Gemeenteraad Steenwijk. De aankoop en verhuur van den grond voor militaire oefenterreinen. mmiaire ueiem Vergadering van den Raad der gemeente Steenwijk; op Dinsdag 17 Mei 1938, des namiddags 4i/2' ve uur, ten Raadhuize (spoedeischende vergadering), re; vli Tegenwoordig zijn de heeren: H. de Vroome, E. Toepoel, K. Stuve, W. Krist, S. de Vos, B. de Boer, hl F. Repko, H. W. Visscher, K. J. van Veen, M. M. sti Visser, G. Kamp en H. Rijkmans. lei Afwezig de heer P. Bonthond met kennisgeving, sti Voorzitter: de heer Mr. A. H. Goeman Borgesius, n; Burgemeester. vc Secretaris: de heer R. A. Hagemeijer, or I. Notulen. De notulen der vergadering van 20 April 1938 hebben ter visie gelegen. Deze worden zonder op- r of aanmerkingen en zonder hoofdelijke stemming goedgekeurd, vastgesteld en vervolgens geteekend. II. Ingekomen stukken, enz. ™ Ingekomen zijn de navolgende stukken: j; a. een schrijven van Burgem. en Weth. der ge- g, meente Steenwijkerwold, houdende mededeeling, h dat door den Raad dier gemeente tot lid van de k Commissie van Beheer van den kunstweg Steen- e: wijk—-Kallenkote is benoemd de heer W. Hartong g te Kallenkote; d b. een resolutie van Ged. Staten dezer provincie, w houdende goedkeuring van een wijziging der be- r< grooting voor den keuringsdienst van vee en vleesch, dienstjaar 1937; F c. een resolutie alsvoren, houdende goedkeuring c van het raadsbesluit tot het ontbinden van de met g Jacob Slager aangegane huurovereenkomst voor het a perceel Gasthuisstraat no. 38 en tot het verhuren 1 van dit perceel aan J. Nijenhuis alhier; i d. een resolutie alsvoren, houdende goedkeuring van het raadsbesluit, waarbij is verhuurd aan den £ Staat der Nederlanden voor rijksbelastingkantoren r het benedengedeelte van het perceel plaatselijk be- c kend Koningstraat no. 2; 1 e. een resolutie alsvoren, houdende goedkeuring van het raadsbesluit betreffende verlaging van de i huur der woning Gasthuislaan no. 4; 1 f. een resolutie alsvoren, houdende goedkeuring < van het raadsbesluit tot verkoop van de in het bezit der gemeente zijnde inschrijvingen op de Grootboeken der Nationale Schuld, vertegenwoor- 1 digende een kapitaal, groot f 93.750.— (nominaal); 1 g. een resolutie alsvoren, houdende toezending van een afschrift van het Koninklijk besluit, waar- ■ bij is goedgekeurd de verordening op de heffing van opcenten op de hoofdsom der gemeentefonds- , belasting, vastgesteld bij raadsbesluit van 3 December 1937, no. 1627 en de verordening tot wijziging van gemelde heffingsverordening, vastgesteld 15 Februari 1938; h. een resolutie alsvoren, houdende goedkeuring van het raadsbesluit tot aanvulling van het besluit d.d. 10 Maart 1938, no. 2390, betreffende beschikbaarstelling van terreinen voor de vestiging van een garnizoen. Burg. en Weth. stellen voor deze stukken voor j kennisgeving aan te nemen. Aldus wordt besloten. In verband met de onder d genoemde verhuring en hetgeen hieromtrent in de vergadering van 7 April 1938 is opgemerkt, deelt de VOORZITTER mede, dat van het Rijk bericht is ontvangen, cac geen prijs wordt gesteld op de bovenwoning van het betrokken perceel. III. Erfpacht aan de Julianastraat. Ingekomen zijn een vijftal verzoeken om grond van de gemeente in erfpacht te mogen ontvangen gelegen aan de Julianastraat, t.w. van: 1. A. Kuiper te Steenwijk, voor een strook grond grenzende ten Noord-Oosten van het perceel uitgegeven aan J. Oosterhof, ten behoeve van den bouw van een blok van vier woningen; 2. H. Zijlstra te Hasselt, voor de helft (NoordOostelijk gedeelte) van het perceel, gelegen tusschen de perceelen in erfpacht uitgegeven aan Wed. P. Zijlstra en A. Stegink; 3. A. Stegink te Steenwijk, voor twee perceelen: één perceel gelegen ten Zuid-Westen van het perceel bedoeld onder 2 hierbovengenoemd voor den bouw van een dubbele woning en één perceel gelegen ten Noord-Oosten van het perceel, hierna onder 5 genoemd, eveneens voor den bouw van een dubbele woning; 4. F. Schippers te Munnekeburen, voor een strook grond, gelegen tusschen de perceelen in erfpacht uitgegeven