Op zoek naar onderaardsche gangen VERMOEDELIJK FUNDAMENT VAN HET KASTEEL VAN DER GOUDE BLOOTGELEGD. De opgravingen, welke sinds een week in het Houtmansplantsoen te Gouda worden verricht in verband met het onderzoek naar het bestaan van onderaardsche gangen daar ter plaatse, heeft eenige resultaten opgeleverd, die er toe leiden dat de ontgraving op wat breeder terrein wordt voortgezet. Aanvankelijk stuitte men op anderhalve meter diepte op grondwater en toen dit was weggepompt en een halve meter dieper was gegraven, trof men puin aan, dat klaarblijkelijk uit later tijd dateert dan het kasteel Van der Goude, waartoe de onderaardsche gangen moeten hebben behoord. Dat kasteel werd in 1300 gebouwd en is aan het eind der 16e eeuw afgebroken. Onder de deskundige leiding van den heer M. H. M. Doesburg uit IJselstein is men daarop op een andere plek in het plantsoen begonnen te graven, achter een thans aan de punt staand kaaspakhuis. Daar heeft men op een halve meter diepte zwaar metselwerk ontdekt, eerst een gedeelte dat een vorm heeft van een kwart cirkel, daarna een steenklomp van 2 maal 1 meter. Vermoed wordt, dat het kwartcirkelvormige metselwerk een gedeelte is van het fundament van een der torens van het vroegere kasteel, terwijl het eandere als een gedeelte van 't fundament van den kasteelbouw wordt beschouwd. Een onderzoek zal thans worden ingesteld naar de steensoort van dit metselwerk om vast te stellen of deze inderdaad uit de 14e eeuw dateert. De vondsten van heden zgn aanleiding geworden, dat de ontgraving thans op dezelfde diepte over een terrein van 100 M2 zal worden voortgezet en dat geleidelijk over het geheele terrein tot grootere diepte zal worden gegraven. --- Landdag der Adelbert=vereeniging De vorming der rijpende jeugd Redevoeringen van mr. Marchant en dr. Molier Te 's-IIertogenbosch hield de Sint Adelbertvereeniging haar derden Landdag onder leiding van haar voorzitter Jhr. mr. P. van Meeuwen, Zaterdagnamiddag werd de Landdag geopend met een huishoudelijke vergadering, waarin de jaarverslagen werden uitgebracht. Zondagochtend werd een H. Mis opgedragen door den geestelijk adviseur der vereeniging pastoor W. Nolet in de Sacramentskapel der Kathedrale Basiliek van St. Jan, waarop de kathedraal onder leiding van burgemeester mr. f. J. van Lanschot werd bezichtigd. Te half drie werd een vergadering gehouden waarin het onderwerp „De vorming onzer rijpende jeugd" werd behandeld. Aan het verslag der „Msbd." ontleenen we het volgende: De voorzitter jhr. mr. P. van Meeuwen verwelkomde de vertegenwoordigers van het geestelijk en wereldlijk gezag en van de standsorganisaties, in het bijzonder den commissaris der Koningin in Noord-Brabant jhr. mr. A. B. G. M. van Rijckevorsel. REDE MR. MARCHANT. Daarop was het woord aan mr. Marchant. Het onderwerp „Vorming onzer rijpende jeugd", aldus begin spreker, is bijzonder actueel, omdat wij een zoo moeilijken tijd doormaken. Nooit is het een lichte taak geweest de rijpende jeugd te vormen, omdat die leeftijd in menig opzicht beslisend is op de vorming van den mensch, doch bijzonder geldt dat nu, nu veranderde tijdsomstandigheden een bijzonder weerstandsvermogen en doorzettingsvermogen zullen eischen van hen, die nog beginnen moeten, weerstandsvermogen tegen bekoringen van velerlei aard en doorzettingsvermogen tegen moeilijkheden, die nog komen zullen. Op veel van het beste dat wij hebben wordt een aanslag gepleegd en de onmisbaarheid van dit vele dringt zich meer dan ooit aan ons op. Het katholieke, christelijke geloof houdt de waarheid in en het onderkennen en belijden dezer waarheid alleen houdt de kracht in, die den hier vereischten weerstand in staat is te bieden. Voor alles in de vorming van het groeiende geslacht gaat, dat het