Over land, tuin, vee en huisdieren. De witte Parel. „Die druiven zijn zuur!" zei de vos. Dat kan ik van hier wel zien. Jk lust ze niet!" Heel hoog, tot aan den top van het heoge huis groeiden de prachtige en heerlijke pareldruiven, alsof het wilde wingerd was. Daarom hingen ze Reintje te hoog, hij kon er niet bij komen. Dat was de reden, dat de slimmerd ze zuur noemde. Geen druif is zoo fraai van blad, groeit zoo hoog en toch zoo dicht, blijft ook van onder zoo goed met blad bezet en krijgt daarenboven by goede behandeling elk jaar zooveel heerlijke trossen, die ook buiten volkomen rijp worden, als deze „Witte Pareldruif.'-' Zelfs in koude zomers met weinig zon rijpt ze nog volkomen, als men maar zorgt, dat het al te dichte blad boven de rijpende druiven wordt uitgedund. Overai, waar een tros hangt, laat men boven dien de welige scheuten niet doorgroeien, maar neemt ze weg, niet vlak boven de trossen, want dan zouden ze kunnen verdorren, maar even bovtn het tweede lid (knop of oog daarboven .) Al het sap, dat anders die scheut zou verlengen, stroomt nu naar de tros, doet de druiven zwellen en rijpen en maakt ze groot, sappig en zoet. Als ze bijna de grootte hebben, zien wij, of er ook bladeren zijn die ze geheel van het zonlicht afsluiten. Deze alleen nemen wij weg. Het blad bedekt dan nog den geheelen want, den geheelen muur, de geheele schutting en de prachtige trossen van op parelen gelijkende witte druiven komen er allersierlijkst uit kijken. „Losse wittej', noemden onze tuinlieden ze vroeger meestal. De druiven zitten n.L. als ze nog klein zijn, niet dicht tegen elkaar aan gedrukt, zooals bij de andere soorten. Van deze moeten wij de kleinste, als ze de grootte van krenten hebben, wegknippen, om plaats te geven aan de grootere. „Krenten", noemt de tuinman dit uitknippen. De „Losse Witte of Witte Pareldruif" behoeft dus niet „gekrent" te wordin en is geheel gesloten, als de druiven rijp zijn. 't Is een lust, deze druiven tegen een zuiaer- en zuidooster muur te zien groeien en voo! al om ze zelf te hebben, zelf te kweeken van „afleggers", zelf te planten, voor eiken dam tusschen twee ramen -één en als er maar één raam is, ter zijde van dat raam. „Afleggers, wat zijn dat?" Vooreerst oude kleeren, die wij afleggen, niet meer dragen, maar zulke afleggers geven geen druiven. Een lage tak is tot „afleggen" het meest geschikt. Naar beneden leggen, op den grond, daar met een „knijper" van de waschlyn goed in den grond buigen en vasthouden, of zoo'n tak door een mand met aarde steken, als hij hoog zit, dat is „afleggen" van planten. Bij het stekken snijden wjj een kort, stevig takje vlak onder een knop of oog af zetten dit in heel zandige aarde onder een omgekeerd waterglas. Dan komen er wortels aan en krijgen we een nieuwe plant. Met groote takken gelukt dat echter niet, of 't moest een wilg of populier zijn. Bij het afleggen snijden wij den tak of het takje niet af, maar buigen het in den grond, houden het daar op de bocht goed vast en laten den top er weer uitkomen. Wel maken wij op de plaats waar de tak in den grond zit, (één lid, oog of knoop of knop er onder), vlak onder dat oog, een ringvormige snede in den bast, zóó, dat niet alleen de buitenkant, maar ook de binnenbast doorgesneden is. Vlak tot op het buitenste, sappige hout snijden wy het ringetje, maar niet er doorheen. Nu komt de tak in den grond (in den nazomer) en blijft daar tot het voorjaar. Wat zandige baschgrond op, onder en om den tak, wat eendekroos, blad of bloemmest op den grond daarboven tegen 't bevriezen of uitdrogen en als wij in April eens voorzichtig naar onzen tak kijken, zijn onder de