aan T. Meirink en Mej. I. Boontje, ten behoeve van den bouw van een dubbele woning; 5. A. Houwer te Steenwijk, voor een strook grond gelegen tusschen de perceelen hiervoren sub 1 en 3 genoemd, ten behoeve van den bouw van een blok van 3 woningen. Aangezien tegen uitgifte in erfpacht van deze perceelen geen bezwaren bestaan, stellen B. en W. den Raad voor, gunstig op bovenvermelde verzoeken te beschikken en den erfpachtscanon te bepalen op f 0.15 per M2 en per jaar, met uitzondering echter van een gedeelte der perceelen, hierboven onder 1, 4 en 5 genoemd, ter oppervlakke van respectievelijk ± 90 M2, 20 M2 en 25 M2. Voor laatstgenoemde perceelsgedeelten stellen B. en W. voor een erfpachtscanon van f 0.075 per M2 en per jaar vast te stellen, in verband met het feit, dat deze perceelen een meerdere diepte hebben dan 28 M. Deze regeling is eveneens door den Raad in toepassing gebracht bij soortgelijke erfpachts-aan- i vragen. Ten slotte deelen B. en W. in hun desbetreffend 1 voorstel mede, dat bij inwilliging van bovenvermelde verzoeken alle perceelen gelegen aan de Julianastraat en Emmastraat in erfpacht zijn uitgegeven. Zonder discussie en z. h. s. wordt conform het voorstel van B. en W. gunstig beschikt op de bovenomschreven verzoeken en de erfpachtsprijzen vastgesteld op de door B. en W. genoemde bedragen. IV en V. Aankoop gronden bestemd voor oefenterrein voor de militairen en verhuur van deze terreinen aan het Rijk. Met betrekking tot den aankoop van gronden voor oefenterrein voor militairen hebben B. en W. den Raad het volgende voorstel doen toekomen: In verband met de vestiging van garnizoen in deze gemeente is het noodzakelijk, dat de militairen kunnen beschikken over een oefenterrein ter oppervlakte van plm. 350 ha. De keus is gevallen op terreinen gelegen tusschen den weg door Kallenkote en den Ruiterweg, grenzende aan laatstgenoemden weg. Ons College heeft indertijd opdracht gegeven aan de Nederlandsche Heidemaatschappij om genoemde terreinen in kaart te brengen en de waarde te schatten. Aangezien meergenoemde terreinen toebehooren aan een groot aantal eigenaren en het noodig was zeer spoedig tot een resultaat te komen, is verder opdracht aan gemelde Maatschappij verstrekt om de terreinen in koop te verkrijgen. Blijkens hierbij overgelegd rapport van de Nederlandsche Heidemaatschappij d.d. 26 April 1938, Gr. No. 22, zijn voorloopige koopovereenkomsten gesloten met een aantal eigenaren van gronden gelegen onder de gemeenten Steenwijkerwold en Havelte in totaal groot 316.83.66 ha voor de som van f 78.659.58. Een viertal eigenaren van gronden zijn tot üusr niet genegen de gronden af te staan tegen een delijken prijs. Deze gronden hebben een opperïkte van 27.43.90 ha. Aangezien de gronden slechts tot 1 Juni 1938 in inden zijn en inmiddels met het Rijk overeenemming is bereikt over het bedrag der huur, stelti wij U voor, de gronden vermeld op bijgevoegden aat aan te koopen van de daarop vermelde eigenen en voor de bedragen achter iederen naam torkomende. Verder stellen wij U voor te besluiten, de nog ïtbrekende gronden zoo noodig te onteigenen. Ten aanzien van de verhuring van bovenbedoelde irreinen aan het Rijk berichten B. en W. den aad het volgende: Reeds geruimen tijd zijn onderhandelingen gaane met het Rijk over verhuur van het oefenterrein oor de militairen. Oorspronkelijk werd door ons svraagd aan huur een bedrag van f 5000.— per lar gedurende 40 jaren, met alle risico voor de emeente. Met risico bedoelen wij o.a. de hoegroot- , eid van het uiteindelijk bedrag dat met den aanoop zal zijn gemoeid, thans geraamd op f 100.000 — n de eventueele waardevermindering van den rond. Wat het laatste betreft merken wij o.a. op, at plm. 25 ha bouwland weer woeste grond zal rarden, wat een waardedaling zal beteekenen van ond f 20.000.