Naar het hoofd gestegen of in 't hoofd geslagen? 2° Partijdig of niet? dat zijn de vragen, die zich thans voordoen. Ziellier het geval. Verleden Dinsdag, bij de algemeene beraadslagingen over de begrooting, zeide de heer Haffmans, dat hij zich de houding van den Minister van Koloniën niet anders lion verklaren dan door aantenemen, dat de hooge koffieprijzen Z. Exc. naar het hoofd waren gestegen. Op dit woord werd de spreker door den Voorzitter tot de orde geroepen, op grond dat hij met dit te zeggen den Mimier ingewikkeld krankzinnig zou verklaard hebben. l!e heer Haffmans antwoordde dat dit niet de zin was zijner woorden, voor wie ze onpartijdig opnam. De Voorzitter betuigde nooit blijken mi partijdigheid gegeven te hebben en het ook thans niet te hebben gedaan. De heer HaiTmans beriep zich toen op hel oordeel van hel publiek. Nauwelijks was deze woordenwisseling geëindigd, of de Minister stoof op als in woede ontstoken, verklaarde zich veilig onder de hoede van den hamer des Voorzitters, onlkeude dat, hij den vorigen dag bpeeid had dat hel Ministerie niet zwak was (*) en zeide voorts dat hij niet als Minister-President gesproken had. Vervolgens nam de heer tteijdenrijck hel woord en beloogde mei de grootste kalmte en helderheid, dat de President ongelijk had, maar dat hij zulks niet zeggen ttioclil, toch geruslelijk aan het oordeel van het publiek overliet. Evenals den Presidenl zijn oordeel, zoo bedroog ilen Minister zijn geheugen. Zeer stellig had de laatste gister betwist, dat het KaWnet zwak was en te vergeefs spande tie Minister zich nu in, om iemand te toen gelooven dat hij niet de ziel, het lioofd van het Kabinet was. Hierop zweeg de Minister en dit was 'et besle wat hij doen kon. Ziedaar de feiten. Nu de appreciatie. Heefl de heer Haffmans gezegd : vaar hoofd gestegen, of: in 't hoofd ge'agen 't be President schijnt aan het laatste geacht te hebben. Men zegt absolute : hem in het hoofd geslagen" in den zin 1 hij is krankzinnig geworden. Maar men 1 niet kunnen zeggen : de hooge kofjierijïi'h zijn hem in '/ hoofd geslagen, zou onzin wezen; de taal laat zulks "et loe. Anders is hel met de uitdrukking ü " r het hoofd stijgen ; daar moet altijd "jstaan wat naar het hoofd stijgt en betekent dan dat hel lioold daardoor beUe lmd wordt. Er is dus een groot verc ''il tusschen naar het hoofd gestegen en 1 hoofd geslagen , maai dit verschil ('oor den President over'l hoofd gezien. willen wij wel toegeven, dal men '"and ook met de uitdrukking naar 't '°ld-stijgen iels beleedigends kan toeöe gen, b. v. wanneer men vün iemand l( ' e dat hem hel ,,bedwelmend inoord'"J") het moutnat onzer vaderen" (gelijk 'lüerdijk het noemt) naar het hoofd geyen was. liet al of niet beleedigende uitdrukking ligt in de zaak die gezegd or(,i t op ie stijgen. Is dat een abstractum, (*' v " . ; is uit het Bijblad weggebleven en zeer Minister zal zijne redevoering van den i ?h. u . °1 } ^'86 nog eens nagelezen hebben. ikbuar u 2 eicie, ist Z. Exc. op dit oogenblik niet meer wat zoo bedaard was men. gelijk hier — hooge koffieprijzen — dan kon er nooit iets kwetsends, zelfs niets onhoffelijks in liggen. Zoo laat b. v. Hooft in zijn heerlijk treurspel : Gerard van Velzen den stervenden >graaf Floris van zich zeiven zeggen : gelukkig, al te gelukkig zoo mij maar In 't hoofd de dampe niet des 'laks gestegen waar. Deze aanhaling moge tevens de Nieuwe Bolt. Courant geruststellen over haar linguistisch bezwaar. Zij meent dat men wel van koffier/ewe?!, maar niet van hooge koffieprijzen die naar het hoofd stijgen spreken kan. De „dampe des 'luks" is toch evenzeer iels onstoffelijks als de prijzen der koffie. En wal het bedwelmende betreft, schijnt het laatste niet voor het eerste onder te doen. Ook het verwijt der onhoffelijkheid, die volgens de N. II. V. in de uitdrukking zou liggen, wordt door Hooft ontzenuwd. Graaf Floris, die zoo zeer op de etiquetie gesteld was, dal hij „om de rauwe smaak van een gulhartig woord" en om „e«i antwoord al te straf en kwalijk op zijn hoofs behouwen ' de schoone bloem van Velzen ,,et n dochter van zijn vriend, en lief' van zijn getrouwe (wij durven niet zeggen wat) deed — Floris zou toch zeker van zich zeiven niet zeggen, dat hem de damp des geluks in het hoofd gestegen was, indien deze uitdrukking iels onhoffelijks in had. Nu is het echter buiten kijf dat er niet gezegd is: in 't hoofd geslagen inaar: naar het hoofd gestegen. Volgens het Bijblad zegl de Voorzitter zelf : ,,77; zeggen dat aan een .Minister de hooge koffieprijzen in het hoofd zijn gestegen én hem dus ingewikkeld voor krankzinnig te verklaren, les'e wal kunt. Ën