Nalezingen met kantteekeningen. Een merkwaardig getuigenis uit Amerika. — Freeman's Journal, een blad dat te New-York verschijnt, vermeldt de volgende woorden, waarmede de predikant dr. Parker zijne predikatiën eindigde in de kerk der congregationalisten te Hartford (Vereen. Staten): „Als christen en protestantsch prediker verklaar ik by herhaling, dat ik met een gevoel van onbeschrijfelijke dankbaarheid en fierheid opzie naar den eerbied waardigen prelaat en Roomschen opperpriester, wegens de krachtige, verheven en voorbeeldige pogingen door hem nog op hoogen leeftijd, in het werk gesteld om den geesel des oorlogs af te wenden. „Het hoofd van eene talrijke en byna in alle landen der wereld machtige Kerk heeft getoond bezield te zijn en geleid te worden door den geest van dien Goddelyken Meester van wien alle christenvolken getuigenis afleggen. „Hij heeft daardoor zich zeiven gekroond met onvergankelyken roem, met onvergankelijke eer. „Niet alleen zij, die hem beschouwen als den plaatsbekleeder van Christus op aarde — hetgeen wij niet doen — maar allen, die het geloof in Christus belijden en zich volgelingen noemen van den Heiland, moeten den Paus eerbiedige hulde brengen voor dat optreden. „Mochten de hoofden van andere kerken op het voorbeeld haar door de Kerk van Rome gegeven, gesproken en gehandeld hebben als deze." Deze openhartige taal doet den predikant dr. Parker eer aan. Zulk een getuigenis vervult de katholieken met dankbaarheid voor den man, die den moed en de overtuiging had in een land waar allen met den oorlog, als het heiligste recht van de Vereen. Staten, dwepen, vervullen. Indien de andersdenkenden evenals dr. Parker geen hartstochtelijken haat tegen Rome hadden, zouden zy ten minste erkennen, dat van Rome zeer veel goeds uitgaat. In plaats van de Roomschen met schimp- en smaadwoorden te overladen, zouden zy in hen zien volgelingen van den Heiland, evenals zij die zien in de duizende schakeeringen van het protestantisme, Calvinisme, Lutheranisme* Jansenisme en hoe ze nog meer heeten mogen. Een zonderling verschijnsel is en blijft het, dat de Christen, die met Rome houdt, van al deze secten de vijand is. Ieder ander vindt genade in hun oogen, alleen de katholiek niet. De oude Ood leeft nog. — Dit gezegde van den geestigen en geleerden letterkundige, Alban Stolz, heeft zich in de laatste 25 jaren zichtbaar bewaarheid, ten opzichte van de Katholieke Kerk. Nauwelijks was Frankrijk verslagen en de eenheid van het Duitsche Rijk hersteld of de Kulturkampf brak los. Tegen Rome en zijn aanhangers werd een verwoede strijd aangebonden. Duitschland dreef zijn eigen landskinderen, wien men geen ander feit kon ten laste leggen, dan dat zy tot de edelste zonen en dochteren der Katholieke Kerk behoorden, over de grenzen. Zelfs z\j, die tijdens den oorlog zich op het slagveld hadden onderscheidden, en wier borst met het eeremetaal prijkten, werden onbarmhartig over de grenzen gejaagd en moesten in Nederland en België of over den Oceaan een gastvrij en herbergzaam oord zoeken. De „man van ijzer en bloed" uit wiens mond het klonk: Macht is recht, de geweldenaar met rinkelende sporen en harde vuist, de oppermachtige Bismarck, had het gemeene woord van Voltaire: Ecrasons l'infame, laten wij de eerlooze verpletteren, tot zijne leus gemaakt en voegde de daad bij het woord. Met zyn satrapen toog hij aan het werk. Hij speelde de rol van een Juliaan, den Apostaat, van een Hendrik, van een Jozef II. en andere tirannen. Hij meende hen te overtreffen, doch moest ondervinden, dat men de hand niet straffeloos slaat aan „de Bruid des Heeren" en dat ook voor moderne geweldenaars nog steeds een Canossa blijft bestaan. Ook hier was de Tarpeïsche rots weer naast het Kapitool. Thans kan de pruilende kluizenaar napeinzen over zijn nederlaag en den triomf der Kerk. Frankrijk was vreeselijk geslagen; Elzas en Lotharingen plus vijf milliard franken waren gewonnen, de eenheid van Duitschland was gevestigd en bekroond met de keizerskroon. De buitenlandsche vijandin lag ter neer. Ook de vermeende binnenlandsche vijandin, zoo noemde Bismarck in