plaats, waar wij een ring gesneden hebben, wortels gegroeid. Met een scherp mes snijden we den tak af, zoover onder de wortels, dat deze niet beschadigd worden. Dan hebben wij een nieuwe druif, een nieuwen wijnstok of druivenscruik. • Als wij dien koopen, planten wij liefst in het najaar. Staat ons de aflegger niet in den weg, dan kunnen wij na het doorsnijden van den tak de plant daar laten tot het najaar, vooral, wanneer onze grond droog en zandig is. Het planten in het voorjaar mislukt dan nog al eens of de jonge plant kwijnt en wordt daardoor licht misvormd. Bij voorzichtig uitgraven zonder trekken, gelukt het echter met zelf afgelegde planten ook in het voorjaar wel, als w\j den grond boven de wortels maar flink bedekken met ouden koemest en bij droog weer, ja, eiken dag, als 't niet regent, 's morgens maar flink op den grond en op tak en bladeren gieten. Daarby een P a PJ e van leem en koemest om het stammetje, op den bast. By het planten strooien we wat beendermeel (van een handelaar in „kunstmest" of in vogelvoeder) en wat hout-, turf- of briquettenasch of patent-kali, door de aarde, die onder, om en op de wortels komt te liggen. Dan krijgen wy ook in het eerste jaar al een krachtigen groei. Uit Voor-Azië is de druif waarschijnlijk naar Europa gekomen en ook naar ons land. By strenge winters is het dan ook verstandig, voor teere soorten en verscheidenheden rietmatten te zetten of lang rijs en den grond boven de wortels altijd in het najaar met een laagje koemest te bedekken. Door den regen komt daaruit dan (langzaam, maar geregeld), krachtig plantenvoedsel bij de wortels en ze bevriezen of verdrogen ook nier. Watturfstrooisel of turfmolm er over en wij ruiken en zien er niets van. De „Witte Parel" kan ook het best van alle tegen strenge winters. Alleen in den beruchten winter van 1890 tot 1891 was de mijne sterk ingevroren, zoodat ik wel 1 M. van de takken en twijgen moest afsnijden, maar hij groeide toch nog tot aan de dakgoot en in den zomer die er op volgde, weer als naar gewoonte, op het dak terwijl er toch ook nog van onder te plukken viel. Aan den grooten ladder, die tegen den muur gezet werd, hingen dan aan haken twee bessenmandjes te gelijk, omdat ik anders te dikwijls naar beneden moest. In groote mangelbakken werden dez<^ geledigd en zelfs in 't ongunstigste jamwas er toch altijd een mangelbak opgehoopt vol van deze heerlijke, prachtige, volkomen rijpe pareldruiven. 't Moet zeker komen, door dat mi>n deze soort „wijndruif" niet kent, dat tegen vele muren op het Zuiden of Zuid-Oosten Wilde Wingerd groeit, die wel fraaie bladeren geeft, maar oneetbare kleine blauwe bessen, 't Is geen Wilde 'druif, geen Vitis vinifera (zooals de boomkweeiters dezen heester in alle beschaafde landen deiwereld noemen), maar een Ampelops is, uit Amerika ingevoerd als sierplant. Zij behoort wel tot de druifachtige (op druiven gelijkende) planten, maar is toch volstrekt geen druif, geen tamme en ook geen wilde. Zie maar naar het blad. Alleen, omdat de groeiwijze wel wat gelijkt op die van de druif, hebben onze voorouders deze plant zeker „wilde wingerd" genoemd. 