vast staat in het geloof. Daarnaast is al het andere van ondergeschikten aard. De vorming der rijpende jeugd is allereerst de taak der ouders. Het is voor de ouderen niet mogelijk te doen alsof alles is gebleven als in den vroegeren tijd, maar het is evenmin mogelijk aan alles toe te geven, wat als vereischt van den nieuwen tijd wordt aangediend. Van beide zijden moeten offers worden gebracht. De eerste plicht der ouders is, het nieuwe geslacht zuiver af te leveren aan God, voor zoover dit in hun bereik ligt. Daarnaast komt het onderwijs en als men het onderwijs, dat de rijpende jeugd opeischt vergelijkt met dat van vroeger wordt het eerst recht duidelijk, voor welke problemen we hier worden gesteld. Het aantal vakken is toegenomen en gespecialiseerd. Het is steeds moeilijker meester te blijven op alle wapens. Het is geen schande meer, te blijven zitten, de vlijt verslapt. Als onze beroepspaedagogen bijeen zijn, strijdt ieder op leven en dood voor zijn eigen vak. Tegelijkertijd zijn er strevingen nog meer vakken op de lesrooster te plaatsen. In het vermenigvuldigen der vakken is de oplossing echter niet te vinden. De rijpende jeugd zal geen weerstand weten te bieden zonder duidelijk toezicht in de vormen waarin zich de godsdienst openbaart. Ook hier zijn nog lacunes. Hoewel deze het eerst moeten worden aangevuld door de ouders zijn wij toch geneigd, hier in de eerste plaats aan het onderwijs te denken. De oplossing moet hier worden gezocht in de verhooging van het algemeen ontwikkelingspeil der docenten. Eerst als deze voorwaarde is vervuld, dat elk docent tevens een goed paedagoog is, dan eerst kan de vorming der rijpende jeugd komen op het peil waarop zij dient te staan. Op de tweede plaats moet de paedagoog weten, wat het is, dat de kinderen niet begrijpen en waarom zij niet begrijpen. Veel leerlingen worden het slachtoffer van een gebrek aan paedagogisch inzicht. De leerkracht en vooral de selectie der leerkracht moet worden verbeterd. Geen maximum aan kennis maar paedagogische aanleg moet de hoofdzaak zijn. REDE DR. MOLLER. Daarop voerde dr. H. Moller het woord. Spr. wilde het niet hebben over de verschillende soorten scholen, noch over re voorstellen tot wijziging der leerplannen, maar over de algemeene vormende waarde, die al die scholen, welke zij ook mogen zijn, moeten geven aan de leerlingen. Het gaat over ons hoogste belang: de kinderen en hun toekomst en daardoor de toekomst van ons volk. Het allereerste is het tot voldoende vaardigheid ontwikkelen der geestelijke vermogens. De school, die dat niet bereikt, heeft weinig tot stand gebracht. Allerlei vakken kunnen daarvoor dienen als degene die deze vakken geeft algemeene vorming heeft ontvangen. Men bewere niet, dat een bepaald vak daartoe bij uitstek geschikt is. Daar bij komt het kennen en paraat hebben van allerlei kennis die noodzaak is, als hulpmiddel voor het latere leven dat algemeen is. Als op den leeftijd, waarin alle vermogens zich doen gelden niet worden opgevoed, is het die een goed leeraar te doen heeft kan hij tegenwoordig onmogelijk verrichten. Dat moet veranderen. De kinderen moeten niet tot weetjes maar tot inzicht worden opgevoed. Dan moet een dieper inzicht in wat cultuur en menschelijke samenleving is worden bijgebracht. Hoevelen onzer katholieke jongemenschen, die van de middelbare school komen weten, hoe de samenleving in zijn groote beginselinrichtingen is samengesteld? Een dieper inzicht in den godsdienst moet bijgebracht en daarnaast wetenschap omtrent de verschillen met de leer van andersdenkenden, protestanten en niet-christenen. Want die verschillende opvattingen daar zullen de kinderen middenin komen te staan. In onze moderne samenleving vooral moet er een sterke samenleving zijn en blijven