Eerherstel voor de centrale verwarming Zij veroorzaakt geen ongezonde droge lucht Dat spreekt toch vanzelf! Hoe kunt u nu zooiets vragen ? Ik merk het immers steeds aan mijn droge keel. Dat zal ieder kunnen bevestigen." De stem des volks is de stem Gods. De zaak is daarmee afgedaan. Als consequentie van deze meening treft men dan ook in elke zaak van huishoudelijke artikelen de bekende poreuze aarden buizen aan, die men aan de radiotoren hangt, om aldus verbetering te brengen in de „schadelijke" droge lucht. Op zichzelf is het al nieuw, dat droge lucht zoo bijzonder schadelijk zou zijn. Op een warmen zomerdag hoort men er eigenlijk niemand over klagen; terecht wordt 't droge v/oestijnklimaat als gezond beschouwd, evenals de droge lucht van sommige Alpendalen met weinig neerslag. Men stuurt er long- en nierlijders en soortgelijke zieken heen. Derhalve kan droge lucht toch eigenlijk niet zoo heel erg schadelijk zijn. Een en ander noopt tot nadenken. Centrale verwarming slikt toch niet den steeds in de lucht aanwezigen waterdamp in en wanneer dit wèl het geval was, waarom maakt zich daaraan dan uitsluitend de centrale verwarming schuldig en niet elke andere verwarmingswijze ? Om deze vraag te kunnen beantwoorden, moet ik wat dieper op de aangelegenheid ingaan. Zooals reeds gezegd, bevat de lucht steeds waterdamp. De hoeveelheid ervan houdt in de eerste plaats verband met de temperatuur van de lucht en van het water en vervolgens met de vraag, of een voldoende water-oppervlakte aanwezig is, om de lucht met waterdamp te verzadigen, d.w.z. een zoodanigen kwantum waterdamp af te staan, als de atmosfeer in staat is op te nemen, totdat zij haar maximum vochtigheidsgehalte bereikt. Nu onderscheidt men twee soorten vochtigheidsgehalte der luoht, die de zich inderdaad in de lucht bevindende hoeveelheid waterdamp aangeeft en de relatieve vochtigheid, die aangeeft, tot welken graad de lucht reeds verzadigd is. In den winter bevat de atmosfeer gewoonlijk weinig vocht, aangezien de temperatuur en dus de spanning van den waterdamp te gering is. Daarentegen .is de relatieve vochtigheid groot, dat wil zeggen, dat de lucht in den winter dichter bij haar verzadigingspunt staat dan in den zomer. Wat gebeurt nu bijvoorbeeld in den winter in een ongestookt vertrek, wanneer wij het gaan verwarmen? E>e koude lucht bevindt zich veel dichter bij het verzadigingspunt dan in den zomer. Verhoogen wij nu de temperatuur der lucht, dan zal zij aanzienlijk meer vochtigheid kunnen opnemen en uiteraard alle zich daarvoor leenende voorwerpen nopen, meer water te laten verdampen. Men kan dit gemakkelijk constateeren, wanneer men in den winter in een koud of in een warm vertrek iets gaat drogen. In het warme vertrek geschiedt dit natuurlijk veel sneller, niettegenstaande het feit, dat, in grammen uitgedrukt, beide vertrekken in het begin eenzelfde aantal gram water per kubieke meter bevatten. Wanneer men b.v. des winters op een vochtigen dag een verwarmd vertrek betreedt, heeft men onmiddellijik den indruk, zich in een droge omgeving te bevinden. De verwarming van de lucht maakt dus in dezen zin de lucht inderdaad droog, dat wil zeggen, zij maakt het haar mogelijk, meer waterdamp te absorbeeren. Daar steekt dus niets bijzonders in, maar wat zou de reden zijn, dat juist centrale verwarming de lucht bijzonder droog zou maken? Dat doet zij dan ook volstrekt niet, zooals uit de volgende uiteenzetting blijkt. Bij centrale verwarming blijft de lucht, wanneer niet geventileerd wordt, in het vertrek. Is de oppervlakte, die water afstaat, groot genoeg, dan zal de lucht dus geleidelijk het verzadigingspunt naderen. In geen geval vindt een daling van den vochtigheidsgraad plaats. Hoe is de toestand nu bij andere verwarmingswijzen, b.v. bij