Bestrijding der Tuberculose bij het Rundvee. Een vergelijking tusschen Denemarken en ons land. Dat de bestrijding der tuberculose bij het rund- 4 vee zoowel voor ons economisch leven als voor ae e gezondheid van den mensch van het hoogste ge- i wicht is, wordt meer en meer in alle kringen in- 1 gezien; die op hygiënische motieven ijveren voor c een gezonde veestapel, hebben met angst en vreeze c de crisis der laatste jaren steeds verder om zich \ heen zien grijpen. Wanneer de portemonnaie dun- 3 ner wordt, moeten zoovaak zeer noodige maatrege- 1 len op het gebied der hygiëne achterwege blijven. 1 Zij mogen daarom dankbaar zijn, dat economische t argumenten de hygiënische motieven zijn komen t versterken. We vinden de economische noodzaak c van een bestrijding der runder-t.b.c. neergelegd in een nota, die de Friesche Maatschappij van Landbouw bij het Koninklijk Nederlandsch Landbouwcomité heeft ingediend, ter bepleiting bij den Mi- t uister. Dit schrijven geeft een beknopt, doch dui- 2 delijk overzicht over den stand van de bestrijding 2 der runder-t.b.c. in Denemarken, onze groote con- 3 currente op zuivelgebied. Daarom neem ik hier de ' voornaamste punten ter vergelijking met Neder- 1 landsche toestanden over, •-— aldus dr. C. Postma s in „Voeding en Hygiëne”. 1 Hoe moeilijk het de laatste jaren geweest is voor 1 den landbouw, om zich te handhaven, toch is het ) noodzakelijk naar bedrijfsverbetering te streven, 1 wil men zich in de concurrentie met andere landen 1 kunnen handhaven. „Onder alle omstandigheden 1 moet het van belang worden geacht, dat de land- ) bouw in ons land tracht zijn vooraanstaande plaats 1 zooveel mogelijk te handhaven.” Daarmee zal zoowel de exporthandel bij eventueel herstel van; den uitvoer gediend zijn, als de afzet op de binnen- 1 landsche markt. In zeer hooge mate geldt dit voor de t.b.c.-bestrijding „Als elders de rundertuberculose-bestrijding krachtiger wordt toegepast, zal het zeer gewenscht zijn, dat ook wij op dit gebied onze uiterste krachten inspannen, willen wij voorkomen dat onze producten ten achter worden gesteld bij die landen, die op dit gebied reeds verder gevorderd zijn.” In sommige staten van de U.S.A. worden zuivelproducten van niet-t.b.c. vrij vee mT reeds geweerd. Zoover is het in Europa nog wel niet, maar wat niet is, kan komen; in de concurrentiestrijd is het aanbieden van een onberispelijk product meestal ook aanleiding om de eischen voor andere leveranciers hooger te stellen. En men bedenke steeds, dat een nu begonnen saneering jaren noodig heeft om door te werken. In Denemarken draagt, vanaf 1904, de staat reeds in aanzienlijke mate bij in de kosten der systematische t.b.c.-bestrijding. Hoewel t.b.c. veel voorkwam — het meest in Jutland — bleef tot 1932 het aantal boerderijen, waar men aan systematische bestrijding deed, steeds beneden de 3000. Toen kwam de crisis; ik kan in dit verband' beter zeggen: de beperking van den vee-invoer in Duitschland. Dit was voor Denemarken een zware slag. Er komen n.1. in Denemarken, dat een zeer intensief gedreven veehouderij bezit, jaarlijks eenige honderdduizenden runderen (meest gewezen melkkoeien) méér ter slachting dan de 3i/2 millioen inwoners van dat land kunnen opnemen. Die gingen vroeger naar Duitschland en moesten nu elders afgezet worden, hetgeen met groote verliezen gepaard ging. Hoewel het een groote kapitaalsvernietiging was, is men toen begonnen het overtollige vee in den destructor te stoppen. Bij wijze van proef geschiedde dit in 1932 met 22.000 dieren; in 1933 werden 122.000 stuks vee overgenomen. De kosten werden gevonden door een heffing op de runderen, die voor het binnenland geslacht werden. „Tout comme chez nous”, met dit verschil, dat hier het vleesch ir.geblikt werd ten behoeve der werkloozen en wij iets later zijn begonnen dan de Denen, eenvoudig daarom, omdat het overschot hier niet groot was. Hier was het doel om den melkstroom in te perken (hetgeen echter ondanks slachting op groote schaal toch niet is gelakt). In 1934 werden in Denemarken bepalingen gegeven om de destructie dienstbaar te maken aan de t.b.c.