't Gebeurt meermalen, dat iemand een druif plant in een half cirkeltje van enkele dM 2 oppervlakte. Daartoe worden langs den muur een paar steenen van de straat losgemaakt en weggenomen, de aarde, of liever het zand, waarin de klinkers gelegd zijn, wat losgekrabd en hierin de druif geplant De wortels zijn nog maar klein, dus dit gaat best", denkt men. „Kleine kinderen worden groot," maar kleine wortels heel wat spoediger. De straat moet minstens 1 M 2 ver worden opengebroken, waar wij plaDten willen. De grond, die er in is, moet uitgegraven worden, want deze is nooit bemest en bestaat geheel of grootendeels uit zand, dat bij het bouwen is aangebracht. Vruchtbaren, maar zandigen tuingrond brengen wij er in, met 1 K.G. beendermeel en 1 H G. patent-kali er goed doorgeroerd, als er nooit vroeger een plant stond. Na het planten mag «ie metselaar of de stratenmaker de straat herstellen, als hy maar een kleinen hal ven cirkel om het stammetje vrijlaat. Daar wordt de koemest aangebracht; hierover eerst een dun laagje turfmolm of turfstrooisel en dan zwarte aarde. Dan kwijnt een druif niet, maar groeit het eerste jaar al, dat het een lust is. Bij de meeste onzer boerderijen en buitenhuizen groeien, half wilde groene druiven, die voor witte moeten doorgaan, maar nauwelijks eens om de tien jaar rijp worden en dan nog te klein en te zuur zyn. Vóór mijn groot, dubbel buitenhuis, tegen den Zuidermuur, heb ik er twee geplant, nog zoo klein, dat ze elk in een middelmatigen bloempot stonden. Toch moest ik er f 1 per stuk voor betalen. Ze waren iets meer dan een halven M. hoog. Nu bedekkzn ze den geheelen voorgevel tot op het dak. Dit deden ze na 10 jaar. De deur stond in het midden; aan weerszijden was een kamer met twee ramen: een flinke „dam" was tusschen de ramen overgelaten. Daar plantte ik de „Witte Parels", omdat het voorjaar was, met pot en al in den grond, sloeg in het najaar de potten stuk en plukte of liever sneed (na vijf jaar) al twee trossen.» Dat is 30 jaar geleden en ze dragen nog veel. ERICUS. .Keuze van pootaartiappelen. Tot voor betrekkelijk korten tijd werden de pootaardappelen algemeen verkregen, door uit den oogst de knollen van een bepaalde grootte uit te zoeken of machinaal uit te schiften en wei van eene bepaalde grootte, die aanmerkelijk beneden de gemiddelde grootte der geoogste knollen bleef. Ofschoon deze methode ook thans nog de meest gebruikelijke is, begint men, vooral onder den invloed der Riksproefvelden, meer en meer tot de overtuiging te komen, dat op deze wijze niet de meest productieve knollen worden verkregen en dat de achteruitgang het „afleven" van vele aardappelsoorten aan de ondoelmatige keuze van het pootgoed moet worden toegeschreven. De middelen welke nu worden toegepast om door de keuze van het pootgoed de opbrengst te verhoogen, zijn de volgende: lo. Verwisseling van pootgoed. Dit middel wordt velerwegen reeds van oud toegepast. In sommige streken bepaalt men zich er toe nu en dan pootgoed van een naburigen verbouwer te betrekken, in andere daarentegen laat men meer of minder regelmatig pootgoed van een andere grondsoort of althans uit een andere streek komen. Zoo laat men vaak op het zand poters komen van de klei en verkrijgt daarbij in den regel zeer goede resultaten. Door proeven is intusschen gebleken, dat men door een doelmatige sorteering van eigen pootgoed den achteruitgang door langdurigen verbouw op denzeifden grond deels of geheel kan tegengaan. 2o. Invoering van nieuwe soorten. Hoewel nieuwe soorten moeilijk ingang vinden, zijn er in de laatste jaren toch eenige soorten ingevoerd, welke ook in de praktijk op groote schaal worden geteeld. De grootste verbreiding heeft wel de Eigenheimer gekregen, die nagenoeg algemeen in Friesland en voorts op vrij groote schaal in Zuid-Holland en Zeeland en ook elders wordt verbouwd. Ook eenige andere nieuwe soorten, o.a. de Bravo, worden hier en daar in het groot geteeld, hoewel nergens algemeen. De soorten van fabrieksaardappelen zijn bijna alle betrekkelijk jong. 3o. Verbetering in het ras. In de laatste jaren is men meer en meer tot de overtuiging gekomen, dat de knollen van eer zelfde soort aardappels als reproductie org.