Advertentie tmm ia» zaterdag. Van af 1 dezer is aan het bureau van dit blad eveneens by abonnement verkrijgbaar gesteld: Het Klokje van Sint Martinus. Kerkelijk Weekblad voor Venlo. Pr^s per kwartaal 25 cent. Enkele nummers aan ons bureau afgehaald 3 cent. --- De kunst om gezond en gelukkig te leven en ziekte te voorkomen. Prof. Dr. P. K. Pel, rector-magnificus, hield jl. Woensdag op den 270n jaardag van 't bestaan der Hoogeschool te Amsterdam, eene rede over bovenstaand onderwerp, waaraan het volgende is ontleend: Na gewezen te hebben op de groote beteekenis van het voorkomen van ziekten, noemde de spreker een doelmatige levenswijze, ingericht naar individueele verhoudingen, de eerste voorwaarde om gezond te blijven. Het betrachten van matigheid is hier van veel gewicht. Met name moet gewaarschuwd worden tegen het afschuwelijk misbruik van alcoholische dranken. Ook achtte spreker, op grond zijner ervaring, onbetwistbaar, dat het onmatig gebruik van tabak en sigaren voor velen schadelijke gevolgen na zich sleept. Spreker waarschuwt daarna tegen te krachtige voeding en vooral tegen eenzijdig diëet, met name te overvloedig vlecschgebruik bij te weinig lichaamsbeweging, en vestigt er de aandacht op, dat het beginsel van maat en harmonie, ten slotte de geheele organische en anorganische wereld beheerscht, en onmisbaar is voor de wereldorde. Te weinig wordt in onze dagen bedacht, dat overdaad en weelde der kinderen niet tot zegen verstrekken, doch veeleer het humeur bederven, het karakter verslappen, het zenuwleven aantasten en een zekere lusteloosheid kweeken, die de arbeidskracht ondermijnt; dat menig kinderlijk gemoed door een verwyfde opvoeding en door onvoldoende zorg voor oefening der wilskracht en der zelfbeheersching bedorven, en de kiem gelegd wordt voor zenuwlijden en een ongelukkig leven. En naast gebrek aan maatzin, zegt spr., is er nog een andere kwaal in den tegenwoordigen tijd: gebrek aan eenvoud. s Wü leven in een tijd, waarin het zoogenaamde vereenigingsleven welig tiert", zegt spr., „doch tot op heden heb ik van een bond, die bevordering van den eenvoud des levens beoogt, nog niets vernomen, en toch zou een dergelijke vereeniging, die zich voor overdrijving weet te behoeden, nuttiger werken dan eenige andere". Een derde factor, die onze gezondheid, behoedt en ons levensgeluk beheerscht, tevens een kostelijk voorbehoed- en geneesmiddel tegen vele stoornissen in het zenuwleven, is de arbeid, de geregelde liefst, zonder overhaasting verrichte dage lijksche arbeid. Arbeid op ieder gebied, doch by voorkeur die, welke rekening houdt met individueelen aanleg, neiging en lust. Ook voor de minder bevoorrechten zij de geregelde daagsche arbeid het fundament voor hunne gezondheid en voor hun levensgeluk. Sommige idealistisch getinte volksvrienden hebben het volk vele schoone dingen voorgespiegeld, hun minder werkuren en meer ontspanning bezorgd. En over veel wat hun reeds gewerd, zal ieder weldenkende zich verheugen, doch de vraag schijnt spr. geoorloofd, of zij bij het volk ook hebben gekweekt de liefde tot werken, hun het bevredigende van den geregelden dagelijkschen arbeid onder het oog hebben gebracht en langs dezen weg hun natuurlijk levensgeluk hebben verhoogd. Uit een sociaal oogpunt schijnt hem dan ook het verschaffen van doelmatigen arbeid aan ongelukkigen en minvermogenden een der edelste en beste uitingen van philantrophie en menschenmin. Daarnaast echter moet gezorgd w«tfden voor gepaste rust en doelmatige ontspanning. Reeds uit een hygiënisch en phisiologisch oogpunt acht hij één rustdag op de zeven voorden werkzamen mensch van weldadige beteekenis en daarom juicht hij vereenigingen die voor Zondagsrust ijveren toe. Heerlijk acht spreker de taak, de doelmatige sport toebedeeld, en op dat doelmatige legt hij den nadruk, want de verheerlijking der physieke kracht, zooals die zich bij vele wedstrijden en races, waarbij niet zelden de maat der spierinspanning schromelijk wordt