tusschen de verschillende standen. Eerbied moet de rijpende jeugd worden bijgebracht voor eiken vorm van menschelrjk werk. Krijgen zij dat niet in die jaren, dan zullen ze het nooit krijgen. Wij Nederlanders hebben een ontstellend gewichtige taak in het wereldgebeuren. Die taak kan het Nederlandsche volk niet volbrengen als het. niet op hoog cultureel peil blijft. Het hoogere cultuurpeil zal vooral moeten komen van hen die een hoogere vorming krijgen op de middelbare scholen. De Kerk is niet alleen niet afkeerig van hoogere cultuur maar eischt die. Wij zijn hier in Nederland pas aan het begin van het vormen van een nieuwe goede katholieke cultuurtraditie. Ook daar ligt het ontzettende Belang van ons Katholieken in het bijzonder voor de vorming van de goede harmonische middelbare school. De voorzitter dankte beide sprekers voor hun betoog waarna de vergadering met een levendige gedachtenwisseling werd besloten. --- Gemengd Nieuws EEN MOOI OUD GEBRUIK HERSTELD Bij katholieke begrafenis te Baarn BROOD UITGEREIKT. Gistermorgen te tien uur had op de R. K. Begraafplaats te Baarn de ter aarde bestelling plaats van het stoffelijk overschot van mejuffrouw H. F. Velaars, die te Zeist in een R. K. Zusterhuis op 77-jarigen leeftijd is overleden en die in haar jeugd jarenlang in Baarn heeft gewoond. In haar testament had de overledene bepaald, dat, op den dag van haar begrafenis, aan de Baarnsche armen een brood moest worden uitgereikt, aan welke opdracht gevolg werd gegeven. In den loop van den morgen werd aan ruim 250 gezinnen een krentenbrood van drie pond ter hand gesteld, terwijl gezinnen met meer dan vijf kinderen daarenboven ook een wittebrood werd verstrekt. Deze 250 gezinnen, Baarnsche armen zoowel katholieken als andersdenkenden, waren armen, die niet bij de steunverleening stonden ingeschreven. Dit eeuwenoud gebruik, dat allang niet meer in zwang is, wil dat er roggebrood wordt uitgereikt, later werd dit veranderd in bruinbrood. Wijlen mejuffrouw Velaars had hierin evenwel vrijheid gelaten. EEN HAAGSCHE HOND Die te veel pretenties had Een hond, die — overigens zonder daarbij letsel op te loopen — onder een motorwagen van lijn 11 op de Conradkade te 's-Gravenhage terecht was gekomen, veroorzaakte gisteravond drie kwartier vertraging in het tramverkeer. Het dier beschouwde zijn verblijfplaats als hondenhok, althans als voldoende onderdak en weigerde in te gaan op de lokroepen casu quo bedreigingen der Hagenaars. Een stok bracht het dier niet van zijn plaats, een emmer water werd lakoniek als een niet-verontrustend natuurverschijnsel aanvaard, ja zelfs een worst bracht den hond niet in verleiding. Na dit blijk van karaktervastheid besloot men, dat er moest worden opgetreden. Doorrijden ging niet, want geen Hagenaar beneemt een hond het leven. Er zat dus niet anders op, dan de tramwagen op te vijzelen. Toen de hond het dak boven zijn hoofd zag oprijzen, kwam hij tot de conclusie, dat zijn woning hem toch niet beviel en hij nam de beenen, nochtans zonder zich door de talrijke grijpende menschenhanden te laten verschalken. De tramconducteur was van meening, dat de Haagsche honden toch wel wat te veel pretenties krijgen. Kindje verdronken Maandagmiddag is het driejarig zoontje van Van B. bij het spelen in de Berkel geraakt en verdronken. Tuberculeuze kippen veikocht ZES MAANDEN VOORWAARDELIJK De rechtbank te Amsterdam heeft een kippenboer uit Putten veroordeeld tot een voorwaardelijke gevangenisstraf voor den tijd van zes maanden. Deze kippenboer stond onlangs terecht, omdat hij slachtkippen te koop had aangeboden, die schadelijk voor de gezondheid waren. Dit was hem bekend geweest. De officier van justitie had twee jaar gevangenisstraf geëischt. POGING TOT MOORD Uit minnenijd Gistermorgen heeft de Rotterdamsche Rechtbauk de zaak behandeld tegen den 47-jarigen ijzerwerker M. de B., wien poging tot moord ten laste werd gelegd. Op 28 Maart j.1. had de B. den 61-jarigen J. van L. 