-ian lang niet gelijkwaardig zijnen dat deze waarde niet in de eerste plaats afhangt van de grootte en den vorm van de knol, maar dat daarbij de eigenschappen van de moederplant — de afstamming dus — een groote rolt speelt. Vooral de Ryksproefvelden hebben er veel toe bijgedragen, deze overtuiging te vestigen en in verschillende streken begint men er partij van te trekken, door by het oogsten de beste stammen afzonderlijk te houden en de knollen daarvan als poot goed te gebruiken. In de Veenkoloniën, Friesland, Noordholland en Zeeland zijn er reeds vele verbouwers, die deze methode toepassen en naar het schijnt met bemoedigende resultaten. Het sorteeren van de stammen geschiedt voorts ook nog in sommige streken, waar de krulziekte veel voorkomt. Er wordt dan zorg gedragen dat van de zieke stammen geen poters worden genomen. Met het kweeken van nieuwe aardappelsoorten uit zaad houden zich nog slechts enkele personen bezig. Behalve de heer Veenhuizen, de leider van het Centraal Veenkoloniaal Proefveld te Sappemeer, zijn er alleen in Groningen en Friesland nog eenige personen, die het toepassen. Het zou ongetwijfeld van groot belang kunnen zyn, indien ook in de andere centra van cultuur hiermee proeven werden genomen. De resultaten, te Sappemeer verkregen, zijn toch zeer bemoedigend te noemen. Niet alleen is het meerendeel van de thans in de Veenkoloniën verbouwde soorten van het Centraal proefveld afkomstig, maar ook de Eigenheimer, de Bravo en vele andere uitmuntende consumtieaardappelen zijn daar gekweekt. C, B. Verslag over den Landbouw in Nederland, over 1909. 't Ligt niet in onze bedoeling en 't zou ook niet doenlijk zyn, om aan de hand van het Verslag ook maar een vluchtig overzicht van den toestand van onzen landbouw te geven ; wij willen . slechts een en ander daaruit aanstippen, dat vermelding verdient of voor onze lezers van belang kan zijn. Omtrent bouw- en graslandontginningen wordt opgemerkt, dat deze voortdurend toenemen en de aanleg over 't geheel geschiedt met uitstekend gevolg. Waar de resultaten te wenschen overlaten,is zulks doorgaans te wijten aan onvoldoende bewerking en 't gebruik van slechte grasen klaverzaadmengsels. Meer en meer algemeen wordt de teelt van lupinen vóór rogge, welke door bosch wordt gevolgd; de Ned. Heide-Mij bezaaide in 1909 ruim 512 H.A. met lupinen. Ook bij den aanleg van grasland wordt ter voorbereiding van den grond steeds meer van lupinen gebruik gemaakt. Op de uitgestrekte boschontginningen in Noordbrabant, welke door de Heide-Maatsch. worden beheerd, werd een deel van het bij de dunning verkregen hout tot houtskool verwerkt, hetgeen goede opbrengsten belooft. Voorts werd de proef, welke in 1908 werd genomen met het drijven van varkens in de bosschen, ter verbetering van den bodem en ter bevordering eener goede humusvorming, in 1909 met gunstigen uitslag herhaald. De ontwikkeling van het vereenigingsleven en de coöperatie op landbouwgebied ging ook in 1909 geleidelijk voort. Het ledental der verschillende land- en der tuinbouwvereenigingen bedroeg resp. 134,815 en 26,862 tegen 100,328 en 20.965 in 1905. Het jaar 1909 kenmerkte zich door een krachtige beweging op het gebied der sociale verzekering. Inzonderheid moet in deze melding worden gemaakt van de oprichting van „De Tuinbouwonderlinge" en „De Centrale Landbouw- ' onderlinge', welke organisaties zich in de eerste plaats ten doel stellen de verzekering van de arbeiders tegen de geldelijke gevolgen van bedrijfsongevallen, zulks wat de uitkeeringen betreft zooveel mogelijk in aansluiting bij de ongevallenwet 1901. — Nieuwe coöperatieve