overdreven, openbaart, acht hij in stryd met de eischen van den goeden smaak en met de wetten der gezondheidsleer. Iedere tak van sport, mits niet overdreven, herbergt een opvoedend beginsel, die den geheelen, dus ook den psychischen mensch ten goede komt; die bovendien afhoudt van slechte wegen; het alcoholgebruik beperkt; de liefde ontwikkelt voor de schoone natuur; de gemoedsstemming verheft en blijmoedigen zin kweekt; dit zou spreker willen noemen de hygiëne van het gemoed en onbegrijpelijk groot is de invloed onzer gemoedsstemming op onze physieke functies en onzen lichamelijken toestand. Een opgewekt gemoed, een goed humeur, een blijmoedige levensopvatting, die niet vervalt in oppervlakkigheid, zijn de beste voorwaarden om gezond en gelukkig te zijn en de vreugd des levens te genieten. Liefde voor gepaste ontspanningsbezigheid dient daarom bij de jeugd evengoed aangek weekt als liefde voor den arbeid. En al heeft de natuur, trots alle voorzorgsmaatregelen voor de gezondheid, aan 's menschen levensduur grenzen gesteld, toch heeft de geschiedenis bewaard de geschiedenis van velen, die een buitengewoon hoogen ouderdom bereikten en daarbij toch frisch, krachtig en levenslustig bleven; spreker wijst op een Chevreuil, een Ranke, een Virchow, een Gladstone, en zoovele anderen, en vraagt men wat zij hebben gedaan om zoo oud te worden en daarbij toch krachtig te blijven naar lichaam en geest, dan antwoordde hij: zij hebben niets bijzonders gedaan, doch veel nagelaten. Naast arbeidzaamheid hebben zy matigheid en eenvoud betracht en zyn ze in den regel vroeg naar bed gegaan en tydig opgestaan. De vertrouwde huisdokter is hierby de aangewezen raadsman, doch dan zy de arts ook met een ruimen blik begaafd en neme ook als mensch een hoog standpunt in. Naast kennis en bekwaamheid, beschaving en tact zy hem vooral een lijn ontwikkeld gemoedsleven beschoren, dat zyn hoogste bevrediging vindt in het bevorderen van het welzijn zyner medeburgers. Op dezen 270n jaardag dezer instelling van Hooger Onderwijs komt spreker met de bede tot de studenten, en vooral tot de studenteD in de geneeskunde, te bedenken, dat de meeste kans hebben op een goede gezondheid, een gelukkig en welbesteed leven en een gezegenden ouderdom, zij die zich onderscheiden door matigheid in alles, door arbeidzaamheid, door opgewekten zin, door een ivarm hart voor alles wat goed en edel is en door liefde tot den naaste l --- FEUILLETON. De slimme dochter. Uit het Duitsch. 2) Vervolg. U vraagt om de hand mijuer dochter ? Buitengewoon verbaasd zweeg de Majoor gedurende eenige oogenblikken, toen echter brak zijn toorn zooveel te heftiger los. Do Dr. liet met llermine's haud in de zijne, den storm rustig over zich heengaan; bij wist, hoe minder men den Majoor tegensprak, dos te eerder bij kalm werd. Na een poosje hield- de Majoor op met razen, zijne ergernis nog slechts nu en dan in een dof gebrom lucht gevend. Als ge volstrekt mijne dochter hebben wilt, waarom hebt ge dat in des duivels naam niet van het begin af openhartig en eerlijk gezegd'? Omdat ik nooit den man heb mogen lijden, die zich tot den vader wendt eer hij van de genegenheid der dochter is verzekerd. Gif houdt het voor gepaster te Zi >men met de dochter den vader te bedriegen? Als men nog niet dadelijk met zijne genegenheid voor deu dag komt is dit nog geen bedriegen. Nu is het echter genoeg, Majoor, u hebt mijne vraag of u mij al ot niet tot schoonzoou wensebt, nog niet beantwoord ! Tot schoonzoon? De Majoor liep dreunend de kamer op en ueer, het woord schoonzoon op zulk een uitdagenden toon herhalend, dat den Dr. het bloed ook eindelijk begon te koken. Ik kan niet inziou, wat u daarbij zoo zonderling voorkomt. Als u iets op mjjue betrekking aan te me'keu hebt. .. Onzin! ik weet heel goed dat ge eene vrouw onderhouden kunt. Of op mjjn karakter .... Tot nog toe had ik daar geen reden voor. Nu dan weet ik waarlijk niet.... Als ge het dan volstrekt weten wilt, grauwde de Majoor hem toe, dan