—. Thans is de zaak zoodanig gewijzigd, dat het lijk alle risico voor zijn rekening zal nemen, door i.a. bij eventueele beëindiging van de huur aan de emeente te vergoeden het verschil tusschen de ilsdan te schatten waarde van het terrein en de midige koopsom plus alle met den koop gemoeide litgaven. Met den Minister van Defensie is thans overeenitemming bereikt over het bedrag van de huur, ï.l. f 4500— per jaar. De onderhandelingen over le verdere voorwaarden aan dezen verhuur te verlinden, worden nog voortgezet. Alvorens in dezen verdere stappen te doen, verlemen wij gaarne of U zich met een en ander cunt vereenigen. Zoodra mogelijk zullen wij met sen definitief voorstel bij Uwen Raad komen. Op verzoek van den VOORZITTER wordt de apenbare vergadering geschorst en overgegaan tot sen zitting met gesloten deuren. Na heropening der vergadering stelt de VOOR^ ZITTER de punten 4 en 5 der agenda aan de orde. De heer DE VROOME, het woord verkrijgende, zegt, dat hij deze aangelegenheid voor de gemeente van groote beteekenis acht. Wanneer het voorstel van B. en W. tot aankoop van bovenomschreven gronden wordt aangenomen, dan zal het grondbezit van de gemeente met plm. 350 ha worden uitgebreid. De wijze, waarop deze aankoop is voorbereid, heeft de instemming van Spr.’s fractie. Het wil Spr. voorkomen, dat de met het Rijk aan te gane transactie betreffende de huur van bedoelde terreinen, voor de gemeente niet onvoordeelig is. Verder heeft Spr. den indruk gekregen, dat de geweldige natuurpracht ter plaatse waar de gronden zijn gelegen, in ongerepten staat kan blijven. Spr. verklaart, dat de S.D.A.P. Raadsfractie geen enkel bezwaar heeft tegen het voorstel van B. en W. om over te gaan tot aankoop van de terreinen genoemd in het rapport van de Nederlandsche Heidemaatschappij, terwijl tevens de fractie er zich mee kan vereenigen, dat de nog ontbrekende gronden, zoo noodig, worüên onteigend. Voorts keurt de fractie het goed, dat aan het college van B. en W. machtiging wordt gegeven om met het Rijk in onderhandeling te treden over de verdere voorwaarden aan de verhuring der tereinen aan het Rijk, te verbinden. De heer DE BOER zegt, dat de punten 4 en 5 der agenda nauw met elkander zijn verbonden. Uit de betrekkelijke stukken is Spr. gebleken, dat er enkele eigenaren zijn, die de gevraagde perceelen niet aan de gemeente wenschen te verkoopen. In verband hiermede zou Spr. B. en W. in overweging willen geven nogmaals met deze eigenaren de zaak te bespreken. Misschien kan daardoor worden voorkomen, dat tot onteigening van de betrokken gronden moet worden overgegaan. Wat betreft de verhuring der terreinen aan het Rijk, hierbij rezen aanvankelijk groote moeilijkheden, zegt Spr. De onderhandelingen met het Rijk omtrent de aan te gane huurovereenkomst zijn thans zoover gevorderd, dat men kan zeggen, dat het Rijk bereid is in een voor de gemeente gunstigen zin medewerking' te verleenen. Spr. meent, lat hij B. en W. mag gelukwenschen met het verlegen resultaat. Het Rijk is genegen een huur te f1 )etalen tot zoodanig bedrag, dat de zaak voor de i'emeente rendeerend is. Spr. heeft geen enkel bewaar om voor de voorstellen van B. en W. te / stemmen. De heer KRIST zegt, dat het bedroevend is hoe liep de wereld toch is gezonken. Op het oogenblik staat de Raad voor het nemen van een beslissing \ sot het doen van een uitgaaf groot plm. f 100.000 — voor den aankoop van terreinen, noodig voor de exercitie van militairen. Voor militaire doeleinden — kan alles worden uitgegeven. Voor de arbeiders bij de werkverschaffing daarentegen kunnen niet meer gelden worden gevonden. Spr. brengt hierbij naar voren, dat een hem bekend ongehuwde arbeider gedurende 3 weken mag werken bij de werkverschaffing', daarna 14 dagen niets ontvangt en d' dan 8 weken mag stempelen en tijdens die 8 weken g< f5.— per week steun geniet. De VOORZITTER: Dwaalt U niet te ver af. In V een andere vergadering' zult U wel eens gelegen- S heid vinden om over de werkverschaffing te V spreken. De heer KRIST vervolgt, dat hij indertijd zijn d stem heeft gegeven voor het beschikbaar stellen d van terreinen voor den bouw van een kazerne. Om g' f 100.000.— uit te geven voor oefenterrein, hiervoor kan Spr. geen vrijheid vinden. h De heer DE VOS merkt op, dat het Rijk genegen P is per jaar aan de gemeente f 4500.