's-avonds per fiets nabij de Eendenkooi te Lekerkerk opgewacht en hem daarna met een ijzeren staaf aangevallen, waardoor van L. ernstige verwondingen had opgeloopen. Dr. Hulst uit Leiden had hem onderzocht en verklaarde, dat de verschillende blessures van zeer ernstigen aard waren. De achtergrond van het drama was een minnenijd geweest tusschen de B., van L., en een zekere juffrouw G. C. Van L. stond volgens verdachte hun huwelijk in den weg. Dit was voor de B. aanleiding een poging tot moord op zijn medeminnaar te ondernemen. De officier van justitie, mr. Willbrenninck, noemde den verdachte een gevaarlijk individu en eischte een gevangenisstraf voor den tijd van één jaar. De verdediger, mr. J. C. W. van Dam pleitte uiterste clementie. PAS TOCH OP 1 De fietser meende nog te kunnen passeeren Op den Valkenburgerweg, onder de gemeente Klimmen, is een doodelijk verkeersongeluk gebeurd. Omstreeks zeven uur reden een vrachtauto en een autobus van de Valk elkaar tegemoet. Voor den vrachtwagen, bestuurd door L. uit Cadier en Keer, reed de fietser L. uit Heer, die meende, de vrachtauto nog wel te kunnen passeeren, voordat de autobus hem voorbij zou rijden. De manoeuvre bleek evenwel niet uitvoerbaar, waarop de bestuurder van de vrachtauto den wielrijder aanreed, die verscheidene meters werd meegesleurd. Het sterke remmen had tevens tot gevolg, dat de vrachtauto over den kop sloeg. De bestuurder kwam er zonder letsel af, maar de fietser L., een timmerman, die op weg was naar Duitschland, werd met zware verwondingen naar het St. Jozef-ziekenhuis te Heerlen overgebracht, waar hij is overleden. --- 25 jaar militaire luchtvaart Hoe uit een pover begin onze luchtvaartafdeeling ontstond vi f de geschiedenis voor en tijdens soesterberg ils oP 1 Juli as ' de luchtvaartafdeeling te tei'berg haar zilveren jubileum gaat vieren, nien ten onrechte tot de conclusie komen, het die n dag vijf-en-twintig jaar geleden is, t een organisatie tot stand kwam, welke ook r eenigszi ns — zij het op kleinere schaal — : ,aa rgêiijken is met de tegenwoordige L. V. A., " v ' we die thans kennen en zooals ze wel5t nog slechts korten tijd zal blijven voorttaan. Immers mag het als bekend veronder•f.j worden, dat binnen niet te langen tijd reorganisatie van de luchtvaartafdeeling tot ;e ^onderlijk luchtwapen als zelfstandig on^jgel van de landmacht, verwacht kan worcef als gevolg van de zeer groote uitbreiding, —alitatief zoowel als kwantatief, welke ^ luchtmacht in deze dagen ondergaat in Jjjrband met den zeer ernstigen internationalen Onjuist zou echter eveneens de veronderstelling 'n dat onze weermacht vóór 1913 nooit aan® c j, t had voor de mogelijkheden, welke de welke onze defensie bood. Reeds meer dan 50 1," geleden, begreep men het belang van de ^arnemings- en verkenningsmogelijkheden uit * lucht, en beschikte men over 'n kabelballonIrk, dat was ingedeeld bij een der vestingwmpagnieën van het korps genietroepen. In het begin dezer eeuw werd opnieuw de aandacht gevestigd op de mogelijkheden van de luchtvaart, toen kapitein van der Steur in 1902 «durende een drietal maanden voor studiedoeleinden gedetacheerd werd bij de Militar Aeronautische Anstalt te Weenen. Verer dan de aanschaffing van eenige doelballons in het artilleriekamp te Oldebroek kwam men echter niet. Inmiddels nam de belangstelling voor de luchtvaart overal toe. Men beperkte zich nie't tot het gebruik van luchtschepen, maar in het buitenland was men er geleidelijk in geslaagd, vliegtuigen te construeeren, welke — hoe primitief zij thans in onze oogen ook