zal ik het u zeggen. Ik heb mij altijd voorgesteld dat de man, die in Ilermine haar smaak zou vallen, er anders uit zou zien, als gij, ronduit: jonger en knapper. De Dr. bleef even kalm. Nu, dan ziet u tbaus dat smaken verschillen, dus, Majoor ... Deze ging vlak voor Ilermine staan, die de oogen nog steeds naar den grond gericht hield. Is bet werkelijk waar, dat ge zin in dea Dr. hebt ? In plaats van te antwoorden, klemde zij zich nog vaster aan diens steunendeu arm. Moet dat het antwoord beduiden ? Doch waarlijk, zeido hij, naar den brief grijpende, die in do algemceue opwinding, zonder dat iemand er op lotte, op den grond gevallen was, je denkt zeker, als men zulke brieven schrijft, is veel gepraat overbodig, nietwaar ? Nu dan — de Majoor liep nogmaals de kamer door en bleef toen opnieuw voor zijne dochter staan, als het dan niet anders kan, neem dan je innig geliefden Karei. Dr., geef het kind in Godsnaam den verlovingskus. Het volle eerlijke gelaat des Dr.'s kleurde voor een oogenblik van verlegenheid ; bij aarzelde even, doch toen greep bij llermine's hand, die deze bij de woorden haars vaders schuw uit de zijöe had willen losmaken, en bracht haar even aan zijne lippen. Moet dat eene verlovingskuo beeten ? zeide de Majoor, die hem verwonderd gadegeslagen had, op ontevreden toon : Nu, ik moet zeggen, ge zijt zonderlinge verloofden. Naar dien brief te oordeelen had ik het anders verwacht. Maar misschien ben ik op het oogenblik te veel. Ik kan wel vast in den tuin gaan, maar blijft niet, te lang weg. Hij deed de deur achter zich dicht en het verloofde paar was alleen. De Dr. voerde bet jonge meisje behoedzaam naar de canapé waar Hermine, nu spanning en opwinding voorbij waren, in hevig snikken uitbarst'c. Hij liet haar een poosje rustig schreien, om daarna met haren zakdoek hare tranen te drogen. Ja, dat was een heete strjjd, zoo sprak hij op troostenden toon tot haar, doch wij zijn er goed afgekomen; laten wij ons daarover verheugen. Zij ging voort met snikken. „Neen, Hermientje! zoo gaat het niet. Wat moet uw vader wel denkeu? Zij richtte zich haastig op : U hebt gelijk! Ach, lieve, beste Dr., is u heel boos op mij ? Boos, waarom ? vroeg hij. Dat ik deze plotselinge verklaring bedacht ? De Dr. lachte goedig. Ja, plotseling was z|j. Had jk vanochtend kunnen deuken, dat I ik heden avond de verklaarde verloofde van juffrouw Ilermine Ehrenberg zou zjju ! Zij keek schuchter tot hem op. Zal u zich heel ongelukkig voelen ? Ongelukkig voelen ? Nu lachte hij har'elijk, Nu, dat is ook wat. Maar, lieve Ilermine, nu moogt ge mij toch niet meer Dokternoemen. Doch, hoe dan ? vroeg zij angstig. Vooral niet u, maar jjj. Dat leer ik nooit, zuchtte zij. Probeer het maar eens zeide hij bemoedigend. Gij ziet, ik geef je een goed voorbeeld, het is niet moeielijk. Zij zweeg nog steeds. Nu, gaat het niet Hermientje? Als je geduld met mij hebben wilt Dr. O ! geduld genoeg, maar met dat Dr. is het nog niet in den haak. Ik weet echter niet, hoe ik je anders moet aanspreken. Ja, hoe stond er ook weer in den brief? vroeg de Dr. zelf een weinig onvast. Plotseling vloog er esno blos over haar en zeide zij vastbesloten : dat is onmogelijk. Zoo, dan moet het voorloopig nog maar bij het Dr. blijven. Maar Hermientje, zoudeu wjj het woordje jij niet met eene kus bekrachtigen ? Wij moeteu het nu toch eenmaal leeren. . Zij sprong op en zeide niets meer, maar er sprak zulk eene teleurstelling uit haren blik, dat hij beschaamd eu getroffen uitriep : Neen Hermine ! zie mij zoo niet aan. Gij hebt met geen onwaardige te doen. Moge God raij alle mogelijk geluk doen outbereu, als ik mij ooit het vertrouwen, dat gij in mij gesteld hebt, onwaardig betoon. Dezen kus kunt ge gerust aaunemen ; hierbij boog hij zich ernstig tot hjar over en raakte roet zyue lippen even haar voorhoofd dat zij niet wegtrok, aan. Zoo, Ilermine en laat ons nu naar uwen vader gaan. Zoodra de Majoor vau de eerste verbazing bekomen was, moest hij zich zelf bekennen