VERSLAG VAN DE KAMER van KOOPHANDEL en FABRIEKEN te VENLOO, OVER DEN TOESTAND VAN HANDEL, LANDBOUW, NIJVERHEID EN SCHEEPVAART IN 1880. Algemeene beschouwingen. Oen algemeen gedrukten toestand van handel en nijverheid in aanmerking genomen, waren de uitkomsten in ons ressort bevredigend te noemen. De verhoogde invoerrechten op schier alle artikelen in Duitschland waren van nadeeligen invloed, terwijl de voortdurende beweging in dat land tot invoering van differentieele rechten voor transatlantische producten, die niet over Duitsche zeehavens in hel tolverbond aankomen, als eene uitsluiting voor onzen handel werd gade geslagen, waartegen, wanneer dien maatregel mocht ingang vinden, een gemeenschappelijk handelen met alle daarbij betrokken Staten diende voorbereid te worden. Gelukkig, dat door dien maatregel de belangen van eea groot gedeelte van het tolverbond zelfs zoodanig zouden benadeeld worden, dat eene oppositie in eigen boezem waarschijnlijk de invoering zal beletten. De landbouw leverde over het algemeen in dit jaar betere uitkomsten dan in het voorgaande. De buitengewoon hooge waterstand in de maand December berokkende echter aan de overstroomde landerijen en weilanden groot nadeel, doordien niet alleen mestspeciën en het ingezaaide graan wegspoelden, n aar zelfs de landerijen en weilanden met zand en kiezel bedekt werden, hetwelk den landman veel tijd en arbeid kosten zal om dezelve weder in vruchtbaren toestand te brengen. De Maas bereikte eene in deze eeuw niet ge kende hoogte ; zij overtrof den waterstand van het jaar 1850 en teekende aan de peilschaal te Venloo op den '24. December 11. 8.76 meter boven nul. Landbouw. l)e opbrengst van den graanoogst alhier heeft de verwachting niet teleurgesteld en kan in een woord goed genoemd worden. De vele regens in 't laatste van Juli en begin van Augustus gevallen, waren niet gunstig voor de winteraardappelen, en hoewel de opbrengst nogal tamelijk is, laat de hoedanigheid derzeive veel te wenschen over; de handel hierin was kwijnend en dc prijzen laag. De tuinvoortbrengselen en groenten waren overovervloedig en vonden tegen goede prijzen gretige koopers. De komkommers, agurken, die hier in massa verbouwd wordon, zijn als geheel mislukt te beschouwen, tot groot nadeel van den kleinen pachter, die met dit product zijn oogst dacht goed te maken. Met den hooibouw is het eveneens ongunstig gesteld; daarbij is de spnrrio, een belangrijk veevoeder, totaal bevroreu. Handel. De minder gunstige tijdsomstandigheden, welke zich ook in het aangrenzende Duitschland ten zeerste dedeu gevoelen, oefenden op den koloniaalhandel, die voor het grootste gedeelte zijn afzet in de naburige Rijnprovincie heeft, een niet onbeduidenden invloed uit, en was de verzending van koffie, rijst, enz. daarheen, minder belangrijk dan in vorige jaren. Niettegenstaande werden er volgens ingewonnen statistieke opgaven langs Venloo in 1880 ongeveer 92.000 balen koffie uitgevoerd. De uitvoer van rijst hedroeg nagenoeg 20.600 balen. De vischhandel was vrij levendig, en werden o. a. aan haring uitgevoerd naar Pruisen 17.700 tonnen. Belangrijk was de uitvoer van lompen, en klommen de cijfers hiervan tot 920.000 kilogram. Eveneens was zulks met meststoffen, guano, enz., de uitvoer bedroeg omstreeks 5 millioen kilogram. De handel in tabak heeft zich alhier zeer uitgebreid, er werd veel meer omgezet dan in vorige