— huur te be- b talen voor de gronden en wel gedurende een ter- Z mijn van 40 jaren. Bij den tegenwoordigen rente- g standaard zal de gemeente dus geen schade on- r dervinden van den aankoop van de terreinen. In- t dien echter de rentevoet over eenige jaren stijgt, dan kan de gemeente wel eens schade hebben. Mei v het oog op mogelijke verandering van de tijdsom- C standigheden, lijkt het Spr. beter het door het Rijk S te betalen huurbedrag' niet voor 40 maar voor bijv, 10 jaren vast te stellen. Overigens kan Spr. zich V vereenigen met het standpunt van de S.D.A.P.- 1 fractie in dezen. Spr. verklaart, dat hij hoopt, dat £ de gemeente geen financieel nadeel van deze zaak 1 zal lijden. ( De VOORZITTER merkt op, dat hij één stem \ heeft gehoord, die zich tegen de voorstellen van B. en W. heeft verklaard. ( De heer Krist denkt aan oorlog en vrede, aldus 1 vervolgt Spr. Misschien denken de heer Krist en 1 Spr. hierover wel gelijk, doch hoe men hierover ( ook mag denken het gaat hier ten slotte over een aangelegenheid, waarbij het gemeentebelang is be- ( trokken. De heer Krist heeft gestemd voor het 1 gratis beschikbaar stellen van gemeenteterreinen voor den bouw van een kazerne, hij heeft dus a gezegd en is nu wel verplicht b te zeggen, meent Spr. Spr. is het eens met de stemmen, die zich voor de voorstellen van B. en W. hebben verklaard. 1 Spr. gelooft, dat de beslissing om over te gaan tot aankoop van de terreinen, vöor de gemeente een verheugend besluit is. Het bezit van de gemeente wordt met een prachtig stuk natuurschoon verrijkt, dat door de bestemming, die aan de terreinen wordt gegeven, ongerept wordt behouden. Het bedrag' van de huur, die het Rijk wenscht te betalen, is bevredigend. Daar Spr. gaarne zal zien, dat het besluit tot aankoop der gronden met algemeene stemmen wordt genomen, wil Spr. den heer Krist in ernstige overweging geven zich in dezen aan te sluiten bij de overige leden van den Raad. De heer KRIST zegt, dat wanneer hij zijn hart laat spreken, hij niet voor het voorstel kan stemmen. Spr. gelooft ook wel, dat uit de zaak geen financieel nadeel voor j de gemeente zal voortvloeien. Aangezien niemand hoofdelijke stemming verlangt, wordt vervolgens het voorstel van B. en W. om de gronden vermeld op den bij het ontwerpraadsbesluit gevoegden staat aan te koopen van de daarop vermelde eigenaren en voor de bedragen achter iederen naam voorkomende, met algemeene stemmen aangenomen. Tevens wordt met algemeene stemmen besloten de nog ontbrekende gronden, zoo noodig, te onteigenen. Voorts vereenigt de Raad zich met het bedrag der huur en wordt aan het College van B. en W. machtiging verstrekt met het Rijk verder in onder handeling te treden over de aan de verhuring te verbinden voorwaarden. VI. Rondvraag. Bij de rondvraag brengt de heer VAN VEEN naar voren, dat door den Minister van Sociale Zaken aan de Gemeentebesturen een rondschrijven is gezonden, waarin wordt gevraagd zooveel mogelijk werkobjecten te zoeken, teneinde meer werkloozen aan het werk te kunnen zetten. Spr. vraagt wat B. en W. naar aanleiding van deze circulaire denken te doen. De VOORZITTER antwoordt, dat bedoelde circulaire nog slechts zeer kort geleden is ingekomen. De Minister spreekt in dezen brief over ontginningswerken. In deze gemeente ligt nog heel wat werk te wachten op uitvoering. Misschien is het mogelijk in verband met dit schrijven het aantal steuntrekkers te verkleinen. De bedoeling van de circulaire is echter niet geheel duidelijk. Een gevolg' van meerdere tewerkstelling zal namelijk zijn, dat het uitgetrokken bedrag voor 1938 voor werkverschaffing en steunverleening niet voldoende is. Door de Rijksinspectie voor de werkverschaffing te Zwolle is verzocht een aantal Steenwijker werkloozen te doen tewerk stellen bij de uitvoering van het werkobject: verbetering weg Oldemarkt Blan- , kenhammerzeedijk. B. en W. hebben zich gewend s tot den Minister van Sociale Zaken om nadere in- | lichtingen. Keurt de Minister de overschrijding van het op de begrooting