-bestrijding en wel werden voor runderen, die op tuberculinc reageerden, aanmerkelijk hcogere prijzen besteed dan voor gewoon overtollig vee. Dit was een premie ora reageerders in te leveren, maar bovendien noodzakelijk, omdat de dieren die slechts reageerden, meestal jonger en beter van kwaliteit waren dan de oude, afgemolken koe,en. In 1934 werden 118.000 runderen overgenomen, waarvan 45.000 reageerders; in 1935 90.000 resp. 40.000; tot eind Juli 1936 55,000 resp. 40.000 Men ziet hieruit hoe sterk de t.b.c.-bestrijdingis toegenomen. In 1935 werden reeds ongeveer 61.000 veebeslagen, d.i. ongeveer 1/3 van de Deensche veestapel, op tuberculose onderzocht. Zeer veel bedrijven zijn nu t.b.c. vrij, in Jutland 23.6 pet., op Seeland 56.9 pet., op Funen 77 pet., Samsö en Bornholm 100 pet. Gemiddeld voor het geheele land 44.2 pet., welk cijfer binnenkort nog zal stijgen. Ook in ons land zijn bij de inlevering van tuberculeuze dieren faciliteiten verleend en ook hier is de belangstelling in de bestrijding sterk toegenomen. Gewenschte maatregelen. , Dit jaar heeft evenwel hier te lande geen slachting plaats gehad en de regeering is ook niet van zins, daartoe over te gaan. Men moet daarbij in aanmerking nemen, dat we hier niet met zoo’n geweldig vee-overschot zitten en dat hier nog zoo veel andere zaken om steun roepen dan in het veel meer agrarische Denemarken. Door hen, die gaarne zouden zien, dat Nederland ten opzichte der t.b.c.bestrijding niet bij Denemarken ten §chter raakt, wordt een overneming van tuberculeus vee als blijvepde maatregel dringend gewenscht geacht, waarbij zij dan de bestaande heffing op rundvleesch aangevuld zouden willen zien door één op melk en zuivel, daar het uitroeien der t.b.c. onder het rundvee ook een consumentenbelang is van de hoogste orde. In de nota wordt de aandacht gevestigd op enkele wettelijke maatregelen, die hier nog ontbreken, doch in Denemarken eén nuttig effect gehad hebben. Het is wel opmerkelijk, dat men in Friesland, waar aanvankelijk het particulier initiatief zóó op den voorgrond stond, dat men de vrijheidsbeperkende maatregelen der bestrijding met regeeringshulp niet wilde ondergaan — wel eens tot schade der minder voortvarende provincies — nu toch overheidsmaatregelen propageert. In Denemarken, zegt de nota, is sinds 1928 het slachten van dieren die lijdende zijn aan open tuberculose, verplicht gesteld. De vergoeding bedraagt dan 1/3 — of bij afkeuring 5/6 — van de slachtwaarde. Veehouders en veeartsen zijn onderworpen aan verplichte aangifte van verdachte gevallen. Sinds 1932 kan aan eilanden, waar minstens 90 pet. der bedrijven geheel vrij is, de verplichting worden opgelegd om met staatssteun alle reageerders te slachten, terwijl daarna alleen t.b.c.-vrij vee ingevoerd mag worden. Eenzelfde bepaling kan ingevoerd worden voor zuivelfabrieken met 90 pet. vrije bedrijven. „De Deensche gemeenten zijn bevoegd eischen te stellen, wat betreft de t.b.c.-vrije herkomst der melk die voor consumptie bestemd wordt. Reeds thans mag in vele gemeenten slechts melk van tuberculose-vrije herkomst in consumptie worden gebracht, terwijl reeds is vastgesteld, dat deze bepaling met ingang van 1938 in Kopenhagen van kracht zal worden.” Verwacht wordt, dat behalve 10 of 12 kleine eilanden binnen enkele jaren ook Funen, het groote fok-centrum, vrij van t.b.c. zal zijn. Er zijn in Denemarken reeds 18 zuivelfabrieken, die uitsluitend melk van t.b.c.