Nalezingen met kantteekeningen. Een leerstoel van Sint Thomas van Aquine. — Een heuglijk feit is de verschijning van professor J. V. De Groot, een Dominikaan, als hoogleeraar aan de universiteit te Amsterdam. Een lange, lange strijd moest voorafgaan, zegt de z.eerw. heer B. H. Klönne, in De Tijd, niet met vernielend oorlogstuig, maar met het vlijmend staal des geestes, aanvankelijk op het gebied dei dogmatische controvers, later op dat der kerkelijke zedenleer, eindelijk in de wilde prairieën der onafhankelijke moraal; eerst behoorden de slagboomen, door het aangekweekt vooroordeel in oude dagen aangebracht, door den nivelleerenden tijd en een vredelievender tijdgeest te worden weggenomen, voor en aleer ook zelfs de Hollandsche kloekheid, zonder argwaan of benepenheid, in dit heiligdom der wetenschap de poorten zoo wagenwijd openwierp, dat zelfs eeu middeleeuwer met onverdachte bagage mocht binnenkomen. Het was een fiere daad van Amstels burgemeester, van den stedelijken Raad, van de academische curatoren, van het professoraal college, dat zij, het monopolie der wetenschap verwerpende, dezen nieuwen ridder binnen het tournooiveld riepen, om aan het steekspel deel te nemen, want hij voerde een onbesmet blazoen en droeg eerlijk wapentuig. Wie niet onbekend is met de vele, vele vooroordeelen, den ingezogen afkeer van al wat katholiek is of van de katholieken komt, wie getuige was van de minachting en de geringschatting, waarmede velen in den lande neerzien op al wat geen Calvijnsch karakter draagt, verbaast zich over hetgeen aan de hoogeschool te Amsterdam heeft plaats gehad Wie had kunnen of durven vermoeden, toen de thans regeerende opperpriester, Leo XIII., de aandacht der geleerde wereld op den engelachtigen leeraar uit de 13. eeuw vestigde,dat professor W. Nolens te Rolduc, student aan de universiteit te Utrecht, met goedvinden van zijn professor dr. Lanter, zou promoveeren met een proefschrift over Het recht volgens de leer van den H. THOMAS f Wie had destijds de vermetelheid zoover durven drijven, te hopen, dat. eenige jaren daarna, op den 1. October 1894, door eeu religieus van de orde der Dominicanen eene openingsrede zou gehouden worden over „De H. Thomas van Aquino als wijsgeer". Dit alles is een feit. De Gemeenteraad van Amsterdam, de heeren curatoren der universiteit, de professoren van de hoogeschool hebben blijken gegeven, dat ook zij niet afkeerig zijn van de wetenschap, die uit eene echt katholieke bron voortkomt. Ter gelegenheid van de openingsrede, bij de aanvaarding vau het kerkelijk hoogleeraarsambt in de wijsbegeerte van den H. Thomas van Aquine door professor De Groot, is gebleken, dat niet alleen Z. D. Uw. de aartsbisschop en HH DD. HHw. de Roomsch-kath. bisschoppen hunne ingenomenheid met dezen leerstoel betuigden, maar ook de ed. achtb. heeren burgemeester, wethouders en raden der stad Amsterdam, de ed. gr. achtb. heeren curatoren der Amsterdamsclie universiteit en de heeren studenten gaven van hunne sympathie openlijk blijk. Door de oprichting van dezen leerstoel zijn wij in Nederland een heele stap vooruit op den weg der ware en wezenlijke verdraagzaamheid. Een zwaar hek van kleinzielig excluvisme is verbroken. Hulde aan de mannen, die daartoe hun steun en medewerking hebben verleend. Het waren voorzeker de edelsten en rechtziunigsten, die van andersdenkende zijde daartoe hun steun verleenden en voorzeker niet de minsten op wetenschappelijk gebied. Te allen tijde toch is gebleken dat de wezenlijke, de werkelijke geleerden steeds de verdraagzaamsten waren. En geen mindere dan de II. Thomas van Aquine gaf hiervan het duidelijkste bewijs. Terwijl hij zich verdiepte in het beschouwen der menschelijke handelingen en hare verschijnselen, wees liij zijnen leerlingen den koninklijken weg aan der