uitgetrokken bedrag goed, dan zal aan het verzoek van de Rijksinspectie kunnen worden voldaan. De heer VAN VEEN zegt, dat in de vergadering van 15 Februari 1938 in handen van B. en W. om advies is gesteld een verzoek van de bewoners van het verlengde van de Kampstraat om dit weggedeelte te verbeteren. Spr. vraagt of ten aanzien van dit verzoek spoedig een voorstel van B. en W. is te verwachten. De VOORZITTER antwoordt, dat B. en W. hopen binnenkort aan den Raad een voorstel te kunnen doen met betrekking tot de verbetering van dit weggedeelte. Er zijn in verband met deze verbete- j ring enkele moeilijkheden gerezen, zegt spr. De heer VISSCHER wijst er op, dat op het toot- j toir aan de Oosterpoort geregeld een tweetal iisco: karren staan. Spr. vindt dit niet een goede plaats voor ijscokarren. Het trottoir is voor de voetgangers, .zegt spr. Met het oog op het drukke verkeer bij de Oosterpoort is het ten zeerste gewenscht, dat \ het trottoir hier vrij blijft. Misschien kunnen deze karren worden verplaatst naar het plein voor het postkantoor. De VOORZITTER is het eens met den heer Visscher, dat het trottoir bij de Oosterpoort geen goede plaats is voor ijscokarren. Op verzoek van spr. is reeds een der ijscokarren van staanplaats veranderd. Deze staat nu meer den hoek om naar het postkantoor. Voor de tweede ijscokar wordt nog een andere plaats gezocht. Niemand meer het woord verlangende, sluit de VOORZITTER de vergadering. --- BUITENLAND OPSTAND IN MEXICO. Generaal Cedillo in actie. Officieel wordt uit Mexico City meegeeeld dat generaal Cedillo Zaterdagnacht ipoogd heeft ’n staatsgreep uit te voeren. Zaterdagavond tusschen vijf en zes uur . erscheen een particulier vliegtuig boven I an Luis Potoci en liet vijf bommen op het liegveld vallen, zonder evenwel schade aan 3 richten, terwijl ook geen personen weren getroffen. Regeeringsvliegtuigen poogen het toestel te achtervolgen, doch vergefs. De correspondent van de New York Tiaes meldt uit Valles (staat San Luis de otoci), dat de Cedillisten een grooter geded controleeren dan tot nu toe werd geëgd. Ongeregelde troepen controleeren t rootste deel van den weg van San Luis laar Antiguo Moreles, terwijl de bondsroepen meester zijn van de spoorlijnen De correspondent is van meening, dat t Tij veel tijd zal kosten om de rebellie m lit gebied, dat veel liikt op de Afrikaan;che wildernis, te bedwingen. Volgens een ander bericht uit Brownesrille zou generaal Cedillo de beschikking lebben over 57 vliegtuigen, waarvan eeni>'e van het laatste Duitsche type zijn. Bovendien zouden veel viiegtuigzendingen uit ie Vereenigde Staten Brownesville zijn- ge39.SS8Grd Tenslotte wordt uit San Luis gemeld, dat ;en vliegtuig van Cedillo geprobeerd heeft net huis, dat Cardenas thans bewoont, te Dombardeeren. Het toestel werd evenwel ioor regeeringsvliegtuigen verjaagd. Ook heden — Dinsdag — morgen wordt de strijd tegen Cedillo onverminderd voortgezet. DE STRIJD IN CHINA. Duitschers verlaten China. Een Domei-bericht uit Tokio bevestigt, dat het algemeene offensief met Langfeng als doel en dat ontkend werd na den val 1 van Soetsjou, thans in vollen gang is. Uit ; drie richtingen vallen de Japansche troepen de ommuurde stad aan, n.1. het Zuiden, Westen en Oosten. Een Japansche afdeeling, welke plotseling opdook ten Zuiden van Langfeng en die uit het Zuidwesten kwam, heeft met succes een omtrekkende beweging uitgevoerd. De Chineesche troepen in Langfeng bedragen zes divisies van tezamen ongeveer 80.000 man. Zij zijn vrij goed uitgerust met vechtwagens, gepantserde auto’s en modern geschut. De Chineesche troepen hebben ’t strenge hrnpi vnn Tsiia.ner Kai-siek om hardnek- kigen tegenstand te bieden, doch de provinciale troepen wachten een goede gelegenheid af om uit Langfeng te vluchten, al zijn alle aftochtwegen af gesneden door de Japanners. Zoo is b.v. een gewapende trein vol Chineesche provinciale troepen, die poogden door het Japansche stalen cordon heen te breken en weg te trekken naar Kaifeng, door de Japanners vernield. Intusschen komen er berichten