-vrij vee ontvangen. Het is te verwachten, dat Denemarken voor de afzet van zijn zuivelproucten alles op alles zal zetten en daarom meent de Friesche Maatschappij van Landbouw, dat men bij ons steeds het oog er op zal moeten houden, wat er in Denemarken geschiedt. Zij zou gaarne zien, dat de intensieve staatssteun bij overneming van reageerders ook hier bleef bestaan, dat aangifte van open lijders of van daarvan verdachte gevallen en slachting ervan algemeen verplicht zou worden gesteld, daar zij een groot gevaar voor de veestapel vormen, en dat het vrijmaken van geheele gebieden door verplichte slachting van de laatste reageerende dieren zou worden bevorderd. Zij die zich, om welke reden dan ook, in zoo’n streek afzijdig hebben gehouden en daardoor het werk van jarenlange bestrijding bij anderen kunnen vernietigen, zullen dan geen gevaar meer vormen. Inderdaad is er zeer veel voor te zeggen, dat steun verleend wordt door wettelijke bepalingen, vooral in die gebieden, waar men reeds goede resultaten heeft bereikt. Intusschen mogen de hygiënisten blij zijn, dat zij in de economische voordeelen der t.b.c.-bestrijding onder het rundvee een krachtige steun voor hun streven vinden. --- LANDBOUW VEETEELT Van alles wat. De Wieringermeer. De kans om nog een boerderij in de Wieringermeer te veroveren wordt al zeer gering, als we weten, dat zich voor de laatste verpachting van 57 bedrijven niet minder dan 709 liefhebbers hadden aangemeld. Van deze 57 bedrijven werden er tien (oegewezen aan bedrijfsleiders in de Wieringermeer — die zooals men weet een zekere voorkeur genieten. Voor de overblijvende 47 bedrijven — te weten 29 voor akkerbouw, 12 voor gemengd bedrijf en 6 voor weidebedrijf — waren dus 7o9 „sollicitanten”, waarvan dus 709 min 47 is 662 moesten worden afgewezen. — Waar de nieuwe pachters vandaan komen ? Het volgende staatje laat zien uit welke provincies ze afkomstig zijn: uit Groningen 11, uit N.-Holland 10, uit Friesland 7, uit Zeeland 6, uit Gelderland 4, uit Noord Brabant 4, uit Zuid-Holland 2, uit Utrecht 1, uit Overijssel 1, uit Limburg 1. Alle provincies zijn dus vertegenwoordigd, behalve Drente. De stand van zaken is nu zoover, dat de grootste helft van de polder n.1. 9000 H.A. in handen van pachters is — 1000 H.A. blijft in staats-exploitatie — terwijl in de volgende vier jaren hopelijk de rest — zijnde een kleine 9000 H.A. [zal worden uitgegeven. Rekent men, dat hiervan een kleine 300 bedrijven gemaakt zullen worden, dan ziet men, dat er nu reeds twee maal zooveel liefhebbers zijn, als er plaatsen te vergeven zijn. Daarom schreven we boven dan ook al, dat de kans om nog boer in de Wieringermeer te worden niet zoo bijster groot meer is. Wees bij het zaaien van kalkstikstof of kalksalpeter niet roekeloos! We zagen een jonge man bij den dokter wegkomen: Pols in verband — hand en arm in de lichter. Bij informatie werden we gewaar, dat er „zweerderij” ontstaan was, na het zaaien van kalksalpeter. Waarschijnlijk was een wondje aanwezig geweest en was infectie ontstaan. De zweerderij dreigde over te gaan in bloedvergiftiging. Het geval is door tijdig inroepen van medische hulp goed afgeloopen en den jonge man is reeds genezen. Edoch het had anders kunnen afloopen en daarom lijkt ’t ons goed enkele voorzorgsmaatregelen te noemen — die men behoort te nemen bij het uitstrooien van kalkstikstof of kalksalpeter. a. Wie wonden heeft aan handen, voeten, hoofd, hals, beenen, armen moet deze stoffen niet uitstrooien, Ook open „winterhanden” zijn zeer gevaarlijk. b. Vet de armen tot boven de ellebogen in met vaseline — is die niet bij de hand neem dan machineolie of desnoods wagensmeer. c. Men bescherme de voeten en beenen door gummilaarzen — of men drage