in verband met deze zaak in hechtenis genomen. Hun namen worden vooralsnog verzwegen. Gebleken ls nog, dat Ehrhardt bij zijn vlucht vfrgczeld werd door den Berlijnsehen student Massouw von Prinse. Te Berlijn heeft ook een aanhouding plaats gehad. De auto, waarmede Ehrhardt er van door is- gegaan, is Zaterdagavond te Zwlckau gesignaleerd. Zij was genummerd I M 5895. Het gezelschap vertrok na een kort oponthoud ln de richting van Reichcnberg, zoodat Ehrflardt dan vermoedelijk over de Tsjechische grens ls. Volgens anderen zou Elhrhardt zich ln Beieren schuilhouden, terwijl men ook met de mogelijkheid Rekening houdt, dat hij naar Mecklenburg of Pommeren is gevlucht. * BELGIS. NIEUWE KLOKKEN VOOR DE KATHEj DRAAL VAN ST. QUENTIN. Op de werkplaats van den klokkengieter Mlchaux te Leuven is men overgegaan tot het gieten van groote klokken van den nieuwen beiaard voor St. Quen•tin. die in Wen oorlog werd vernield. »let gemeentebestuur van St. Quentln was tegenwoordig. De burgemeester wierp een aantal zilverstukken in den smeltoven en de beiaardier van St, Quentln offerde een aantal munten, doör hem uit de verwoesting der stad gered. Vooraleer het smeltende brons in de vormen werd gebracht, knielden volgens aloud gebruik de klokkegieter en zijn werklieden en baden' enkele oogenblikkön in stilte; waarna de oven werd doorgestoken en de gloeiende stof zich een weg baande naar de klokvormen. De eenvoudige plechtigheid werd besloten door een klein beiaardconcert, gespeeld op den pas voltooiden beiaard van Ninove, die in de werkplaatsen van den heer Michaux was opgesteld. * FRANKRIJK. OOK AL VANWEGE DE VREDELIEVENDHEID! 'Door den Franschen onderstaatssecretaris voor luchtvaart zijn twee prijzen van 50.000 frs. elk uitgeloofd voor de luchtvaartingenieurs van die twee firma's, welke het eerst vliegtuigen produceeren, die de snelheid en duur-records, onlangs door Amerikaansche vliegeniers behaald, verbeteren. Een premie vanwege de waardeering vo€>r s lands technische kundigheden oftewel de strijd om de beste bewapening. * POLEN. ALS DE „LEIDERS" DE LEIDING KWIJT ZIJN. Tot welke buitensporigheden de door vakvereenigingsleiders opgeruide arbeiders kunnen komen, moge de toestand bewijzen, die thans in Polen is geschapen, alwaar het voorbeeld van Barcelona en Saragossa schijnt te worden nagevolgd.. Gelijk wij gisteren reeds berichtten breidde zich in Lods de staking al verder en verder uit. Later heeft deze zich nu ook uitgebreid tot de metaal- en kou* senfabrieken. Gisteren werd op den Ring een vergadering van stakers gehouden, waaraan een 10.000 arbeiders deelnamen. Nadat de stakingsleiders toespraken hadden gehouden, verzamelden zich talrijke groepen om voor het gebouw der christelijk-democratische arbeiders te gaan betoogen. Op weg daarheen drongen de stakers een fabriek binnen en begonnen te plunderen. Het gelukte echter de politie de menigte uiten te jagen. Van dit oogenblik echter ook hadden 'de leiders geen macht 'meer over de stakers. Om vier uur vergaderden opnieuw een 4000 stakers. 1 De afgevaardigde Dlay van de Poolsche socialistische partij en Zerdi van de Duitsche arbeiderspartij hielden toespraken. Toen de communisten aan het woord kwamen ^n de arbeiders tot agressief optreden aanspoorden, trachtte de politie de vergadering uiteen te jagen. Zij werd echter met een hagel van steenen ontvangen. Er vielen ook revolverschoten. Een commissaris en 18 agenten werden gewond. De politie maakte daarop van de wapenen gebruik. Een arbeider werd gedood, acht anderen werden gewond. » Uit Czentschau wordt gemeld dat het ook aldaar gisteren tot bloedige botsiiv gen ls gekomen, daar de stakers met geweld de werkwilligen tot nederlegging van hot werk trachtten te