wijsbegeerte: vlijtig en scherp onderzoek. Ofschoon zes eeuwen oud, is de wijsbegeerte van den Aquiner niet verouderd ; zij put eene altijd frissche levenskracht uit hare diep in de waarheid gewortelde beginselen. Zola. — Deze beruchte romanschrijver verlustigt zich in het vuil. Omdat hij liefst alle vuiligheid voor den dag haalt, vindt hij helaas! tal van lezers. Een sprekend bewijs, dat veel lezers van geen beter gehalte zijn dan de schrijver. Wie in 't vuil zijn wellust vindt, staat op dezelfde lijn met den vuilaard. H\j staat beneden hem. Hem ontbreekt de moed van de daad. De schrijver van vieze romans heeft zich verstout ook over Lourdes en Bernadette, die indertijd de verschijningen had van de H. Maagd, een roman te schrijven. Zola's voorstellingen vau de vrome, eenvoudige persoon en hare geschiedenis zijn echter zoo valsch, dat een priester uit het diocees Marseille, de eerw. heer .1. H. Bélau, het niet heeft kunnen dulden, dat de onwaarheden in Zola's roman zonder wederspraak bleven. Hij heeft hem het volgende voorstel gedaan: „Wij zullen twee scheidsrechters benoemen, door wier bemoeiingen een eere-tribunaal worde gevormd, samengesteld uit een gelijk aantal leden der vijf afdeelingen van het Instituut". (De universiteit van Parijs.) Dus in geenen deele eene ultramontaansche instelling, maar veeleer eene, die op de hand is van Zola, als er bij die lui van partijdigheid sprake kan zijn. „Als gij voor deze rechtbank de historische waarheid kunt staven van de door u gegeven voorstelling, bied ik u eene som van 10,000 frank aan". „Dit voorstel, hoe kloek ook, naar ik meen, laat toch nog gelegenheid voor een uitvlucht. „Gij kunt my antwoorden, dat, bij de schildering van uw tafereel de een of andere trek aan uw penseel ontsnapt, niet volkomen overeenstemmend met de werkelijkheid is, maar dat toch het geheel den toets der historische kritiek kan doorstaan. „Ik wil uitvluchten voorkomen. Bij mijn eerste voorstel voeg ik een tweede. Als gij voor bovengemelde rechtbank bewijst, dat een enkele uwer beweringen omtrent het verblijf van Bernadette te Bartrês steunt op een geloofwaardig getuigenis, bied ik u een tweede maal 10,000 frank aan. „Aan de door mij gekozen scheidsrechters laat ik alle vrijheid. Welke ook de beslissing van het eere-t.rubiuaal moge zijn, ik zal er mij aan onderwerpen. De eenige conditie, die ik stel is deze : ik eisch dat alles in het openbaar geschiede en al de processtukken publiek gemaakt worden. „Als gy mijn voorstellen niet aanneemt, zult gij mij het recht geven u strenge woorden toe te spreken. De pen is in de hand van deu schrijver, wat de degen is in de hand van den strijder. Er zijn er, die hun pen misbruiken, zooals er ook gevonden worden, die hun degen onteeren. „Vaarwel mijnheer. Laat mij niet te lang op antwoord wachten". Het moet gezegd ziju, de eerw. heer Bélau slaat spijkers met koppen. Wij zijn benieuwd het antwoord van Zola te vernemen. Maar met nog meer belangstelling vernemen wij het oordeel der liberale en anti-katholieke pérs, die steeds met den romanschrijver dweepte en steeds volhield, dat zijne realistische teekeningen naar waarheid en naar de werkelijkheid geschetst waren. Zullen zij nu ook den moed hebben den man, die het heilige en godsdienstige dorst verguizen, te behandelen als hij het verdient? De plaatsvervangers bij liet leger. — Nog altoos wordt geklaagd, dat veel plaatsvervangers zedelijk veel lager staan dan de vrijwilligers of de miliciëns. Als dat het geval is, hetgeen echter nog moet bewezen worden, dan kan daarin verbetering gebracht worden. Indien de regeeriug zich belast met de plaatsvervanging, dan heeft ze op de plaatsvervangers eeu weldadigen invloed. In België wordt voor iederen plaatsvervanger betaald 1600 frankeu. Bij het in dienst treden wordt ten