Eerste Blad. Het manifest der katholieke Kamerleden dat voor de verkiezingen in 1894 werd uitgevaardigd, heeft verleden Woensdag bij de algemeene beraadslaging, n over de kieswet eerie groote rol gespeeld. De minister Van Houten was aan het woord. Te vroeg naar zijn zin, iets dat hem zoo zeer ontstemde, dat hij verklaarde, niet meer te zullen antwoorden, wanneer er na hem nog sprekers algemeene beraadslagingen .zouden voeren. Ik behoef U niet te zeggen, dat hem deze stoutigheid kwalijk werd genomen. De heer Goennn Borgesius, die na den minister sprak, vond diens dreigement en de wijze waarop verschillende sprekers van de groene tafel waren afgestraft, hoogst ongepast. Door een en ander ontstond er aan het einde der zitting e^rie opgewondenheid als men in onze Kamer zelden ziet. Gelukkig heeft de minister en hebben de geprikkelde leden vijf dagen om tot bedaren te komen. Wie er echter geprikkeld was, niet de katholieke leden. En toch had de minister het meest van hen en tot hen gesproken. Om te bewijzen dat zij in gemoede verplicht waren voor zijn ontwerp te stemmen, kwam hij met een oud nummer van De Tijd voor den dag, waarin het manifest stond, las verscheiden zinsneden daaruit voor en concludeerde: „Wat Gij destijds verlangdet, mijn ontwerp biedt het U. Dus Gij lieden zoudt uw eigen gevoelen verzaken, indien Gij tegen stemdet". Nu zal men vragen: waarmee hadden die katholieken deze vermaning verdiend? Hadden zij het ontwerp bestreden als gaande te ver in de uitbreiding, of het voornemen te kennen gegeven, zonder ingrijpende wijzigingen tegen te stemmen ? Volstrekt niet. De twee katholieken die daags te voren gesproken hadden, de heeren Michiels en Harte, hadden, tegen de verwachting veler die op couranten afgaan, zich zeer welwillend betoond. De laatste had zelts uitdrukkelijk verklaard, dat hij zich nog altijd door het manifest gebonden achtte, niettegenstaande de aandrang op uitbreiding van kiesrecht plaats had gemaakt voor volkomen onverschilligheid en dus de omstandigheden geheel veranderd waren. Er bestond dus geen reden, de katholieken aan hun manifest te herinneren, daar er schijn nog blijk was dat zij het hadden vergeten. Maar de minister had nu eenmaal dit argument gereed gemaakt, omdat ook hij van onzen kant oppositie verwachtte en nu werd het schot gelost ofschoon de vijand was uitgebleven. Iets anders was het met den stemplicht. Beide katholieke sprekers hadden daarvoor een lans gebroken en den minister dringend verzocht, er zich niet tegen te verzetten. De heer Harte had daarbij gevoegd, dat hij een amendement ter invoering van eenen nieuwen stemplicht, die viij van allen dwang was, ging voorstellen. Om dit onheil te voorkomen, beriep zich de minister wederom op het manifest. Dit maal echter niet om hetgeen er in stond, maar om hetgeen er niet instond — namelijk de stemplicht. Zijne redeneering was nu: Gij moogt niets vragen dan wat in uw manifest staat. De stemplicht staat er niet in. Dus is het aangekondigd amendement in strijd met uw manifest. Om dit nog sterker aan te dringen, verhaalde de minister, dat toen hem de portefeuille van B. Z. werd aangeboden, hij zich eerst vergewist had, dat er van stemplicht in het manifest geen sprake was. Ware er wel sprake van geweest, hij zou de portefeuille geweigerd hebben. (Sensatie). Hij verwacht daarom te minder, dat