jaren. De wijnhandel kan redelijk genoemd worden en leverden de cijfers tegen vorige jaren weinig verschil op. In den manufactuurhandel deed zich geen vooruitgang bespeuren, evenmin in dien der bouwmaterialen, doordien de bouwlust niet groot is goweest. De invoer van steenkolen langs kantoor Venloostation heeft zeer toegenomen en bedroeg •396.156.000 kilogram. De handel in granen en zaden, hoewel zeer omvangrijk, was achter tengevolge der verhoogde rechten in Duitschland minder dan in vorige jaren. De prijzen der granen waren gedurende het jaar: tarwe f. 14.50 a f. 12; rogge f. 12,50 a f. 10; garst f. 11 a f. 10; boekweit f. 11 a f. 9.50; haver f. 11.50 a f. 8, alles per 100 kilogram. Even als vorige jaren werd de Zaterdagsche markt druk bezocht. De prijzen der ter markt gebrachte boter wisselden van 92 cent tot f. 1.60 per kilogram. Er werden in den loop van het jaar 16.463 biggen ter markt gebracht; de prijzen waren doorgaans hooger dan het vorig jaar en varieerden van f. 3.80 tot f. 11.50. tn het stadsslachthuis werden in het afgeloopen jaar geslacht: 870 stuks stieren, ossen en koeien; 405 stuks stuks kalveren, geiten en schapen; '5 stuks varkens en 27 stuks lammeren. Fabrieken. Ondervonden onze meelmolens reeds in 't vorig jaar de nadeelige gevolgon der verliooging van invoerrechten op meel in Duitschland, zoodat de verzeni mgeu daarheen onmogelijk werden, nog meer ' zich dit in het afgeloopen jaar gevoelen door da enorme aanvoeren van meel uit Duitschland (waar men van de vastgestelde exportpremie ad f. 1.20 per 100 kilogram partij trok), maar voornamelijk echter door de aanvoeren uit Amerika, waardoor de meelprijzen dusdanig gedrukt werden, dat ze n'et meor in verhouding tot de tarwe stonden en bijgevolg geen gunstig resultaat opleverden; hetwelk tot gevolg had, dat niet alleen geregeld meer kon worden doorgewerkt, maar zelfs eene fabriek geheel werkeloos is gebleven. Het is te voorzien, dat de aanvoeren van meel uit Amerika even als nu, ook in volgende jaren, steeds zullen blijven toenemen ; welken invloed dit op onze meel-industrie uitoefenen zal, behoeft wel geene opheldering, vooral als men in aanmerking neemt, dat uitvoer onmogelijk is. Mocht hierin van regeeringswege niet worden voorzien, zoo is de toekomst van een onzer voornaamste takken van nijverheid eene zeer treurige. Uit dit oogpunt beschouwd is de voorheen zoo gunstige ligging onzer meelmolens eene geheel omgekeerde. Ten einde de verzendingen in het binnenland te bevorderen, is de voltooiing van het kanaal Meyel-Venloo vooral in het belang dezer industrie eene zeer gewenschte. De boekdrukkerijen verkeeren in gunstigen toestand. Reeds in ons vorig verslag deelden wij mede, dat in de boekdrukkerij en binderij der firma Wed. H. Bontamps alle werktuigen naar de nieuwste uitvindingen ingericht zijn en met stoom gedreven worden; wij kunnen tot genoegen mededeelen, dat alles aan de verwachting beantwoordt. Voor den boek- en papierhandel mocht men zich in een uitgebreid debiet verheugen. In de stoomgrofsmederij, ijzergieterij, constructiewerkplaats en ijzermeniefabriek der heeren Kamp & Soeten te Tegelen hadden geene veranderingen plaats. Niettegenstaande den zeer gedrukten toestand der ijzerindustrie, had door de gieterij eenen geregelden afzet plaats in de potteriewaren en machinestukken; terwijl op de stoomgrofsmederij de ongunstige toestand van den