het stoken van een kachel ? In dat geval wordt door de brandstoffen, in tegenstelling met centrale verwarming, welker stookinrichting zich immers niet in het vertrek bevindt, lucht verbruikt efi wel in aanzienlijke hoeveelheid. Een kilogram briketten b.v. verbruikt al naar gelang van zijn stookwaarde theoretisch ongeveer 5 kub. meter lucht; samen met het overschot aan lucht, waarmee bij het stoken van een kachel wordt gewerkt, omstreeks 10 kubieke meter Verstoken wij dus 5 Kg. briketten, dan verbruiken deze ongeveer 50 kub. meter lucht Deze lucht, die door het niet volkomen sluiten van deuren, ramen en muren het vertrek binnendringt, bevat, daar zij koud was, slechts zeer weinig absolute vochtigheid. In het vertrek wordt zij verwarmd, met het gevolg, dat zij een veelvoud van de hoeveelheid waterdamp kan opnemen, die zij in onverwarmden toestand bevatte. Daar steeds een hoeveelheid vochtiger geworden lucht door de kachel weggezogen wordt, zou het derhalve aanzienlijk langer duren, tot de lucht dezelfde vochtigheidsgraad zou hebben bereikt als in een vertrek met centrale verwarming. In een vertrek met centrale verwarming blijft de lucht in het vertrek, aangezien zij niet door de kachel wordt weggezogen. Derhalve gebeurt juist het omgekeerde van hetgeen men gewoonlijk denkt: door het stoken van een kachel wordt de lucht droger dan bij centrale verwarming. Hoe is nu echter het geloof ontstaan, dat juist centrale verwarming de schuldige is? Op de radiatoren der centrale verwarming ligt vaak nog sedert den zomer stof. Ook in den winter valt er stof op neer en yoor zoo. ver dit stof van organische herkomst is, produceert het reeds bij betrekkelijk lage temperaturen ruikende lichamen, producten van een langzaam verloopende droge destillatie. Wanneer men zich van de juistheid hiervan wil overtuigen, moet men maar eens een plaat verhitten, die door een tamelijke dikjce laag stof is bedekt. Bij centrale verwarmingen die met hooger temperaturen werken, b.v. met waterdamp onder hoogen druk, treedt dit verschijnsel bijzonder" duidelijk en snel op, sneller dan bij warm water-stook-installaties. Deze producten van een langzaam verloopende droge destillatie zijn het, die in de keel het kriebelend gevoel doen ontstaan, dat men ten onrechte als een gevoel van droogheid beschouwt. Hiertegen baten echter ook de waterverdampers niet. Het eenige, wat helpt, is de radiatoren zoo schoon mogelijk t>e houden. Stof, dat zich op kachels, in het bijzonder op ijzeren kachels en de erbij behoorende pijpen afzet, ondergaat trouwens dezelfde veranderingen en wel nog veel sneller, omdat de temperatuur bij deze kachels hooger is. Wanneer men een ijzeren kachel geruimen tijd niet gebruikt en haar dan weer aansteekt, worden neus en keel dit eveneens gewaar. Merkwaardigerwijs is er in dat geval echter niemand, die verklaart, dat de kachel de lucht droog maakt; dit lasterpraatje wordt enkel over de centrale verwarming verteld. Resumeerende blijkt dus: Niet de centrale verwarming is het, die de lucht droog maakt. Dat is integendeel in sterkere mate bij de gewone kachels het geval. Daar staat tegenover, dat kachels de ventilatie bevorderen, doordat zij frissche van buiten komende verbrandingslucht weg zuigen en daardoor de lucht in het vertrek helpen vernieuwen. Dientengevolge worden ook de producten der langzame verbranding mee weggezogen, zoodat zij niet lang in het vertrek kunnen blijven als bij centrale verwarming het geval is. Daarom hebben zij waarschijnlijk den naam gekregen, dat zij de lucht uitdrogen. Wellicht dat deze rehabilisatie der centrale verwarming aanleiding is, dat zij, die haar reeds bezitten en klagen over ,.droogte", vaker het stof van de radiatoren afnemen ' en bovendien dat zij, die zich