zijn — het mogelijk maakten, dat in elk land het vliegen beoefend kon worden en in sommige landen reeds toen het leger zich voor het vliegtuig in teresseerde. Teneinde ook in ons land de belangstelling voor de luchtvaart aan te wakkeren, werd in 1907 door eenige menschen, die in de toekomst van de vliegerij geloofden, opgericht de Nederlandsche Vereeniging voor Luchtvaart, onder voorzitterschap van den toenmaligen kolonel bij den generalen staf C. J. Snijders, den lateren opperbevelhebber van land- en zeemacht, Mede aan de activiteit van deze vereeniging moet het worden toegeschreven, dat men in het leger steeds meer de behoefte ging voelen, aandacht aan de luchtvaart te wijden. In 1910 werd een militaire luchtvaartcommissie inge. gteld om het vraagstuk te bestudeeren, onder voorzitterschap van den toenmaligen kolonel bij den generalen staf W. H. van Terwisga, terwijl de secretaris der commissie, kap. H. Walaardt Sacre, de tegenwoordige voorzitter van de Kon Ned. Vereeniging voor Luchtvaart, eenigen tijd vertoefde bij het Duitsche Luchtschipperbatal jon te Berlijn om er zijn brevet als luchtschip per te behalen. In hetzelfde jaar deed zich ook het voor de toekomst zoo belangrijk, maar voor de verhoudingen van die dagen zoo teekenende feit voor, dat vier jeugdige officieren een jaar verlof kregen met behoud van tractement om in het buitenland voor eigen rekening vliegen te lee ren. Het waren de luitenants van Heyst, Ver steegh, Coblijn en Visser. Een Nederlandsch luchtschip Slechts weinigen zullen zich herinneren, dat het Nederlandsche leger in die dagen ook rog korten tijd in het bezit was van een klein lucht schip al kan men nauwelijks zeggen, dat men het ter beschikking had. De in de ballonsport zeer geïnteresseerde heer W. Jochems schonk het rijk n.1. In 1911 een klein luchtschip van het type Zodiac, met een inhoud van 900 kukieken meter, en kapitein Walaardt Sacre trok ®et een mecanicien naar Parijs om het luchtscheepje te leeren bedienen. De Kamer weigerde echter de gelden die noodig waren voor het inrichten van een hanger, voor de in itallatie voor gasvulling en voor andere voor zieningen, zoodat men het luchtschip nooit hoeft kunnen gebruiken. Toch heeft men in hetzelfde jaar in het leger voor het eerst gebruik gemaakt van vliegtuigen, en wel bij de manoeuvres van 1911. Men kreeg de beschikking over de wenige burgervliegtuigen, die op dat oogenblik in ons land aanwezig waren, de tweepersoons Farman van Marinus van Meel, de eerste gebrevetteerde vlieger in Nederland, een Zodiac, een de Brouckers en een Bleriot. In de Betuwe, vlak bij Bedel, werd een tijdelijk landingsterrein ingericht en voor het eerst werden uit de lucht Waarnemingen verricht ten behoeve van bij de Manoeuvres betrokken legerdeelen. Met een der Vliegers, den reserve-luitenant Labouchère £ing als waarnemer niemand minder dan de in Middels tot chef van den generalen staf benoemde generaal Snijders mee. In het rapport, "at hij voor zijn vlucht uitbracht, wees hij met "adruk op de groote beteekenis van de waarneming uit de lucht, al had men slechts kunnen vliegen bij fraai, windstil weer en al had Hen veel last gehad van „luchtwarrelingen'" jtooals men toen nog de remous met een goed '®tsch woord betitelde. Toen dan ook in 1912 het rapport der twee jaar tevoren ingestelde militaire luchtvaartcommissie verscheen en de minister van Oorlog, onze tegenwoordige minister-president dr. ■ Colijn, de conclusies ervan in de Kamer verdedigde, was het pleit beslecht. P I Juli 1913 werd de luchtvaartafdeeling Pgericht, een afdeeling waarbij offcieren van e wapens ingedeeld konden worden, zcoals , "Wens nog steeds het geval is. Het eenige i aar tterrein in Nederland, in 1910 op de Veru k'J Soesterberg ingericht door de firma