landbouw niet zonder invloed bleef, was er echter voldoende werk in kar- en wagenassen, zoowel voor het binnenland als voor de exportatie. Hetzelfde geldt voor de constructie-werkplaats en de fabriek van ijzermenie. De fabriek van stoomwerktuigen, ijzergieterij, enz. der heeren Joh. Hillen & Co. te Blerick, onderging voor zooverre uitbreiding, dat thans ook wielen voor spoorweg-voertuigen van nieuwe banden voorzien, op assen geperst en afgedraaid kunnen worden. Onderhanden waren: een stoomdrageur, ijzeren aken, werktuigen voor kunstboterfabrieken in Engeland en Nederland, alsmede een ijzeren spoorwegbrug constructie. De pannenfabrieken te Tegelen, ofschoon geregeld doorgewerkt hebbende en de voorraad einde seizoen minder groot was dan 't vorige jaar, gevoelden maar al te zeer de gevolgen der ongunstige tijdsomstandigheden, doordien de prijzen van het artikel zeer gedrukt en bijgevolg de resultaten minder voordeelig waren. De pottenbakkerijen bleven op dezelfde hoogte. De steenbakkerijen werkten gunstiger, de geheele voorraad vond tot bevredigende prijzen plaatsing; eveneens kan zulks gezegd worden van de fabrieken van geprofileerde steen. Behalve fafade- of gevelsteenen, profilsteeuen in alle mogelijke vormen en verscheidene kleuren, worden in de fabriek der heeren B. J. Canoy & Co. nog vervaardigd : ronde of tapsche steenen voor fabriekschoorsteeuen in alle gewenschte afmetingen, trottoir- en plavei-steenen, machinale buizen voor riool en rookleidingen; Tegelsch aardewerk, als bloempotten en alle andere soort potten, gegolfde of London-pannen, vloertegels, verglaasde muurtegeltjes, terra cotta voorwerpen, vuurvaste steenen, enz.; dit alles wordt machinaal vervaardigd van beste potaarde, en wordt zoowel 's winters als zomers Door den heer B. J. Canoy werd eene fijnaardewerk (fayence) fabriek opgericht. De fabricage is uitmuntend geslaagd, en worden alle mogelijke voorwerpen, tot het artikel fijn aardewerk behoorende, vervaardigd. De door de heeren Wauters en Tielen alhier in werking gestelde boterfabriek de „Phenix" is nog pas in hare geboorte, en kan hiervan nog weinig of niets gezegd worden; wij hopen een volgend jaar hierover met gunstige resultaten te kunnen dienen. De tabak- en sigarenfabrieken hadden ruimschoots werk. De leerlooierijen, steenhouwerijen, goud-en zilver fabrieken ondergingen geene verandering. De bierbrouwerijen overtroffen het fabricage van 't vorig jaar; zij werden in rekening aangeslagen met 3378.13 hectoliter beslag en 84.360 kilogram meel. _ . „ De Beiersch-bierbrouwerij „Casino , van de heeren Merbecks & Berg, werkte gunstiger dan in het voorgaande jaar, hetgeen aan do verbeterde ijskelders kan worden toegeschreven. Ook werd er oud en versch bier gefabriceerd. De verzendingen hadden meestal binnonlandsch plaats. ... De azijnmakerijen werkten als vorig jaar, zij werden voor 1004.90 hectoliter aangeslagen. In de zeepziederij van den heer J. L. Wolters is vooruitgang merkbaar; vervaardigd werden 116170 kilogram zachte zeep, tegen 111392 kilogram in het voorgaande jaar. De twee zoutziederijen, elk met eene pan,rafineerden 210.114 kilogram ruw zout. Veraccijnsd werden 356.456 kilogram. Uitvoer naar Pruisen met afschrijving van rechten heeft niet plaats gehad. Ten kantore Venloo werden in 1880 veraccijnsd 723.49 hectol. gedistilleerd, waarvan met geleibiljetten naar elders verzonden 222.35 