centrale verwarming willen aanschaffen, zorgen voor een grooter verwarmingsoppervlak, zoodat zij met een lagere stook-temperatuur kunnen volstaan. Voorts is het van veel grooter belang, dat men de radiatoren zoodanig plaatst, dat zij gemakkelijk te bereiken en dus ook te reinigen zijn, dan dat men voor een „smaakvolle camouflage" zorgt. --- Advertentie Regen 1 A \ ^ dS Storm 1 Al deze onaangename uitingen van het nadereïide herfstweer zullen U weer aan Uw hoed herinneren. Uw hoed, welke na een heele zomer aan de kapstok te hebben gehangen, niet mooi meer is, niet meer modern is, niet meer mee kan. Uw hoed, welke een belangrijk onderdeel van Uw kleeding uitmaakt, moet noodig vernieuwd worden. Doe dit nu! Maar doe dit met zorg, zoodat hij past bij Uw persoonlijkheid, bij Uw costuum, bij Uw jas, bij Uw das. Als U heel critisch bent op Uw hoed en toch graag scherp inkoopt, kom dan eens kijken bij KLAASSTRAAT 4 TEL. 2836 --- Advertentie CASTELLUM waschmachines hebben een uiterst gemakkelijke bediening en een gering stroomverbr. Waschmachine centrale Fa. GEBR. TIMMERMANS, Kessel, Tel. 19 Roermond, Tel. 557 --- Advertentie MEUBELS Kunt U het voordeligst koopen bij Piet Schoenmakers Bagijnengang no 7 — Blerick Nergens beterl Nergens goedkooper! UITSLUITEND EIGEN FABRIKAAT Bezoekt onze monsterkamers en U vindt er Uwe keus! --- Advertentie 7lu i& Piet de tijd... om uw huis gezellig in te richten. Koopt daarom uwe MEUBELS, TAPIJTEN, enz. in NOORDL1MBURGSGROOTSTEMEUBEL ZAAK van Custecs & Zn. - Vmtcuf Tel. 80 Bekend als het goedkoopst adres! VRAAGT ONZE'PRIJZEN! --- Advertentie Wilt gij warm gekleed gaan draagt dan GEBREIDE WOLLEN KLEEDING Vraagt eens prijs van damesen meisjesjurken, jongenspakjes, enz. — Voor slagersjassen speciaal adres. Machinale Brei inrichting VELDEN 155 (bij Venlo) - TEL. 217 Depot Tegelen Wed. Burgers, Kerkstr. 7 --- Advertentie I' Er dreigt onweer .... de bui komt los boven Hilversum de uitzending moei tijdelijk stopgezet worden . . ennöchthans . . ontvangt U per radio-distributie het volledige programma!! Dat is één der voordelen van onze eigen afzonderlijke telefoonverbinding. 't Beste uit den aether Billijker en beterl Venlosche Radio Centrale i » Nieuwslraaf 56 - Venlo - Telefoon 3388 --- Advertentie VOOR Erres Radio I. CORDANG BROEKSTRAAT 47 - BLERICK GEMAKKELIJKE BETALING Nog eenige tweedehands toestellen te koop aan spotprijzen --- Advertentie De Roever-Dozry Het Leven van onze Voorouders 3e druk Geheel opnieuw bewerkt door Dr. P. H. Fischer Dit werk verschijnt in 4 delen, elk van plm. 400 blz. 1000 illustraties Bij intekening per deel fl. 7.50 Vrouwen aan het Roer door WINNIFRED HOLTBY Vertaald door Mevr. SchoHelius (Tony de Ridder) Een machtige moderne en meesterlijke roman, verschenen in de cultuurserie, aestet. ver zorging Anton Pieck. fl. 4.90 Vijf rondom Moeder door IRMA MEYER Een Katholieke roman van de bovenste plank, die U vele rijke, blij makende uren zal brengen. Prijs fl 2.90 gebonden Prof. Dr. H. Brugmans Geschiedenis v. Nederland onder de regeering van KONINGIN WILHELMINA Dit Standaardwerk verschijnt ter gelegenheid van het 40-jarig regeeringsjubileum van Kon. Wilhelmina. In 10 afleveringen a 60 cent Compleet geb. fl. 7.50 De natuur ontsloten door: Malpighi, Swammerdam, Leeuwenhoek, Buffon, Réaumur, Linnaeus, Lamarck, Cuvier, Goethe, Darwin, Wallace, Fabre en vele anderen, in hun leven eu werk, beschreven door Donald C. Peattie Ing. fl. 3.50 Geb. fl. 4.50 heb het Gevonden door door Dr. Fried. Lorenz Merkwaardige uitvindersgeschiedenissen uit 5 eeuwen, met vele authentieke loto's en tekeningen Ing. fl. 3.25 Geb. fl. 4.50 Roeland West wout door DIET KRAMER Een roman over jonge mensen Diet Kramer, schrijfster van „Begin" en „De Bikkel" Omvang 288 