Advertentie Se Spaar-1 HwMM VAN DE ü V. ZÉ-üiipii GronÉezi! Volgestort kapitaal f500.000. Ml HM tal-Sarotatel geeft voor inleggelden op hare SpaarlaRkbeekjes Verkrijgbaar bij onze H. H. Vertegenw 4% voor direct opvorderbaar 5% voor een jaar vast. „S1MPLIX" merk „VOSSEKOF" wascht en verft tegelijkertijd alle Soorten Stoffen. Verkrijgbaaar bij Drogisterij J. H. VAN RIJN, Parade 43. --- BUITENLAND. De verwikkelingen in Duitschland Stopzetting v. mijnen en fabrieken verwacht liet Fransch -Zwltserscfoe Conflict Zeer begrijpelijk, dat men in Duitsche regeeringskringen mededeelt den toestand van 't rijk zeer zorgwekkend in te zien. De verwikkelingen zijn -zoo calrük, van buiten- en binnenlandschen aard, politiek, en economisch, verwikkelingen tusschen rijk en afzonderlijke landen, tusschen dc landen onderling,' tusschen de industrie en de regeering, dat deze laatste inderdaad ijzeren zenuwen moet hebben, om niet overstuur te raken. In het Roergebied is het lijdelijk verzet opgeheven, doch Frankrijk weigert met de Duitsche regeering aangaande de manier en methode van werkhervatting in overleg te treden. De arbeiders worden eenvoudig zonder meer gedwongen zich nu aan te melden bij de regie en....worden daarna met een inschrijvingsbiljet naar huis gestuurd. Als men hen noodig heeft, worden zij geroepen. Eet daar maar eens van! Terwijl de Duitsche regeering allen steun moet stopzetten en het ook doen zal vanaf 21 Oct. — wanneer er nog geen kijk is on een geordenden toestand. Ook de werklui op de mijnen en fabrieken staan eerstdaags op straat. De val van de mark in het oneindige heeft den waanzinnigen toestand nu zoover verslechterd, dat de Duitsche kolenprijzen — zelfs zonder de kolenbelasting, die de regeering al om die reden moest laten vallen — een achttal goudmark per ton boven de wereldmarktprijs gaan. Daarenboven eischen de Franschen hun 17 pet. voor herstellingen, welke kolen de Duitsche regeering reeds heeft medegedeeld aan de mijneigenaren niet te kunnen betalen. Export kan er om den prijs niet zijn, terwijl vervoer naar onbezet Duitschland ocor Frankrijk wordt tegengehouden. En do mijneigenaren besluiten dan liever hun mijnen te sluiten, dan langen tijd hun arbeiders te betalen, wat schatten geld kost, zonder dat het iets opbrengt. Dat nu zoo'n onberekenbaar rijken Stinnes, die waarschijnlijk niet eens weet, hoeveel geld en eigendom hij in 't buitenland bezit, niet zou kunnen, ia klinklare onzin. Hij zou het kunnen en meer sou den goed kunnen offeren, maar niemand zal hem kunnen dwingen geld te gooien in een put, die niet to dempen is. De mijnen zuilen dus binnenkort komen stop te staan, en daaruit volgt natuurlijk, ook ie fabrieken, dïe zonder kolen niet werken kunnen, en overigens aan dezelfde kwaal lijden als de mijnen. Tot overmaat van ramp (?) zijn ook de onderhandelingen tusschen de groot-mdustrieelen en generaal Degoutte volgens de laatste berichten op niets uitgeloopen. En wat moet er dan met tie honderdduizenden arbeiders gebeuren, die niet van plan zullen zijn goedschiks te verhongeren? ' lu Hidden -Duilschlaucl waar de beide door rood overheerschte landen Saksen en Thuringen naast elkaar liggen, aan de zuidzijde begrensd door het zeer fascistische Beieren, is nog altijd het hevig» conflict onopgelost, in ons blad van gisteren uitvoerig omschreven, ontstaan door de opruiende rede van een communistischen minister en het verbod van de militaire rijkstoewindhebbers ia die landen van do socialistische „Hundertschaften", terwijl in Beieren — die ongelijke behandeling is misschien een