vetleeren schoenen en wikkele om de beenen een oude zak. Klompen —— 1 geven altijd eenige wrijving en zijn voor dit doel j het minst geschikt. d. Bescherm de oogen door een goedsluitende , stofbril. e. Kies zoo mogelijk een mooie stille dag — ( dan stuift het minder — fzaai nooit als het regent — dan is de kans om [er wat van op te loopen het grootst. f. Het beste is nooit al te lang achter elkaar door te zaaien — veel zweten maakt de kans op ongelukken grooter. Is het weer warm, zoodat men toch moet zweten, dan is het raadzaam handen en gezicht nog eens met een vette lap zacht af te wrijven.. g. Mocht ge tijdens het zaaien ergens een schrij: nend plaatsje voelen, zaai dan niet door, maar staak 1 direct. Zet het pijnlijke plekje goed in ’tvet. Wrijf 1 of wasch het niet open. Neemt de pijn toe, raad1 pleeg dan direct een dokter. Laat het niet eerst r tot een vuile wond worden. h. Het pak dat ge bij het zaaien hebt gedragen - moet grondig uitgeklopt of uitgewasschen worden, f vóór ge het weer draagt. i. Gebruik vóór, tijdens en direct na het zaaien 1 geen alcohol. Mineralen in mais. 1 Mais is een van de voedermiddelen, die ook op t z’n mineralen gehalte vrij nauwkeurig onderzocht 1, is. Men vond in mais per k.g. droge stof: 80 m.g. zink, 30 m,g. ijzer, 19 m.g. mangaan, 7.4 m.g. koper, - 0.1 m.g. nikkel, 0.01 m.g. cobalt. Stellig vervullen deze „zware metalen” in het e dierlijke lichaam een waarschijnlijk zeer belangrijke n rol, die we nog niet ten volle weten, e e Late aanwending van kali en n slakkenmeel op rogge. e Bij doorgaande droogte kan late aanwending, 1» speciaal van kalizout aanleiding geven tot „ver1» branden” van het gewas. Ook om andere redenen, ” zie vorige artikelen, raden we vroege voorjaars;r aanwending aan. St. Gr. Een reuzen parel. Wij vinden in een der Engelsche bladen een ? plaatje en ook een bericht betreffende de grootste ij ae parel, die ooit gevonden is. Zij werd aangetroffen j. ,5r bij Brooke’s Point, op het Philippijnsche eiland . Palawan. De parel is 22.5 cM. lang en 10 a 15 cM. g z1^ breed. Zij werd aangetroffen in een tridacnagigas, enl een reuzenmossel. Dr. Hilario Roxas van het bureau | . voor wetenschappen van de Philippijnsche regeering c®e heeft de vondst onderzocht en geconstateerd, dat eas men hier met een echte parel te doen heeft. De Pe,n vondst is al jaren geleden geschied en was aanlat‘ vankelijk niet te koop, doch Cobb, een verzamelaar p aen van oud-Chineesch aardewerk, slaagde erin den ll( zoon te genezen van den inlandschen eigenaar en .7’ kreeg de parel van den vader van den genezen ‘ ult‘ zieke als geschenk. e( ge- z. o Vliegtuig neergestort. 1 Een klein vliegtuig is volgens een bericht uit v Danzig tijdens een oefenvlucht van een hoogte van t 500 meter neergestort. De beide inzittenden waren op slag dood. --- Een kruisjes-puzzle. Deze nieuwe puzzle kunnen we evengoed ladder- of trapjespuzzle noemen. De naam doet er niet toe, doch het gaat om de kruis- . jes. Immers de bedoeling is telkens woor- * den van 5 letters te vinden die dezelfde beteekenis hebben als de woorden die erach- { ter staan. De letters die op de kruisjes komen vormen van boven naar beneden gelezen een spreekwoord. Voor de goede oplossers stellen we dit keer weer eens twee ex. „Vrijbuiter van , Steenwijk” en twee ex- „Uit Steenwijk’s verleden” ter beschikking. Men zende de oplossingen in vóór Dinsdag 26 October en j zette in de linkerbovenhoek van de enve- ( loppe: „puzzle”. , X . . . • = damp ' X . . . = opschrift . . X . . = dorp in Friesland . . . X . — waterflesch .... X = tafelgereedschap . . . 