zijn trotschen waan de Katholieke Kerk, zou en moest vernietigd worden. Hij zou openlijk het werk voortzetten dat de verslagene van Sédan, in het geheim gedreven had. Hy bond den strijd aan met de beruchte „Meiwetten" — den strijd gestreden met al de wapenen van talent, macht en geweld; gestreden met eene helsche verwoedheid en satanische hardnekkigheid; gestreden door een man die nooit gebogen had, die gewend was aan, ja verwend door het zegepralen, die beschikte over machtige sommeneneenleger van slaafsche trawanten, die zelfs in hooge mate begaafd was met de gave des woords en des verstands, gepaard aan eene ijzeren wilskracht en een Btalen karakter. Evenals van Humbeek, de Belgische minister, die de Kerk een cadaver noemde, dat men slechts in den kuil behoefde te schoppen, meende Bismarck, dat de doodsklok reeds mocht geluid worden over Rome en dat de Duitsche adelaar het wapen van den H. Petrus zou vervangen. En nu? In plaats van een Bismarck zetelt als Rijkskanselier een katholiek. Keizer Willem II. bracht tweemaal een bezoek aan den grooten gevangene van het Vatikaan, aan Leo XIII., en stoorde zich niemendal aan wat zijn broeder en bondgenoot Humbert er over denkt. Een Duitsch eskader trok naar China, om eerherstel te vragen voor den moord op twee katholieke missionarissen uit het missiehuis van Steil gepleegd, en de „Zoon des Hemels" was verplicht als eeuwigdurende herinnering twee katholieke kathedralen te laten bouwen. Een man, die nooit den rug boog voor Bismarck, een katholiek in merg en been, baron Von Buol Berensberg, neemt thans het voorzitterschap waar van den Rijksdag, die voor 25 jaren de Meiwetten stemde. Op den 18. Mei bracht de Keizer, als Koning van Pruisen, hulde aan de vaderlandsliefde en de wijsheid der Centrumspartij. Het staatsgejixhrlich is verdwenen. De wet tegen de Jezuïeten, ofschoon door den R;iksdag gedoemd, is nog niet ingetrokken. De oppermachtige liberale party in België is thans nog maar door 13 leden vertegenwoordigd. Bismarck is oud en machteloos ; zijn partij is geslagen, terwijl de Katholieke Kerk in Duitschland nooit zoo jeugdig is geweest, nooit zoo schitterend, nooit zoo invloedrijk. Oorlog en vride. — Onze negentiende, de verlichte, spoedt ten einde. Volgens de Fransche revolutionnairen moest de godsdienst der rede het menschdom geluk en vrede brengen. Gelijkheid, vrijheid en broederschap was de leus, maar de treurige werkelijkheid luidde: dwingelandij, verkrachting van weten recht, verdrukking van al wat goed en edel was. Een zee van bloed drenkte den Franschen bodem. Zij, die aanvankelijk samen hadden gespannen om de monarchie van den troon te stooten, waren blijde van de Republiek verlost te worden door den wereldbedwinger, Napoleon. Jaren achtereen baadde Europa in eene zee van bloed. De bloem der jongelingschap van de Staten, die voor Napoleons overmacht hadden moeten zwichten, werd ten gevolge van de gehate conscriptie naar het slagveld gedreven. (Deze gehate in Nederland zoo verafschuwde conscriptie, deed tegen haar invoerder, Napoleon, vuur en vlam spuwen. Men kon geen termen hatelijk en verachtelijk genoeg vinden, om daarmede zijn afschuw voor de conscriptie lucht te geven, en nu zyn het de liberale mannen, die dezelfde verafschuwde en gehate conscriptie nog ondraaglijker maken, door den persoonlijken dienstplicht.) De gevluchte van Elba verscheen weer als keizer op het oorlogstooneel by Waterloo en werd na de bloedige nederlaag door den erfvijand, den fleren zoon van Albion levenslang aan de rots van St. Helena gekluisterd. Inmiddels werd in 1815 door zyn overwinnaars op het congres van VVeenen de kaart van Europa gewijzigd, de rechthebbenden op de tronen hersteld en de vrede heette voor altoos voor de Europeesche Staten verzekerd. De groote mogendheden zouden de kleine be schermen. Dat stond op het papier. Het recht zou gehandhaafd worden. Nog geen vijftien jaar mocht het schoone vereenigde Koninkrijk der Nederlanden bestaan. Het eigenbelang van Engeland en van de andere beschermende (?!) mogendheden keurden na 10 noodlottige jaren de scheiding van België en Nederland