de katholieken hem dat correctief zouden willen opdringen. Gelukte hen dit, het zou de val der kieswet wezen. Nooit toch zou hij de wet onderteek enen indien er de stemplicht bij amendement was ingebracht. Tegen het indienen van een zoodanig amendement kon hij niet genoeg waarschuwen. Immers met behulp der oppositie kon het best worden aangenomen. Volgens den minister hebben dus de katholieken het lot der kieswet in handen. Of dit zoo is, laat ik daar. Ware de oppositie steeds in de stemming waarin zij verleden Woensdag verkeerde, het ware mogelijk. Maar een ding staat vast: De minister kan zich thans niet meer bij den stemplicht neerleggen. Een amendement tot invoering van den stemplicht kan dus zijn doel niet meer treffen Het indienen daarvan zou niets anders zijn dan eene poging de wet te doen vallen. L. Haffmans. --- NEDERLAND Stads- en Provinciaal Nieuws. De Stct. do . 110 bevat de statuten van de Leo-vert.eniging te Venlo. Haar doel is het geven van onderwijs overeenkomstig de hierop betrekking hebbende wetsbepalingen en het bevorderen der christelijke en maatschappelijke deugden, overeenkomstig de beginselen en voorschriften van den katholieken godsdienst, door het geven van degelijk onderwijs in alle gymnasiale vakken. De onkosten zullen worden bestreden uit de schoolgelden, het gemeentelijk subsidie en uit de vaststaande milde bijdragen van Venlosche ingezetenen. Zij is op 29. Jan. 1896 in het leven getreden en haar duur is bepaald op 29 jaren en elf maanden. Een jaar voor het verstrijken van dezen termijn is het bestuur der vereeniging verplicht eene beslissing te nemen over de al of niet verlenging van den duur. Het bestuur doet jaarlijks van zijn beheer rekenschap aan den bisschop van Roermond. Voor de eerste maal zal het bestuur bestaan uit den z.eerw. heer Wimmers, als voorzitter, den eerw. heer Smeets als secretaris en penningmeester, en den eerw. heer Brune. Het Bat. Nbl. zet het volgende berichtje in een rouwrand: Het vonnis van de rechtbank van omgang te Soerabaja, waarbij de beklaagde Pa Kasminah alias Ngadjiman, ook genoemd Topawiro, wordt ten laste gelegd : „dat hij in den avond van Dinsdag 5 November 1895, is uitgegaan, gewapend met een berang (kapmes) en zich daarmede heeft begeven naar de woning van de wed. E. Hoffman, geb. Boudewijns (uit Venlo) te Simpang, met het opgevatte voornemen om daarmede genoemde mevrouw Hofftnan aan te vallen dan wel te dooden, hebbende beklaagde zich voorat eenigen tijd in die woning schuil gehouden, en omtrent een uur ongeveer voor middernacht van dien dag te voorschijn gekomen zijnde, inderdaad genoemde vrouw een drietal houwen over het aangezicht, het hoof t en den hals heeft toegebracht", tot de straf van 15 j iren dwangarbeid in den ketting werd veroordeeld, is by 'shofs arrest vernietigd en de beklaagde van het hem ten laste gelegde vrijgesproken. De commissie tot regeling der voorloopige werkzaamheden voor het oprichten van een Bond van li. K. onderwijzers is samengesteld als volgt: J. Adriaanse, h. d. s. te Hontenisse; Joh. M. P. Broeder, h. d. s. te Mook: J. Claassen, h. d. s. te Sittard; J. P. J. Crombach, h. d. s. te Gulpen; J. H. Deenen, h. d. s. te Maashees; J. J. Eyck, h. d. s. te Heerlen ; S. Frenken, h. Klein College te Roermond; K. P. Hartmann, h. d. s. te Vorstenbosch ; J. Hermans, leeraar aan de