'X . = puntig . . X . . — boosaardige vrouw . X . . . = luister, praal X . . . . =' grond . X . . . — kaatsnetje . . X . . = geestelijke . . . X . = begaafdheid .... X — jonge koe . . . X . — keel . . X - . = vrijbuiter . X . . . == vertegenwoordiger X . • , • — gelijk, effen . X . . . = godsdienstig lied . . X . . = huisdier . . . X . c= wending, keer .... X == eiland i.d. Midd. zee . . . X . = torenomgang . . X . . : — verdicht verhaal . X . . • = projectiel X . . - - = groot hert . X . . . = gehard ijzer . . X . . — geluid, klank, galm . . . X - == commando . . . . X = gebaar . . . X . =" priempje met knop . . X . . . = plaats in Drenthe . X . . . = schoenvorm X . . . . == plaats in België . X • . . == slang . . X . . = hijschwerktuig ... X - == dor (bijv. naamw.) . . . . X ‘ meisj esnaam . . . X . = gestold nat of sap . . IX . . = jaargetijde . X • . . = concert- of muziekzaal X . . - . = opbrengst , . X - . . = rust t . . X . . = losgelaten draad 1 . . . X . == verkoelende drank . . . . X = stok ... IX . = zekere wollen stof 3 .. X ■ ■ == viervoetig dier . X . . . = sober, eenvoudig X . . . . — zuiver, schoon r --- Gemengd Nieuws. De heer Laupman, directeur der Coöp. Aankoopvereeniging en graanmalerij De Eendracht te Birdaard reed met zijn auto op den Eewal te Leeuwarden. Plotseling maakte de auto, die in kalmen gang reed, een zwenking naar rechts en reed het trottoir op, waarbij de motor afsloeg en de auto tegen een woning tot stilstand kwam. Door toegeschoten voorbijgangers en omwonenden werd het portier geopend. Het bleek, dat de bestuurder dood achter het stuurwiel zat. Vermoedelijk is hij aan hartverlamming overleden. — Uit de collectie van het Wandel-, Vogel- en Dierenpark „Wassenaar” is veertien dagen geleden een kollbri ontsnapt. Daar deze vogels, die uit het tropische gedeelte van Zuid-Amerika komen, in ons klimaat over het algemeen slechts in speciaal verwarmde kooien in het leven gehouden kunnen worden, achtte men het ontsnapte diertje dan ook ten doode opgeschreven. Groot was dan ook de verbazing, toen het vogeltje dagelijks in de buurt van het Dierenpark werd gezien. Met zijn uiterst snel bewegende vleugeltjes houdt het zich in de lucht staande en puurt gelijk een bij honing uit de bloemen. Kolibri’s zijn, zooals bekend, de kleinste vogels ter wereld en niet veel grooter dan een groote bij; zij leven van de honing der bloemen en ook van zeer kleine insecten. Gelijk de bijen zweeft het vogeltje langs de bloemen en blijft dan voor elke bloem als het ware in de lucht staan. De spierkracht van de kleine vleugeltjes moet dan ook geweldig groot zijn, want om in de lucht stil te kunnen staan, maakt het niet minder dan drie duizend vleugelslagen per minuut. Sommige soorten maken er zelfs nog meer. Het vogeltje houdt nu reeds sinds veertien dagen verblijf in de vrije natuur en hei schijnt hem daar goed te bevallen, want elke poging om het te vangen, wist het te verijdelen. — Maandagmiddag klom de twaalfjarige J. de R. in een der palen van de electrische leiding, welke nabij de nieuwe sluiswerken te Vreeswijk zijn opgericht. Zijn voeten kwamen daarbij in aanraking met de leiding, waardoor een stroom van 10 0CO volt gaat. Een voorbijganger hoorde zijn gekerm en', haalde hulp. Het slachtoffer is naar het ziekenhuis te Utrecht overgebracht. Beide beenen, die bleken te zijn verbrand, moeten geamputeerd worden. v < — Maandagmiddag omstreeks vijf uur is de is iertig-jarige schilder H. H., die in de textielfabriek Rigtersbleek te Enschede aan het werk was, door d sen snel ronddraaiende as gegrepen. De man werd b verscheidene malen rondgeslingeid en was vrijwel z< ip slag dood. e' — Drie arbeiders uit Wartena, die bij de werk- la verschaffing bij de Geeuw werkten, keerden Maandag- ^ middag vijf uur per roeiboot naar huis. Zij poogden j/ zich daarbij door een passeerende motorboot te l1 laten sleepen. Bij die pogingen is de roeiboot dwars lr komen te liggen