brengen. Toen de politie uit de ramen werd beschoten, viel cr een zwaar gewonde; van do arbeiders werden cr 9 door kogels cn 2 door sabelhouwen gewond. Te Warschau zelf breidt de staking der jnetaal-arbclders zich uit, ongeveer 75 o/o der werklieden hebben het werk neergelegd. , ' > Te Lesnov Is een vergadering van ongeveer 10.000 arbeiders gehouden; een motie is aangenomen, dat de staking zich tot alle fabrieken moet uitbreiden. tri .,. EHRHARDT --- LAND- EN TUINBOUW. OVER MELKEN EN MELKBEHANDELING. II. Nu rond 2Vs eeuw geleden ontdeicte de Nederlander Antony van Leeuwenhoek te Delft het bestaan van een groot aantal uitermate kleine wezentjes. Ze bleken alleen maar te kunnen worden waargenomen met behulp van vergrootglazen. Naar mate men deze vergrootglazen in den loop der tijden heeft leeren vervolmaken en dus met steeds „scherpere" oogen heeft kunnen zien in de door Antony van Leeuwenhoek ontdekte wereld van het oneindig kleine, naar dier' inate is er ook heel wat aan het licht gekomen' over het leven en werken van talrijke bacterien. En, waar gebleken is, dat juist op het gebied van melk en melkproducten — op het gebied der zuivelbereiding in zijn volle uitgebreidheid — de bacteriën zulk een machtigen rok kunnen- spelen, daar willen wij nu in de eerste plaats over bacterien in het algemeen een enkel woord in het midden brengen . Bacterien zijn zoo klein, dat we ons van die kleinheid niet recht een goede voorstelling' kunnen maken. .Als we ergens lezen dat de grootste afmeting der meeste bacteriensoorten nog maar 1/1000 van een millimeter bedraagt, dan denken we soms al vrij aardig te begrijpen, dat de opgegeven lichaamsmaten wel klein, zeer klein zijn. Doch zouden wij dan tegelijkertijd inzien, hoe een „klompje" van zulke bacterien, niet grooter dan een speldekop, gemakkelijk 500 millioen van zulke wezentjes kan bevatten? ( Zoodra het ons gelukt is, ons van de overstelpende grootheid van getallen als millioen en 500 millioen eenigszins een voorstelling te maken, zullen we ook een beetje inzicht gaan krijgen in de klein- heid, de verbijsterende kleinheid der bacterien. In de brochure „Hoe men melk moet winnen en behandelen", uitgegeven door de Vereeniging voor stalverbetering in Noord-Brabant, lezen we onder meer: „Al het vuil dat met melk en melkgereedschap in aanraking komt, brengt in de melk zeer veel bacterien." En d-aaropvolgt dan onmiddellijk de v mededeeling: „Bacterien zijn voor ons bloote oog onzichtbare levende wezentjes, die in de natuur overal verspreid voorkomen; in den grond, in het water, in ons voedsel, in de lucht vindt men ze in groote getale;" terwijl weer een weinig vérder dit staat: „Elk vuilklompje, elk stofje en elke druppel onrein.vocht die in de melk terecht komt, brengjt •een groot aantal bacterien mae." Het lijdt geèn twijfel of opyhem, die goed acht heeft gegeven op net boven meegedeelde over de aantallen bacterien in een klompje zoo groot als een speldekop, zullen de aangehaalde uitspraken meer indruk maken /jan op iemand, die daar zoo maar een beetje over heen las. Intusschen blijft het een onaanvechtbare waarheid, dat elk vuilklompje, elk stofje en elke druppel onrein vocht, die in de melk terecht komt, daarin een groot aantal bacteriën aanbrengt! Waarom we deze waarheid ten slotte nog maar eens flink duidelijk hebben doen 'drukken in de hoop, dat ze goéd bewust moge worden aan iederen melkveehouder. Wat dunkt U, geachte 1 ezer, zouden wij aan „het meer of minder schoon zijn van de (melkende) handen, zindelijkheid van kleeding, gereedschap' 1 ' minder waarde hebben te hechten, dan aan de „wijze van zitten" onder de koe, de „houding van den emmer" en veel minder dan aan de manier van melken, vingerstanden enz".? ---