Kath. Kweekschool v. O. te Echt; H. H. J. Herpers, h. d. s. te Simpelveld; A. Hochstenbach, h. d. s. te Vaals ; Gomarius Mes, h. d. s. te Wychen ; P. M. Smolders, h. d. s. te Groesbeek; L. Van der Geest, h. d. s. te Wervershoof; Corn. Van Heuven, h. d. s. te Mierlo (Hout) bij Tilburg. Deze commissie zal morgen den 17. dezer alhier vergaderen in 't „Café national". By ministerieel besluit is het personeel van het rijkstelegraafkantoor alhier gedurende het jaar 1896 aangewezen om bij mobilisatie of oorlog geplaatst te worden bij de veldtelegraphie van 't leger. De ritmeester van het 2. reg. huzaren A. 11. J. Duym te Venlo, is overgeplaatst naar Haarlem oin op te treden als ritmeester-instructeur. Naar men meldt zal de I. luit. D. Enschede, van het 3. reg. naar Venlo worden overgeplaatst. De ritmeester J. T. H. Mingels, van het 2. reg. huzaren te Haarlem, wordt overgeplaatst bij het 1 reg. huzaren te Deventer. Gister bij de aanbesteding voor de levering van aardappelen ten behoeve van het garnizoen alhier, was de eenige inschrijver A. Peeters a f. 2.34 het mud of 65 kg. Den 20. dezer zal alhier worden aanbesteed : 1. Het herstellen van daken en goten van- en aanbrengen of vernieuwen van vloeren, bestratingen, rabatten en riolen inen bij de kazernegebouwen en stallen te Venlo, raming f. 3100; 2. Het doen van voorzieningen aan-en bij militaire gebouwen te Venlo, raming f. 2950. Zaterdag den 21. Maart 1.1. werd aan het hotel Von Lom te Stralen een zoo goed als nieuwe vélocipèle ontvreemd, toebehoorende aan den heer Ed. Leeuen van Walbeek. Door den brigadier-rijksveldwachter Van Puyenbroek en den hoofdagent van politie tevens onbezoldigd rijksveldwachter Wijnen alhier, werd Woensdig aangehouden Ed. Dubois, uit Duffel bij Antwerpen, als verdacht die vélocipèJe ontvreemd en zich ermee naar België verwijderd te hebben. Tevens wordt hij verdacht ten nadeele van den heer Hub. Van Kan alhier, bjj wien hy werkzaam was, eenige voorwerpen te hebben ontvreemd. De „Krieger- und Landwehr-Unterstützungsverein" in de naburige grensgemeente Stralen viert morgen en drie volgende dagen feest ter gelegenheid van zijn 25jarig bestaan. Heden avond reeds begint het met een taptoe en vreugdeschieten, morgen ochtend een reveille. Om 10 uur zullen 25 vereenigingen uit de gouw Kleef-Geldern en nog eenigen uit Kempen en Crefeld aan de viering komen deelnemen. Om 11 uur is matinee in de feesttent, alwaar om 2 uur een optocht zich gereed zal stellen. Op de markt zal het welkom aan de zustervereenigingen worden uitgesproken en het vaandel der jubilaresse met een eerekrans worden getooid. Na dezen rondgang is er concert van de kapel van het 1. reg. Westf. veldartillerie no. 7 uit Wesel. Des avonds vuurwerk. Maandag morgen om 9 uur feesttocht, daarna dans in de feesttent, des namidags bal. Dinsdag eveneens en Woensdag herhaling. Het buffet wordt gehouden door den heer Gerh. Linssen. Zaterdag zijn langs den spoorweg VenloNijmegen ter plaatse waar de provinciale grindweg Oefelt-Haps de spoorlijn snijdt, 26 hectaren dennenbosch verbrand, toebehoorende aan de familie Mooren te Haps, eenige grondeigenaren te Utrecht en van de afdeeling St. Agatha. Op den 22. dezer worden extra-retourkaarten tegen verminderde prijzen naar Scheveniugen afgegeven aan de stations Venlo, Roermond en Maastricht. Deierugreis is op 26. Mei. Een