en omgeslagen, waardoor de drie e' mannen te water raakten. Een van hen, J. Hoekstra, kon den wal bereiken, maar de beide anderen, Algra z en K. de Jong, vaders van 2 en van 6 kinderen, n zijn verdronken, — Toen Zondagavond de trein om 21 u. 51 te ^ Rotterdam uit de richting Arnhem aankwam, ble- = ven in een bagagewagen een paar koffers achter. Daar de conducteur reeds te Utrecht had bemerkt, b dat een deur van den Dieseltrein open stond, en v de knop daarvan beschadigd was, werd direct aan g een ongeluk gedacht. Onmiddellijk werd in verschillende plaatsen tusschen Utrecht en Arnhem de d politie gewaarschuwd om het onderzoek langs de ^ lijn in te stellen. Inderdaad ontdekte men tusschen Ede en de Klomp over een grooten afstand lichaams- jj deelen van een totaal vermorzeld lijk. Uit het j onderzoek bleek dat de man, waarschijnlijk zekere ^ J. van A. uit Jutphaas, uit den trein is gevallen, bewusteloos of zwaar gewond is blijven liggen en * vervolgens door een anderen trein uit tegenover- ; gestelde richting is overreden. . — Toen Zaterdagochtend de 58-jarige tuinder c van S. te ’s-Gravesande de voor zijn woning loo- { pende vaart wilde oversteken, is hij van den vlonder s gevallen en verdronken. Voorbijgangers vonden ( hem in het water liggen, doch pogingen de levens- , geesten weer op te wekken, mochten niet baten. . Men vermoedt, dat van S, die aan toevallen leed, , juist boven de vaart een toeval heeft gekregen, , met het vermelde noodlottige gevolg. | — Te Amsterdam hebben twee mannen getracht i in te breken in den winkel in sportartikelen van 1 de firma Carl Denig aan de Weteringschans. Deze 1 inbraak is echter verijdeld doordat een der om- 1 wonenden, die de mannen door het venster van 1 haar achterkamer over een hek had zien klimmen, 1 telefonisch de politie gewaarschuwd heeft. Nog voordat deze ter plaatse was, reed een auto voor het perceel voor en stapte hieruit een derde man die een koffer over het hek tilde en hierna zelf erover klom. Even daarna verschenen de agenten, die eerst het contactsleuteltje uit den auto haalden, om den uitbrekers te beletten te vluchten, en vervolgens zelf over het hek klauterden. In het tuintje vonden zij de mannen, van wie zij twee hebben aangehouden en opgebracht; de derde wist te ontkomen. Het bleek dat de koffer een volledig stel inbrekerswerktuigen bevatte. — Zaterdagochtend reed de 65-jarige ongehuwde landbouwer J. Havinga te Ommelanderwijk in de gemeente Veendam met een paard en wipkar door de landerijen. Het paard is op hol geslagen en Havinga geraakte onder de kar. Een der wielen ging hem over den buik. H. was onmiddellijk dood. — Te ’s-Gravesande is ingebroken in het kantoor van de firma J. v. d. Hout, Via een tuin naar de achterzijde van het gebouw wisten de inbrekers in het kantoor te komen. In het kantoorgebouw bevonden zich twee brandkasten, waarvan er een geheel is opengesneden. De buit viel niet mee; in de kast stond een geldkistje met f 60. Het is later ledig teruggevonden. Voorts werd een bureau opengebroken, waaruit eenig geid en postzegels worden vermist. De politie heeft bij een onderzoek in samenwerking met de Delftsche recherche geconstateerd, dat hier „vaklieden aan het werk zijn geweest. De inbrekers hebben geen enkel spoor of vingerafdruk achtergelaten. --- 56. Och, och, Jodocus had zijn heele 56. Och, och, Jodocus had zijn heele ! leven nog niet zoo geloopen als nu : ■ Hij sloeg den hoek om, maar nog 1 steeds zat die vreeselijke mensehen- : menigte hem op de hielen. Ha ! daar ■ zag hij een schutting ! Misschien lag ; er een tuin achter, of een stuk bouw- - grond Hij nam dus een flinken - sprong en liet zich, z’n tong tegen z’n ) vervolgers uitstekend, er over vallen --- Advertentie A.s. Zaterdag OPENING van de nieuwe