aardappelmeelfabrieken kwamen tot stand te Coevorden, Nieuw-Amsterdam en Alteveer (Onstwedde); coöp. stroocartonfabrieken te Stadskanaal, op de grens van Groningen en Drenthe, en te Appingedam; van coöp. exportslagerijen werd de grondslag gelegd te Hoogeveen, Emmen, Coevordeu en Vries-Zuidlaren. — Het aantal plaatselijke boerenleenbanken aangesloten bij de Centrale Raiffeisenbank te Utrecht, steeg van 271 in 1908 tot 290, aangesloten bij de Centrale te Eindhoven van 237 tot 263, bij de Centrale te Alkmaar bleef gelijk, nl. 29. — De Rijkslandbouwleeraar voor Overijsel wyst er op, dat z.i. de onderlinge veetondsen meestal in te kleinen kring werken, zoodat bij tegenspoed de premie te hoog wordt en de vereeniging gevaar loopt te gronde te gaan. Als voorbeeld wordt aangehaald een veefonds te Steenwijk. Door het natte weer had het veel tegenspoed. Daardoor gingen de groote boeren bedanken en bleven de kleine veehouders er mee zitten, waardoor de vereeniging vrij zeker zal worden Ontbonden. — De zuiveleonsulent voor Friesland, die tal van watermonsters onderzocht, zegt naar aanleiding daarvan: „Het water, afkomstig van boerderijen, is bijna altijd ongeschikt, dikwijls schadelijk voor drinkwater, onder dat der zuivelfabrieken is maar zelden iets goeds. Ik heb nortónwater onderzocht met slechts 170,200, 400 milligram verdampingsrest per liter, maar ook met 13.2 en 25. i gram per liter. Zulk water bevat veel keukenzout, kalk, magnesiazouten en ijzer. Wat zou een onderzoek in andere provinciën opleveren? Uit alle deelen des landskomen berichten omtrent het voortdurend stijgen der landprijzen. Het is niet te ontkennen, dat in deze stijging een groot gevaar ligt voor de toekomst. Bijzonder sterk is zij in Twente, waar blijkbaar sommige fabrikanten een deel van hun vermogen beslist in grond willen vastleggen en daarbij het maken van een behoorlijke rente geheel als bijzaak beschouwen. Gemeld wordt, dat een boerderij, welke, pl.m. f 250 huur deed, voor ongeveer f 25000 werd verkocht. C. B. Aan iedereen, ook aan landbouwers, wordt ten zeerste ontraden naar Brazilië te emigreeren. St.-Ct. Geitenfokkery, Door de 25 geitenfokvereenigingen, die aangesloten zijn bij de Vereeniging ter bevordering van de Geitenfokkerij in Zeeland en door enkele particulieren zijn bij het bestuur dezer vereeniging voor aankoop in Hessen besteld: 20 melkgevende Saanengeiten, 16 Saanenbokken en 150 jonge, dit voorjaar geboren Saanengeitjes, tezamen 204. --- FEUILLETON van de Nieuwe Venlosche Courant. OM EEN VERMOGEN. ») De bediende, die op het geluid der schel verscheen, beschouwde haar met een verbaasd voorkomen. „Is de heer de Valles te huis ?" „Hij is uit," antwoordde de kamerdienaar kortaf. „Ik ben een zijner bloedverwanten en 'ik zou zijn dochter willen bezoeken/' De bediende stond een oogenblik besluiteloos. De kalme uitdrukking van gezag echter der zonderlinge bezoekster en ook het voorname voorkomen van het , jonge meisje, dat haar vergezelde, stelden r v hem ongetwijfeld gerust; want ter zijde tredende om baar te laten voorbijgaan, deed hij haar een klein rijk gemeubileerd salon binnentreden, dat uitkwam in een ander grooter salon, opgevuld met schilderijen, porceleinen en kunstvoorwerpen. Freule de Montligné wierp een nieuwsgierigen blik op de inrichting, die bestudeerde en grillige wanorde, zoo geheel verschillende van de meer ouderwetsche, onberispelijke, gestrenger weelde van haar klein kasteel. Bijna op het zelfde oogenblik werd er een portière opgeslagen en trad eene bejaarde, bleeke en zeer voorovergebogen dame binnen, liet kaartje, dat freule Geraldine aan den kamerdienaar afgegeven