vrucht van de moeilijke omstandigheden, maar misschien ook een gevolg van do antipathie en sympathie der overwegend burgerlijke rijksregeering — de rechtsche strijdorganisaties rustig blijven voortbestaan en de rijksbewindvoerder kalm tolereert, dat de bevelen der rijksregeering eenvoudig niet worden uitgevoerd. Terwijl toch oorspronkelijk die staat van beleg juist werd afgekondigd tegen hst ü Aiersch a. eiKenmachtia ontreden. Geen wonder» dat de socialisten in de rijksregeering het warm gen en voelen dat ze daaromtrent wel eens ter antwoording zouden kunnen geroepen worden door dei' partij en er in dat kamp heftige stemmen opgaan voor de opheffing van den staat van beleg. . ; Beieren gaat nog verder. München heeft aan 3èT; Saksische regeering laten weten, dat ze geen prijs stelt op een Sakêischen gezant in Beieren, zoolang Saksen communistische ministers heeft, en het heeft zijn eigen gezant te Dresdeg teruggeroepen. Afbreken der diplomatieke betrekkingen dus tusschen de led»n van eenzelfden bondsstaat? De moeilijkheden zijn wel velerlei! En groot! Sinds eenigen tijd heerschi er een gesjxannen verhouding tu s.hen Fra::krij> en Zwitserland, % die weer voor het allergrootste deel haar ontstaan dankt aan het onsympathiek brute optreden van de Fransche politiek, die tegenover den kleine op onbeschaamde wijze gebruik maakt van het recht van den sterkste. De kwestie gaat om de zg, vrije zones, kleine gebieden tusschen Frankrijk en Zwitserland liggend, en aan Frankrijk toebehoorend, maar ingevolge do verdragen van 1815—1816, vrij van douane: echten en tolheffingen voor Zwitserschen import, Het was een door verdragen gewaarborgd Zwitsersch recht, dat evenwel door Frankrijk zonder meer werd opgegeven. Tenminste zonder toestemming van Zwitserland, dat nu de twistpunten onderworpen wil zien aan arbitraga of aan het ootrdeel van 't Internationaal Huf van Justitie te 's Gravenhage. Het wil een beslissing uitokken, ten eerste of de Zwitsersche rechten voortvloeiend uit de verdragen van 1815—1816 nog van kracht zijn, ten tweede of art. 435 van het verdrag van Versailles mogelijkheid geeft zonder Zwitsersche toestemming de vrije zones op te heffen. Door dit arbitragevoorstel hoopt het een maatregel te voorkomen, waartegen het natuurlijk op ander; wijze zijn recht niet zal kunnen zoeken. Volgens Zwitserland staat in art. 435 van het Verdrag van Versailles — waarbij Zwitserland troujvsns geen partij was — dat over de opheffing der vrije zones slechts in gemeenschappelijke overeenstemmmg kan worden beslist. Frankrijk interpreteert het arn tikel echter aldus, dat de opheffing der vrije zones in artikel 435 is bepaald en dat alleen gemeenschap* pelijke overeenstemming noodig is vcor de bepalingen van de regeling, die voor deze vrije zones in de plaats zou komen. . In art, 43i> wordt gezegd dat de hooge contract teerende partijen erkennen dat do bepalingen van del verdragen in 1815 en de aanvullende verdragen, betreffende de vrije zones in Hocg-Savoye en het gebied van Gex niet meer in overeenstemming zijn met de huidige osmtandigheden en dat het nu „appartient è. la France et k la SuiEse de règler ent ra elles d'un common accord, Ie regime de ces territoires, dans les conditions jugées opportunes par iea| deux pays". Wij geven, daar het hier om een kwestie van interpretatie gaat de officieele Fransche tekst. En hoe men ook geneigd moge zijn deze woorden zelf te interpreteeren, men zal mceten erkennen, dat hier zeker een geval is, dat voor het Haagsche Hof thuis hoort. Naar de berichten uit Parijs te oordeelen