zaak in Kruidenierswaren, Tabak en Sigaren. Tevens Drogisterij. Concurreerende prijzen, < BELEEFD AANBEVELEND, A. STEGINK hoek Julianastraat— Kampstraat. --- Advertentie PMÏS|m-vAN\gLKB^^jS": - PRIJS 70 eU ~ --- Landbouw-crisismaatregelen BOETEN TUCHTRECHTSPRAAK. Naar wij vernemen, komt het den laatsten tijd wel voor, dat een boete, opgelegd door den crisistuchtrechter, niet wordt betaald, aangezien de veroordeelde blijkbaar meent, dat de landbouwcrisismaatregelen binnenkort zullen worden ingetrokken er. hij dan niet meer tot betaling verplicht zal zijn. Er is echter, zooals ons van bevoegde zijde wordt medegedeeld, geen sprake van, dat bij eventueele afschaffing der landbouwerisismaatregelen de nog verschuldigde boeten niet zouden worden ingevorderd. In het belang der veroordeelden zelf verdient het dan ook aanbeveling de opgelegde boeten tijdig te voldoen, daar, zooals reeds eenige malen met sprekende voorbeelden werd bekend gemaakt, zij anders voor aanzienlijke kosten zullen komen te staan. 30 arbeiders gedood. Bij mijnramp. Zaterdagmorgen heeft zich in de steenkoolmijn Mulga bij Birmingham in Engeland een ontploffing voorgedaan, tengevolge waarvan dertig arbeiders om het leven zijn gekomen. --- DE KRANT. Wij willen het vandaag eens hebben over de „koningin der aarde”, de krant in ’t algemeen, dus ook die, welke u thans dicht onder uw neus hebt; en dan niet over den inhoud, maar wat ze stoffelijk is. Een stuk plantenwereld. Het papier is niet meer als vroeger uit lompen samengesteld, maar uit hout, uit hout alleen. Ja, dit witte dunne vel is hout. Maar het is niet op een soort super-vleeschsnijmachine zoo dun voor u gesneden uit een dikken boomstam. Neen, het is een pannekoek gebakken van houtvezelbeslag, welke daarna als een flensje is opgerold en voor het gebruik weer afgewonden. Voor dit stuk papier en zijn medepannekoeken die in den lande gegeten worden is een formeel bosch gekapt, verscheide kilo’s hout aan stammen zonder twijgen, eenige honderden denneboomen ergens op een mooien heuvel in Scandinavië, Finland of Rusland. Om die denneboomen liepen de wolven te snuffelen en in hun takken krasten de raven; tusschen de wortels groeven de vossen hun hoi; in haar twijgen dartelden de eekhoorns. Alles in wouden van dagen gaans, slechts betreden door een enkelen houtvester. Per jaar duizenden van die sparren — een bosch zoo groot, dat zijn omkapping in Nederland onmiddellijk door onze verdienstelijke „Natuurmonumenten” een troep volgzame ministers met onteigeningsmacht zou worden belet. Maar stel u gerust waarde lezer, ginds in het hooge Noorden waakt men voor aanplanting — even zorgvuldig als onze Waterstaat voor overstrooming. Geen boom gaat er uit of er moet er een bijgeplant worden. En éénmaal per jaar is het „plantdag” — een vrije schooldag voor het geheele land. Maar een Zondagsblad van de grootste New Yorksche dagbladen kost toch wel eenige hectaren woud en in Amerika plant men nog niet verplicht bij, er groeide zoo vreeslijk veel! Maar thans ziet men het gevaar van ontbossching ter dege. In Nederland zijn we allang te ver ontboscht, maar dat is niet de schuld van de kranten. Het beetje pijnboomenhout dat hier gekapt wordt, dient meestal voor stuthout in de mijnen. Er was een tijd dat in Holland (Holtland, Houtland) een eekhoorntje van Den Helder naar Hoek van Holland kon springen over de toppen der boomen. Toch is er vooralsnog geen gevaar dat er geen kranten meer zouden verschijnen, zelfs al werden Europa en Amerika geheel ontboscht, want in Azië en Afrika zijn nog oerwouden waardoorheen men (wee maanden wandelen kan zonder de zon te zien, en de techniek leert zoo noodig dat hout ook wel gebruiken — en daar groeit het hout sneller bij dan men het kan kappen. Die