hectoliter. In de kom der gemeente verbruikt 468.07 hectoliter, en in don bantuin 116.68 hectoliter, alles ter sterkte van 50 pCt. De patentkohieren dezer gemeente, dienst 1880/81, bedragen f. 9994.53. Waterwegen en Scheepvaart. De belemmeringen door de lage ligging der bruggen te Gennep en Ravenstein herhalen zich bij de natte jaren zeer dikwijls en oefenen eenen zoer nadeeligen invloed op de scheepvaart uit, evenals het gemis aan goede havens. » Over de schipbrug te Hedel werd door de schippers veel geklaagd. Vele aanvaringen hadden plaats, door dat men voor de afvarende stoombooten en sleeptreinen geen twee vakken uitdrijft, hetgeen noodzakelijk is. De voltooiing van het kanaal van Nederweert, tot verbinding van de Zuid-Willemsvaart met de Maas alhier, bleef tot de vrome wenschen behooren, hoezeer deze verbinding iu het algemeen belang zeer wenschelijk is. Ook bij de scheepvaart kon men den minder goeden gang van handel en nijverheid bespeuren en was liet vervoer daardoor minder dan in de voorgaande jaren. Spoorwegen. Door dat de gevraagde opgaven over de beweging van het verkeer alhier ons niet werden verstrekt, kunnen wij slechts verwijzen naar het verslag der Maatschappij van staatsspoorwegen dat later uitgegeven wordt. Met het aanleggen van de lijn Nijmegen-Venloo is men druk bezig, doch schijnt nog niets aangaande de verandering der brug over de Maas beslist te zijn. In het algemeen belang is het noodzakelijk, dat voor de opening der nieuwe lijn het gewone verkeer der brug van dat der spoorwegen afgezonderd wordt, want thans reeds is er de passage zoo dikwijls en zoolang gestremd, dat het verkeer er zeer ouder lijdt. Onderwerpen van algemeenen aard. Volgens eene ons welwillend verstrekte opgave werden op het rijkstelegraafkantoor alhier in 1880 het volgend aantal telegrammen behandeld: Behandelde diensttelegrammen 915 stuks; verzonden telegrammen 9065 stuks; ontvangen telegrammen 10392; opgenomen en verder geseinde 10862 stuks; totaal 31234 stuks, tegen 28344 stuks in 1879, terwijl het getal verzonden en ontvangen telegrammen 2793 stuks meer bedraagt dan in het voorgaande jaar. De opgenomen en verder geseinde telegrammen behooren niet tot het verkeer van het kantoor Venloo. Eveneens werd ons eene opgave der beweging op het postkantoor alhier bereidwillig verstrekt. Er werden in het afgeloopen jaar naar het binnenland verzonden : Brieven 190195 stuks; dienstbrieven 30665 stuks; briefkaarten 51841 stuks; drukwerken en nieuwspapieren 107556 stuks; monsters of stalen van koopwaren 8405 stuks; aangeteekendo brieven 3817; aangeteekende brieven met aangegeven geldswaarden met een bedrag van f. 788,377,80 759 stuks; postwissels met een bedrag van f. 84,230,82 5243 stuks; betaalde en niet betaalde quitantiën met een bedrag van f. 5494,01 1565 stnks; totaal 40G046 stuks. Naar het buitenland werden verzonden: Brieven 122561 stuks; briefkaarten 24410 stuks; dagbladen, tijdschriften en verder gedrukte stukken 40067 stnks; monsters of stalen van koopwaren 13155 stuks; aangeteekende brieven 3915 stuks; aangeteekende brieven met aangegeven geldswaarde tot een bedrag van f. 508,985,13894 stuks;gestorte postwissels met een bedrag van f. 5984,60 417 stuks; totaal 205419 stuks. Van het buitenland werden ontvangen : Brieven 150280 stuks; briefkaarten 25376 stuks; dagbladen, tijdschriften en verder gedrukte stukken 71542 stuks; monsters