goed. De geesel des oorlogs, deze tuchtroede in de hand van God, teisterde in deze eeuw Turkije gedurende 38 jaren, Spanje 32 jaren, Frankrijk 27 jaren, Rusland 24 jaren, Italië 21 jaren, Oostenryk-Hongarije 21 jaren, Duitschland (zonder Pruisen mee te tellen) 14 jaren, Zweden 10 jaren en Denemarken 9 jaren. Hier is alleen sprake van oorlogen, gevoerd op het vaste land binnen Europa. Als van koloniale oorlogen gesproken wordt kan Nederland meedingen naar den palm, zoowel wat offers aan geld als aan menschenlevens betreft. Engeland komt wel de eerste plaats toe, want sedert koningin Victoria aan het bewind is, ging er geen jaar voorbij, zonder gevechten in Indië, Afrika en elders. En het hoofddoel van al deze oorlogen ? Beschaving ? Mocht het waar wezen! De soutaneof toog als priesterkleed. — Gewoonlijk wordt de Engelsche clergyman of geestelijke voorgesteld of afgebeeld in deftige, lange zwarte jas met een dikken bijbel onder den arm. Naar het schijnt komt onder de geestelijken der High-Church de toog zooals die in Limbnrg en België door de Roomsche geestelijken gedragen wordt, weer in de mode. Deze kleederdracht werd door de reformatie in Engeland afgeschaft. De Puriteinen echter ijverden voor de geestelijke uniform. Gedurende den tydelijken triomf van het calvinisme van 1641 tot 1680 werd de geestelijke kleed ing een voorwerp van spot en minachting. De soutane alleen was genoeg om zich aan vervolging bloot te stellen. — Een bewijs van hoogen vrijheidszin en verdraagzaamheid der volgelingen van Calvyn, ook nu nog merkbaar in de vrijheidsminne en toonaangevende provinciën van Nederland. By kerkelijke ceremoniën echter bleven velen de soutane en de bonnet behouden, waarschijnlijk, omdat dit de gewone kleederdracht der professoren aan de universiteiten is. Eenige volijverige clergymen of geestelijken stellen pogingen in het werk, om meer tot de oude kleederdracht en gebruiken terug te komen. Tot nu heeft de toog echter nog weinig terrein veroverd. Doch deze wijziging in de kleederdracht en de trek naar het oude teekent eene toenadering tot de Kerk van Rome, eerst zoo krachtig door Hendrik VIII. verdedigd tegen Luther en Calvijn en later zoo smadelijk door hem verlaten, toen de vrouw in het spel kwam. B. A. Z. --- Gemeenteraad te Venlo. Zitting van Donderdag den 16. Juni 1898. Voortzetting. Afwezend de heeren Van de Loo, Mattouscb, Thywissen en Gambon. De Voorzitter. De heer Mattousch heeft kennis gegeven dat hij de vergadering niet kan bijwonen. Aan de orde is het geven van eene bestemming aan het huis Oude Markt. In de vorige zitting is door het Bestuur voorgesteld het huis af te breken en op te bouwen, om ingericht te worden tot woning voorde politie, voor een onderwijzer, en tot vestiging van het centraalbureau van de telephoon. Een tweede voorstel was om het gebouw af te breken en iets terug te bouwen met het oog op eene verbreeding der straat, of wel op te bouwen in dezelfde rooilijn met het huis van den heer Van de Loo. Tegen het verleggen der rooilijn heb ik echter wel bezwaar. De heer Van Rijn. Zyn de van de brandassurantie verkregen f. 800 niet toereikend om de geleden schade aan de woning te herstellen en het gebouw weder in den vorigen toestand terug te brengen ? Zoo noodig zou daaraan nog eenige honderde guldens kunnen toegevoegd worden voor een eenigszins meer doelmatige inrichting. Het gebouw thans afbreken en een monumentaal gebouw plaatsen, dat ons later bij eene noodige verbreeding van den toegang van af de Maasbrug zou in den weg staan, acht ik verkeerd. De heer Berger. Ik ben van hetzelfde gevoelen als de heer Van Ryn en wensch ook de quaestie uitgesteld. Het bestaande gebouw kan iets opgeknapt worden en dan nog lange jaren blijven staan. De heer Var Liebergen. De heer Thywissen heeft laatst eene begrooting gemaakt van de kosten tot herstelling van dat huis en deze bedroegen f. 2000. De Voorzitter. Ik zou er niet voor zyn om nu f. 2000 voor herstelling van dat gebouw uit te geven en acht het dan beter alleen de hoogst noodige reparaties te doen. Ik mag niet ontkennen, dat wij in een lastig geval