dat hy zich niemand liever dan den Dr. tot schoonzoon wenschen kon. Terwijl de meeste zjjner bekenden hoi* vermeden om zijne oploopendheid, maakte deze op den Dr. niet den minsten indruk. Hoe driftiger de Majoor werd, zooveel te kalmer de Dr. eu om hem later de in drift geuite woordea te verwjjten, lag in het geheel niet in zijnen aard. llij had eene goede en vaste betrekking, werd door iedereen geacht en zijn goed hart bleek zoo uit alles, zoodat de Majoor hem zijn schuchter kind zonder eenige bezorgdheid in do armen kon voeren. Dat hij niet bizonder jong en nog minder mooi was, was iets dat Hermine moest weten en dat hij, zooals reeds in de eerste dagen bleek, niet veel behagen schepte in de gewone liefdesbetuigingen, maar tegenover Ilermine wel vol teedere achting en oplettendheid, echter bijna nog kalmer dan vroeger was, kon, wanneer bet Hermine niet hinderde, hem ook niet anders dan naar genoegen zijn. Een verloofde foch, van de gebruikelijke zoetsappige soort zou hij denkelijk zeer onverdrageüjk gevonden hebben. In elk opzicht was het, alsof Ilermine haar verloofde niet met eigen oogcu, doch met die haars vaders uitgekozen had. Eén ding bekommerde hem echter. Hij zag iu, dat het niet be3t ging, de woning, nu er een verloofde in verkeerde, en aan de toebereidselen voor de bruiloft moest gedacht worden, zonder vrouwelijk bestuur te laten. Aan wie zou hij dit echter toevertrouwen ? Eene gewone huishoudster scheen hem onder de gegeven omstandigheden niet geschikt, een beschaafde dame in zijn huis te nemen, die aanspraak maakte op de inachtneming van allerlei vormen, voor wie hij van zijne gemakkelijke gewoonten moest afzien, die het misschien niet eens verdroeg, als hij bij gelegenheid eens uitbarstte. Alleen door liet deuken aan dit alles, liet hij vau onbehaaglijkheid zijne pijp waarmede hij aan de ontbijttafel zat te dampen, uitgaan. Plotseling sloeg hij zoo hard op tafel, dat de kopjes er van rinkelden. Dat ik daar niet eer aan gedacht heb. Heb ik dan geen zuster? Wie beter dan zij kan Hermiue in dezen tijd ter zijde staan ? Of zij echter zal willen komen? liet bij na een paar triomfantelijke trekkeu aan zijne pijp, eeuigszius terneergeslagen op volgen. jl ij droeg de luitenantsepauletten reeds toen zijn vader een tweede huwelijk aanging eu had het nakomertje dat eenige jaren later ter wereld kwam, zijne aaudacht niet zeer waardig gekeurd. Hij herinnerde zich nog ma.ar zeer vaag het kleine donkere ding, dat bij zijn toenmalige korte bezoaken in het vaierlijk huis, als een rischotter tusschen zijne bcemn doorgleed, en als het eeuigszins kon, zich meester maakte van zijne sabel, om deze met buitengewone krachtsinspanning op den grond te laten neerkletteren ; dat was zoowat alles, wat hij zich van zijne zuster herinnerde. Toen na zijns vaders dood zijne stiefmoeder met haar dochtertje naar eene verwijderde stad trok, waar familie van haar woonde, had ook de tot nog toe tusschen hen geringe omgang, geheel opgehouden. De moeder leefde van een klein pensioen, terwijl Antonie door gebruik te maken vau een vroeg! ijdig ontwikkeld muzikaal talent, in haar eigeu onderhoud voorzag ; hij wist dit en had zich dus niet bezorgd gemaakt over haar lot. Eerst toen zijne stiefmoeder eenige jaren geleden stierf, had hij het zijn plicht geacht, zijne zuster huisvesting aan te bieden en ook, nadat hij de eerste sinart bedaard achtte, iu dieu zin aan haar geschreven. Het antwoord dat hij ontving, verraste hem zeer: Lieve Broeder, schreef zij. Uw brief spreekt zooveel van plicht, dat ik het mijnen plicht acht, uw schrijven niet te weerleggen. Ik verdien genoeg om in mijn onderhond te voorzien en heb dus uwe weldadigheid niet van noode. Mocht er echter eens.een tijd komen, dat gij uw eigeu gezelschap aileen voor uwe jeugdige dochter van wat brommigen aard mocht vinden, dan zult ge wel hartelijker woorden vinden om mij tot u te roepen en dan komt ook, uwe zuster Antonie. Do brief had hom erg gehinderd, hoewel