schijnt: echter de heer Poincaré niet geneigd een arbitrale of rechterlijke uitspraak te aanvaarden. / De Duitsche uiteenzetting van den toestand. POliNCARé BLIJFT ABSOLUUT 0KVEEZE1T£IIJK< Zooals we reeds meldden heeft de Duitsche zaak* gelastigde te Parijs zijn opwachting gemaakt bij Poin* caré om hem den noodtoestand van Duitschland uit* een te zetten. Als belangrijkste punt der vraagstukken, die tus« schen de beide regeeringen moeten worden behandeld, noemde de zaakgelastigde de kwestie der kolenleveringen aan Frankrijk en België. Hij heeft Poincaré in bijzonderheden uiteengezet, dat Duitschland heltaa op het oogenblik niet in staat was» zijnerzijds voor do financiering te zorgen, en in verband hiermede gewezen op de buitengewoon gevaarlijke gevolgen, die wilden ohtstaan, wanneer de kolenmijnen wel eerst net werk zouden hervatten, doch het reeds na enkele dagen tengevolge van geldgebrek weer zouden mos* ten staken. Nu de ondersteuning vau het rijk is opgehouden, zouden de toestanden in het Roergebied binnen kor« ten tijd zóó zijn, dat 550.000 mijnwerkers met hun gezinnen zonder eenig middel van bestaan aan den honger zijn prijsgegeven, waarbij bovendien nog millioenen arbeiders en beambten van andere industrieën komen, wier werkzaamheden volkomen van het geregeld bedrijf der kolenmijnen afhankelijk zijn. De Duitsche regeering ziet deze noodzakelijke gang van zaken duidelijk voor oogen, doch staat, indien Frankrijk opnieuw weigert te overleggen, machteloos daar* tegenover. De Fransche minister-president heeft in zijn antwoord het aanknoopen van regeeringsonderhandeliagen over de hervatting van den arbeid in het bezette gebied categorisch geweigerd. Hij heeft verklaard, dat de door de rijksregeering en de regeeringen der honds* staten aan de arbeiders en beambten in het bezette gebied gegeven aanwijzingen hem onverschillig zijnj en dat het voor hem slechts op feiten aankomt. Wat alleen den doorslag geeft is het volkomen herstel van de toestanden van vöór 11 Januari. De Duitsche verklaring omtrant de onmogelijkheid van.de financiering der leveringen in natura kan hü niet aannemen/ hij moet deze integendeel als een element van verzet beschouwen. Op welke wijze de Duitsche regeering de financiering van deze leveringen in natura; tot stand brengt, is hem eveneens onverschillig. De bespreking van eventueele Duitsche voorstellen door ! de Commissie van Herstel zal hij niet eerder toelaten vóór de Duitsche tegenstand naar de meening van. Frankrijk volkomen geëindigd is. Zorgwekkende toestand. BERLIJN, 19 Oct. — De toestand in het rijk wordt 1 in regeeringskringen zeer ernstig ingezien. Be ophe"* fing van het lijdelijk verzet heeft niet de gewensch* te ontspanning gebracht, hetgeen in de eerste plaats werd toegeschreven aan de houding van Poincaré,, die weigert met de Duitsche regeering te onderhandelen. Op 21 Oct eindigt de steun aan arbeiders ct* industrie in 't Roergebied en indien voor dien tijd, hetgeen zeer onwaarscnijnlijk Is, geen voldoende regeling zal zijn getroffen, staat een ernstige crisis voor de deur. Da mijneigenaren hebben de regeering doen weten', dat: niet in siaat. zijiy na 't ophouden ?a» den ateun uit Berlijn, de betaling voert te zetten, Een uitsluitinf op groote schaal en een daarmee gepaard gaande sluiting van. mijnen en fabrieken, in t Roergebied! is spoedig te wachten. Het Schadevergoedïngs-vraagstuk. De leveringen aan de Entente. EEN ONDUBBELZINNIGE VERKLARING YAN STRESEMANN'S BLAD, t>e „Zeit", het orgaan van Stresemann, Echrijft onfler het opschrift „Waarheid", dat