verkeeren met die verbouwing. Volgens de gemeente-verordening moet gebouwd worden in de bestaande rooilyu en dat ia in dit geval gely'k met het huis van den heer Van de Loo. Nu heeft dat huis in dien hoek vensters en zouden wij dezen eigenaar het licht gaan benemen. De heer Thywissen komt ter vergadering. De heer Muysers. Mijnheer de Voorzitter, ik zou volgens het voorstel van den heer Van Rijn, alleen het afgebrande gedeelte van het gebouw repareeren. De Voorzitter. Ik geloof niet dat dit de bedoeling is van den heer Van Ryn, want het gebouw is bepaald bouwvallig. De heer Van Rijn. De heer Thywissen is daar juist ter vergadering gekomen, hy heeft indertijd eene begrooting gemaakt van de restauratie van het huis en zal ons nu wel de kosten daarvan kunnen opgeven. De heer Thywissen. Indertijd, toen sprake was om het centrxalgebouw voor de telephoon op de Oude Markt te brengen, hebben wij bet gebouw onderzocht. Het kan nog beel goed hersteld worden, de kosten met inbegrip van een geheel nieuw dak en het optrekken van het achtergebouw, zoodat er nog een woning van vier goede kamers bijkomt, zal f. 800 a f. 1000 kosten. Zoo juist is dit echter niet te berekenen, het kan ook f. 100 minder of meer zijn. De heer Frs. Goossens. Maar het inwendige van bet gebouw is ook slecht, de vloeren moeten vernieuwd worden, wat u niet meegerekend hebt, en als men eenmaal aan 't repareeren is weet men wel waar men begint, maar niet waar het zal ophouden. De Voorzitter. Toen wij den eersten keer met den opzichter spraken, heeft deze ons gezegd dat het gebouw niet te herstellen was, en toen kwam van de telephoon-commissie het voorstel het gebouw geheel nieuw op te bouwen. De heer Van Rijn. Destijds was er sprake het centraalbureau voor de telephoon daar in te richten en daarvoor was het gebouw niet sterk genoeg. De heer Thywissen. Het gezegde van den Voorzitter is niet geheel juist. De opzichter kwam indertijd met een plan om den gevel in cement te zetten en nieuwe vensterramen te maken. Toen vroeg ik, wat dan wel een geheel nieuw gebouw zou komen te kosten, en ik meen dat er gesproken werd van ± f. 5000. In alle geval is het thans eene onmogelijkheid om binnen vier maanden een nieuw gebouw te zetten voor f. 9500, ik verklaar ook dat dit geen rentabele zaak zou zijn, zooals hier voorgesteld is. Men moet ook de tegenwoordige opbrengst van het gebouw meerekenen. De heer Frs. Goossens. De opbrengst van het tegenwoordige gebouw is f. 200 en ik reken dat het nieuwe gebouw f. 700 zal opbrengen. De heer Thywissen. Thans brengt het gebouw op f. 200 voor politie en het overige gedeelte is nog verhuurd voor f. 85. De heer Frs. Goossens. Volgens mijne berekening zal bet nieuwe gebouw f. 700 opbrengen. De heer Thywissen moet ook meetellen de reparaties welke wij nu jaarlijks aan de oude woning hebben en dan is ons de verfraaiing die wij willen aanbrengen toch ook iets waard. Ieder burger beijvert zich om zijn huis zooveel mogelijk te verfraaien en de Gemeente alleen, die eigenlijk moest voorgaan met een goed voorbeeld, laat zoo 'n bouwvallig huis staan. De heer Thywissen. Ik heb aangetoond dat het voorgestelde plan tot afbraak ea weder opbouw van het huis aan de Oude Markt eene slechte iinancieele operatie is en niet zooals hier voorgesteld eene rentabele zaak. Ik heb hierop gewezen, omdat andere leden misschien vooi dat plan zouden stemmen. Zooals ik reeds gezegd heb kan het gebouw niet in vier maanden gereed zijn en dit zal de wethouder Peters, die toch ook iets van bouwen kent, moeten toegeven. De heer Peters. De tijd is kort. Toch zou ik voor afbraak van het gebouw zijn, als wij niet de moeielijkheid hadden met de vaststelling der rooilijn. De heer Van Rijn. Daar zie ik geen bezwaar in. De Vooi'zitter. Ik wel. Ik zou er niet voor zijn aan bet oude gebouw veel kosten te maken indien de Raad niet wil besluiten tot afbreken. Het beste was dan alleen de hoogstnoodzakelijke herstellingen te doen om het gebonw bewoonbaar te maken. De heer Thywissen. Als wij terugbouwden en de heer Van de Loo zou dit later eveneens moeten doen, dan waren wij toch zedelijk