hij over het geheel in zijnen emaak viel. Uit hare regels sprak een verwante karaktertrek, en hij had er een poosje over gedacht, die gewensehte hartelijke woorden maar dadelijk te verzenden; de vrees echter zijn aan ontelbare eigenaardigheden gewoon leven door een vreemd element verstoord te zien worden, had er hem weer spoedig van teruggebracht. Nu echter was de tijd om haar te roepen, daar. Iu eenen langen hem niet weiuig inspanning kosteuden brief zette hij haar de omstandigheden uiteen, doch daar hij door enkel pogen niet stijf te zijn, dit dubbel geworden was, moest Hermine door een eigenhandig schrijven, den aanval op het hart harer tante versterken. Deze scheen ook niet tegen deze dubbele bestorming bestand te zijn, want het antwoord haar op dien en dien dag van den trein te komen halen, liet niet lang op zich wachten. De Majoor stond dus eenige weken nadat hij een gelukkig schoonvader in spd geworden was, op het perron van den spoorweg — Hermino was door eene lichte ongesteldheid verhinderd met hem mede te gaan — in afwachting van zijne zuster. Vergeefs trachtte hij, ten einde den tijd te verdrijven, zich eene voorstelliug van haar te maken, doch niet eens kon hij iu de verte haren leeftijd bepalen. Dat zij veel jonger moest wezen dan hij, was de eenige slotsom waartoe al ziju nadenken hem bracht. Daar kwam de trein aansnuiven, de portieren werden opengerukt en de stroom vau reizigers verspreidde zich over het perron. Ik zou wel eons willen weten, hoe ik haar daar tusschen uit kan vinden, wilde de Majoor juist met een over de volte ontevreden blik, brommen, doch reeds had zij hem ontdekt. Eene lenige krachtvolle meisjesgestalte van bijna dertig jaar in eene eenvoudige, maar bevallige reiskleeding, het donkerkleurig gelaat omgeven door donkerbruine lokken, oogen vonken schietende van levenslust en humor, dat men er niet over dacht zich af te vragen, of het gelaat waaruit zij schittert, mooi was of niet, de voetjes in stevige glanzende lederen laarsjes, een sierlijk lederen koffertje in de in Zweedsche handschoenen gestoken hauden, zoo stond zij voor hem; van het hoofd tot de voeten frisch, zeker van zichzelve, praktisch en met een aangenaam voorkomen, stak zij hem, na haar koffertje op den grond te hebben gezet, beide handen toe. Hartelijk gegroet, broeder! denkt gij dat wij het samen zullen kunnen vinden ? Dat denk ik wel, maar zusje, zeide hij, haar nog altijd met ingenomen verbazing opnemende, neem mij niet kwalijk hoe oud zijt gij eigenlijk ? Gij ziet er drommels jeugdig uit. Zij lachte, zoodat twee reien witte gave tanden zichtbaar werden: Ei! broeder, ik dacht juist bij mij zelve, hoe oud gij wel zoudt zjjn. Neem mij niet kwalijk, maar gij ziet er drommels oud uit. Zoo is het goed, zuster Toni, zoo is het goed ! riep de Majoor verheugd en boog zich tot haar over, om een hartelijkeu kus op hare roode lippen te drukken. Zulk eene opfrmsching is juist iets wat wij noodig hebben. Hierin had de Majoor ook werkelijk gelijk. De zwoele gedruktheid die de hemel weet hoe en waarom sinds de plotselinge verloving in het huisje van den Majoor geheerscht had, hield tegenover Antonie's frisch en Hink optreden, geen staud, en maakte in zeer korten tijd, voor eene reine, gezonde atmosfeer plaats. Daar was ten eerste de Majoor zelf, die tot zjjne grootste verbazing bemerkte, hoe vele van zijne gewoonten, die hij voor het toppunt van gemak had gehouden, in het geheel geen gemak aanbrachten, en nu, hoewel uiterlijk zeer protesteerende, het inwendig recht vergenoegd aanzag hoe Antonie's kleine praktische hand het huis van onder tot boven omkeerde, en aan de misbruiken die onder het beheer der oude dienstmaagd wareu binnengeslopen, zonder dat Hermine den moed had gehad er tegen op te komen, kortaf een einde maakte. Zeer geroerd kon hij worden, als dan de eene, dan de andere lievelingsspjjs, die hij sinds zijn jongenstijd niet had geproefd, op tafel werd gebracht. Niemand kan beter koken dan gij, die eer