had, nog in de hand houdende. „Misschien heeft Robert de Valles mijn naam in uwe tegenwoordigheid genoemd, mevrouw ?" vroeg de freule op eenigszins stijven toon. „Ik herinner het my niet, freule, ot gij moet die bloedverwante zyn, die mijn schoonzoon gisteren in den spoortrein ontmoet heeft...." „Juist mevrouw Ik had Robert in geen lange jaren gezien Wij hebben elkander zeer onverwachts teruggevonden an ik heb hem beloofd naar zyn dochtertje te komen zien.... Vergun mij u myne nicht voor te stellen, mejuffrouw Geraldine de Montligné, mijn naamgenoot, maar waarmede men mij nooit zal verwarren, niet waar ?" De oude dame zag het jonge meisje met een zekere belangstelling aan en maakte een lichte buiging. „Ik zal gaan zien of Louise u kan ontvangen, zeide zy. „Hare gezondheid is zeer slecht.... De behandeling, die zij nu volgt om het gebruik harer beenen, dat zij sinds verscheidene maanden kwyt is, terug te bekomen, is lastig, smartelijk zelfs en men moet haar een weinig grillig humeur door de vingers zien." Van hare kleindochter sprekende hadden zich hare oogen met tranen gevuld en zy loosde een diepen zucht. „Maar men geeft u immers hoop, dat zij zal genezen ?" riep freule de Montligné met warme deelneming uit. „O! voorzeker! Maar hare kindsheid is zoo vreugdeloos. Eu toch doe ik alles wat ik kan om haar minder ongelukkig te doen zijn!" Zij opende eene deur aan het uiteinde van het kleine salon en meende die ongetwijfeld achter zich gesloten te hebben ; maar de deur bleef' op eene kier staan en de beide dames konden hooren wat er in het aangrenzende vertrek voorviel. „Hoe, Louise," vroeg de oude dame vriendelijk, „zit gij alleen ? ' „Ik heb Marianne uit de kamer gejaagd ; zij plooide het kleed van mijne pop geheel verkeerd en hare onhandigheid maakte mij boos," antwoordde een stem, waarvan de klank welluidend en zwak, maar de toon gebiedend en bits was. „Wilt gij een nicht van uw papa ontvangen, lieve ?'' „Wie ?" „Een bloedverwante, die hij verzocht heeft u te komen bezoeken." „Is zy jong ?" „Neen, mijn engel; maar er is een allerliefst meisje by haar.... Wees lief, Louise, laat ze mij hier brengen.... Mogen zij binnenkomen ?" „Als gij het wilt, is het mij goed." Freule de Montligné verscheen in de deur en overzag met een enkelen blik het tafereel, dat zich aan hare oogen vertoonde. De kamer was tamelijk ruim, geheel behangen met rooskleurige zijde en wit mouseline, met een gelakt, wit ameublement, versierd met prachtig geschilderde en gebeeldhouwde rozenguirlandes. Op het tapijt en de tafels lag het kostbaarste speelgoed verspreid; men zou gezegd hebben, dat de rijkste winkels waren geplunderd geworden. Vergulde wiegen, bezet met kanten en linten, poppen van alle grootten, bewonderenswaardig bewerktuigd, albums, prentenboeken, keukens en huishoudens, doozen met suikergoed, alles getuigde hoezeer de bewoon ster van deze kamer bedorven en vertroeteld werd Maar helaas! dit kleine paleis, dat zoovele moeders verrukt en zoovele kinderoogen verblind zou hebben, was slechts eene kooi — en in elke kooi, al ware zy van goud, wonen verveling en treurigheid. De eenige dochter van den heer de Valles lag op een divan by het raam met haar lief blond hoofdje tegen kussens leunende, hare machtelooze beenen gewikkeld in een cachemiren sjaal, terwijl hare fluweelzachte oogen, waarvan de donkere appels zulk een fraai contrast vormden met haar gouden lokken en hare blanke tint, lusteloos over de ChampsElysées dwaalden, waarop men door het raam het uitzicht had en waar kinderen speelden, minder bedorven en minder begunstigd misschien door de gaven der fortuin, maar sterker en vroolyker