afdeeling Limburg van den Algemeenen Nederlandschen Politiebond heeft zich in eene vergadering te Maastricht geconstitueerd. Tot de bestuursleden behoort den hoofdagent van politie Wijnen te Venlo. De atdeeling telt 50 leden. Tot rijksschatters voor 1896—97 zijn benoemd in het schattingsdistrict Venlo de heeren G. Kessels te Maasbree, A. Van den Hombergh te Velden, W. G. Diemei te Baarlo en C. H. Tummers te Tegelen; in het district Gennep de heeren H. A. Korting te Bergen, G. Dekkers Hzn. te St. Antonis, S. Cuppen te Beers en J. Koppers te Wel; in het district Roermond de heeren H. A. F. Könings te Sittard, C. L. Rutten te Beegden, C. H. Warnas teGratsin en E. Mertens te Weerd. De commissie van elf leden, gekozen volgens art. 131 der gemeentewet, hebben Zaterdag vergaderd en het ontwerp tot splitsing der gemeente Bergen onderzocht. Algemeen was men voor de scheiding. Hiervan is Gedep. Staten kennis gegeven. De splitsing zal eventueel den l. Januari a. s. plaats hebben. De vrouw van den landbouwer K. te Afterden, die zijn broeder met een geweerschot in het been verwondde en deswegen ter beschikking der justitie werd gesteld, heeft zich deze zaak dermate aangetrokken, dat zij volslagen krankzinnig is geworden en hare overbrenging naar een gesticht noodzakelijk wordt geacht. De eerw. pater E. Odenhoven uit Venraai, sedert een 30tal jaren op Suriname, wordt eerstdaags in zijne geboorteplaats verwacht. Z. Exc. den heer Commissaris der Koningin zal den 26. dezer een administratief bezoek brengen aan Venraai. De heer Van den Dries, arts te Venraai, solliciteert voor Nederweerd. Maandag-ochtend is te Reuver stal en schop afgebrand bij den landbouwer Kreutzer. Woensdag-voormiddag stond het huis met schuur en stalling van den aannemer P. J. Janssen aldaar in vlam. De belendende marechaussee-kazerne vatte herhaaldelijk vuur. Dinsdag-namiddag is de woning met achtergebouwen van den heer Terstappen, boterhandelaar te Neer, totaal afgebrand. Het kapitale huis was eerst 't vorig jaar gebouwd. Was verzekerd. Een derde boschbrand bij Weerd binnen vier dagen, vernielde Zaterdag 10 hectaren op 't gehucht Hushoven. Vrijdag verbrandden 10 hectaren opgewassen dennen en een groot deel gemeente-hei onder Brunsum. Zaterdag-avond 10 uur werd een begin van brand in de gemeentebosschen onder Bergen gebluscht. De archieven indertijd te Roermond in eene schuur geborgen, moeten verhuizen, wijl de annexe woning van den heer Diepen door vertrek ledig is gekomen. Waarheen is nog niet bekend. Met het stoomschip Prinses Wilhelmina, dat den 30. dezer uit Amsterdam naar O.-Indië vertrekt, zal de met verlof te Roermond verblijvende heer J. W. Esser, gouvernements-veearts, afreizen ; hy zal te Genua aan boord gaan. Omtrent Maria Cretskens te Stevensweerd wordt aan het Centrum gemeld: Sedert myn correspondentie van den 19. November valt er in den toestand van Maria Cretskens niet de minste verandering waar te nemen. De ouders houden nog steeds hun bewering staande, dat de dochter op den 17. April 1895 tegen den avond voor 't laatst een weinig water, met wijn gemengd, heeft genuttigd. Gedurende een vol jaar, en langer, gebruikte zij, buiten de H. communie, volstrekt niets meer. De vraag is nu maar of deze verklaring waarheid bevat. Zooveel is zeker, dat noch de eerw. heer pastoor van Stevensweerd, noch de bewoners van