of stalen van koopwaren 7552 stuks; aangeteekende brieven 6076 stuks; aangeteekende brieven met aangegeven geldswaarden met een bedrag van f. 519,301,94'/, 2011 stuks; uitbetaalde postwissels tot een bedrag van f. 26,166,97'/, 1005 stuks; totaal 263842 stuks. Sedert 1. Mei is het postkantoor gevestigd in het daartoe bestemde nieuwe gebouw buiten de Keulsche poort. De Kamer betreurt ten zeerste, dat haar herhaald verzoek bij hooger hand tot plaatsing eener bus binnen de stad, zonder gunstig gevolg is gebleven, zoodat zeer vele ingezetenen dagelijks het groote ongerief daarvan ondervinden. Aan passagelden bij de Maasbrug alhier werd over 1880 geïnd f. 7125,45, zijnde f. 428,44 boven do opbrengst van 1879. De Kamer en hare werkzaamheden. De Kamer was samengesteld als volgt: L. Berger, voorzitter, Aug. Goossens, vice-voorzitter, W. J. Struben, J. Custers, J. H. L. Wolters, P. W. L. Sanders, J. S. H. Verzijl, W. Schaffers, Alex. Goossens, leden, en A. Opdenoordt, secretaris. Tengevolge der periodieke aftreding van de heeren L. Berger, W. J. Struben, J. II. L. Wolters, W. Schaffers en J. S. H. Verzijl,met het einde van 1880, had er in November eene verkiezing plaats, waarbij de vier eerstgenoemde uitvallende leden herkozen werden, terwijl ter vervanging van den heer J. S. H. Verwijl de heer P. H. Linskens gekozen werd. Op zijn daartoe gedaan verzoek werd den heer A. Opdenoordt, gedurende 13 jaren als secretaris aan de Kamer werkzaam geweest, eervol ontslag verleend en in diens plaats benoemd de heer E. Kuyper. Het vijftigjarig bestaan der Kamer, ingesteld bij koninklijk besluit van 16. April 1830, geïnstalleerd 28. Mei van hetzelfde jaar, werd feestelijk herdacht. Dit feest werd bijgewoond door den heer G. W. Rosenkranz, lid dezer Kamer bij derzelver instelling. De Kamer verzond haar jaarvorslag aan hunne excellentiën de ministers van Binnenlandsche zaken, van Financiën en van Waterstaat, aan Gedeputeerde Staten, het Dagelijks bestuur, aan alle Kamers van koophandel in Nederland, aan verscheidene industrieelen en belanghebbenden, en aan de Kamers van koophandel van M. Gladbach, Crefeld, Wesel, Hanover en Hamburg. Zij ontving do jaarverslagen van nagenoeg alle Kamers van koophandel in ons land, benevens van de Kamers van koophandel van Hamburg, Hanover, Crefeld, M. Gladbach en Wesel en van de Maatschappij van staatsspoorwegen. Buiten de correspondentiën van meer huishoudelijken aard, verzond zij: 1. Een advies aan Gedeputeerde Staten, betreffende den postdienst in Limburg.) 2. Afschrift van vorenstaand advies werd het Gemeentebestuur overhaudigd, met verzoek tot ondersteuning. 3. Een adres aan den minister van" Waterstaat, Handel en Nijverheid, tot verkrijging eener betere postverbinding tusschen Gennep - Venloo. 4. Een adres aan den minister van Waterstaat, Handel en Nijverheid, tot oprichting van een gemeenschappelijk station bij de kruising van de staatsspoorlijn Nijmegen - Venloo en den NoordBrabant - Duitschen spoorweg te Oeffeit of Ilaps. 5. Modedeeling van vorenstaand adres werd gedaan aan de Kamer van koophandel en fabrieken te Veghel. 6. Een adres aan Gedeputeerde Staten, tot het verkrijgen eener betere regeling der treinen voor den zomerdienst in verband met het postvervoer. 7. Een adres aan het Ministerie, tot plaatsing eener hulpbrievenbus in de bebouwde kom der gemeente. 