lijrM ey en Lugard, die de maatschappij voor Ko ,, Vaar '- hadden opgericht, waarvan Frits door h V6n C ' 6 leid ' n £ der expeditie had, werd Fai rijk-gekocht, terwijl het tweepersoons o. man toestel van Marinus van Meel werd overeen ° men ' commandant der L. V. A. werd eeni kapitein H. Walaardt Sacre, die met andere deskundigen een studiereis naar tuiet k maakte om na te gaan, welk vliegD e k P e voor aankoop in aanmerking kwam. ty aa eus v ' e ' op den tweedekker Henri Farman, arfj J an er drie besteld werden, die juist getochtv waren t°en op 14 October de jonge *oek aar t af deeling vereerd werd met een betr 0 t Sc u an de Koningin, voor wie men met n de nieuwe toestellen demonstreerde. ^oen De oorlog in met 5 vliegtuigen. WT" ° P 1 Au £ ustus 1914 de wereldoorlog uitV 'i bestond de L - v - A. uit 10 officieren, 1 en 31 onderoffiecieren met manschapd 6n beschikt e over vijf vliegtuigen, terwijl • begrooting voor 1914 gelden waren uitgetrokken voor den aankoop van nog zes vliegtuigen. De wereldoorlog leidde tot een snelle ontwikkeling van de luchtvaart in de betrokken landen en ook de deskundigen hier volgden met aandacht de toenemende beteekenis van het luchtwapen bij de krijgsvoering. De beschikbare vliegtuigen kregen ook in ons land een taak toebedeeld in het mobilisatie-apparaat en werden belast met patrouillediensten langs de grens, waartoe landingsterreinen weiden ingericht te Vlissingen, Arnhem, Venlo en Gilze Rijen. ( Toch breidde de luchtvaartafdeeling zich slechts langzaam uit, ten eerste omdat men over geringe middelen beschikte, en -en tweede omdat het niet gemakkelijk was, aan vliegtuigen te komen, die in net buitenland gekocht moesten worden, evenals de motoren. Toch slaagde men er gedurende de oorlogsjaren in, vliegtuigen uit het buitenland te betrekken, en wel Nieuport-, Caudron- en Farman-toesteilen uit Frankrijk, en Rumpler-verkenners uit Duitschland, uit welk land men in October 1917 tevens de eerste door een Nederlander geconstrueerde vliegtuigen betrok, n.1. tien Fokkerjagers D.3, geconstrueerd door Anthony Fokker die gedurende de oorlogsjaren in Duitschland den grondslag voor zijn wereldreputatie legde. Een welkome uitbreiding met modern buitenlandsch materiaal onderging de L. A. V. telkens, wanneer een vliegtuig van een der oorlogvoerende landen op Nederlandsch grondgebied landde en dan geïnterneerd moest worden. Het spreekt vanzelf, dat de technici met groote belangstelling een aldus ter beschikking gekomen vliegtuig bestudeerden. Het was eveneens in de oorlogsjaren, dat de „Trompenburg"-fabriek te Amsterdam onder leiding van den sportvlieger Henri Wijnmalen begon met het nabouwen van buitenlandsche vliegtuigen, wat geen groot succes werd. Beter slaagde men in de constructie van een lesvliegtuig van het type „Spijker", waarvan de L. V. A. er 56 bestelde en waarmee nog jaren lang de jeugdige vliegers van Soesterberg werden opgeleid. Tegen het einde van 1918 bezat de L. V. A. 73 verkenners, 30 jagers en 6 diverse lesvliegtuigen en de bovenvermelde Spijkers. Inmiddels was in 1915 het vliegveld Schiphol bij Amsterdam ingericht en was in 1917 een afzonderlijke marinevliegdienst tot stand gekomen, die gestationeerd werd te de Mok op Texel. De groote luchtvaarttentoonstelling te Amsterdam, de E.L.T.A., in 1919 georganiseerd door de Soesterbergsche luitenant-vliegers A. Plesman en M. W. Hofstee, gaf de stoot tot de ontwikkeling van de burgerluchtvaart in ons land en had dan ook tengevolge dat verschillende militaire terreinen, o.a. Schiphol en Waalhaven, voor het burgerluchtverkeer werden werden opengesteld. Hoewel eigenlijk tot verleden jaar de luchtvaartafdeeling te Kampen had net een gebrek aan belangstelling voor ons luchtwezen, waardoor men nimmer de