op hunne vlugge beentjes zicb bewegende. Zij keerde het hoofd naar de bezoeksters met die plotselinge belangstelling, welke personen, die van het gewone verkeer afgesloten zyn, aan den dag leggen voor alles wat hun eenige afleiding brengt en het hart van freule de Montligné begon van medelijden en sympathië te kloppen voor het zieke kind der vrouw, die aan haar voorgetrokken was geworden. „Zyt gy mijne nicht?" vrceg Louise plotseling. „.Ja, ik ben uwe nicht; ik heb uw vader gekend toen hij nog een kleine jongen was." „Maar hy is veel jonger dan gy !" „Wij zijn van denzelfden leeftijd," antwoordde freule de Montligné met een zucht. „En is die jonge juffrouw ook myne nicht?" „Neen, het is een bloedverwante van mij." Juist bukte zich Geraldine om een boek op te rapen, dat het kind uit hare doorschijnende en magere handjes had laten glijden. „Dank u,... Wat zyt gij lief! Ik houd veel van u.... Laat dat boek maar liggen ; het is zeer vervelend; men wil dat ik er in zal lezen, maar ik heb aan grootmama gezegd, dat ik nooit zou eeren wat er in staat." Geraldine las den titel: het was eene Gesrhiedenis van Frankrijk met platen. „Maar dat boek is zeer belangwekkend," 9 zeide zij met een glimlach terwijl zij het doorbladerde. „Zoudt gij niet gaarne de geschiedenis van uw vaderland kennen ? En het zijn zulke mooie platen ! Zie eens, deze stelt u Parijs voor gelijk het voor vele eeuwen was, toen het Lutecia heette..." „Ja, dat weet ik.... Is dat de Seine, die rivier zonder kaden ?.... Ik zie het Louvre of de Tuillerieën niet." „Zjj waren nog niet gebouwd. Wil ik u de portretten eens laten zien van den koning die het Louvre begon en van de koningin, die de Tuillerieën deed bouwen ?" De oogen van Louise begonnen te schitteren. Ach! als ik niet alleen moest leeren, zou ik er wel pleizier in hebben! Maar grootmoeder heeft slechte oogen, en Marianne zegt altijd op alles ja, wat ik haar ook vraag: zij is zeer dom. Ik verveel mij dan ook zoo!" De grootmoeder, die al pratende met bezorgdheid luisterde naar alles, wat hare kleindochter zeide, onderdrukte een zucht. „W}j hebben u voorgesteld, om eene jonge en lieve dame bij u te plaatsen, die u behulpzaam zou zijn in het leeren en . u verstrooien, mijne lieve, sprak zij met goedheid. „Eene onderwijzeres! Ik wil er geen," antwoordde het kind droogweg. „Maar hebt gij geen kleine vriendinnetjes van uw leeftijd ?" vroeg freule de Montligné. Louise's oogen vulden zich met tranen - „Zij willen niet stil bij mij blijven zitten en het hindert mij ze in de kamer te zien rondloopen," antwoordde zij. En zij voegde er met een uitdrukking van diepgevoelde bitterheid bij : „Zieke kinderen zijn wel ongelukkig !" Een zenuwachtige snik welde op uit de benauwde borst van de oude dame; freule de Montligné ondervroeg haar fluisterend omtrent de kwaal van het kind, en terwijl de arme grootmoeder haar niet alleen hare tegenwoordige bekommeringen mededeelde, maar ook de slagen, die haar achtervolgens getroffen hadden, praatte Geraldine met Louise. „Gij zyt wel te beklagen," zeide zij deelnemend, „maar ik beklaag uwe grootmoeder meer nog dan u...." Het kind keerde naar hare grootmoeder een verbaasd gelaat en keek daarop hare nieuwe vriendin met een vragenden blik aan. „Weet gij niet dat eene moeder evenveel l(jdt als haar zieke kind en dat elk harer klaagtonen haar het hart verscheurt ? Men ziet het haar aan hoe lief zij u heeft! Als gij zegt dat gij u verveelt en gü ongelukkig zijt, is dat een kwelling voor haar.... Zie, zij weent!...." Louise zag hare grootmoeder wederom aan en zuchtte. „De dagen zyn zoo lang!" zeide zij. „Arme lieve kleine! Ja, zij zijn