8. Afschrift van dit adres werd het Gemeentebestuur toegezonden, met verzoek om ondersteuning. 9. Advies aan het Gemeentebestuur omtrent de projectwet op de openbare middelen van vervoer. 10. Een adres aan den minister van Waterstaat, Handel en Nijverheid, herhalende haar verzoek tot plaatsing eener hulpbrievenbus in de stad. 11. De aanvraag van den consul der Nederlanden te Brussel, over de wenschelijkheid eener tolvereeniging tusschen België en Nederland, werd bevestigend beantwoord. 12. Een adres aan de Tweede Kamer der Staten Generaal, ondersteunende het verzoekschrift der Kamer van koophandel en fabrieken te Maastricht, om hare goedkeuring te onthouden aan het aanhangige wetsontwerp, houdende uadere bepalingen omtrent den accijns op het zout. 13. Afschrift van vorenstaand adres werd verzonden aan verschillende leden der Tweede Kamer en aan belanghebbenden. 14. Een adres aan den minister van Waterstaat, Handel en Nijverheid, ondersteunende het adres van Gedeputeerde Staten van Limburg, waarbij dezelve de hooge noodzakelijkheid betoogen, dat in het algemeen belang der scheepvaart een kanaal tot verbinding der Zuid-Willemsvaart met de Maas tot stand komt. 15. Een adres aan het Gemeentebestuur, om verhooging der subsidie. Aldus vastgesteld in de vergadering van 11. Maart 1881. De Voorzitter, L. BERGER. De Secretaris, E. KUIJPER. --- Nieuwstijdingen. Voor zooveel noodig worden belanghebbenden opmerkzaam gemaakt, dat de aankondiging van het examen voor den rang van hoofdonderwijzer, geplaatst in de St.-Ct. van 9. Maart jl. ook geldt het examen voor den rang van hoofdonderwijzeres. — De officieren die voortaan bij het Indische leger gedetacheerd worden, zullen eene premie van f. 1000 ontvangen. — Door den minister van Oorlog is aan de ehefs der korpsen machtiging verleend om de lsraëlietische militairen, die hun eerlang invallend paaschfeest ten hunnent wenschen te vieren, hiertoe in de gelegenheid te stellen, door 1. aan hen, wier ouders of betrekkingen in hunne garnizoensplaats wonen, op de feestdagen vrijstelling van dienst te geven, 2. aan de overigen een verlof te verleenen van en met 13. tot en met 22. April e. k. — De minister van Oorlog heeft o. a. het volgende beschikt omtrent huwelijken van vrijwillig dienende militairen beneden den rang van officier. De toestemming tot het aangaan van een huwelijk wordt verleend door de commandeerende officieren van korpsen of van inrichtingen aan de onder hen dienende onderoff. en militairen; door de artillerie- en genie-commandanten aan de onder hen dienende militairen. De vergunning wordt athankelijk gesteld van plichtsbetrachting, ijver en onbesproken gedrag. Tot re-engagement onwaardig gekeurden kunnen nimmer de vergunning erlangen. De gehuwde militairen hunne vrouwen of bij hen inwonende betrekkingen mogen geen sterken drank verkoopen. Boven en behalve de bedoelde militairen kunnen ook korporaals en soldaten van alle wapens, vaste geëmplooieerden bij militaire inrichtingen, tot het erlangen van vergunning in aanmerking komen. — Op den 27. April zal aan het departement van Oorlog worden aanbesteed de levering van brandstoffen en kaarsen aan de militaire wachten in het geheele rijk, over het tijdvak van 1. Juli 1881 tot en met 30. Juni 1882. Voorwaarden, als vroeger, ter lezing bij de plaatselijke en garnizoenscommandanten in de hoofdplaatsen der provinciën. — Ruim l 1 /, 0 der Nederlanders zijn drankverkoopers, ruim 