beschikking kreeg over de middelen, noodig om op de hoogte van zijn tijd te blijven, breidde de organisatie zich voortdurend uit, tot den vorm welke zij thans heeft. Op 1 November 1919 volgde de kapitein van den generalen staf, thans gepensioneerd luitenant-generaal J. H. Hardenberg, kolonel Wallaardt Sacre als commandant op, terwijl hij in 1929 werd opgevolgd door kolonel J. J. van Santen, die commandant bleef tot November 1933 en die — betreurd door alle mannen der L. V. A., die hem als hun chef hebben gekend — in November 1937 is overleden, Tot 1937 was de tegenwoordige generaal-majoor P. W. Best commandant der L. V. A., om toen te worden opgevolgd door den tegenvvoordigen commandant, overste van Heyst, die — als luitenantvlieger begonnen — van de eerste jaren af het wel en wee van de L. V. A. heeft meegemaakt en het thans eindelijk ziet gebeuren, dat oud materiaal op groote schaal wordt vervangen oror het modernste en beste, dat er op het gebied van militaire vliegtuigen wordt vervaardigd, vliegtuigen die bovendien worden gebouwd door Nederlandsche fabrieken. Opgewekt zal men de volgende week het zilveren feest der L. V. A. vieren, waarbij een ieder slechts zal hopen, dat nooit het offer noodig zal zijn, waartoe de vliegers zich in hun korpslied bereid verklaren als zij zingen: „En met ons leven blijven wij Het Vaderland getrouw. De vleugels wakend uitgespreid, Beschermen 't rood-wit-blauw". En dat de versterking van onze luchtmacht slechts noodig zal zijn om te voldoen aan de eveneens in het korpslied voorkomende woornen: „Draag zorg dat men u ducht". --- Provinciale Politiehondenkampioenswedsirijd De Duitsche herder „Blitz” wordt winner, terwijl de vorige kampioen „Flok” 2e wordt Begunstigd door een mooi zomersch, maar toch niet te warm weer, werd Zondag in het Harenpark te Voerendaal vanwege de afdeeling Limburg der Kon. Ned. Politiehondvereeniging de jaarlijksche kampioenswedstrijd voor vanwege de K.N.P.V. gecertificeerde honden uit deze provincie gehouden. Er bestond voor dezen wedstrijd een bijzon dere belangstelling, niet alleen in den namid' dag bij de steloefeningen, maar ook reeds in de morgen bij de gehoorzaamheids- en speuroefeningen was het bijzonder druk rond de staft plaatsen. Ook het feit, dat enkele viervoeters, die in Noord-Brabant voor hun taak als politiehond waren geschoold en doordat zij aan Limburgsche politiehondendresseurs waren overgegaan thans op dezen wedstrijd verschenen, had tal van Noord-Brabantsche politiehondenenthousiasten naar het Haerenpark gelokt. Een der favorieten was zeker de Duitsche Herder „Flok", die zoowel in 1937 als 1936 beslag op den kampioenstitel wist te leggen en thans voor den derden maal het aandurfde om voor deze eereplaats te kampen. Nog altijd bleek Flok de kalme, vastberaden Duitsche Herder, zooals men er zoo weinig onder dit ras aantreft. Zij werk was nog altijd wat men kan noemen af, maar Flok nadert reeds het eerste kruisje, een respectabelen leeftijd voor een viervoeter, die heel zijn leven „gewerkt" heeft en zoo moest Flok hier en daar bij die oefeningen, waar lenigheid en vlugheid een weinig meespreken, bij het bepalen van de punten, wel eens een puntje laten vallen. Bijzonder voortreffelijk was van Flok „het zoeken", alsook het stellen van den vluchteling, hetgeen Flok wist te volbrengen, zonder ook maar een verboden beetje te doen. Verder startten achtereenvolgens: De H. H. Breston, een voortreffelijk en nog veel beloovenden hond, die echter nog niet voldoende vast is in de handen van zijn nieuwen baas. Beiden zullen elkander nog beter moeten verstaan en beter aan elkander moeten wennen, alvorens Breston de hoogste lauweren zal kunnen oogsten. Groenendaeler „Cesar" die als derde startte, bleek nog altijd niet