verplicht den heer Van de Loo de daardoor ontstane schade te vergoeden. De Voorzitter. Ik wensch toch nog eens terug te komen op de al of niet rentabiliteit. De nieuwe woning zou toch opbrengen als volgt: woning voor politie f. 200, onderwijzer f. 300, en als het lokaal dat eerst bestemd was voor centraalbureau, ingericht werd tot winkelhuis, zou dit toch ook f. 200 opbrengen, dus samen f. 700. Ik meen dat dit dan toch eene goede financieele operatie is. Wil de Raad echter dat voorstel niet aannemen, dan zou ik er voor zijn een plan te laten maken van de kosten der hoogstnoodige verbouwing en kan de quaestie aangehouden worden tot eene volgende vergadering. De heer Janknecht. Ik zie het bezwaar der rooilijn niet in en ben voor afbraak en weder opbouw van de woning. Dat er nu weer een plan gemaakt zou moeten worden van de hoogstnoodzakelijke verbouwing acht ik onnoodig, wij zouden dan in eene volgende vergadering voor de derde maal aan zoo een eenvoudige zaak onzen tijd moeten besteden. De heer Fan Rijn. Indien mijn voorstel, om het gebouw in den vorigen toestand te herstellen en daarvoor nog eenige honderde guldens meer te besteden, ten einde het beter verhuurbaar te maken, wordt aangenomen, dan blijft een eventueele andere bestemming voor dat gebouw onbeslist. Zoude dat huis ooit worden afgebroken, dan moet daar zeker worden teruggerooid, want een ruimere ingang aan die zijde van de stad zal in de toekomst zeker noodzakelijk worden. De heer Thywissen. Het gebouw is voor f. 800 a 1000 goed te herstellen, zoo juist kan men de kosten echter bij een oud gebouw niet opgeven, laat het nu ook f. 1200 zijn. Wij moesten het voorstel van den heer Van Rijn maar in stemming brengen. De heer Frs. Goossens. Maar dan wordt ons voorstel geëcarteerd. De heer Janknecht. Ik meen dat eerst het voorstel van het Bestuur in stemming moet komen. De Voorzitter. Goed, dan moeten wij echter vooraf bepalen hoe gebouwd zal worden. Er is een drieledig voorstel. 1. Volgens het gemaakte plan, dat is op de plaats waar nu het gebouw staat, 2. de rooilijn te volgen in de richting van het huis van den heer Van de Loo, en 3. twee meter terug te bouwen. De heer Russel. Mijnheer de Voorzitter. Als gestemd wordt en het plan tot afbraak en weder opbouw wordt aangenomen, is daarin dan begrepen dat het centraalbureau in het nieuwe gebouw gevestigd wordt, dan ben ik er tegen. De Voorzitter. Neen, het centraalbureau blijft geheel buiten quaestie. De beer Frs. Goossens. Ik zou er toch voor zijn de telephoon in het gebouw te vestigen. Het voorstel van den heer Van Rijn om het oude gebouw te herstellen tot een maximum bedrag van f. 1200, wordt in stemming gebracht. Voorstemmen de heeren Berger, Thywissen, Van Rijn, Boeken, Van Liebergen en Muysers. Tegen de heeren Houben, Peters, Frs. Goossens, Russel, Aug. Goossens en Janknecht. Het voorstel is mitsdien door staking der stemmen verworpen. Thans wordt het voorstel van den lieer Frs. Goossens: tot afbraak en weder opbouw van het gebouw aan de Oude Markt en vestiging van het centraalbureau voor de telephoon in dat gebouw in stemming gebracht, en verworpen met 7 tegen 5 stemmen. Voor stemmen de heeren Houben, Peters, Frs. Goossens, Aug. Goossens en Janknecht. Nu het laatste voorstel is verworpen, wordt besloten tot herstelling van het gebouw tot een maximum bedrag van f. 1200, volgens het voorstel van den heer Van Rijn. De Voorzitter heft de openbare zitting op. In gesloten zitting wordt nog de benoeming van een onderwijzer behandeld. Naar wij vernemen zijn er twee candidaten, nl. de heeren Beek van Venlo en Wolters van Sevenum. Een keuze wordt tusschen deze beide candidaten niet gedaan en besloten eene nieuwe oproeping te houden met een thans verhoogd salaris van f. 525. Na heropening der vergadering wordt besloten aan den heer Claessen, onderwijzer, het gevraagde eervol verslag te verleenen, ingaande 20 Juni. Niets meer aan de orde zijnde sluit de Voorzitter de vergadering. --- Tweede Blad. Een wraakneming. Aan de hoofddeur van een kerk te Parijs zag men in het eerste gedeelte van deze eeuw een bedelend grijsaard, die