moet men u geven, placht hij bij zulke gelegenheden te erkennen ; eeuwig jammer dat ge niet getrouwd zi;t. Ge zoudt eene kapitale huisvrouw geworden zijn. Wordt vervolgd. --- Concert „Gemengd Koor". Wanneer „Gemengd Koor" een concert geeft, kan men er verzekerd van zijn, dat het zich in groote belangstelling mag verheugen en daardoor steeds een overvolle zaal trekt. Dit mag in hoofdzaak toe te schrijven zijn, dat de concerten in de laatste jaren door G. K. gegeven, ware kunstuitingen mochten genoemd worden. De uitvoeringen van „der Iïose Pilgerfahrt" en „Das Paradies und die Peri" zijn daar het sprekendst bewijs van geweest. Ofschoon het concert van Maandag jl. niet zöo grootsch ingericht was als de vorigen, — de orchestbegeleiding bijv. ontbrak en de soli in de koren werden door leden van G. K. gezongen — mogen we in alle opzichten hoogst dankbaar zijn voor het aangebodene. Als solisten traden op: de heeren Henri Prins, leerling van het conservatorium uit Keulen,viool, en de hier steeds gaarne gehoorde baryton, de heer V. Donders. De heer Prins droeg voor het le en 2e gedeelte uit het G-Moll Concert van Bruch, Abendlied van Schumanu en een Hongaarsche dans van Eichhorn. Het concert van Bruch is nu niet éen der dankbaarste vioolsoli. Het le Allegro gelijkt meer op een uitgebreid Recitatief dan op de gewone le Satz van een conccrtvonn. Niettegenstaande kon de heer Prins hierin toonen hoever hij het reeds op het edel instrument gebracht heeft. Virtuosenwerk is dit concert niet, doch het geeft gelegenheid genoeg flinke techniek en beschaafde voordracht te doen hooren. Het spel van dezen jongen man munt uit door zuiverheid, gevoel eu schoone streek, vooral in het Andante van Bruch en Abendlied van Schumann kwamen deze hoedanigheden uit; hij zong op zijn instrument. Aan een schitterende toekomst — wanneer hij op den ingeslagen weg voortgaat — bestaat bij ons niet den minsten twijfel. Als bewijs van een fijn besnaard gemoed, speelde hij — door het langdurig applaus uitgenoodigd — een der composities van den heer Hamm, eene aangename verrassing voor den meester, die geen flauw vermoeden had, dat een zijner vioolcomposities, die hoofdzakelijk voor dilettanten geschreven zijn, ooit door een kunstenaar — en die naam komt den heer Prins ten volle toe — op een concert zou gespeeld worden. Deze piëteit strekt den jongen man tot eer. De heer Donders had een zestal liederen gekozen, die voor het meerendeel goed bevielen. In plaats van „Lenz" van Hildach werd „Niemand" van Schumann gezongen. Dat „Lenz" niet gezongen werd, is begrijpelijk; deze compositie is meer geëigend voor een hooge dan een lage stem; de voordracht hiervan door Frl. Dassau zullen de bezoekers van de concerten van G. K. zich nog wel herinneren. De keuze van „Niemand" was niet bijzonder gelukkig. O. i. behoort dit lied met zijn bizare tekst op geen programma van G. K. thuis en het deed ons genoegen, den tekst in het boekje te missen. Onder de andere door hem voorgedragen liederen zou het ons moeilijk vallen eene keuze te doen. Het waren aile liederen met schoonen tekst en degelijke begeleiding. Qua uitvoering beviel ons iiet best: „Immer leiser", „Ich grolle nicht" en „Drei Wanderer". De heer Donders is van zijn succes verzekerd wanneer hij hier optreedt en ook deze avond schonk hem weer buitengewonen bijval. Na „Drei Wanderer" kregen we als toegift: „Ein Viertelstündchen" van Hildach. „Gemengd Koor" trad op met „Friihlingsgesang" van Weinreis, „Traumkönig und sein Lieb" van K. Hamm en de Finale, Ave Maria en Winzerchor uit de „unvollendete Oper Loreley" van^Mendelssohn-Bartholdy. „Frühlingsgesang" kon ons niet bijzonder bevallen. Vooraldeachtstenpassage, eenimitacie van oude meesters is niet heel gelukkig uitgevallen. De sopraan-solo hierin werd gezongen door Mej. E. W. Het kwam ons voor dat Mej. W. in 't begin een weinig nerveus was. De uitvoering der sopraan-solo in het werk van den heer K. Hamm beviel ons oneindig beter. Het kan ook aan de