tienduizenden letters, die helder op dit papier staan, komen ook uit de plantenwereld, hun lichaam tenminste, — want de drukinkt is een mengsel van olie, hars en roet. Roet wordt gebrand uit natuurgas — carbon black, koolzwart — en dat natuurgas borrelt uit diepe aardlagen omhoog ;’trs ook weer een ontledingsproduct van voorhistorische plantenlagen, die daar sinds honderden eeuwen liggen na den dag dat de geweldige varenflora uit een millioenen jaren geleden tijdperk door gleischers werd bedolven — waarover weer andere aardlagen gestort werden als het de aarde eens behaagde den hik ie krijgen in den vorm van een aardbeving. De olie van dien inkt groeit in het lijnzaad van de eindelooze vlakten van Argentinië en Uruguay. Reuzengieren, de condors, zweven over de planten en gauches (bereden herders) met manchetes (kapmessen) rijden door die vlakten... Maak u ook maar niet ongerust over dien drukinkt, waarde lezer, want zoo heel erg veel is er voor de gemiddelde krant niet noodig, cn lijnzaad groeit als kool en de harsen groeien dagelijks aan de pijnboomen; met 1 gram drukinkt bedrukt men 5 a 10 bladzijden — en elke letter of cijfer die voor uw oogen danst — en waar processen om kunnen ontstaan van duizenden guldens, beursspeculaties van millioenen enz., elke letter weegt slechts zeven milüoenste van één gram en die letter kost slechts, een derde van een miilioenste cent! De dikte van die letter is dan ook nog geen duizendste millimeter — tenminste wat boven het papier uitsteekt — een gedeelte zuigt er in. Rekenkunstenaars hebben becijferd, dat als men alle bladen van een der beide in Amsterdam verI schijnende „groot-couranten” in één jaar gedrukt aan den Evenaar naast elkaar legt, de aldus gevormde band drie maal den aardbol om zou loopen 1 Ontzettend drama te Maastricht. Vader vermoordt zijn eenig kind. Een ontzettend drama heeft zich Zondagmorgen omstreeks negen uur in een woning op den Aerr van Trichtweg alhier afgespeeld. Een vader heeft zijn eenig kind, een elfjarig meisje, doodgeschoten en daarna de hand aan zichzelf geslagen. Onzichtbaar. „Heeft u ook onzichtbare haarnetjes ?” vroeg een dame in een winkel. „Jawel, mevrouw !” zei de winkelbediende. „Mag ik ze dan eens zien ?” vroeg de dame. ■ Uit een brief van een soldaat. „Dank voor de worst, die u mij hebt gezonden. Tot mijn groot genoegen las ik onder aan de krant, waarin hij was gepakt: „wordt vervolgd”. In de hoop blijf ik, enz. --- De Gebroeders Knoopenschaar 53. Drie kwartier later verscheen Pieter eindelijk. Hij kwam met een houding van „Wie doet me wat” het café binnenstappen en haalde vol trots een bos bankbiljetten uit z’n zak. „Ik zal meteen even den motorhandelaar opbellen en hem zeggen, dat we dadelijk komen !” zei hij, dan kan hij alvast een paar fijne karretjes klaarzetten!” En hij verdween inde telefooncel --- 54. Jodocus zat dus weer alleen en 54. Jodocus zat dus weer alleen en n trommelde op ’t tafeltje, waar nu geen >t taartjes meer op stonden. Plotseling ;s zag hij, terwijl hij zoo rondkeek, op k straat een ouden kennis voorbijgaan. ,1- Hij schoof zijn stoel achteruit en holde !_ het café uit, zijn ouden kennis ach- l- terna. Deze was intusschen echter ver- > dwenen en nergens meer te zien. Maar el — wat was dat opeens voor ’n lawaai ? --- 55. Jodocus, die eerlijk als goud was, 55. Jodocus, die eerlijk als goud was, had namelijk gedacht: „Pieter heeft de duiten; die zal dus wel betalen !” Daar Pieter echter juist in de telefooncel was, dacht de kelner niet anders, of Jodocus wou zonder betalen wegloo- pen. Hij schreeuwde dus de heele buurt bij elkaar, en weldra zag de verbouwereerde Jodocus, die er niets van begreep, een heele dreigende menigte op zich afkomen, en daar waren nog twee politie-agenten bij óók ! ---