uit Nrd.Honan, volgens welke na den val van Soetsjou onder de Chineezen opstanden uitbreken. Verscheiden duizenden Chineesche inwoners van Weitze, op 40 km ten Zuiden van Kaifeng gelegen zijn in opstand gekomen tegen de regeering te Hankou. Zij organiseereh een derde autonome leger bij Toengsjoe, op 15 km ten Oosten van Weitze. Andere berichten melden, dat Chineesche 1 benden strijd voeren tegen de Chineesche regeeringstroepen. De Japanners in Lanfeng ? Uit Sjanghai wordt gemeld, dat de Japansche troepen de vesting Langfeng' zijn binnengerukt. In de straten wordt nog gevochten. De val van Kaifeng wordt in de [ eerstvolgende dagen verwacht. Duitsche adviseurs vertrekken. ‘ Duitschland heeft zijn adviseurs uit 1 China teruggeroepen op aandringen van 3 Japan. Dit beteekent ongetwijfeld een geweldig verlies voor China. \ De Spaansehe Burgeroorlog. " De terugtrekking van vrijwilligers. De Temps geeft in een hoofdartikel eenig ge bijzonderheden over het Fransch-Brit- sche plan met betrekking tot de terugtrek- king van vrijwilligers uit Spanje. De intert nationale commissie welke zich heeft bezig te houden met een telling van de vrijwilligers en met de controle van hun terug,t trekking, zal zich zonder uitstel naar Span't je begeven. Vijftien dagen na de aankomst e aldaar, wanneer zij zich heeft kunnen in;1 stalleeren en de organisatie op gang is, zal Frankrijk de controle aan de PyreneeënLt grens herstellen. Op dat oogenblik zullen ,- Britsche controleurs hun werk aan de Portugeesch-Spaansche grens hervatten. Bovendien zal de controle ter zee doeltreffend worden versterkt, met dien verstande, dat de officieren van de neutrale schepen de buiteniandsche koopvaardijschepen niet t, alleen in de havens van vertrek, maar ook ig bij aankomst in de Spaansehe havens zulai l len onderzoeken. Wanneer na een maand i F —^ ^ ^^ Frroon UGAl’_ len onderzoeken. Wanneer na een maand van deze verscherpte controle geen vooruitgang bereikt is met de terugzending van de vrijwilligers, zal de Fransche regeering haar vrijheid van handelen aan de Pyreneeëngrens terugkrijgen. De teruktrekking van de vrijwilligers zal georganiseerd worden voor alle groepen die aan de overzijde van de Pyreneeën strijden of werkzaam zijn, zoowel bij het leger, de vloot en de luchtmacht als bij de technische diensten van de beide partijen. Nadat de telling van de buiteniandsche vrijwilligers geschied is, zal de terugtrekking daarvan in étappes geschieden, met dien verstande dat bij de eerste étappe ten minste 10.000 man zal worden teruggetrok' ken van diegene van de beide partijen die f de minste vrijwilligers in dienst heeft. Bij 1 de andere partij zal een aantal, in overeenstemming met het grooter getal bij hem dienende vrijwilligers moeten verdwijnen. Zoodra de eerste duidelijke vermindering van het aantal vrijwilligers bereikt is zullen de beide partijen zekere rechten van oorlogvoerenden verkrijgen. NIEUWE MILITAIRE MAATREGELEN IN IN PALESTINA. Teneinde de gewapende benden te bestrijden. Twintig jaren na de verovering door generaal Allenby, zijn Engelsche troepen beIgonnen om een deel van het Heilige Land opnieuw te bezetten. Door een algemeene herverdeeling van de strijdkrachten hoopt men doeltreffend af te kunnen rekenen met de gewapende benden, die totdusver alle pogingen om hen te onderdrukken. getart hebben, om\ dat het heuvelachtige terrein ongeschikt is j voor groote troepenbewegingen. Afdeelingen van leger en politie worden j semi-permanent gelegerd in de dorpen van ] Samaria en Galilea, om de rebellen af te snijden van hun toevoer en mobiele colonnes zullen voortdurend patroeljediensten doen. Het is de eerste groot opgezette poging om de orde te herstellen, welke ondernomen wordt sedert de nieuwe hooge commissaris, Sir Harold MacMichael, in het land gekomen is. De militaire aanvoerders worden bekleed met bevoegdheden, die hen feitelijk tot gouverneurs maken onder een gematigden staat van beleg. Op groote schaal worden de wegen verbeterd, om de bestaande sporen voor de troepen bruikbaar te maken. Er is