compositie zelf gelegen hebben, die niet het minst pakte. Zooals we reeds in ons vorig verslag schreven, waren we vol verwachting naar het werk van onzen -stadgenoot; zijn eerste compositie voor Gemengd koor. De bewerking van „Traumkönig und sein Lieb" is polyphoon geschreven en staat vrij wat hooger nog dan „Gotentreue". De piano leidt het werk in met een voorspel dat reeds een wiegend karakter draagt, waarop het koor inzet met „Süss schlummert das Mildchen". De componist heeft de wiegende rvthmus bijna het geheele werk door gebruikt. Eerst bij de sopraan-solo treedt weer een zelfstandige melodie en rythmus op. Het quartet: „Süss Lieb nun wiege dich fein" werd fijn uitgevoerd, vooral het morendo aan het slot, als een zuchtje eindigde het. Mej. W. zong, z. a. hierboven reeds vermeld werd, de sopraan-solo. Dit. is een zeer dankbare solo, waarmede Mej. W. dan ook een onbetwistbaar succes wist te verwerven. De eigenaardige begeleiding, — die aan Masscnet en Chaminade deed denken — droeg daar zeer veel aan toe. De koren, zaakkundig geschreven, klonken vol, de inzetten, die gewoonlijk nog al eens twijfelachtig zijn, lieten aan zekerheid weinig of niets te weuschen over. De heer K. Hamm, die ook nu weer zijn werk leidde, zij hartelijk gelukgewenscht met de uitvoering. De langdurige en spontane toejuichingen bij het slot mogen hem een bewijs zijn, dat ook het auditorium zijn werk met welgevallen ontving. Het werk getuigt van een onmiskenbaar talent, dat slechts gelegenheid afwacht om tot zijne geheele ontwikkeling te komen ; moge deze gelegenheid zich niet te lang laten wachten. „Ave Maria", Winzerchor en Finale des len Aktes besloten dit bijzonder goed geslaagd concert. Mevrouw A. V. had de zeer moeilijke Leonora-partij op zich genomen. Wij kunnen ons niet herinneren deze dame ooit zóó te hebben booren zingen, eene zangeres van professie zou het haar niet verbeterd hebben. De stem klinkt veel voller dan voorheen. Zuiverheid van toon, toonvorming en hoogte, hoedanigheden waarop Mevr. V. steeds heeft kunnen bogen, hebben niets van hun waarde verloren. Hoe zeker, krachtig en zuiver kwam de Ais 0 op de woorden „so ruf' ich Euch" niet uit? Zulke intervallen zóo zingen is kunst, hooge kunst. Dat krachten als die der beide zusters in een koor meetellen, zal wel niet behoeven vermeld te worden. De koren hebben trouwens den geheelen avond bewijs gegeven van duchtig te hebben geoefend, en ofschoon we reeds lang een concert van G. K. tegemoet hadden gezien — gewoonlijk is de maand October of November voor het le concert aangewezen — is de latere tijd van uitvoering, der oefening ten goede gekomen. De begeleiding was weer in handen van den heer Heek, en dat deze heer zich als altijd meesterlijk van zijn taak kweet, is . . . selbstverst&ndlich. Den directeur, den heer G. Hamm, een woord van dank voor het ons verschaft kunstgenot. Zoolang hij nog aan het hoofd onzer eerste vocale vereenigingen staat, kan men zeker zijn dat de kunst gediend wordt. Met de vermelding dat aan de beide dames-solisten fraaie bouquets geoffreerd werden, kunnen we ons verslag sluiten. B. Zoo even vernemen wij dat op het volgend concert van Gemengd Koor, „die Schöpfung" van Haydn zal worden uitgevoerd met orchestbegeleiding, eu 't bestuur, voor de solo-partijen, zich van de medewerking van bekende solisten zal verzekeren. --- Ingezonden. Mijnheer de Redacteur ! Onder het opschrift „Waterleiding" komt in uw blad van 1.1. Zaterdag als ingezonden stuk eene beschouwing voor, waarin het financieel beleid van den Gemeenteraad bij den koop van de Waterleiding wordt afgekeurd. De schrijver wordt in het algemeen belang verzocht te bewijzen en met voorbeelden te staven als hij schrijft: 1. dat men het hoofd moet schudden, als men waarneemt, hoe in den laatsten tijd met de meestal zuurverdiende penningen der werkzame burgerij wordt huisgehouden; 2. dat de leden van den Raad, indien het hun eigen belang had gegolden, anders zouden gehandeld hebben ; 