11 op de 1000 zielen, mannen en vrouwen en kinderen : In het gehee) 45,154, behalve de stille. Naar verhouding tot de bevolking zijn er het meest in Groningen en Limburg (l 4 / 5 pCt.); dan volgen Noord-Brabant en Drente, vervolgens Friesland en Zeeland, daarna Gelderland et Utrecht en eindelijk Zuid-Holland en Over ijsel (bijna 1 pCt.) Onder de 45.154 zijn 3906 slijters, 35,090 lappers, 4962 kroegen 1027 koffiehuishouders. — Bij den aanstaanden tocht van dé „Willem Barents" zal ook een zoöloog d^ reis medemaken, namelijk dr. Max Weber thans lector aan de universiteit te Utrecht Tevens zal dr. Weber de fnnctiën van art waarnemen. In de eerste helft van Mei hoopt de expeditie te vertrekken. — Prof. Buys Ballot deelt mede, dat hem heden de officieele tijding geworden is, dal de Vereenigde Staten deel zullen nemer aan de internationale poolexpeditie in 188283, en twee plaatsen bezetten: Point Barrow en Lady Franklin-Bay. Daardoor is dus die onderneming verze kerd, en zal het nu aan Nederland te be slissen zijn, of het de middelen wil verschaffen in Dicksonhaven waar te nemen Binnen kort zal de heer Buys Ballot nu tot deelneming daaraan opwekken, en hij houdt zich reeds dadelijk voor toezeggingen aanbevolen. — Met 15. Mei vangt op de lijn Vlissingen-Queenboro-Londen een nieuwen en belangrijk verbeterden dienst aan. Ingevolgt overeenkomst met de Duitsche postadmin; stratie, zullen voortaan Duitsche brievei ook via Vlissingen verzonden kunnen worden. Men hoopt de reis van Berlijn nt Londen en omgekeerd in ongeveer 24 uur ti kunnen bewerkstelligen. Veel oponthoui en ongemak kunnen vermeden worden, doordien rechtstreeks ingeschreven bagage nie meer gelijk thans, te Queenboro gevisiteen zal worden. Zulke bagage gaat rechtstreek naar Londen en wordt p naam van een voornaam ingezeten dier ;emeente een aantal gouden voorwerpen en Iranken te halen. De zucht om verteringen e maken moet als oorzaak der daden bechouwd worden. — Wij waren, zegt het N. v. d. D., dezer lagen in de gelegenheid in een der voorlaamste magazijnen van natuur- en gezichtsundige werktuigen der hoofdstad, eene 'ernultige toepassing te zien van de lichtgevende stof, die tegenwoordig zooveel beiproken wordt, en meer en meer in gebruik lomt. Het is een loup, waarmede men in iet donker lezen kan. Het kleine werktuig )estaat uit een vergrootglas, gevat in een rechtervormig kokertje, dat op den binnenvand met de lichtgevende stof belegd is. ioudt men het instrumentje met de glas;ijde voor het oog en kijkt men er door laar het voorwerp, dat zich voor de trechervormige opening bevindt, dan wordt dit erlicht door de uitstraling van de genoemde tof, en wel voldoende om gewoon klein chrift duidelijk te lezen, te meer dewijl de etters nog sterk vergroot worden. Het is ,lechts noodig het kijkertje met de trechtervormige opening naar boven gekeerd aan iet gewone daglicht bloot te stellen. Zonicht werkt vlugger en sterker, maar is niet nmiddellijk noodig. Voor het gebruik in kelders, waarin zich toff'en bevinden, die geen nabijheid van dammend licht dulden, uithoofde van brand;evaar, is dit voorwerp zeer aan te bevelen. )ok voor hen, die geen nachtlicht op hun camer willen hebben, en toch des nachts ens gaarne zien, wanneer zij wakker worlen, hoe laat het is, heeft het zijn nut, beialve nog in zooveel andere gevallen. De •rijs is zeer matig, een aanbeveling te meer. ---