eiken dag getrouw zijn plaats weder kwam innemen. Zijne manieren, zijn toon, zijn spraak verrieden een betere opvoeding dan die, welke gewoonlijk het deel is der behoeftigen. Onder de lompen, met een zekere waardigheid gedragen, glansde nog de herinnering aan een veel hoogeren stand. Zelfs te midden der arme inwoners der parochie, te midden van die achterlijke wezens, wien elke kerk onder hare vleugelen een schuilplaats biedt, genoot deze bedelaar een groot gezag. Jacques was zijn naam. Zijn goedheid, zijn onpartijdigheid bij het deelen der aalmoezen, zijn ijver om allen twist bij te leggen hadden hem een welverdiende achting verworven. Toch waren zoowel voor zijn beste vrienden als voor zijn grootste weldoeners zijn leven en zijn lijden een geheim. lederen morgen, sedert vijf-en-twintig jaren, kwam hij geregeld op dezelfde plaats zitten. Men was zoozeer gewoon hem daar te zien, dat hij in zeker opzicht, deel uitmaakte van de versiering van het portaal, evenals de steenen beelden in de gothieke nissen ; en geen der kameraden van den bedelaar kon het minste van zyn leven verhalen. Dit alleen was bekend : Jacques zette nooit een voet in de kerk, en hij was toch katholiek. Op het oogenblik der godsdienstige plechtigheden, als de godsdienstige gezangen den heiligen dom deden weergalmen, als de wierook, boven het altaar stijgend zich tegelijk met der geloovigen gebed ten hemel verhief, als de zware klankvolle stemmen van het orgel het plechtig koor der christenen ondersteunden, dan gevoelde de bedelaar zich getrokken zijne gebeden met die der geloovigen te vereenigen; met een vochtig en voldaan oog zag hy dan op naar het gebouw Gods. De flikkerende schijn van het licht door de gothieke ruiten, de schaduw der pilaren, die daar stonden sinds eeuwen als een beeld der eeuwigheid van den godsdienst; de diepe bekoorlijkheid, vereenigd met het plechtige en ingetogene uiterlijk der kerk, dit alles trof den bedelaar met een onwillekeurige bewondering. Vaak zag men tranen langs zijn gerimpeld gelaat glinsteren. Een groot onheil of een diepe wroeging scheen dan zijne ziel in be roering te brengen; in de eerste tijden der Kerk zou men hem voor een groot misdadiger hebben gehouden, veroordeeld om uitgesloten te zijn uit de vergadering der geloovigen en als een zwijgende schaduw rond te dwalen te midden der levenden. Een geestelijke begaf zich dagelijks naar deze kerk om de II. Mis te lezen. Gesproten uit een der oudste familiën van Frankrijk, bezitter van een onmetelijk fortuin, vond hij zyn vermaak er in, om ruime aalmoezen te geven. De grijze bedelaar was voor hem het voorwerp geworden van een zekere genegenheid, en eiken morgen vergezelde de kapelaan van Saint-C. zyn aalmoes met welgemeende woorden. Eens verscheen Jacques niet op het gewone uur. De kapelaan, bedroefd, dat hij zijn aalmoes niet kon schenken, zocht de woning van den bedelaar, en vond den grijsaard ziek uitgestrekt op een armoedig bed. De blikken van den geestelijke werden getroffen door de weelde en de armoede, die in de meubelen elkander afwisselden. Een prachtig gouden uurwerk hing boven de legerstede; twee rijk versierde schilderijen, bedekt met floers, hingen op de met kalk gewitte muren; een ivoren Christusbeeld, schoon gewerkt, hing aan het voeteneinde; op een antieken stoel, met gothiek snijwerk en tusschen eenige oude boeken lag een missaal met zilveren sluiting; geheel de aanblik sprak van een vreeselijken teruggang. De tegenwoordigheid van den priester bezielde den grijsaard, en met een van dankbaarheid trillende stem riep hy uit: „Eerwaarde, denkt gij nog aan een ongelukkige?" „Vriend", hernam de kapelaan, „een priester vergeet nooit de armen. Ik kwam vragen, of gij iets noodig hadt." „Ik heb nergens meer behoefte aan", ant wooidde de bedelaar; „mijn dood is nabij, m\jn geweten alleen is niet gerust!" „IJw geweten? Hebt gij een fout uit te boeten ?" „Een misdaad, ëen groote misdaad, een misdaad, waarvoor mijn geheele leven een wreede en nuttelooze boete was, een misdaad zonder vergiffenis!" „Zonder vergiffenis ! die bestaan niet; de goddelijke barmhartigheid