sprake van, dat binnenkort nog een brigade infanterie naar Palestina zal worden gezonden. --- Familiebericht BURGERLIJKE STAND. Ooststellingwerf van 6 tot en met 12 Mei 1938. Ondertrouwd : Ate Postma 29 jr. te Haulerwijk en Aaltje Lenstra 25 jr. te Appelscha, Jan de Boer 29 jr. en Grietje van Buiten 29 jr. b Oldeberkoop, Wolter v. d. Heide 21 jr. en Jacobje ten Hoor 20 jr. b. te Haulerwijk, Ritske Bekkema 25 jr. te Ureterp en Pietje Norbruis 21 jr. te Oosterwolde. Geboren : Tjitske d v Jan de Jong en Hielkje Sloterwijk te Appelscha, Egbertus z v Gerben Hofma en Akke v. d. Schoot te Oosterwolde, Egbert z v Jan de Jong en Elsje Prakken te Appelscha. Aaltje d v Tjerk Boonstra en Sina Post te Langedijke. Overleden : Cornelis Tromp 62 jr. wedn. v. Elisabeth Hasper te Appelscha, Johannes Coenraad Dermois 81 jr. geh. m. Jacoba Dina Warris te Haulerwijk, Andries v. d. Meulen 60 jr. geh. met Tjitske Dijkstra te Haulerwijk. Van 13 tot en met 19 Mei 1938. Ondertrouwd : Hendrik Wagt 19 jr. te Appelscha en Anna van Veenen 18 jr. te Fochteloo, Willem Dijkstra 29 jr. te Haulerwijk en Frouwkje v. d. Berg 24 jr. te Langedijke, Egbert Harmen Willem Teesselink 27 jr. te Hellendoorn en Hendrika Margiena Kuik 28 jr. te Appelscha, Alle Britstra 24 jr. en Goitske de Jong 24 jr. b. te Haulerwijk. Geboren: Douwina Stientje d v Douwe Slofstra en Stientje Stavast te Haulerwijk, Jelle z v Hendrik de Jong en'Margaretha Johanna Hofma te Oosterwolde, Jetske d v Folkert Hoogeveen en Wiiièmke Lap te Appelscha, Thijs z v Wijtse Jagersma en Anna Jantje Zandberg te . Haulerwijk, Jitske d v Jannes dé Jong en Anna de Jong A.scha. Overleden : Jantje Bijlholt 35 jr. geh. met Hendrik Nieland te Veendam (overl. te Appelscha), Tjitske de Roos 43 jr. wed. van Wolter Rinsema te Siegerswoude (overleden te Appelscha). Vledder van 17 — 23 Mei 1938. Gehuwd : Rein Veld 25 jr. en Jantje Pit 25 jr. beiden te Vledder. a --- BRIEV’N VAN ENDERUK UUT 'T LEEGELAAND UUT ’T LEEGELAAND j 23 Mei-je 1938. Wat is een mènse toch eigelek een raar link Doar is warkelek niet veule goeds an ;e doen. Daag’n, week’n achteriene emm’n wï’j, netselde wie, boer of borger, zitten te snakken noar een beetien regenwater en nou as ter dan eindelek wat evaal’n is, ja, die paar löss vlatties ku’j toch feitelek nog niet echt reeg’n nuum’n, wel, nou deugt et verachteg al weer niet. Nee, want wat lacht ie dat de postbode ’n Woonsedagmiddeg wel teug’n mï’j zee ? „Zolt nou oek nog ies een keer weer op olden te reegen’n, Enderuk ?’ zee ï’j. Ik zége „Nou man, as ik et veur zèg’n ebbe, veureerst nog niet eur, want ik kan nog best wat water gebruuk’n ! „Wat !” zeg mï’n toen de bode: „Ei’j dan nou nog niet genog man ? Et angt mï’j al wel oe veere de keel uut. Is mï’j dat langer een weer, reeg’n, reeg’n en nog ies reeg’n, alle dagen weeran, nee eur, ik eb er al skoone genog van.” Dat was een Woonsedagmiddeg. En net een weeke d’r veur toen as wï’j oek ies zoo over ’t een en aander pruutten, toen zee die zelde man teug’n mï’j: „Ie emm’n geliek, Enderuk, reeg’n, dat emm’n wï’j neudeg. Oe meer oe liever. As ’t goed zol weez’n mog ’t wel veertien daag’n an één stuk deurreegen’n. Ik dörfe gien boone in de grond te doen mit dit weer, want d’r kump gien snars van terechte zoo. Reeg’n, oe eeder oe liever en niet zon klein beetien oek !” Ek teveule ezegd ménsen toen ak zee dat een mènse toch eigelek een wonderlek skepsel is ? Afijn, al bin er dan al lui, die de reeg’n al weer dikke zat binnen, ikke nog lange niet. O, heeden nee. Noa zon lange tied van dreugte ken de grond best wat nattegeid emm’n. En as wï’j dan oek nog wat warmte krieg’n nou mar dan kan er nog een eeleboel van al wat al zon beetien as verleuren beskouwd worde te- frechte koom’n eur. Ie kön nou overal um oe en al zien dat ’t spul der markber beter w veurstoat as een veertien daag’n eleed’n. u Ie zölt aanders vaake zien, dat in een k tied as wï’j nou oek weer ad emm’n as de boeren begunnen te jammeren en te klaa- fg’n van dat er niks van eur gewas terechte 0 kump, dat alles verdreugt en zoo, dat er n