het nabijgelegen erfgoed „Heerenhuis", die op elk uur van den dag toegang hebben tot Schurenhof, tot dusver iets verdachts aldaar hebben bespeurd. Het pachtersgezin op Schurenhof bestaat, behalve het „wonderkind" uit 8 personen, de ouders, 2 dochters en 4 zonen, die reeds lang de kinderschoenen ontwassen zijn. Op de te Amsterdam plaats gehad hebbende hondententoonstelling van wege de Nederlandsche Jachtvereeniging „Nimrod" zijn de exemplaren van de onderstaande Limburgsche eigenaren bekroond: Pointers. Nationale klasse (reu) 1. prys „James of Roosteren", van den heer John Barbou de Roosteren, te Susteren; idem (teef) 2. prijs „The Beauty IV", van den heer Jules Geradts te Posterholt. Langharige Schotsche herdershonden. Nieuwelingsklasse (teef) 1. prijs, „Fly", van mr. Duynstee te Roermond; puppyklasse, 1. prijs, dezelfde. Op den Zondag te Düren (Pruisen) gehouden internationalen gymnastiekwedstryd, waaraan door 47 sociëteiten werd deelgenomen, behaalde de gymnastiekvereeniging Swentibold te Sittard, den eereprys in vrije oefeningen en den 2. prys in het springen. Sedert gister is het telegraafkantoor in het station van de Maatschappij tot exploitatie van staatsspoorwegen te KerkradeRolduc, met een dagelykschen dienst van 7.40 uur voor- tot 7.40 nam. (spoortijd) voor het algemeen verkeer geopend. Dit kantoor is onvoorwaardelijk open voor de aanbieding van telegrammen, doch voorde aflevering van tijdingen slechts in zoover als deze van de aanwijzing „station restant" zijn voorzien. Voor de vacante betrekking van deurwaarder te Heerlen zijn op de voordracht geplaatst de heeren Van Lyf, parketklerk, Kengen, griffieklerk der arr. rechtbank te Maastricht, en Huynen griffiersklerk aldaar. Tengevolge van het uitbreken van het mond- en klauwzeer onder het rundvee in de Pruisische gemeenten Pannesheide en Aken zijn alle vergunningen aan grensbewoners tot invoer van rundvee en mest ter beweiding, beakkering en bemesting van grenslanderijen verboden in de gemeenten Ubach over Worms, Nieuwenhagen, Eigelshoven, Schaasberg, Heerlen, Kerkrade, Simpelveld, Bocholz, Wittem en Vaals en de daaraan grenzende Pruisische gemeenten. Dinsdag is de tentoonstelling van de prijzen voor de verloting der R. K. Landbouw-vereeniging te Maastricht door den heer commissaris des Konings geopend. Betreffende de werkstaking te Maastricht wordt aan De Tijd [gemeld dat aan de fabriek der firma Regout de kennisgeving is aangeplakt, dat de stakers, die vóór heden Zaterdag het werk niet hervatten, als ontslagen zullen beschouwd worden. Omtrent de gastram te Maastricht wordt het volgende in de A' R. C. medegedeeld: De trams leggen 12 kM. per uur af. De weg is 2 kM. lang; voor een rit heen eu weer (4 kM.) wordt 3 M 3 gas verbruikt. De wagen kan twee ritten heen en weer doen alvorens de gashouder behoeft gevuld te worden; hy kan dus 8 kM. afleggen met een vulling. Het gas wordt samengeperst tot 7 atmosferen. Het tarief voor een rit in de stad is 5 c., naar het station 7 '/'i e. Er loopen per dag 40 wagens heen en weer. De kostende prys van het gas is 4 cent per M 3 . Voor 40 ritten heen en weer wordt per dag gebruikt f. 4 aan gas, datisalzoo 2'/a cent p. kM. Een rit heen en weer kost dus aan gas ongeveer 10 cent. (1) Hierby moet nog gevoegd worden het gasverbruik van den motor die het gas samenperst. Van veel beteekenis zou dit echter, naar men meent, wel niet zijn. De Maasbrug, waarover de gastram loopt, heeft eene stijging van ongeveer l'/a percent. Per dag worden te Maastricht gemakkelijk 600 personen vervoerd; op Zondagen is dit echter veel aanzienlijker. Op Zondag 26 April werden 1500 en op Zondag 3 Mei 1800 personen vervoerd. De geheele aanleg van ruim 2 kM. inclusief 3 wagens, gasmotor tot het comprimeeren van het gas, gas- en waterreservoir, heeft ongeveer gekost f'. 