lang maar gij zult genezen; gij zijt jong, gij zult genezen; gij zijt jong. gij hebt de toekomst voor u. En zie eens hoezeer men zich beijvert u die uren van opsluiting korter en minder hard te maken! Het leven van uwe grootmoeder is aan het uwe verbonden ; ik ben er zeker van, dat zij al hare droefenissen vergeet, als gij glimlacht, of wanneer een nieuw stuk speelgoed u een oogenblik vermaakt." Het kleine meisje bewaarde een poos het zwijgen. „Niemand heeft ooit op die wijze tot mij gesproken," ving Louis eindelijk weder aan. „Ieder denkt aan mij, en ik.... ik geloof niet dat ik ooit aan anderen denk." „Dat zou niet billijk zijn," antwoordde Geraldine, haar kussende. „Alles wat men voor u doet kunt gij vergoeden met een glimlach of een goed woord. Het is zoet, zoo gemakkelijk alleen met liefde te kunbetalen." De schrandere oogen van het kleine meisje vulden zich met tranen. „Dus kan ik, hoe hulpeloos ik ook z\j, aan anderen genoegen doen !".... Ik had er nimmer aan gedacht,... En papa! Als gij wist hoe goed hij is! Als gij wist hoe ik hem bemin! Maar ik ben dikwijls zeer grillig tegenover hem.... Ach! wat zal ik blijde zijn als gij mij dikwijls wilt komen bezoeken l" „Ongelukkigerwijze gaat Geraldine volgens alle waarschijnlijkheid met mij naar Touraine vertrekken," merkte freule de Montligné aan, die de laatste woorden verstaan had. „Maar niet onmiddellijk niet waar ?" riep het kind met bekommering uit, „niet onmiddellijk ? En voor haar vertrek moet zij nog dikwijls komen." „Ja, als zij kan ; maar Geraldine heeft het zeer druk. Hare moeder is treurig, ongesteld en vereischt hare oppassing." „Ach! is uwe moeder ziek ? Dan beklaag ik u ook.... Maar gij zijt zoo gelukkig haar te kunnen oppassen; ik voor mij zou grootmoeder ook willen oppassen in plaats van zoo door haar bedorven te worden," voegde zij er bij, terwijl zij de oude dame hare kleine vermagerde hand toestak. Deze trilde van verwondering ; Louise had haar klaarblijkelijk niet aan zulke vriendelijke woorden gewend. „O ! mijn kind, mijn geliefe kind 1" riep zy, haar in hare armen drukkende, terwijl Louise Geraldine eenigszins schroomvallig aanzag, als om in hare oogen eene goedkeuring te zoeken, die door een teederen glimlach gegeven werd. Freule de Montligné stond op. „Luister, lieve, ik zal terugkomen en een kleine gedachtenis pogen te vinden die u aan myn bezoek herinnert en u een weinig vermaakt...." Zij kuste twee- of driemaal het blanke voorhoofd van de kleine zieke en deze sloeg hare armen om den hals van Geraldine. „Gij komt terug niet waar ? Gij komt terug ?" Toen het jonge meisje, eenmaal op de straat zijnde, de oogen naar Louise's, raam opsloeg, zag zij haar met hare kleine hand ten teeken van vaarwel herhaaldelijk wuiven. „Welk een allerliefst kind! merkte Geraldine aan. „Het spijt mij haast dat ik haar heb leeren kennen, want wij zullen elkander waarschijnlijk niet wederzien." „Wie weet?" antwoordde freule de Montligné op haar beslisten toon. „Als God u voor dat kind noodig oordeelt. Geraldine kan Hij u hereenigen. Gy zijt zeer jong maar gij hebt gewis reeds in vele omstandigheden de leiding der goddelijke voorzienigheid in onze daden kunnen waarnemen.... Aan dit of dat, gisteren nog onbekend, wezen, kan eene rol in ons bestaan aangewezen worden... Ik heb altijd met eene groote vertroosting bedacht, dat ondanks al onze tnenschelijke berekeningen een vaderlijke hand ons bestuurt...." „Ach! lieve nicht!" zeide het jonge meisje met aandoening, is het niet die teedere en goddelijke hand, die u te midden onzer droefenis en onze vreeselijke verlatenheid tot ons gevoerd heeft?" (Wordt vervolgd.) ---