name vau deti plaatsvervanger 300 fr. op de postspaarbank geplaatst. Over deze som met den intrest kan de plaatsvervanger niet eerder beschikken, dan wanneer hij met onbepaald verlof gaat, het volgend jaar ontvangt hij 500 fr., bij een volgenden termijn 550 en eindelijk 250 fr. Hierdoor wordt het den plaatsvervanger onmogelijk gedurende den diensttijd zijn geld te verbrassen. Hij leert spaarzaam en zuinig zijn. Een ander voordeel is, dat alleen zij, die door als plaatsvervanger dienst te nemen, eene som gelds willen verdienen, om zich later te kunnen vestigen, of een kleine woning te koopen, zich zullen aanbieden en geenszins losbollen of jonge lui te lui om te werken. Op deze wijze wordt de plaatsvervanging geen bron van misbruiken of verleiding voor de plaatsvervangers, noch van allerlei verdrietelijkheden voor hen, die een plaatsvervanger noodig hebben. Mocht men hiertoe besluiten dan zal zij het leger degelijke soldaten leveren, mannen, die streven om vooruit te komen en zich van anderen onderscheiden door oppassendheid en ordelijkheid, gelijk er thans genoeg zijn. Ook zal aan veel misbruiken van allerlei aard een einde komen, waarvan alleen zwendelaars en bedriegers partij trekken. B. A. Z. --- Politie te Venlo. Gevondeu en ten kantore van politie terug te bekomen: een geel lederen kinder-portemonnaie. --- Familiebericht Burgerlijke Stand te Venlo. Aangifte van den f». tot den \2. October 189i. Geboorten 10, als: Garl Joseph Schloemer, Elisabeth Apollonia Hendrica Janssen, Maria Gertruda Ilubertina Janssen, Gerardus Hubertus Van de Perre, Maria Elisabeth Gommans, Joseph Gérard Corneille Lebesque, Catharina Maria, Hubertina Gubbels, Cato Maria Van Hoof, Hubertus Jozef Henri Selen, Johann Joseph Van Ray. Huwelijken: Geene. Sterfgevallen 5, als : (6) Maria Elisabeth Van Daelen, 83 j., echtgenoote van Thomas Dequinze; (6) Hendrik Pouwels, 81 j. geboren te Venraai, weduwnaar van Petronella Philipsen; (8) Herman Hubert Poulussen, 55 j„ huisschilder, echtgenoot van Anna Maria Hubertina Haanen ; (9) Petrus Leonardus Hubertus Vaesen, 11 m.; (10) Frans Jozef Cremerius, 23 d. Burgerlijke Stand te Helden. Aangifte van den 5. tot den H. October 1894. Geboorten 2, als: Peter Verstappen, Petrus Van Knippenberg. Huwelijken : Geene. Sterfgevallen 2, als: (4) Gerardus Beuuiers, 1 j.; (9) Antoon Joosten, 3 weken. Burgerlijke Stand te Horst. Aangifte van den 5. tot den 11. October 1894. Geboorten 2, als: Pieter Jan Hubert Swinkels, Anna Hubertina Wilmsen. Huwelijken 1, als: Willem Verheven, 24 j., landbouwer, en Johanna Wilhelmina Van den Bergh, 28 j., zonder beroep, beiden wonende te Horst. Sterfgevallen 1, als: Leonaid Baltussen, 6 m. Burgerlijke Stand te Maasbree. Aangifte van den 4. tot den 11. October 1894. Geboorten 1, als : Andreas Franciscus Haenen te Maasbree. Huwelijken : Geene. Sterfgevallen 4, als: Elisabeth Hubertina Knoops, ongehuwd, 20 j., zonder beroep te Blerik; Maria Johanna Hubertiua Peulen, 3w.,te Baarlo ; Maria Elisabeth jVan de Mortel, echtgenoote van Balthasar Vaessen, 76 j., zonder beroep te Maasbree; Margaretba Bos, echtgenoote van Franciscus Ebus, 34 j., zonder beroep te Blerik. Burgerlijke Stand te Tegelen, Aangifte van den 0. tot den 13. October 1894. Geboorten 5, als: Lambert Evers, Peter Paulus Lucker, Hendrik Faassen, Cornelia Hubertina Aldegonda Leenders, Hendrika Theodora Doesborgh. Huwelijken ], als: Stephanus Mathyssen, 25 j., tabakskerver te Tegelen, en Maria Hendrina Lempens, 21 j., zonder beroep te Tegelen. Sterfgevallen: Geene. Burgerlijke Stand te Venraai. Aangifte van den 5. tot den 12. October 1894. Geboorten : Geene. Huwelijken : Geene. Sterfgevallen 2, als: Peter Mathijs Rongen, arbeider, 53 j., echtgenoot van Wilhelmina Verhaeg; Joannes Antonius Korsten, 67 j., pater Franciscaan. ---