de Duitsche regeering thans in geen geval in staat is verplichtingen op zich te nemen inzake leveringen aan de Entente, Niemand zou dit van de Duitsche Regeering kunnen verlangen, als hij kennis heeft genomen van de inkomsten en uitgaven des Rijks en gezien heeft hoe de beschikbare gelden slechts voldoende rijn voor de allernoodzakelijkste eigen behoeften, waarbij dan dikwijls verkregen rechten onmeedoogend moeten worden veronachtzaamd. Duitschland is in geen geval in staat thans iets voor schadevergoedingen te betalen en de Regeering denkt er dan ook niet over een dergelijke belofte te doen. Tegen de eischen van Pcincaró moet het antwoord een beslist „neen" zijn en de gevolgen komen cp het hoofd van Frankrijk, dat schuldig is aan den toestand van het Ruhrgebied en Ge verantwoordelijkheid drr.agt, dat de overgroot» meerderheid der bevolking aldaar zonder loon en zonder brood komt. Opzeke-/heid mag hieromtrent niet bestaan en er moet Klaarheid zijn tusschen Duitschland en de Entente. Deize laatste moet weten of zij de dingen hun gang wil laten gaan en Duitschland zoo'n onherst:lbare schade wil berokkenen, dat van schadeloosstelling niets meer kan komen, Uit het bezette gebied. DE ONLUSTEN. GELSENKIRCHEN. Donderdag hebben vrouwen van Arbeiders, werkzaam bij het Mannesmannconcern, de administratiegebouwen bestormd en verwoest. DE SPOORWEGREGIE. t BERLIJN. De Franschen probeeren de lijn Wesel— Emmerick—Holland en die van Frankfort naar DarmBtadt bij de regie in te lijven, DE FRANSCHE ONDERHANDELINGEN MET DE „PHOEN1X". BERLIJN. Er schijnen zich moeilijkheden voorgedaan te hebben tusschen de „Phoenix" en de Franse he regeering. Het contract met deze combinatie is op het oogenblik nog niet geteekend. --- Politiek voordeel. Woensdag had mr. Boman.s in de Tweede Kamer ide Vlootwet ^oor zich onaannemelijk verklaard. En daags daarna verscheen in de „Tijd", in geïnterliniaerden, opvallenden druk, een bericht, dat aanneming der Vlootwet toch verzekerd was, niettegenstaande men in de club vergadering der Katholieke Kamerleden, ondanks langdurige beraadslaging, niet tot overeenstemming over de wet heeft kunnen geraken. Het staat vast, zoo schrijft de Kameroverzichtschrijver van het Amsterdamsche blad, dat, onvoorziene omstandigheden buitengesloten, die medestanders van den heer Bomans niet talrijk genoeg zullen blijken te zijn, oru. het ontwerp te doen vallen, ook als de geheele linkerzijde aaneengesloten tegen is. De „Tijd" zal hier wel aan weinegen iets nieuws verteld hebben. Toen ook Mej. van Dorp zich tegen de vlootwet verklaard had, stond het zoo ongeveer vast, dat de geheele linkerzijde zou tegen stemmen. En dat de katholieke Kamerleden, die, evenale de Leer Bomans, zoodanige bezwaren tegen de wet hebben, dat zaj zich verpJ|icht achten tegen te stemmen, niet zoo velen in getal zijn, dat zij de Vlootwet kunnen doen kelderen door met de geheele linkerzijde te stemmen tegen de meerderheid dec Katholieken en de gezamenlijke Antirevolutionairen en Christelijk Historischen, zal ook voor weinigen, die den loop der politieke beweging nauwkeurig volgt, een onthuld geheim zijn. Waarom nu de katholieke tegenstanders der Vlootwet onder de kamerleden „democratische Bomansen" gencomd^moeten worden, is ons echter wel een geheim. Toch zou het ons verheugen, indien de Vlootwet •„werd aangenomen, niet uitsluitend rechts tegen links. Wij erkennen, dat de regeering van af de indiening der Vlootwöt van oordeel was, dat de wet zoo spoedig mogelijk moest worden aangenomen en uitgevoerd. Maar wij meenen, dat (öie haast