is grooter dan de euveldaden der menschen." „Maar een misdadiger, gebukt onder de vreeselijkste wandaad, wat heeft hij te hopen? Vergiffenis! zij bestaat niet voor mij!" „Zij bestaat", riep de priester uit, in levendig enthousiasme, „de twijfel zou een vreeselijker beleediging zijn dan uwe misdaad zelf. De godsdienst strekt de armen uit voor het berouw. Jacques, als uw berouw oprecht is, roep dan de goddelijke goedheid in; zij zal u niet verlaten. Spreek uwe biecht." „Hoor, vader! Alvorens mijn biecht te beginnen, sta mij toe u myn vreeselijke geschiedenis te verhalen. „Als zoon van een armen daglooner, die «eer in de gunst stond van een hoogadellijke familie, voor wie myn vader een klein stukje grond bebouwde, werd ik vanaf mijn jeugd op het kasteel mijner meesters opgenomen. Bestemd om kamerknecht te zijn bij den zoon des huizes, veranderden de opvoeding, die men mij gaf, mijn snelle vorderingen in de studie en de goedgunstigheid mijner meesters mijn staat; ik werd secretaris. „Ik was juist vyf-en-twintig jaar, toen de Revolutie uitbrak. Ik maakte het plan het kasteel, waar ik vanaf myn jeugd was geweest, te verlaten voor het slagveld. Als ik die eerste beweging had gevolgd, zou de ondankbaarheid mij niet tot de daad hebben gevoerd! De woede der revolutionnairen verbreidde zich spoedig in de provinciën. Vreezende te worden aangevallen in het kasteel, ontsloegen mijne meesters hun dienstknechten. In de haast werd eenig goed te gelde gemaakt, en slechts de kostbaarste familiestukken medenemend, begaven zij zich naar Parijs, terwijl zy een schuilplaats zochten in de drukte en rust in do duisternis van hun verblijf. „Als kind des huizes volgde ik hen. De schrik heerschte in hun geheele bezitting, en ni-mand wist iets van hun vertrek. Ingeschreven op de lijst der émigrés, waren zy van hunne goederen spoedig beroofd, maar het schaadde hun niet! zij waren allen te zamen, rustig, onbekend. Bezield met een levendig geloof tot de Voorzienigheid, wachtten zij een meer kalmen hemel. IJdele hoop! De eenige persoon, die in staat was hun schuilplaats openbaar te maken en hen aan hun toevluchtsoord te ontrukken, had de lafheid hen te verraden. En die verrader ben ik. „De vader, de moeder, vier dochters, engelen door hun onschuld en hunne schoonheid, en een jong kind van tien jaren werden te zamen in een kerker geworpen en aan de gruwelen der gevangenschap overgeleverd. Hun proces werd ingesteld. De minste redenen waren destijds voldoende om een onschuldige ter dood te brengen. Toch had de openbare beschuldiger moeite om een reden tot vervolging te vinden tegen deze edele familie. Er werd een man gevonden, ingelijfd in de huiselijke geheimen, bekend met hunne intiemste gedachten, en deze dacht de misdaad van samenzwering uit. Die lasteraar, die valsche getuige ben ik. „Het schandelijkste doodvonnis werd uitgesproken, slechts de jonge zoon werd gespaard. Arme wees, bestemd om een geheele familie te beweenen en haar moordenaar te vervloeken, zoo hij hem ooit had gekend! „Getroost door hare deugden, wachtte deze ongelukkige familie den dood af in de gevangenis. Een vergissing had met hen plaats. De bepaalde dag was verloopen, en als niemand er belang in had gesteld, die onschuldigen te grijpen als een prooi, zou hun leven het schavot ontsnapt zijn; het was de vooravond van den 9. Thermidor. Iemand, begeerig om zich te verrijken met eenige kleinigheden, begaf zich naar het revolutionnaire tribunaal, en deze dwaling werd hersteld. Zijn ijver werd beloond met een diploma van civisme. Het bevel van uitvoering werd aanstonds gegeven, en denzelfden avond volgde het afschuwelijke gerecht dier tijden zijn loop. Die gedienstige man was ik. „Bij het ondergaan der zon, verlicht door fakkels, voerde de afschuwelijke kar deze edele familie ter dood. De vader, diep be droefd, verborg zijne twee jongste doehters in zijne armen, de moeder, eene sterke christen vrouw, drukte hare oudste dochters aan het hart, en allen, hun hoop latende varen en hunne herinneringen, baden de gebeden der stervenden. Nooit kwam de naam van hun moordenaar over hunne