voldoende te zijn geschoold in het terrein afzoeken, terwijl ook zijn onrustig temperament hem eenige puntjes deed verliezen. De Bouvier „Ronnie" bleek nog altijd de correcte forsche hond van voorheen, en al spoedig bleek, dat hij een geduchte concurrent was voor die viervoeters die dachten, de hoogste plaats te veroveren, een plaats, die Ronnie zeker had bezet, indien hij bij den aanvang bij het voorwerpjes zoeken en terrein afzoeken geen puntjes had verloren. Nog een weinig scholing in deze onderdeelen en Ronnie zal zeker op volgende wedstrijden de hoogste plaats kunnen bezetten. De Bouvier „Fasolt" 's werk deed aanvankelijk hooger verwachtingen koesteren, doch later liet hij zien, dat hij nog altijd te veel aan zijn baas gehecht was om goed werk te verrichten en vaak bleek Fasolt zich meer om zijn baas dan om het zich kweten van zijn taak te bekommeren. De Herder „Duc" doet het nog altijd op zijn slofjes, wat hem zoo hier en daar ook een paar puntjes kostte. Een fraaie verschijning was zeker de Duitsche Herder Hertha, die echter zoo nu en dan toonde zenuwachtig van aanleg te zijn en verder nogal eens graag een verboden beet gaf. Ook als terreinsurveillant bleek Hertha geen beste kracht te zijn. Zelden zagen we een kalmere politiehond als de Duitsche Herder Blitz, die prima politiehond, die geheel ongedwongen zijn werk deed en daarbij ook kynologisch gesproken een fraaie verschijning. „Blitz", in Noord-Brabant, geschoold en daarna naar Limburg overgekomen, liet zich zien als een bijzonder kalme, vastberaden hond die zijn werk op zijn duimpje kent. Bijzonder opmerkelijk was hoe vrijelijk deze hond zich van zijn taak kweet, en hoe vastberaden hij telkens op zijn doel afging. Voortreffelijk appèl, prima zwemmer, uitstekend terreinzoeker en voortreffelijk in het manwerk en dan dit alles fiks en vlug; het was zeker voor slechts heel weinigen een verrtissing, dat deze nummer een werd. Reeds na de eerste oefeningen werd hij bestempeld als de zwaarste concurrent, die „Flok" ooit had ontmoet. Nummer negen, de Mechelsche Herder „Cesar" gaf in al zijn oefeningen blijk een goede practijkhond te zijn, die echter wel wat scherp is, terwijl ook zijn terreinzoeken wel wat te vlug ging. Zoo nu en dan vergat Cesar wel eens den achterhaalden vluchteling los te laten, iets wat hem de meeste puntjes deed verliezen. In het geheel bleken te behalen 330 punten, verdeeld in 30 onderdeelen van 5 en 2 van 15. De eindutislag was als volgt: 1. Tevens Prov. kampioen 1938 de D. H. „Blitz", eig. dhr. A. Peeters te Roermond, 314 p. 2. De D. H. „Flok" eig. dhr. J. Frenken te Tegelen 306 pnt. 3. De Bouvier „Ronnie", eig. dhr. G. van de Ven te Venlo, 296 pnt. 4. De Herder „Duc", eig. dhr. H. L. Pollak te Posterholt, 279 pnt. 5. Groenendaeler „Cesar", eig. H. Holsgens te Buchten, 273 pnt. 6. Mech. Herder „Cesar", eig. J. Paulissente Limbricht, 264 pnt. 7. Duitsche Herder „Hertha", eig. dhr. J. Dohmen te Holtum, 246 pnt. 8. Holl. Herder „Breston", eig. dhr. W. van Rijt te Swalmen, 236 pnt. 9. Bouvier „Fasolt", eig. dhr. J. Hubbers te Brunssum, 185 pnt. Na afloop van den wedstrijd verzamelden deelnemers, bestuur en keurmeesters zich in het clublokaal van de plaatselijke afdeeling der K.N.P.V. alwaar bij monde van den vice-voorzitter der afdeeling Limburg der K.N.P..V. de uitslag werd bekend gemaakt en verder werd overgegaan tot uitreiking van de bijzonder fraaie, voor dezen wedstrijd beschikbaar gestelde prijzen. De jury bestond uit de heeren A. Hendrix te Hulsberg, H. van Heivoort en H. J. Vissers te Roermond, terwijl de leiding berustte in handen van het bestuur der onderafdeeling Voerendaal, waarbij vooral de heeren Baeten en Kniepen zich op bijzondere wijze van de hen toevertrouwde taak hebben weten te kwijten. ---