uitsluitend gebaseerd was op de overweging, ds(t de toestand van 's laads vloot geen uitstel gedoogt en ^lat „de ontreddering van onze weermacht ter zee niet mag worden bestendigd''. Wij hebben dan ook het argument, dat minister Ruijs in antwoord op de interpellatie-TroeJstra over heit aftreden van minister De Geer, gebru,ikte om de Ylooiiwet te verdedigen, het argument n.1., dat de tegenwoordige stelselloosheid van den aanbouw onzer marine zoo spoedig mogelijk moest ophouden, het sterkste argument van den premier voor de Vlootwet genoemd. Ook is het waar, dat minister De Geer van oordeel was, dat de geldverspilling bij marine moest ophouden. Maar waarom dan nog niet veel vroeger met een betar, stelselmatiger plan gekomen? Waarom juist nu? Want hoe de heer Coljjn de cijfers ook groepeert, het feit blijft bestaan, dat ide nieuwe' Vlootwet ook fiaa. onze schatkist meer geld gaat kosten. Er was dus alle reden om recfls eerder met een Vlootwet te komen. Nu is zeker wel het psychologisch ongunstigste oogenfcuk gekozen.' Es bestaat geen verband tusschen de algemeene f-dr'.svermindering e n t de Vlootwet, maar alle gepraat en alle geschrijf kan niet verhinderen, dat het volk beide feiten: aandringen op onverwijlde aanneming en uitvoering der Vlootwet en de salarisvermint dering, gelijktijdig te verwerken krijgt en verband ^oekt tusschen beiden, of, als men dat ontkent, er .verhand tusschen legt. Zoo i s h e t psychologisch oogenblik fier urgentie door de regeering slecht gekozen. En de uiterste linkerzijde vooral heeft daarvan natuurlijk onmiddellijk misbruik ge-maakt. Zoo\ei gaat daar de misleiding, dat „Het Volk" baar aanleiding y a n wat wij schreven: „wij gelooven haar (de regeering), m aar overtuigd heeft zij ons nic.t domweg deza zotte commentaar neerpent: „Met andere Iwoorden; men stemt voor, omdat de regeering rechts :s, hoewel men overtuigd is, dat zü ongelijk heeft.'' Waren wij overtuigd, dat de regeering „ongelijk"' ha|i, dan behoorden wij, waren we Kamerlid, bü de .democratische Bomansen". Dat was dan immers plicht. Maar evenmin als de man die -zulke 'dwaasheid zajiien lezers opd/scht, behooren wij tot degenen, die te «.stemmen" hebben. En evenmin als hij zijn wii deskundig .genoeg om te kunnen oeoordeelen, of b.v. het veel go-edkooper ïlan, dat de heer Bomans ontvouwde, voor de veiligheid /Van Indië piinstens even goed is, als de veel duu;-:y 8 vlootwet van de regeering. W/i hebben gevraagd — en wij blijven het recht •1' / ■ vraag ook nu nog handhaven —: waarom juist Y - die urgentie? Op grond der sterkste motiveering .van de regeering, beweren wel, dat de urgentie, als ze zoo dringend is, dian toch reeds veel vroeger bestaan heeft. En daarom vragen we opnieuw: waarom juist Bu > nu er van allen kant bezuinigd moet worden, de •Vlootwet; dye „offers eischij"' gelijk de premier eerlek toegaf, doorgeaet met alle kracht op gevaar af van den politieken dood in de armen te loopen? Kan er niet worden uitgesteld en intusschen veel op de defensie, op de vloot ook, bezuinigd worden? Dat was en dait is nog ons bezwaar. De regeering heeft ons dan ook niet van db urgentie dezer Vlootwet overtuigd. En al gelooven wij haar onvoorwaardelijk, als zij zegt niet langer de geldverspilling bij onze mariaebouw te kunnen bestendigen, zij heeft o.i. niet het bewijs geleverd, dat de geldverspilling niet reeds eerder had kunnen stop gezet worden. En nog niet gogdkooper stop te zetten is. Mr. Bomans heeft daarover ziin eigen gegronde overtuiging en dus stemt hij tegen deze wet. Wat gezegd is door den premier 