hiermede, Mijnheer de Voorzitter, kom ik tot de reden die mij noopt op dit oogenblik het woord te voeren. Ik had het plan niet bij deze nlgemeeue beraadslagingen te spreken. Ikheb miju gevoelen over den politieken toestand van ons iand en over de waarde van deze Regering bij het debat over het adres van antwoord gezegd, en ik hond niet van herhalingen. Welke is dan de, reden dat ik thans weder aan het woord ben P Die reden is de houding van den Minister van Koloniën in de zitting van gisteren, die hooghartige houding. De Minister van Koloniën, sprekende als Minister-president — en toen hij dit deed vie! hij misschien uit zijne rol, maar zeker trad bij in de werkelijkheid — ontkende stoutmoedig dat bet Kabinet zwak was. Dat vind ik sterk ! Hoe, Mijne Heeren, gij zijt niet zwak, en gij hebt uwe demissie ingediend ! Deedt gij dat uit overmaat van kracht ? Gij zijt niet zwak ! En bij de heropening der zitting zijt gij in de Eerste Kamer gekomen en hebt verklaard op plegtige wijze dat alle leden van het Kabinet hunne demissie den Koning hadden aangebaden. Eo waarom F Let wel op de redenen! „Om al de teleurgestelde verwachtingen en lettende op den afloop der verkiezingen", waardoor de liberale partij zoo verzwakt was. Toen gij in dien zin uwe demissie aanboodt, gevoeldet gij u toen sterk P Hoe, gij zijt niet zwak! En als eenige reden waarom het Kabinet aanblijft wordt ons opgegeven dat er geen ander to vinden is. Is dat een bewijs van uwe kracht ? Gij zijt niet zwak 1 En gij treedt voor de Vertegenwoordiging met eene troonrede, die zuiver retrospectief is, die voor de toekomst niets, hoegenaamd niets aankondigt. Gij hebt dus niet eens de kracht om iets te beloven laat staan om iets te doen. Eo gijzoudt niet zwak zijn! Zwak zijt gij, en in elk opzigt, zoowel inwendig als uitwendig. Gij staat zonder compacte meerderheid in deze Kamer en doorslaaode bewijzen vau uwe innerlijke onmagt hebt gij geleverd. En nu kr.mt de Minister van Koloniën, sprekende als Minister-president, ons zeggen dat het Ministerie niet zwak is. Ik kan mij deze houding niet anders verklaren dan wanneer ik aanneem dat de hooge koffijprijaen Zijne Excellentie naar het hoofd zijn gestegen. De Voorzitter : Ik verzoek den heer Haffcians zich een weinig te matigen in het gebruiken van dergelijke uitdrukkingen. Te zeggen dat aan een Minister de hooge koffijprijzeu in het hoofd zijn gestegen en hem dus ingewikkeld krankzinnig te verklaren, dat gaat de grenzen te buiten. Dat gaat te ver De heer Haffmans : Mijnheer de Voorzitter, tr.n woord ter mijner regtvaardiging. Dit is de zin met van de woorden die ik gezegd heb, als meu ze onpartijdig opneemt. De Voorzitter : Ik geloof niet op deze plaats ooit blijken van partijdigheid gegeven te hebben, ea het ook thans niet te hebben gedaan. Het gebeele betoog heb ik ongestoord zijn gang laten gaan. Wanneer de spreker daaraan dat slot niet had toegevoegd, zou ik er geen enkel woord over gesproken hebben. I)e heer Haffmans : Mijnheer de Voorzitter, het publiek — de natie zal oordeelen. De heer Fransen van de Putte, Minister van Koloniën: Mijnheer de President, ik wensch geenszins op de laatste woorden van den geacliten afgevaardigde uit Limburg te antwoorden. Ik ben veilig onder de hoede van uw hamer, en ik ben ook te zeker van het oordeel van het publiek, dan dat ik bet noodig zou achten te Bpreken over hetgeen de heer Haffmans in de laatste plaats zeiile. Ik heb alleen het woord gevraagd om den geachten afgevaardigde uit Limburg te antwoorden 'op dat gedeelte van zijne rede, waarir. hij beweerde dat de Minister van Koloniën hier zou zijn opgetreden als Minister-president. Mijnheer de Voorzitter, de Minister van Koloniën is op het oogenblik tijdelijk voorzitter van den Ministerraad, maar heeft zelfs niet als zoodanig het woord gevoerd. Ik meen dat ieder Minister aan deze tafel zijne adviserende stem mag uitbrengen. En wat bet gisteren door mij gesprokene betreft, ik heb eenvoudig nadat de Minister van Justitie in het algemeen geantwoord had uit de discussie die punten opgenomen, welke op het Departement, van Koloniën betrekking hadden. In het verband waarin het verwijt van zwakheid aan het Kabinet was gedaan, lag het voor de hand dat ook dit verwijt door den Minister van Koloniën werd beantwoord. De geachte afgevaarde uit Arnhem, de heer van Zuijlen, had gezegd dat het een kenmerk was van een zwak Kabinet, dat het zijne kracht zocht in gunstbetooningitn aan zijne politieke vrienden, en daar de gi>nsibeloonini»en, waarop gedoeld werd, zouden moeten zijn uitgegaan van den Mi&ister van Kolomen, heeft deze het woord moeten voeren. ---