pagina's fl. 3.50 Zie de prachtige recensie in de Naasbode van 22 Oct. j.1. Echtgenooten door M. FöLDI Uit het Hongaars door L. Szekely en Sz. Visser Omvang 450 bladz. fl. 4.75 De Kroonserie Een nieuwe reeks boeken waarin 't beste van de wereld literatuur zal verschijnen: Erich Ebermayer, „Terug tot het Leven" Sarah Ware Basset, „Als Zand in de Branding" en „Haar Eigen Weg" Prijs prachtband fl. 3.50 ing. fl. 2.40 ANTON Z1SCHKA : WETENSCHAP VERNIETIGT MOMlPOUES Is er op economisch terrein wel een actueler onderwerp denkbaar dan de symthetische fabricatie van onontbeerlijke, doch moeilijk te verkrijgen grondstoflen ; het uitschakelen van belemmerende monopolies door den onverpoosden arbeid der geleerden in de laboratora ? Prijs? ing. f 2.75, geb f 3.75 "™ ENCYCLOPAEDIE voor Groot Nederland door K. TERLAAN met medewerking van H. J. J. WACHTERS Pr. 30.000 artikelen — 1400 kolommen Economie, Geografie, Historie, Politiek, Vreemde woorden en uitdrukkingen. Prijs gebonden in kunstleer 1 2.90 aars-productie 1937 ii Boekhandel J . Wolters v .-Wylick Lomstraat 24 VENLO Telef. 3124 Naar de eeuwige sneeuw van Tropisch Nederland Door Dr. A. H. COLIJN De bestijging van het Carstenz. gebergte in Nederl. Nieuw-Guinea 150 illustraties Prijs f 3.50. Gebonden f 4.90 Herwig's Praciische Tuïn-Encyclopaedie Een standaardwerk voor den Nederl. amateur en vakman. Verschijnt in 12 maandel. afleveringe a 85 cent. Band f 1 Compleet zal dit werk f 12.50 kos In October verschijnt de eerst aflevering Vraagt uitvoerig prospectus. Dr. PIUS PARSCH Het jaar des Heren 2e belangrijk uitgebreide druk Deel I Kerstkring Verschijnt 26 Octobef 560 pagina's Prijs fl. 2.40 Het laatste Bedrijf Roman door M. H. Székely Lulofs Een nieuwe roman van de schrijfster van „Rubber", „Koelie", „De andere Wereld", „Hongertocht". Geb. fl. 3.50 De Grauwe Vogels Roman door Arthur van Schendel Een nieuwe v. Schendel is telkens weer 'n evenement voor onze Nedandse literatuur Houtsneden van R. SNAPPER Gebonden fl. 3.90 Paulus, de Dichter Gods door Teixeira de Pascoaes uit het Portugeesch door A. v. Thelen en H. Marsman De Buitenl. pers noemt dit een meesterwerk van de allerhoogste orde. Ingen. fl. 3.90 Geb. fl. 4.90 GOEDKOPE UITGAVE van A. den Doolaard Orient-Express ROMAN 13e tot 15e duizendtal Prijs Geb. fl. 2.90 Onverkorte uitgave Dr. W. B. Huddleston Slater Ja, ik wil! Levensgeluk in huwelijk en liefde De talrijke lezingen voor de K. R. O. heeft deze R'damsche medicus door het gehele land bekend gemaakt. Ing. fl. 3.90 Geb. fl. 4.90 ge üi •ing TER GELEGENHEID van de 350e sterfdag van JOOST VAN VONDEL verschijnt een LUXE UITGAVE van Gijsbreght van Aemstel verzorgd door Prof. Dr. N. A. Donkersloot Inleiding van Antoon van Duinkerken Prijs in prachtband fl. 4.90 Marg. Mitchell Gejaagd door de wind „BEST-SELLER" van Amerika nl. l l /j millioen ex. in een jaar tijds. Verschijnt in het Nederl. in 3 delen in de Kroon-serie Prijs per deel fl. 3.25 geb, fl. 2.40 ing. VAN AL DEZE BOEKEN zenden wij gaarne op aanvrage uitgebreide, meest geïllustreerde, prospectussen. Natuurlijk zonder enige verplichting. --- Advertentie Hl Schoenwinkeliers Ontvangen een groote partij Winterpantoffels STEEDS VOORRADIG bchoenen Motorlaarzen prima mooi , , f 6 50 Vetleercn werkschoenen . , . f 3 35 Heeren box moll. zwart ...f2 45 Heeren box pantoffels zwart . f 1 85 Dames schoenen zw. en bruin . f 1.95 Dames pantoffels rood en blauw f 0.75 Kinderschoenen vanaf . , . f 0.65 Kinder pantoffels vanaf . . . f O 55 Voetbalschoenen Zwarte box 30'35 36 39 40/46 t 1 85 12 15 i2 50 Verder Zoolleer, Rubber platen lournituren. Groote voorraad. Lage prijzen Komt zien U D. MEIJDEN-B0S Venlosche Schoen en Lederhandel Oude Markt 3 VENLO Tel. 3095 Engros Ende.ail Reparatie-inrichting. ---