lippen. Daar het laat was, had de beul zyn post aan een knecht overgelaten. Weinig gewend aan het vreeselijke bedrijf, vroeg de knecht de hulp van een voorbijganger. Een man leende zich om hem te helpen in zijn onedel bedrijf. Die voorbijganger was ik. „De prys van zooveel misdaden was een som van drieduizend franken in goud, en de kostbaarheden, die gij nog hier ziet, de onwederlegbare getuigen van mijn misdaad. Na die misdaad wilde ik mij door de weelde verdooven. Het goud was nauwelijks verteerd, of de wroeging maakte zich van mij meester. Geen enkele onderneming, geen enkel werk had een goeden uitslag. De herinnering aan myn misdaad was zoo levendig, zoo hevig, dat ik, wanhopend aan de goddelijke goedheid, nooit den troost des geloofs durfde inroepen, noch de kerk binnentreden. De aalmoezen vooral de uwe, eerwaarde, hielpen my om de gestolen som weer op te sparen, daar is zij. De voorwerpen van weelde, die gij in mijn kamer ziet, dit uurwerk, dat Christusbeeld, dit boek, die omfloerste portretten waren het eigendom mijner slachtoffers. O! wat is het berouw lang geweest! Maar tevens hoe onmachtig. Eerwaarde vader, meent gij, dat ik vergiffenis van God mag hopen?" „Myn zoon", hernam de priester, „uw misdaad is zeker vreeselyk; de omstandigheden zijn erg. De weezen, door de revolutie gemaakt, begrijpen beter dan eenig ander, welk een droefheid uw slachtoffers moeten hebben gevoeld ! Een geheel leven in tranen doorgebracht is niet teveel voor de uitboeting van zulk een misdaad. Toch zyn de schatten der goddelijke barmhartigheid onmetelijk. Dank uw berouw, vol vertrouwen in de onuitputtelijke goedheid van God, meen ik u vergiffenis te kunnen verzekeren. Spreek uwe biecht." Toen stond de priester op. De bedelaar, als bezield door een nieuw leven staat van zijn bed op, en zich op de knieën werpend, doet hy de belijdenis zijner zonden. De priester zou juist de woorden der absolutie uitspreken, als de bedelaar riep: „Vader, wacht; alvorens mij vergiffenis te schenken, laat ik mij van de vruchten van myn misdaad ontdoen ; neem deze voorwerpen, verkoop ze, verdeel den prijs ervan aan de armen." In zijn haastige bewegingen, rukte de bedelaar het floers van de schilderijen af en zeide : „Ziedaar de beeltenissen mijner goede meesters". Op dit gezicht laat zich de priester deze woorden ontvallen: „Vader! moeder!" Aanstonds grijpen de herinnering aan het gebeurde, de tegenwoordigheid van den moordenaar, het gezicht dier voorwerpen de ziel des priesters aan, en, toegevend aan een onwillekeurige zwakheid, laat hij zich op een stoel vallen. Het hoofd op de handen geleund, stort hij overvloedige tranen; eene diepe wond is zoo even in zyn hart aangebracht. De verschrikte bedelaar, zijne oogen niet durvende opheffen tot zijne meesters, werpt zich aan zijne voeten en roept op weifelenden toon : „Meester! meester !" De priester tracht, zonder hem aan te zien, zyn smart te onderdrukken. De bedelaar roept uit: „Ja, ik ben een moordenaar, een monster, een eerlooze ! Eerwaarde, beschik over mijn leven; wat moet ik doen om u te wreken! Had ik geen gelijk te zeggen, dat mijn misdaad onvergeeflijk was ? Ik wist wel, dat zelfs de godsdienst mij zou terugstooten. Het berouw is niets voor een moordenaar van mijn soort; geen vergiffenis, niet waar? geen vergiffenis?" Deze laatste woorden, uitgesproken op wanhopigen toon, riepen in de ziel des priesters weder zijn roeping en zijn plichten wakker. De strijd tusschen de kinderlijke smart en de uitoefening der priesterlijke macht houdt aanstonds op. De menschelijke zwakheid had een oogenblik de tranen bij den jongeling opgewekt. De geestelijke greep het kruisbeeld, het vaderlijk erfdeel, de handen van dien ongelukkige ontvallen, en het den bedelaar toonend, zegt hij op bewogen toon: „Vriend ... is uw berouw oprecht?" „Ja, vader." En de priester spreekt met trillende stem maar toch vastbesloten de woorden uit, die de misdaad uitwisschen en de vergiffenis van den hemel doen dalen. Maar nauwelijks van zijne schuld ontslagen, zinkt de bedelaar achterover; de aandoening was te groot geweest. Hij was niet meer. ---