dan vaake net op tied een flinke regen- e bujje kump, die eur veureerst weer uut de ^ nood ellept. Veureerst, zèg’k eur. Want o wee as ter K niet genog vaalt dan ei’j noa een weeke £ ’t zelde liedtien weer en liefst nog ’n groad- c tien arger. Ja, en as ter niet te weinig e i vaalt dan is er groot kaans dat er ^ i teveule vaalt. t En dat deugt oek alweer niet, want dan ; trappen de koenen oe alle laand zwart, ; verrot et eui in de gie, kortom, d’r wordt ; weer eklaagd, woar a’j mar koom’n totdat oek dan ’t weer een keer ummeslat. Want ' ; zóó gek kan ’t niet komen, dat krie’j vaste ' , een keer. Noa reeg’n kump zünneschien en 3 umgekeerd. Dat stoat as een poal boven ^ t water. 1 Trouwens, ménsen die al wat op leeftied koom’n en zachies an al eel wat mit l i emaakt emm’n in eur leev’n, die weet’n dat ; j al wel zachies an. En dat bint in de regel - oek niet de lui, die eur nou zoo bar naar ’ 3 maak’n um ’t weer, Nee, woarumme zollen '■ 3 ze ’t oek doen, zie weet’n best, dat et eur gien steek wieder brengt en dat ’t weer van ; t zellef wel weer beter wordt. In stilte lachen j 3 ze wel ies een beetien um die aanderen, die s nog niet zoo wies bint en die et niet ver- draag’n können, dat et weer eur zoo teugen 1 - zit en doarumme wat astraant worden. . i Van de weeke sprak ik zoo nog een man, ! i die vrogger bï’j oons in de buurte woonde, e mar nou niks meer dut en bï’j zien zeune J 0 in etrökken is. ’t Was al een1 olde baas, drie : e en zeuventeg ak ’t goed begreep’n ebbe, 1 mar ï’j ad niet veur niks eleefd, dat ko’j k rap genog an em marken en ï’j kon zien - woordtien nog mar wat best doen. ,1 „Och”, zee ï’j, „nou emm’n die ménsen | i, eur toch weer zoo ongerust emaakt è, en : a woar ef ’t veur neudeg ewest ? As ’t een d beetien is, is nou mit een paar daag’n alles n weer veur menare.” „Jongien”, zeg ï’j teun g’n mï’j, „leert dit nou nog ies van mï’j, n da’j oe niet te gauw ongerust mutten maken over ’t weer. Dat kump allemoale best terechte. Oe vaake as ik in mien leev’n al wel niet edacht ebbe, dan wï’j, as ter gien uutkomst kwamp, verongeren zollen, dat kump niét krek. Dan was et te dreuge en dan weer te nat. Dan kreek ziekte in ’t gewas, dan weer onder ’t vee, en zéker, ik eb donkere tieden mit emaakt, mar ik bin d’r ekoom’n en ik eb altied mien brood ad. En och, die boeren van teugenwoordeg, doar muk zeins umme lachen of ik wil of niet. Ja, die emm’n eur kunsmesse, die emm’n eur bemaalege, en nou mag ter niks meer mis goan, nou dénkt ze. dat z’ alles zon beetien in d’ aand emm’n. Ja, toe mar, zie emm’n wat in d’ aand, dat emm’n ze nóu weer können zien. Een boer, die angt veur ’t grootste deel van ’t weer of en as ï’j meent dat et doar wel umme kan, dan zal em dat rap genog opbreek’n.” Tot zooveere d’ olde boas. En ménsen, wat dénk ie, zol d’r niet veule van woar weez’n van wat ï’j mï’j allemoale vertelde ? Wï’j boeren leev’n in de netuur en deur de netuur, mar die netuur is grilleg en doar mun wï’j teugen können. Soms mak ze ’t merakel best mit oons, dan können de koenen ’t gros oaste niet op en krieg’n wï’j de barg stampvol eui. Mar ’t kan oek aanders. Dan kump de nachtvorst en vernietegt in één nacht alle blössums van de vruchtboomen, dan kump er een aagelbujje, die oonze aaver en rogge in een paar menuten plat veur de wereld slat. En a’j doar dan bï’j stoan, zien oe al oen warken en ploeteren veur niks ewest is, ja dan kump er wel ies een oogenblik, da’.i de kop wat zollen willen loat’n angen. Mar ie doen zuks niet, doar bï’j langer boer veur dan vandaage. Ie kiekt de zaake ies effen an en overlègen dan al rap bï’j oe zellef wat a’j doen zollen um nog te redden wat er te redden vaalt. Och feitelek is ’t leven van de boer één anéénskakelege van kleine en grootere teugenslaag’n. En oe gek et oe mag lieken, ik zol die teug,nslaag’n niet ies graag missen willen, want doar en narrens aanders deur is de boerenstaand ewörden wat ze is. Een sober, ardwarkend en volhardend deel van oons vollek en veur ’t veurtbestoan doarvan van ’t grootste gewicht. Groetend, ENDERUK. ---