1 , dat wij, ondanks Washington, nooit zeker zijn van den dag van morgen wat betreft gevaren in de Stille Zuidzee, is voor de urgentie dezer wet geen argument. Tenzij de regeering omtrent mogeEflke gevaren meer weet dan zij zegt. WJU zijn derhalve gekomen tot het oogeaiblik. dat de leek aan „zijn voorkeur het zwijgen moet opleggen", gelijk de heer Th. van Weideren baron Rengers, lid van Gedeputeerde Staten van Friesland dezer dagen in de „N. R. Crt." schroef. En wij onderschrijven diens bemerking: „Zelfs wanneer het inzicht en. de verwachtingen omtrent een toakomstigen toestand van een journalist en een verantwoordelijk diplomaat niet veel uiteenloopen, dient men niet te vergeten, dat de taak van den journalist is afgeloopen na de mededeeling van zijn eerlijke meening. Maar de taak van den regeeringsman begint eerst, als hij zijn meening heeft gevormd; dan moet hij de consequenties uit het verkregen inzicht trekken, nagaan hoever hij aan optimisme mag toegeven, zich afvragen of en zoo ja, hoe er gehandeld uoet worden. Het ligt voor de hattd, dat een min of meer gelijk inzicht in een onzekere toekomst in jian geest van hem in wiens hand de behartiging van de levensbelangen van millioenen is gelegd, een andere reactie kan te voorschijn roepem, dan bij hem op wiens schouders niet een zoo vergaande verantwoordelijkheid rust." Het inzicht en de verwachtingen omtrent den toekomstiisen toestaqd van de regeierpng zijn niet de onze. En zij heeft ons van de juistheid harer inzichten niet overtuigd. Maar hare verantwoordelijkheid en die onzer Kamerleden gaat verder, veel verder, atè de onze ophoudt nadat wij onze eerlijke meening hebben gezegd. Dat er ook Katholieke Tweede Kamerleden zijn, die evenmin de inzichten der regeering deelen en tegen de Vlootwet zullen stemmen verheugt ons dan ook daarom, wijl op de stemming over de Vlootwet later nooit het stigma kan gedrukt worden, dat de wet, en met haar de rechtsche regeering, geired ifc door een zuiver politieke stemming van rechts tegen links. Ons dunkt zelfs, dat in deze gemengde stemming voor de regeering een niet te versmaden politiek voordeeltje gelegen is. De Hetzsrei tegen de regeering begint langzamerhand haar hoogtepunt te bereiken. Werd de Vlootwet door een politieke stemming van rechts tegen links aangenomen, dan zou de politieke hartstocht nog eens voorgoed oplaaien. Is de stemming nie/t zuiver polftiek, dan zal het vuur dier hartstocht nog eens hoog opflikkeren, maar spoedig neerslaan bij gebrek aan politieke brandstof. Dan houden de stokebranden het politieke vuurtje niet lang warra onder het volk. --- Wie vertegenwoordigde onzen Minister van Onderwijs? Bij de plechtige opening der R. K. Universiteit te Nijmegen waren alle katholieke ministers en katholieke Kamerleden verbrinderd tegenwoordig te zijn. De politiek hied hen vast in Den Haag. Alleen minister Aalherse was buitenlands.] We treden niet in de vraag, of deze misschien niet aanwezig had kunnen zijn, als vertegenwoordiger va» de katholieke leden der regeering en van de R. K. Staatspartij en hare afgevaardigden ter Tweede Kamer. Ook de minister van Onderwijs had reeds tevoren bericht gezonden door ambtsbezigheden verhinderd te zün. Accoord! Op hetze-lilde recht, waarmede onze katholieke ministers afwezig moesten blijven, kon ook minister De Visser zich beroepen. Maar zond hij, het officieele hoojd van onderwijs in Nederland, een vertegenwoordiger? Hü ging zelf wijlen Couperus in een geestdriftige toespraak geluk wenschen bij diens zestigsten verjaardag, en hij deed zich — nu was h