75000. (1) Men zal opmerken, dat dit niet geheel overeenkomt met de mededeelirnr, dat 3 M 3 gas voor een rit heen en weer gebruikt wordt; dat zou een uitgaaf aan gas van 12 cent per rit heen en weer maken. Redactie N. li. C. Ter naturalisatie zijn bij de Tweede Kamer voorgedragen o. m. Th. J. Evertz, landbouwer te Beek bij Sittard; C. C. Slootmaekers, geboren te Maastricht, weduwe van G. Ch. E. Dufresne te Brussel. Aan het eindexamen der H. B. scholen in Limburg zullen deelnemen 5 leerlingen uit Maastricht, 4 uit Roermond en 5 uit Rolduc. De Maatschappij van Landbouw in Limburg heeft, de veranderde tijdsomstandigheden in aanmerking genomen, een belangrijke wijziging gebracht in haar statuten, welke dringend noodig bleek, ten einde haar uit een meer en meer kwijnenden toestand op te beuren. Een commissie hiertoe benoemd, heeft hieromtrent rapport uitgebracht en een nieuw ontwerp bestaande uit 20 artikelen aan het oordeel van het hoofdbestuur onderworpen, hetwelk met algemeene stemmen is goedgekeurd. De afdeelingen, 10 in getal, waarin de provincie zal worden verdeeld, zullen daarbij een meer zelfstandigen werkkring hebben en over eigen inkomsten beschikken. Het hoofdbestuur zal bestaan uit 10 leden, een uit elke afdeeling, door deze zelve te kiezen. Buitendien kunnen in elke gemeente onderafdelingen of casino's worden opgericht. Er zullen ook pogingen aangewend worden tot het in het leven roepen van een degelijk provinciaal orgaan,waaraan behoefte bestaat, vooral als middel tot onderlinge gemeenschap. Door het bestuur is ook besloten te Heerlen op den 10. Juni a. s. een groote tentoonstelling te houden van vee, landbouwwerktuigen enz., waarvoor beschikbaar zijn gesteld 37 prijzen in geld benevens 48 medailles met diploma. De nog niet definitief geregelde quaestie aangaande de overneming van de spoorweglijn Aken-Maastricht door den Belgischen Staat nadert haar oplossing. De Ned. Maatschappij tot exploitatie van staatsspoorwegen zou namelijk van de Belgische Regeering aangezocht zyn om de lyn Aken—Maastricht voor rekening van den Belgischen Staat te exploiteeren. Dit wordt als een goede oplossing dezer langdurige quaestie beschouwd, waarvan de eindbeslissing, daar de zaak weldra in de Belgische Kamer ter sprake zal worden gebracht, door Zuid-Limburg met belangstelling wordt te gemoet gezien. Bevorderd tot rijksklerk ten controle Maastricht (D. B. en Kad.) P. N. Meyer; ten kantore Venlo (station) F. A. H. Reine; tot verificateur 2e klasse J. De Visser te Venlo, thans 3e klasse; tot 3e klasse E. A Themann te Maastricht, thans commies-verificateur 1 e crit.; tot kom miezen "2e klasse A. T. J. Leentjes te Meersen, J. G. Gielkens te lieer, tlians 3e klasse; tot 3e klasse J. H. 11. Wevers te Heer, A. L. V an Dam te Maastricht, E. Bolt te Vaals, J. L. De Boer, F. A. H. Creiners, beiden te Maastricht, en J. Kluit te Vaals. ---