3. dat geen ernstige pogingen zijn gedaan, om van den bedongen koopprijs een flink bedrag af te dingen ; 4. dat deskundigen verklaard hebben, dat de tijd aan de Gemeente gelaten, om eene beslissing te nemen, onvoldoende was; 5. dat de financieele toestand der Waterleiding-Maatschappij niet rooskleurig was en dat de verkoop voor die Maatschappij een buitenkansje is ; 6. dat de burgemeester de minder voordeelige positie zijner medeburgers vergeet. In afwachting van de bewijzen en antwoorden die de schrijver op deze zijne beweringen moet leveren, moge al vast het volgende, mij van beter ingelichte zijde verstrekt, ter geruststelling dienen. Het zijn niet de gebouwen, machinen en buizen, die voor f. 170,000 gekocht werden, maar in de eerste plaats de concessie, het monopolie van 37 jaar of nog duidelijker het patent van den alleenverkoop van zuiver water aan de burgerij. Een nauwkeurige berekening van de stoffelijke waarde der onroerende goederen was derhalve doelloos. Met die concessie had de Maatschappij nog 37 jaren het recht, met het invoeren van watermeters, het water tegen 25 ct. per M : ' aan de burgerij te verkoopen, en dat te voorkomen gaf den doorslag bij den Gemeenteraad. Daarmede is belet, dat „het geld der nijvere burgerij naar de zakken van de aandeelhouders der Maatschappij verhuist". Dat de koopprijs de inaterieele waarde der inrichting met meer dan f. 50000 overtrof, wist de Raad volkomen. Bij het koopeu eeuer bloeiende onderneming moet men echter niet alleen de materieele waarde, maar in de eerste plaats de winsten, die met die onderneming te behalen zijn, berekenen en dan nog de som, die de inrichting deu aandeelhouders gekost heeft iu aanmerking nemen en dat zijn hier behalve andere uitgaven ook de oprichtingskosten, de geleden verliezen en het gemis van rente van een zoo groot kapitaal in de eerste 6 jaren. De onderhandelingen over de overname zijn niet met overhaasting geschied, maar hebben bijna twee jaar geduurd en zijn in de laatste drie maanden met kracht en overleg doorgezet, omdat de ondervinding heelt geleerd, dat onderhandelingen het beste slagen als partijen met elkander in proces zijn en daar de Gemeente het meeste kans had te winnen, kon zij in dit stadium ook de voordeeligste voorwaarden bedingen. Door loven en bieden werd de oorspronkelijk gevraagde som met f. 10000 verminderd, en een langer aandringen op vermindering dreigde het eenmaal behaalde voordeel te doen verloren gaan. Twee erkende deskundigen zijn gehoord, die na een onderzoek in loco en het zien van de uitkomsten der exploitatie in de laatste jaren, dadelijk als hunne meening te kennen gaven, dat zij de gevraagde som zeer billijk achtten, zij toonden aan, dat nergeus een waterleiding is aangelegd, die minder dan f. 12 per inwoner heeft gekost, de meesten zelfs f. 21 en f. 30 en Tilburg betaalde f. 32 per inwoner, terwijl de overeengekomen som voor de Venlosche Waterleiding slechts f. 11,20 per inwoner bedraagt, dat zij derhalve de overnanre vooral met het oog op de 37 jaren concessie, die de Maatschappij uog had, zeer in het belang der Gemeente achten en dat aan de .rentabiliteit der onderneming niet te twijfelen valt. De leden van den Gemeenteraad waren door niet voor publiciteit geschikte rapporten en berekeningen van het Dagelijksch Bestuur volkomen op de hoogte, waaruit onder meer bleek, dat de Maatschappij reeds nu van een grooter kapitaal, dan waarvoor de stad de inrichting heeft gekocht, 4 pCt. maakt. Ik wensch de inwoners van Venlo geluk met dat goed doordacht en verstandig Raadsbesluit en ik twijfel niet of de 30. December 1901 zal als een feestdag in de geschiedenis van Venlo vermeld worden. Bij de goede en goedkoope telephoon en den lagen gasprijs zijn wij nu ook verzekerd van een billijken waterprijs. Vooruit maar, Gemeenteraad, op dien weg van verbeteringen in het financieel, hygiënisch en sociaal belang van de inwoners, het weldenkend publiek is aan uwe zijde. x. Venlo , 10 Januari 1902. ---